Trang chủ / Kinh tế / Hàng Việt

Bà tổ nghề làng Gốm Chu Đậu: Rạng danh người phụ nữ Việt Nam

Thu Thảo 07-03-2019 09:56
Kinhtedothi - Nổi danh từ thế kỷ 15 khi đưa Gốm Chu đậu rạng danh khắp nơi trên Thế giới, bà Bùi Thị Hý, bà tổ nghề Gốm Chu Đậu, nữ doanh nhân tài hoa đầu tiên của Việt Nam, đã tạo ra những di sản vô cùng to lớn để thế hệ doanh nhân Việt ngày nay tiếp tục phát triển dòng gốm cổ với hàng trăm năm lịch sử, “mang bản sắc Việt tỏa sáng khắp năm châu”.

Người phụ nữ đi trước thời đại
Trong xã hội phong kiến của Thế kỷ 15 khi tư tưởng “trọng nam khinh nữ” ăn sâu vào tiềm thức và cuộc sống của người dân Việt Nam, khi những người phụ nữ thời đại đó chỉ biết “an phận thủ thường” thì bà Bùi Thị Hý đã có những suy nghĩ và hành động mà thời bấy giờ rất hiếm người nào dám nghĩ tới.
Ngay từ thuở nhỏ, doanh nhân Bùi Thị Hý đã là người ham học, ham hiểu biết. Bà không chỉ thông kinh sử, giỏi thơ phú, giỏi vẽ mà còn là người thích võ và trượng nghĩa. Chuyện xưa kể lại trong một lần thi vẽ có ra đề quy định, khi ba tiếng trống dứt, ai vẽ xong trước và đẹp nhất ba con chim thì sẽ được thưởng một con trâu. Kỳ thi này, bà đã giành giải nhất. Nhiều thông tin cũng truyền lại, bà cũng như nữ tiến sĩ Bùi Thị Duệ từng giả trai đi thi khoa bảng. Tuy nhiên, khi thi đến tam trường thì bà bị phát hiện thân phận, nhờ là cháu danh tướng Bùi Quốc Hưng nên không bị phạt nặng nhưng phải về quê.
Bậc danh nhân kỳ tài
Sau khi lấy chồng là ông Đặng Sĩ - một đại gia ở làng Chu Đậu, bà theo chồng về quê ở trang Chu, cùng chồng dựng lò làm nghề chế tác đồ sứ bán cho các thương nhân trong và ngoài nước.
Thông minh, bản lĩnh và nhạy bén, nhận thấy việc buôn bán với nước ngoài thu được nhiều tiền hơn, ông bà đã mang hàng đi nhiều nước để giao thương. Trong một chuyến đi, đoàn thuyền của ông Đặng Sĩ gặp bão và ông chết trên Biển Đông. Trong suốt ba năm chịu tang, nỗi đau mất chồng vẫn không làm tan được ước mơ sáng tạo và để quên đi nỗi đau đó, bà lao vào truyền nghề và làm ra nhiều sản phẩm mới với sức sáng tạo không ngờ.
Gốm Chu Đậu dưới bàn tay tài hoa của bà Bùi Thị Hý có những nét đặc trưng riêng của Chu Đậu và cũng là những nét đặc sắc của người Việt thể hiện ở màu men và họa tiết mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam. Mỗi sản phẩm đều chứa đựng thông điệp nhiều ý nghĩa, mong muốn của người nghệ nhân cho cuộc sống hạnh phúc và thành đạt.

Gốm Chu Đậu đương thời đạt được tinh hoa kỹ thuật cao nhất của Gốm Việt Nam thời bấy giờ, vì vậy đây không phải dòng gốm được sử dụng phổ thông, mà là được sản xuất với chức năng “ngự dụng”, tức là dành cho vua dùng và để xuất khẩu sang các thị trường lớn.

Khâm phục tài năng và ý chí của một người phụ nữ đã ở độ ngoài 40 khi chứng kiến bà một tay gây dựng sản phẩm Gốm tinh hoa hiếm có, một doanh nhân khác ở làng Chu Đậu là Ông Đặng Phúc đã đem lòng quý mến và kết hôn cùng bà. Từ đó bà và ông Đặng Phúc tiếp tục phát triển Gốm Chu đậu lớn mạnh hơn.

Trong tài liệu gia phả của dòng họ Bùi có viết về bà như sau: “Tam phiên vi chủ thương đoàn cập quốc ngoại hoán giao, đặc phẩm”, nghĩa là ba lần bà đi đến các nước để bán những sản phẩm đặc sắc do tay bà làm ra. Nhiều thông tin cho biết thêm, bà Hý biết tiếng Trung, Nhật và phương Tây, còn kết bạn với cháu gái nhà hàng hải nổi tiếng thế kỷ XV của Trung Quốc là Trịnh Hòa.
Di sản văn hóa Việt mãi vang danh
Doanh nhân, nghệ nhân Bùi Thị Hý là người có đầu óc sáng tạo vẽ kỹ thuật, mỹ thuật kỳ tài bậc nhất của gốm Chu Đậu. Bàn tay tài hoa của bà cùng các nghệ nhân đã tạo cho dòng gốm Chu Đậu đạt tới trình độ tuyệt mỹ: Đẹp về dáng, sáng về men, hoa văn trang trí tinh xảo; đạt được bốn tiêu chuẩn mà gốm ở nhiều nơi không đạt được (mỏng như giấy, trong như ngọc, trắng như ngà, kêu như chuông); thể hiện rõ tinh thần từ bi, bác ái của đạo Phật trong tâm hồn và phong cách con người Việt Nam.
Trong một lần làm ra chiếc bình gốm hoa lam, Bà đã phóng bút viết vào sản phẩm “Thái Hòa bát niên, Nam Sách châu, tượng nhân Bùi Thị Hý bút”. Sản phẩm đó lưu lạc đến tận Thổ Nhĩ Kỳ, và cũng chính từ chiếc bình đó, nguồn gốc Gốm Chu đậu sau nhiều cơ duyên đã được tìm ra, bắt đầu thời kỳ phục hưng của dòng gốm danh giá này.

 

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, Gốm sứ Chu Đậu xứng đáng là một báu vật của quốc gia và là niềm tự hào của người Việt Nam, nhận thấy ý nghĩa và giá trị đó của dòng Gốm sứ hàng trăm năm lịch sử này. Năm 2001, Tổng công ty Thương mại Hà Nội - Công ty cổ phần (Hapro), thành viên của Tập đoàn BRG đã quyết định thành lập Công ty CP Gốm Chu Đậu với sứ mệnh phục hưng dòng gốm cổ Chu Đậu. Với niềm tự hào và trọng trách được tiếp nối nghề truyền thống của Bà Tổ Gốm Chu đậu, Tập đoàn BRG đã ngày đêm trăn trở để tìm ra những hướng đi mới, quyết liệt và táo bạo hơn, kết hợp với bàn tay tài hoa và trí sáng tạo của những nghệ nhân và người thợ làm gốm của Công ty CP Gốm Chu Đậu, dòng gốm cổ Chu Đậu đã được phục hưng thành công, tạo ra hàng nghìn sản phẩm, làm sống lại và nâng tầm cao mới của gốm Chu Đậu xưa.
Khát khao được viết tiếp trang sử đầy tự hào của nữ doanh nhân Bùi Thị Hý, ước muốn đưa Gốm Chu Đậu với 469 năm lịch sử và nét riêng không lẫn với các loại gốm khác đi tiếp những bước dài và xa, xứng đáng với giá trị văn hóa lịch sử của Gốm Chu Đậu, Tập đoàn BRG đang gìn giữ, phát triển Gốm Chu Đậu với tất cả tâm huyết và tình yêu dân tộc, đáp ứng sự mong mỏi của đông đảo khách hàng cả trong nước và quốc tế, để Gốm Chu Đậu – một báu vật quốc gia, là niềm tự hào của dân tộc, xứng đáng đại diện cho một Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc nhưng luôn mở rộng cánh cửa hợp tác hội nhập quốc tế, giúp đưa hình ảnh Việt Nam được lưu danh ngàn đời sau.
Gốm Chu Đậu như một biểu tượng văn hóa Việt, một tặng phẩm quốc gia, luôn được Chính phủ và các tổ chức, doanh nghiệp lựa chọn làm quà tặng trong các dịp ngoại giao quan trọng cũng như những sự kiện đối ngoại lớn của đất nước như tuần lễ cấp cao APEC 2017 tại Đà Nẵng, cuộc họp thượng đỉnh vì hòa bình tại Hà Nội…
Với nét độc đáo của sản phẩm cùng những nỗ lực mang đến sức sống mới và phát triển dòng Gốm Chu Đậu cao cấp mang đậm bản sắc văn hóa Việt, sản phẩm Gốm Chu Đậu tự hào được Đại tướng Võ Nguyên Giáp tặng 9 chữ vàng“Gốm Chu Đậu – Tinh hoa văn hóa Việt Nam” và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tặng 10 chữ vàng “Gốm Chu Đậu – Bản sắc Việt, tỏa sáng năm Châu”.

TAG: chu đậu Gốm di sản văn hoá Hải Dương
 
Tin khác
Tăng trưởng nông nghiệp Hà Nội 10 năm đạt trung bình 3,34%
Tăng trưởng nông nghiệp Hà Nội 10 năm đạt trung bình 3,34%
Kinhtedothi - Đây là thông tin được đề cập tới trong báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới của TP Hà Nội.
Hà Nội phát hiện, xử lý 27 cơ sở vi phạm sản xuất, kinh doanh nông sản
Hà Nội phát hiện, xử lý 27 cơ sở vi phạm sản xuất, kinh doanh nông sản
Kinhtedothi - Kết quả thực thi công tác thanh tra, kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản trên địa bàn Hà Nội từ đầu năm 2019 đến nay của ngành NN&PTNT cho thấy, an toàn thực phẩm (ATTP) hiện vẫn là nỗi lo.
Thúc đẩy chuỗi giá trị nông sản xuất khẩu Việt Nam – Nhật Bản
Thúc đẩy chuỗi giá trị nông sản xuất khẩu Việt Nam – Nhật Bản
Kinhtedothi - Sáng 19/9, Bộ NN&PTNT phối hợp Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam tổ chức “Diễn đàn kết nối doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam – Nhật Bản”. Diễn đàn có sự tham gia của hơn 200 đại biểu từ các cơ quan quản lý Nhà nước và DN sản xuất, chế biến và xuất nhập khẩu thực phẩm và nông lâm thủy sản 2 nước.
Việt Nam cần xây dựng một nghị trình cải cách để hành động
Việt Nam cần xây dựng một nghị trình cải cách để hành động
Kinhtedothi- Phải xây dựng một nghị trình cải cách để thực hiện hành động trong 1 thập kỉ tới, các diễn giả khuyến nghị tại Diễn đàn Cải cách và Phát triển (VRDF) 2019 thường niên lần thứ 2, với chủ đề "Việt Nam: Khát vọng thịnh vượng - Ưu tiên và hành động" khai mạc sáng nay 19/9/2019 tại Hà Nội.
Tỷ giá trung tâm tiếp tục tăng, đồng USD mất giá mạnh trong các ngân hàng
Tỷ giá trung tâm tiếp tục tăng, đồng USD mất giá mạnh trong các ngân hàng
Kinhtedothi – Sáng nay (19/9), Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm cặp đồng tiền VND/USD tăng 4 đồng. Sáng nay các ngân hàng thương mại đã giảm mạnh giá trao đổi USD so với phiên hôm qua. Các ngoại tệ mạnh đảo chiều giảm mạnh, trừ yên Nhật.
Nỗ lực cải thiện đời sống nông dân
Nỗ lực cải thiện đời sống nông dân
Kinhtedothi - Kết quả gần 10 năm triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong sản xuất và đời sống của người nông dân trên địa bàn Hà Nội.
Fed hạ lãi suất, vàng mất giá sâu
Fed hạ lãi suất, vàng mất giá sâu
Kinhtedothi – Sáng nay (19/9), giá vàng thế giới đã đảo chiều giảm mạnh. Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã cắt giảm 0,25% lãi suất vào kỳ họp tháng 9 này và để ngỏ thêm 1 lần giảm lãi suất từ nay đến cuối năm.
Nỗi lo ô nhiễm từ ngành dệt may
Nỗi lo ô nhiễm từ ngành dệt may
Kinhtedothi - Tại Việt Nam, ngành dệt may là một trong các ngành sử dụng lực lượng lao động lớn, tạo kim ngạch xuất khẩu quan trọng trong cơ cấu kinh tế. Song đây cũng là ngành có nguy cơ ô nhiễm môi trường lớn, đặc biệt môi trường nước, thậm chí chất thải rắn.
Giá vàng “dậy sóng”, có nên đầu tư?
Giá vàng “dậy sóng”, có nên đầu tư?
Kinhtedothi - Giá vàng sau một thời gian dài nằm ở mức trên dưới 35 triệu đồng/lượng, thời gian gần đây đã tăng giá mạnh, có lúc vượt 42 triệu đồng/lượng.
Khai mạc Chương trình Tuần hàng Việt Nam tại Thái Lan
Khai mạc Chương trình Tuần hàng Việt Nam tại Thái Lan
Kinhtedothi - Ngày 18/9, Chương trình Tuần hàng Việt Nam lần thứ 4 đã chính thức được khai mạc tại Thủ đô Bangkok, Thái Lan với Chủ đề “Taste of Vietnam” và tiếp diễn tới hết ngày 22/9.
Phiên 18/9: Thị trường thận trọng, chỉ số mất điểm
Phiên 18/9: Thị trường thận trọng, chỉ số mất điểm
Kinhtedothi – Phiên giao dịch hôm nay, thị trường cổ phiếu Việt cũng chịu áp lực từ thị trường quốc tế nên nhà đầu tư thận trọng. Các chỉ số chứng khoán đều rung lắc, VN-Idex mất sắc xanh, UPCom- Index đứng tham chiếu, chỉ có HNX-Index xanh nhạt.