Trang chủ / Kinh tế / Hàng Việt

Bà tổ nghề làng Gốm Chu Đậu: Rạng danh người phụ nữ Việt Nam

Thu Thảo 07-03-2019 09:56
Kinhtedothi - Nổi danh từ thế kỷ 15 khi đưa Gốm Chu đậu rạng danh khắp nơi trên Thế giới, bà Bùi Thị Hý, bà tổ nghề Gốm Chu Đậu, nữ doanh nhân tài hoa đầu tiên của Việt Nam, đã tạo ra những di sản vô cùng to lớn để thế hệ doanh nhân Việt ngày nay tiếp tục phát triển dòng gốm cổ với hàng trăm năm lịch sử, “mang bản sắc Việt tỏa sáng khắp năm châu”.

Người phụ nữ đi trước thời đại
Trong xã hội phong kiến của Thế kỷ 15 khi tư tưởng “trọng nam khinh nữ” ăn sâu vào tiềm thức và cuộc sống của người dân Việt Nam, khi những người phụ nữ thời đại đó chỉ biết “an phận thủ thường” thì bà Bùi Thị Hý đã có những suy nghĩ và hành động mà thời bấy giờ rất hiếm người nào dám nghĩ tới.
Ngay từ thuở nhỏ, doanh nhân Bùi Thị Hý đã là người ham học, ham hiểu biết. Bà không chỉ thông kinh sử, giỏi thơ phú, giỏi vẽ mà còn là người thích võ và trượng nghĩa. Chuyện xưa kể lại trong một lần thi vẽ có ra đề quy định, khi ba tiếng trống dứt, ai vẽ xong trước và đẹp nhất ba con chim thì sẽ được thưởng một con trâu. Kỳ thi này, bà đã giành giải nhất. Nhiều thông tin cũng truyền lại, bà cũng như nữ tiến sĩ Bùi Thị Duệ từng giả trai đi thi khoa bảng. Tuy nhiên, khi thi đến tam trường thì bà bị phát hiện thân phận, nhờ là cháu danh tướng Bùi Quốc Hưng nên không bị phạt nặng nhưng phải về quê.
Bậc danh nhân kỳ tài
Sau khi lấy chồng là ông Đặng Sĩ - một đại gia ở làng Chu Đậu, bà theo chồng về quê ở trang Chu, cùng chồng dựng lò làm nghề chế tác đồ sứ bán cho các thương nhân trong và ngoài nước.
Thông minh, bản lĩnh và nhạy bén, nhận thấy việc buôn bán với nước ngoài thu được nhiều tiền hơn, ông bà đã mang hàng đi nhiều nước để giao thương. Trong một chuyến đi, đoàn thuyền của ông Đặng Sĩ gặp bão và ông chết trên Biển Đông. Trong suốt ba năm chịu tang, nỗi đau mất chồng vẫn không làm tan được ước mơ sáng tạo và để quên đi nỗi đau đó, bà lao vào truyền nghề và làm ra nhiều sản phẩm mới với sức sáng tạo không ngờ.
Gốm Chu Đậu dưới bàn tay tài hoa của bà Bùi Thị Hý có những nét đặc trưng riêng của Chu Đậu và cũng là những nét đặc sắc của người Việt thể hiện ở màu men và họa tiết mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam. Mỗi sản phẩm đều chứa đựng thông điệp nhiều ý nghĩa, mong muốn của người nghệ nhân cho cuộc sống hạnh phúc và thành đạt.

Gốm Chu Đậu đương thời đạt được tinh hoa kỹ thuật cao nhất của Gốm Việt Nam thời bấy giờ, vì vậy đây không phải dòng gốm được sử dụng phổ thông, mà là được sản xuất với chức năng “ngự dụng”, tức là dành cho vua dùng và để xuất khẩu sang các thị trường lớn.

Khâm phục tài năng và ý chí của một người phụ nữ đã ở độ ngoài 40 khi chứng kiến bà một tay gây dựng sản phẩm Gốm tinh hoa hiếm có, một doanh nhân khác ở làng Chu Đậu là Ông Đặng Phúc đã đem lòng quý mến và kết hôn cùng bà. Từ đó bà và ông Đặng Phúc tiếp tục phát triển Gốm Chu đậu lớn mạnh hơn.

Trong tài liệu gia phả của dòng họ Bùi có viết về bà như sau: “Tam phiên vi chủ thương đoàn cập quốc ngoại hoán giao, đặc phẩm”, nghĩa là ba lần bà đi đến các nước để bán những sản phẩm đặc sắc do tay bà làm ra. Nhiều thông tin cho biết thêm, bà Hý biết tiếng Trung, Nhật và phương Tây, còn kết bạn với cháu gái nhà hàng hải nổi tiếng thế kỷ XV của Trung Quốc là Trịnh Hòa.
Di sản văn hóa Việt mãi vang danh
Doanh nhân, nghệ nhân Bùi Thị Hý là người có đầu óc sáng tạo vẽ kỹ thuật, mỹ thuật kỳ tài bậc nhất của gốm Chu Đậu. Bàn tay tài hoa của bà cùng các nghệ nhân đã tạo cho dòng gốm Chu Đậu đạt tới trình độ tuyệt mỹ: Đẹp về dáng, sáng về men, hoa văn trang trí tinh xảo; đạt được bốn tiêu chuẩn mà gốm ở nhiều nơi không đạt được (mỏng như giấy, trong như ngọc, trắng như ngà, kêu như chuông); thể hiện rõ tinh thần từ bi, bác ái của đạo Phật trong tâm hồn và phong cách con người Việt Nam.
Trong một lần làm ra chiếc bình gốm hoa lam, Bà đã phóng bút viết vào sản phẩm “Thái Hòa bát niên, Nam Sách châu, tượng nhân Bùi Thị Hý bút”. Sản phẩm đó lưu lạc đến tận Thổ Nhĩ Kỳ, và cũng chính từ chiếc bình đó, nguồn gốc Gốm Chu đậu sau nhiều cơ duyên đã được tìm ra, bắt đầu thời kỳ phục hưng của dòng gốm danh giá này.

 

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, Gốm sứ Chu Đậu xứng đáng là một báu vật của quốc gia và là niềm tự hào của người Việt Nam, nhận thấy ý nghĩa và giá trị đó của dòng Gốm sứ hàng trăm năm lịch sử này. Năm 2001, Tổng công ty Thương mại Hà Nội - Công ty cổ phần (Hapro), thành viên của Tập đoàn BRG đã quyết định thành lập Công ty CP Gốm Chu Đậu với sứ mệnh phục hưng dòng gốm cổ Chu Đậu. Với niềm tự hào và trọng trách được tiếp nối nghề truyền thống của Bà Tổ Gốm Chu đậu, Tập đoàn BRG đã ngày đêm trăn trở để tìm ra những hướng đi mới, quyết liệt và táo bạo hơn, kết hợp với bàn tay tài hoa và trí sáng tạo của những nghệ nhân và người thợ làm gốm của Công ty CP Gốm Chu Đậu, dòng gốm cổ Chu Đậu đã được phục hưng thành công, tạo ra hàng nghìn sản phẩm, làm sống lại và nâng tầm cao mới của gốm Chu Đậu xưa.
Khát khao được viết tiếp trang sử đầy tự hào của nữ doanh nhân Bùi Thị Hý, ước muốn đưa Gốm Chu Đậu với 469 năm lịch sử và nét riêng không lẫn với các loại gốm khác đi tiếp những bước dài và xa, xứng đáng với giá trị văn hóa lịch sử của Gốm Chu Đậu, Tập đoàn BRG đang gìn giữ, phát triển Gốm Chu Đậu với tất cả tâm huyết và tình yêu dân tộc, đáp ứng sự mong mỏi của đông đảo khách hàng cả trong nước và quốc tế, để Gốm Chu Đậu – một báu vật quốc gia, là niềm tự hào của dân tộc, xứng đáng đại diện cho một Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc nhưng luôn mở rộng cánh cửa hợp tác hội nhập quốc tế, giúp đưa hình ảnh Việt Nam được lưu danh ngàn đời sau.
Gốm Chu Đậu như một biểu tượng văn hóa Việt, một tặng phẩm quốc gia, luôn được Chính phủ và các tổ chức, doanh nghiệp lựa chọn làm quà tặng trong các dịp ngoại giao quan trọng cũng như những sự kiện đối ngoại lớn của đất nước như tuần lễ cấp cao APEC 2017 tại Đà Nẵng, cuộc họp thượng đỉnh vì hòa bình tại Hà Nội…
Với nét độc đáo của sản phẩm cùng những nỗ lực mang đến sức sống mới và phát triển dòng Gốm Chu Đậu cao cấp mang đậm bản sắc văn hóa Việt, sản phẩm Gốm Chu Đậu tự hào được Đại tướng Võ Nguyên Giáp tặng 9 chữ vàng“Gốm Chu Đậu – Tinh hoa văn hóa Việt Nam” và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tặng 10 chữ vàng “Gốm Chu Đậu – Bản sắc Việt, tỏa sáng năm Châu”.

TAG: chu đậu Gốm di sản văn hoá Hải Dương
 
Tin khác
Giá lợn hơi hôm nay 7/8: Tăng nhập khẩu, giá lợn trong nước khó giảm xuống 70.000 đồng/kg?
Giá lợn hơi hôm nay 7/8: Tăng nhập khẩu, giá lợn trong nước khó giảm xuống 70.000 đồng/kg?
Kinhtedothi - Giá lợn hơi hôm nay 7/8 biến động từ 1.000 - 2.000 đồng/kg so với phiên giao dịch hôm qua. Hiện giá lợn cả nước đang được thu mua từ mức 81.000 - 91.000 đồng/kg. Cục Chăn nuôi cho rằng giá lợn hơi cuối năm không thể giảm xuống dưới mức 70.000 đồng/kg khi chi phí nuôi vẫn còn cao.
Giá cà phê hôm nay 7/8: Đồng loạt giảm tiếp 200 đồng/kg, tương lai ảm đạm vì Covid-19
Giá cà phê hôm nay 7/8: Đồng loạt giảm tiếp 200 đồng/kg, tương lai ảm đạm vì Covid-19
Kinhtedothi - Giá cà phê nguyên liệu ngày hôm nay 7/8/2020 dao động 32.100 - 32.500 đồng/kg.
Giá tiêu hôm nay 7/8: Tăng nhẹ, khó lập lại mốc 50.000 đồng/kg
Giá tiêu hôm nay 7/8: Tăng nhẹ, khó lập lại mốc 50.000 đồng/kg
Kinhtedothi - Giá tiêu hôm nay 7/8/2020 ở Tây Nguyên và miền Nam đang dao động từ 46.000 - 48.500 đồng/kg, có xu hướng tăng nhẹ trong ngày.
Thủ tướng: 'Dù xe tải hay xe khách, đại bàng hay chim sẻ sẽ cùng đi, cùng bay trên cao tốc EVFTA'
Thủ tướng: "Dù xe tải hay xe khách, đại bàng hay chim sẻ sẽ cùng đi, cùng bay trên cao tốc EVFTA"
Kinhtedothi - Ngày 6/8, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì Hội nghị trực tuyến với chủ đề “Triển khai Kế hoạch thực thi Hiệp định EVFTA”.
Thành lập Khu kinh tế cửa khẩu Hà Tiên
Thành lập Khu kinh tế cửa khẩu Hà Tiên
Kinhtedothi - Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng vừa ký Quyết định 21/2020/QĐ-TTg thành lập Khu kinh tế cửa khẩu Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang.
Hà Tĩnh: Thạch Hà được Thủ tướng công nhận huyện đạt chuẩn nông thôn mới
Hà Tĩnh: Thạch Hà được Thủ tướng công nhận huyện đạt chuẩn nông thôn mới
KInhtedothi - Sau 10 năm nỗ lực thực hiện xây dựng NTM, đến nay huyện Thạch Hà (tỉnh Hà Tĩnh) đã có bước phát triển khá toàn diện, bộ mặt nông thôn có nhiều khởi sắc, hạ tầng được đầu tư đồng bộ, đời sống người dân ngày càng đi lên.
Bộ Công Thương cắt giảm 880 điều kiện kinh doanh
Bộ Công Thương cắt giảm 880 điều kiện kinh doanh
Kinhtedothi - Chiều 6/8, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị tổng kết Cải cách hành chính (CCHC) nhà nước giai đoạn 2011 - 2020, định hướng giai đoạn 2021 - 2030.
Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hạ lãi suất điều hành từ 0,2 - 0,5%/năm
Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hạ lãi suất điều hành từ 0,2 - 0,5%/năm
Kinhtedothi - Theo NHNN, quyết định giảm lãi suất nhằm hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội ứng phó với dịch Covid-19.
Chứng khoán hôm nay (6/8): Cổ phiếu ngân hàng chốt lời, VN-Index vẫn đứng sắc xanh
Chứng khoán hôm nay (6/8): Cổ phiếu ngân hàng chốt lời, VN-Index vẫn đứng sắc xanh
Kinhtedothi – Phiên giao dịch chứng khoán hôm nay (6/8), lực bán gia tăng mạnh ở cả phiên sáng và chiều. Trong đó, nhóm cổ phiếu ngân hàng hầu hết rơi xuống sắc đỏ, khiến cho chỉ số VN-Index giằng co chỉ còn tăng nhẹ.
VIB đón đầu làn sóng chuyển đổi số
VIB đón đầu làn sóng chuyển đổi số
Kinhtedothi - Ra mắt phiên bản mới của Ngân hàng di động MyVIB và áp dụng eKYC vào quy trình cấp tài khoản e-banking đối với khách hàng VIB là hoạt động mở đầu trong chiến lược của VIB nhằm đón đầu làn sóng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong ngành ngân hàng.
Chủ tịch UBND TP Nguyễn Đức Chung: Hà Nội nỗ lực thực thi EVFTA đạt hiệu quả cao
Chủ tịch UBND TP Nguyễn Đức Chung: Hà Nội nỗ lực thực thi EVFTA đạt hiệu quả cao
Kinhtedothi - Sáng 6/8, phát biểu tại hội nghị trực tuyến Triển khai kế hoạch thực thi Hiệp định thương mại EVFTA do Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho biết, hiện trên địa bàn TP Hà Nội có 23/27 quốc gia EU đang đầu tư, với tổng vốn đạt 4,16 tỷ USD. Ngành hàng chủ yếu của các nhà đầu tư châu Âu liên quan đến công nghiệp phụ trợ, sản xuất hàng hóa công nghệ cao.