Trang chủ / Đô thị / Quy hoạch - Xây dựng

[Lãng phí lớn từ hàng trăm dự án bất động sản bỏ hoang] Bài cuối: Nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở

Doãn Thành 22-08-2019 10:09
Kinhtedothi - Thời gian qua, nhiều dự án trên địa bàn TP Hà Nội gặp khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện nên có nhiều chủ đầu tư đã phải xin điều chỉnh quy hoạch chi tiết để phù hợp với tình hình thực tế. Nhiều ý kiến cho rằng, quản lý dự án ngoài việc nâng cao chất lượng đồ án quy hoạch thì cũng cần phải nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này phóng viên Kinh tế & Đô thị đã có cuộc trao đổi với KTS Phạm Thanh Tùng - Chánh văn phòng Hội KTS Việt Nam.

Bài 1: Chủ đầu tư bỏ của chạy lấy người

Bài 2: Đất bỏ hoang, ngân sách thất thoát

Bài 3: La liệt khu đô thị ma

Bài 4: Kiên quyết thu hồi dự án chậm triển khai

Thưa ông, thời gian gần đây hàng loạt các dự án trên địa bàn TP Hà Nội bị xếp vào diện dự án bỏ hoang, chậm triển khai. Theo ông đâu là nguyên nhân?

- Trước hết ta cần hiểu không phải tự nhiên mà có dự án, mà các dự án được lập ra đều nằm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương đó. Ví dụ quận Hoàng Mai có chủ trương phát triển khu đô thị để giải quyết cho một vạn chỗ ở của người dân. Từ mục đích đó sẽ phải làm dự án, nhưng vấn đề nằm ở chỗ không phải ai cũng được biết về dự án này, vì chúng ta không thực hiện đấu thầu dự án, khi dự án được thông tin đến người dân, lúc đó đã lựa chọn được chủ đầu tư rồi, mọi việc gần như đã vào thế phải vậy.

Trên thế giới, rất nhiều quốc gia đã thực hiện dự án của mình bằng cách công khai thông qua hình thức đấu thầu. Mỗi dự án trước khi được phê duyệt thì phải được đưa lên bàn cân để cân nhắc xem dự án đó sẽ mang lại lợi ích kinh tế - xã hội như thế nào? Sau khi xem xét yếu tố này khi dự án được phê duyệt sẽ tổ chức đấu thầu để xem năng lực của chủ đầu tư đến đâu, từ đó sẽ tính đến việc lựa chọn chủ đầu tư cho dự án đó.

 KTS Phạm Thanh Tùng - Chánh văn phòng Hội KTS Việt Nam

Ở Việt Nam, lại thường bỏ qua giai đoạn này, rất nhiều chủ đầu tư dự án không có tiền, khi triển khai dự án chỉ cần lập hồ sơ, bản vẽ thiết kế là có thể mang hồ sơ đó đi thế chấp ngân hàng và khi có được quyết định phê duyệt quy hoạch 1/500 thì có thể bán nhà, bán đất trên giấy tờ. Nên khi có một lý do khách quan nào đó tác động vào, chủ đầu tư không thể triển khai theo mong đợi thì dẫn đến dự án bỏ hoang, chậm triển khai.

Thực tế, có nhiều dự án khu đô thị mới sau nhiều năm không triển khai xây dựng, sau đó lại xin điều chỉnh lại quy hoạch chi tiết. Ông có đánh giá thế nào về vấn đề này?

- Trước tiên chúng ta phải hiểu bản chất của điều chỉnh quy hoạch chi tiết là gì? Và vì sao phải điều chỉnh quy hoạch chi tiết? Khi TP Hà Nội mở rộng địa giới hành chính, ở khu vực hành chính mới sáp nhập đã có rất nhiều dự án đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết. Sau khi sáp nhập, quy hoạch chung có sự thay đổi, nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội cũng có sự thay đổi, vì vậy cần phải có sự điều chỉnh lại cho phù hợp với điều kiện thực tế.

Đầu năm 2019, UBND TP Hà Nội ban hành Kế hoạch phòng ngừa tham nhũng trong quy hoạch đất đai, bổ nhiệm cán bộ. Trong đó, tập trung vào thực hiện đồng bộ các giải pháp phòng ngừa tham nhũng, tăng cường công khai minh bạch trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị nhất là trong quy hoạch sử dụng đất, công tác đấu thầu, bổ nhiệm cán bộ, công chức, viên chức...; đẩy mạnh cải cách hành chính, nhất là cải cách thủ tục hành chính; minh bạch tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức.

Luật Quy hoạch đã có quy định rõ về các căn cứ để được điều chỉnh quy hoạch, trong đó mục tiêu quan trọng nhất đó là có sự điều chỉnh về mục tiêu của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; Có sự điều chỉnh, thay đổi địa giới hành chính làm ảnh hưởng đến tính chất, quy mô không gian lãnh thổ của quy hoạch...

Theo đánh giá của tôi, nếu vì những mục tiêu như vậy thì việc điều chỉnh quy hoạch sẽ đáp ứng được nhu cầu thực tế của quá trình phát triển kinh tế. Nhưng điều quan trọng trước khi tiến hành điều chỉnh quy hoạch chi tiết thì cần phải có sự tham vấn ý kiến từ cộng đồng - những người chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi quy hoạch đó và quá trình điều chỉnh quy hoạch cũng cần phải được công khai, minh bạch.

Thực tế đã và đang xảy ra tại một số dự án là người dân đã đóng tiền mua sản phẩm. Nhưng khi chủ đầu tư chậm triển khai hoặc không triển khai nữa thì người dân lại rơi vào cảnh “tiền mất - tật mang”, đây có phải là lỗ hổng của pháp luật, thưa ông?

- Với việc Nhà nước cho phép các DN được quyền bán nhà, bán đất sau khi có quyết định phê duyệt quy hoạch 1/500, vô hình chung đã biến người mua sản phẩm trở thành “nhà đầu tư thứ cấp”, hợp đồng kinh tế bị biến tướng thành hợp đồng góp vốn để xây nhà, mà khi đã góp vốn rồi thì phải chịu rủi ro, lời ăn lỗ chịu.

Khi hàng hóa bất động sản đã được làm ra rồi, thì người mua lại phải chấp nhận thông qua môi giới, đó là các sàn giao dịch được sự bảo hộ của Nhà nước, nhưng điều đáng quan ngại nhất đó là các sàn giao dịch đã biến tướng, họ dựa vào hội chứng “đám đông” của người Việt mà để làm truyền thông cho dự án, còn người mua thì muốn mua lấy được, mua cho nhanh.

Người Việt không có thói quen dùng luật sư trong các hợp đồng kinh tế, mà mua bán theo kiểu “lướt sóng”; trong khi sản phẩm của sàn giao dịch được “vẽ” lên rất nhiều so với sản phẩm thực tế của chủ đầu tư. Vì vậy, khi chủ đầu tư có vấn đề gì thì chính người dân là những người phải chịu thiệt thòi nhất, đây chính là lỗ hổng của pháp luật mà các chủ đầu tư đã khéo lách qua.

Vậy theo ông, đâu là giải pháp căn cơ để giải quyết vấn đề này?

- Trong các dự án được triển khai cần phải lọc ra dự án nào vì lợi ích của cộng đồng, dự án nào vì lợi ích của Đảng, Nhà nước và dự án nào vì lợi ích của cá nhân, từ đó mới tính đến việc xử lý dự án ra sao. Chứ chúng ta không thể đánh đồng tất cả các dự án, do không phải tất cả các dự án đều là vì lợi ích của cá nhân, DN.

Những dự án chậm triển khai bên cạnh những yếu tố khách quan, cần phải làm rõ vấn đề liên quan đến công tác quản lý của chính quyền, đặc biệt với chính quyền cấp cơ sở và muốn làm được điều này phải nâng cao vai trò, chịu trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Dự án nằm trên địa bàn nào, chính quyền cơ sở ở đó phải có trách nhiệm; những dự án được điều chỉnh phải phù hợp với các mục tiêu đề ra, còn lại những dự án không phù hợp nhất quyết phải thu hồi.

Xin cảm ơn ông!

Việc mạnh tay xử lý tham ô, tham nhũng là thể hiện sự kiên quyết, không thỏa hiệp của chính quyền TP Hà Nội trước những vi phạm, vừa làm trong sạch bộ máy và có tính răn đe hiệu quả.

“Đô thị Hà Nội đang trong quá trình hội nhập toàn cầu, nhu cầu phát triển ngày càng lớn trong khi nguồn tài nguyên đất đai không tự sinh ra. Những sai phạm trong công tác quản lý, điều hành các vấn đề liên quan đến đất đai là biểu hiện của tham ô, tham nhũng trong quy hoạch, cần phải ngăn chặn ngay để sự việc không còn bị lặp lại.

Luật sư Trần Cao Ngãi - Văn phòng Luật sư Trần Cao

TAG: bất động sản bỏ hoang thất thoát ngân sách KTS Phạm Thanh Tùng Hội KTS Việt Nam
 
Tin khác
Đề xuất luật hóa cấm đốt rác, than tổ ong
Đề xuất luật hóa cấm đốt rác, than tổ ong
Kinhtedothi - Sở TN&MT Hà Nội vừa đề xuất đưa thêm hành vi đốt rơm rạ, đốt than tổ ong vào danh sách các hành vi cấm trong dự thảo Luật Bảo vệ môi trường.
Ngân hàng Thế giới sẽ hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực ứng phó thiên tai
Ngân hàng Thế giới sẽ hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực ứng phó thiên tai
Kinhtedothi - Đoàn công tác Ngân hàng Thế giới (WB) vừa có chuyến thăm, làm việc với Ban Chỉ đạo T.Ư về Phòng chống thiên tai liên quan tới kế hoạch xây dựng Trung tâm chỉ đạo, điều hành phòng chống thiên tai Quốc gia.
Phòng, chống COVID-19: 3 sân bay được phép đón người về từ vùng dịch Hàn Quốc
Phòng, chống COVID-19: 3 sân bay được phép đón người về từ vùng dịch Hàn Quốc
Kinhtedothi - Cơ quan chức năng khuyến cáo các hành khách là người Việt Nam đang sinh sống, học tập, lao động ở Hàn Quốc cân nhắc mua vé về Việt Nam, do sẽ phải cách ly tập trung 14 ngày theo quy định.
[Chất lượng không khí Hà Nội ngày 26/2] Nhiều khu vực ở mức trung bình
[Chất lượng không khí Hà Nội ngày 26/2] Nhiều khu vực ở mức trung bình
Kinhtedothi - Chất lượng không khí trong ngày (24h gần nhất) tại nhiều trạm quan trắc tự động trên địa bàn TP Hà Nội đều ở mức trung bình và kém.
Lập quy hoạch thăm dò, khai thác 8 nhóm khoáng sản quý hiếm
Lập quy hoạch thăm dò, khai thác 8 nhóm khoáng sản quý hiếm
Kinhtedothi - Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng vừa ký Quyết định phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đối với 8 nhóm tài nguyên khoáng sản quý hiếm.
Công khai đồ án điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Đồn
Công khai đồ án điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Đồn
Kinhtedothi - Ngày 26/2, UBND tỉnh Quảng Ninh tổ chức Hội nghị công khai đồ án điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Đồn đến năm 2040, theo Quyết định số 266/QĐ-TTg ngày 17/02/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Đồn đến năm 2040.
Quản lý, kiểm soát chặt chẽ các loại hình nước thải công nghiệp
Quản lý, kiểm soát chặt chẽ các loại hình nước thải công nghiệp
Kinhtedothi - Thời gian gần đây, Bộ Tài nguyên và Môi trường (Bộ TN&MT) đã tập trung nguồn lực quản lý, kiểm soát chặt chẽ loại hình nước thải công nghiệp, đặc biệt là nước thải phát sinh từ các Khu công nghiệp (KCN).
Đầu tư hơn 5.000 tỷ đồng xây dựng cầu Mỹ Thuận 2 qua sông Tiền
Đầu tư hơn 5.000 tỷ đồng xây dựng cầu Mỹ Thuận 2 qua sông Tiền
Kinhtedothi - Cầu Mỹ Thuận 2 có điểm đầu tại Km101+126, khớp nối với dự án đường cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận tại nút giao An Thái Trung thuộc địa phận huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang.
Hà Nội: 363 lối đi tự mở qua đường sắt sẽ do các quận, huyện trực tiếp quản lý
Hà Nội: 363 lối đi tự mở qua đường sắt sẽ do các quận, huyện trực tiếp quản lý
Kinhtedothi - Sáng 26/2, Sở GTVT Hà Nội tổ chức Hội nghị bàn giao “Hồ sơ quản lý lối đi tự mở qua đường sắt” cho các quận, huyện quản lý nhằm đảm bảo trật tự, an toàn giao thông (ATGT) đường sắt trên địa bàn.
[Nóng] Tình trạng ô tô dừng đỗ sai quy định trên phố Trần Hữu Dực
[Nóng] Tình trạng ô tô dừng đỗ sai quy định trên phố Trần Hữu Dực
Kinhtedothi - Xe ô tô dừng đỗ ngay sát nút giao, đè lên phần đường dành cho người đi bộ, chiếm hết một làn đường dành cho xe máy, xe đạp… Đó là thực trạng đã và đang diễn ra trên phố Trần Hữu Dực (quận Nam Từ Liêm).
Hà Tĩnh: Khốn khổ vì đường liên xã như “ruộng”
Hà Tĩnh: Khốn khổ vì đường liên xã như “ruộng”
Kinhtedothi - Đoạn đường dài hơn 6km chạy qua 3 xã ven biển ở huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh) xuống cấp, hư hỏng nặng do lượng xe tải chạy qua nhiều....