Trang chủ / Kinh tế / Tài chính - Chứng khoán

Báo động tình trạng giải ngân thấp vốn ODA

Trâm Anh 15-07-2019 07:59
Kinhtedothi - Những tháng đầu năm 2019, mức giải ngân vốn ODA chỉ được gần 2.000 tỷ đồng, đạt 7% trên tổng số hơn 28.000 tỷ đồng số vốn được giao. Thực tiễn trên khiến Chính phủ yêu cầu phải xác định rõ các căn nguyên, những vướng mắc cản trở việc thực hiện và giải ngân các dự án, đưa ra được các giải pháp khắc phục và kế hoạch hành động hiệu quả để thúc đẩy.

 Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông (Hà Nội) là một trong những dự án sử dụng vốn vay ODA chậm tiến độ. Ảnh: Hải Linh

Nút thắt giải ngân

Tính đến năm 2018, Việt Nam đã tiếp nhận 80 tỷ USD nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi, trở thành một trong những nước tiếp nhận nguồn vốn này nhiều nhất trên thế giới. Trong đó, 7 tỷ USD là viện trợ không hoàn lại, trên 70 tỷ USD là vốn vay với lãi suất dưới 2% và 1,62 tỷ USD vốn vay kém ưu đãi nhưng lãi suất vẫn thấp hơn vốn vay thương mại.
Hiệu quả của các dự án đã giảm rất nhiều kể từ giai đoạn 2014 - 2015.

Hiện, 6 ngân hàng tài trợ vốn ODA chính cho Việt Nam gồm WB, ADB, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc (KEXIM), Cơ quan phát triển Pháp (AFD) và Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW). Năm 2018, tổng số vốn cam kết của 6 ngân hàng là 28,9 tỷ USD nhưng vốn cam kết chưa giải ngân hiện vẫn ở mức cao, khoảng 16,9 tỷ USD, bằng khoảng 7% GDP của Việt Nam.

Tỷ lệ giải ngân đã giảm từ mức 23,1% trong năm 2014 xuống chỉ còn 11,2% trong năm 2018, thấp hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu của nhóm 6 ngân hàng, trong đó tỷ lệ giải ngân toàn cầu của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Ngân hàng Thế giới (WB) năm 2018 lần lượt là 21% và 20,2%. Năm 2018, mức giải ngân vốn ODA, vốn vay ưu đãi cấp phát từ ngân sách T.Ư chỉ đạt 53,6% kế hoạch Quốc hội giao.

Advertisement

Những tháng đầu năm 2019, mức giải ngân vốn ODA chỉ được gần 2.000 tỷ đồng, đạt 7% trên tổng số hơn 28.000 tỷ đồng số vốn được giao. Theo Bộ Tài chính, nguyên nhân dẫn đến giải ngân chậm là việc phân bổ kế hoạch vốn hàng năm chậm. Thống kê của Bộ KH&ĐT, mới chỉ có khoảng 48% trong tổng số 60.000 tỷ đồng vốn mà Quốc hội giao được phân bổ.

Tại cuộc họp báo thường kỳ quý II/2019 do Bộ KH&ĐT tổ chức mới đây, Vụ trưởng Vụ Kinh tế đối ngoại Lưu Quang Khánh giải thích, phân bổ chậm là do một số bộ, ngành, địa phương thiếu vốn đối ứng. Bên cạnh đó, một số dự án có nhu cầu vốn lớn nhưng vẫn đang trong giai đoạn làm thủ tục đầu tư, do mức độ sẵn sàng của dự án thấp… Ngoài ra còn do chậm hoàn thiện thủ tục đấu thầu (52% số dự án gặp vướng mắc này), đặc biệt còn do vấn đề “thâm căn cố đế” của các dự án đầu tư là giải phóng mặt bằng gặp khó và kéo dài (43% dự án gặp vướng mắc này). 

Giảm hiệu quả kinh tế 

Theo ông Eric Sidgwick - Giám đốc ADB tại Việt Nam, việc giải ngân chậm vốn ODA sẽ gây tác động không tích cực tới phát triển. Ông Eric cho biết, hiện có những quan ngại liên quan đến trần nợ công của Việt Nam và việc Việt Nam tốt nghiệp nguồn vốn IDA (Hiệp hội Phát triển quốc tế) và IDF (Quỹ Phát triển thể chế). Việt Nam đã chuyển sang nhóm nước có thu nhập trung bình. Báo cáo về định hướng thu hút, quản lý sử dụng vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi 2018 - 2020, tầm nhìn 2021 - 2025 của Bộ KH&ĐT cũng cảnh báo Việt Nam đã tốt nghiệp vốn vay tín dụng ưu đãi IDA của WB vào tháng 7/2017, cũng như của ADB vào 1/1/2019. Khi đó, Việt Nam có khả năng phải áp dụng điều kiện tăng trả nợ gốc vốn vay ODA của WB và ADB hiện hành lên gấp đôi.

Nói cách khác, Việt Nam đã không còn được nhận các khoản vay của Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA) của WB và nguồn vốn từ Quỹ phát triển châu Á (ADF) của ADB. Nguồn vốn ODA của các đối tác phát triển khác cũng đang giảm đáng kể, thay vào đó là các nguồn vốn vay ưu đãi. Việt Nam phải chuyển sang vay ưu đãi gần điều kiện thị trường. Việc tốt nghiệp các nguồn vốn vay ưu đãi sẽ làm nghĩa vụ trả nợ gốc của Chính phủ tăng lên gấp đôi. Đồng thời rút ngắn thời gian vay đối với các khoản nợ hiện hành, đặc biệt là điều chỉnh lại các hợp đồng cho vay lại. Tiến độ giải ngân nguồn vốn ODA chậm không chỉ làm phát sinh chi phí, ảnh hưởng tới việc thực hiện dự án, mà có thể dẫn tới tranh chấp hợp đồng với nhà thầu, ảnh hưởng đến uy tín của Việt Nam.

Giám đốc ADB khuyến nghị, Việt Nam cần đơn giản hóa các thủ tục, phê duyệt chủ trương đầu tư, đưa dự án vào kế hoạch đầu tư công trung hạn và giao kế hoạch vốn hàng năm. Đối với thủ tục và thẩm định cho vay lại, Bộ Tài chính chỉ tiến hành quy trình thẩm định đối với hoạt động cho vay lại một lần trong quá trình chuẩn bị Dự án. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cần tăng cường năng lực cho các tỉnh và các đơn vị sự nghiệp bằng cách ban hành hướng dẫn và trách nhiệm giải trình…

Theo Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh - Trưởng Ban chỉ đạo quốc gia về ODA, Chính phủ sẽ tiếp tục cải tiến, đơn giản hóa quy trình thủ tục tiếp nhận các nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi. Sau khi Quốc hội thông qua Luật Đầu tư công sửa đổi, Bộ KH&ĐT sẽ trình Chính phủ Nghị định thay thế các Nghị định 16 và 132. Đồng thời đề nghị các nhà tài trợ phối hợp chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam trong quá trình hoạch định chính sách, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn vốn ODA, vốn ưu đãi.

TAG: ODA giải ngân thấp Bộ KH&ĐT
 
Tin khác
Diện mạo mới ở Hoàng Kim
Diện mạo mới ở Hoàng Kim
Kinhtedothi - Sau khi về đích nông thôn mới, xã Hoàng Kim (huyện Mê Linh) tập trung nâng cao chất lượng đời sống cho người dân. Trong đó, việc chỉnh trang các tuyến đường làng, ngõ xóm theo hướng xanh - sạch - đẹp rất được chú trọng.
Phát triển cơ giới hóa nông nghiệp: Ưu tiên các sản phẩm lợi thế
Phát triển cơ giới hóa nông nghiệp: Ưu tiên các sản phẩm lợi thế
Kinhtedothi - Cơ giới hóa đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, nâng cao giá trị nông sản. Tại Hà Nội, việc ứng dụng cơ giới hóa nông nghiệp đang diễn ra khá sôi động và bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.
Tỷ giá trung tâm tiếp tục giảm, giá trao đổi USD ngược chiều tăng mạnh
Tỷ giá trung tâm tiếp tục giảm, giá trao đổi USD ngược chiều tăng mạnh
Kinhtedothi – Sáng nay (7/4), tỷ giá trung tâm cặp đồng tiền VND/USD giảm 4 đồng. Các ngân hàng thương mại đã đảo chiều tăng mạnh giá trao đổi đồng USD so với mức niêm yết trước. Thị trường tự do vẫn neo ở mức cao.
Tìm hướng đi mới cho đồ gỗ Việt
Tìm hướng đi mới cho đồ gỗ Việt
Kinhtedothi - Dịch Covid-19 lan rộng đã gây khó khăn cho hầu hết các DN xuất khẩu (XK), trong đó có các DN sản xuất đồ gỗ nội thất Việt Nam. Tuy nhiên, hiện nhiều DN sản xuất đồ gỗ đang tìm hướng đi riêng, kết hợp giữa bán hàng truyền thống và trực tuyến để đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm, tìm kiếm bạn hàng.
Giá vàng vọt tăng khi mở cửa phiên, vàng SJC hướng đến mốc 49 triệu đồng/lượng
Giá vàng vọt tăng khi mở cửa phiên, vàng SJC hướng đến mốc 49 triệu đồng/lượng
Kinhtedothi - Sáng nay (7/4), giá vàng thế giới vọt tăng lên mốc 1.662 USD/oz. Vàng SJC các đơn vị niêm yết giá mở cửa tăng mạnh đến 600.000 đồng/lượng, hướng đến mốc 49 triệu đồng/lượng.
Vốn đầu tư phát triển toàn xã hội quý I/2020: Thấy gì từ những con số?
Vốn đầu tư phát triển toàn xã hội quý I/2020: Thấy gì từ những con số?
Kinhtedothi - Vốn đầu tư phát triển toàn xã hội so với GDP (tính theo giá thực tế) trong quý I năm nay đạt 31%. Chính phủ đang thúc vốn đầu tư khu vực nhà nước nói riêng, vốn đầu tư toàn xã hội nói chung vào nền kinh tế. Đây sẽ là một trong những yếu tố quan trọng để thúc đẩy tốc độ tăng trưởng GDP.
Đã có 8 nhóm hàng xuất khẩu cán mốc tỷ USD
Đã có 8 nhóm hàng xuất khẩu cán mốc tỷ USD
Kinhtedothi - Tới thời điểm hiện tại, Việt Nam đã có 8 nhóm hàng có kim ngạch từ 1 tỷ USD trở lên với tổng kim ngạch gần 35,54 tỷ USD, đóng góp tới 70,5% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Hiệu quả của kinh tế tư nhân: Nhìn từ các chuyến bay 'giải cứu' người Việt về sân bay Vân Đồn
Hiệu quả của kinh tế tư nhân: Nhìn từ các chuyến bay "giải cứu" người Việt về sân bay Vân Đồn
Kinhtedothi - Hơn một năm trước, sân bay Vân Đồn đã được "mở đường" cho tư nhân tham gia vào một lĩnh vực mà ngay cả trên thế giới cũng không nhiều nước cho phép tư nhân tham gia. Còn nay, mở rộng cửa đón người Việt từ vùng dịch về thông qua các chuyến bay giải cứu, sân bay ấy đã tiên phong gánh sứ mệnh vì cộng đồng.
Cơ hội xuất khẩu bộ đồ bảo hộ, găng tay đi Mỹ, Tây Ban Nha
Cơ hội xuất khẩu bộ đồ bảo hộ, găng tay đi Mỹ, Tây Ban Nha
Kinhtedothi - Chiều 6/4, Bộ Công Thương thông tin trước diễn biến phức tạp của Covid-19, một số nước châu Âu - châu Mỹ đang có nhu cầu nhập khẩu khẩu trang và thiết bị bảo hộ y tế. Đề nghị các DN Việt Nam quan tâm đến vấn đề này có thể liên hệ trực tiếp với Bộ Công Thương.
Phiên 6/4: Nhóm bluechip nổi “sóng tím”, VN-Index tăng mạnh gần 5%
Phiên 6/4: Nhóm bluechip nổi “sóng tím”, VN-Index tăng mạnh gần 5%
Kinhtedothi – Phiên giao dịch hôm nay, thị trường chứng khoán đón nhận thông tin tích cực từ kết quả chống dịch bệnh Covid-19, nên các nhóm cổ phiếu đã tích cực tăng điểm mạnh, giúp VN-Index tăng gần 5%, vững vàng trên mốc 700 điểm.
Hà Nội: Nhân dân đóng góp hơn 1.900 tỷ đồng xây dựng nông thôn mới
Hà Nội: Nhân dân đóng góp hơn 1.900 tỷ đồng xây dựng nông thôn mới
Kinhtedothi - Đây là thông tin được đề cập tới trong báo cáo TP Hà Nội gửi Bộ NN&PTNT đánh giá việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2016 - 2020.