Trang chủ / Đô thị / Đô thị 24h

Bảo tồn chợ truyền thống trong nội đô

Doãn Thành 09-11-2018 08:59
Kinthedothi - Dù vẫn đang trong giai đoạn đô thị hóa mạnh, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng, TP vẫn phải bảo tồn và duy trì các chợ truyền thống trong nội đô như một nét văn hóa ngàn năm của Hà Nội cổ kính.

Mô hình chợ - trung tâm thương mại không hiệu quả

Năm 2009, TP Hà Nội chủ trương thí điểm chuyển đổi một số mô hình từ chợ truyền thống thành các trung tâm thương mại (TTTM) kết hợp với chợ. Trong khoảng 8 năm đã hình thành các TTTM thay thế các khu vực chợ cũ như: TTTM Chợ Mơ, TTTM Chợ Hàng Da, TTTM Chợ 19/12... các TTTM được thiết kế chia thành 2 phần: Phần nổi là không gian cho TTTM và phần ngầm (tầng hầm) dùng để các tiểu thương kinh doanh các mặt hàng theo mô hình chợ.

 Chợ Đồng Xuân với hơn 200 năm tồn tại đã trở thành nét văn hóa đặc trưng của Hà Nội. Ảnh: Doãn Thành
Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động, đánh giá kết quả thực hiện, đến năm 2017 TP đã quyết định dừng các dự án TTTM kết hợp chợ, do mô hình không mang lại hiệu quả cho các tiểu thương và người dân buôn bán tại chợ.

Lý giải về lý do này, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đồng Xuân Vũ Hà Thanh cho biết, trên 75% người dân Việt Nam có thói quen đi chợ truyền thống, chợ truyền thống của người Việt phần lớn đều giáp với mặt đường lớn, thậm chí các chợ cóc, chợ củi còn nằm ngay bên lề đường, người dân chỉ cần tạt xe vào là có thể mua bán được. Nên khi các TTTM được xây dựng kết hợp với mô hình chợ dưới tầng hầm, người dân có xu thế ngại gửi xe để đi bộ xuống hầm, chưa kể vấn đề việc gửi xe ở các TTTM cũng phức tạp, đôi khi phải đi lòng vòng, lạc đường... Vì thế khi các chợ được mở dưới tầng hầm của TTTM, người dân không còn mặn mà nữa, dẫn đến tình trạng hoạt động kinh doanh theo mô hình này không hiệu quả.

"Với người Việt Nam, đi chợ không chỉ là để mua bán, mà còn để giao lưu trao đổi câu chuyện và văn hóa giữa các nhóm khác nhau. Đây cũng thường là nơi đầu tiên bạn có thể tìm thấy các thổ sản địa phương, cũng như có được bức tranh văn hóa sinh hoạt của người dân nơi đó.' - Ủy viên Thường vụ Hội KTS Hà Nội, KTS Trần Huy Ánh


"Việc đa dạng hóa loại hình kinh doanh tại chợ Đồng Xuân đảm bảo được hai vấn đề lớn: Các tiểu thương vẫn có thể gia tăng thu nhập nhờ thay đổi mô hình kinh doanh và chợ Đồng Xuân vẫn giữ được sự tồn tại là sản phẩm văn hóa đặc trưng của Hà Nội." - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đồng Xuân Vũ Hà Thanh

Đánh giá về việc thay đổi mô hình kinh doanh từ chợ truyền thống sang TTTM kết hợp chợ, ông Vũ Hà Thanh cho rằng, nếu tính về giá trị sử dụng, các TTTM có thể khai thác được nhiều hơn các chợ truyền thống, khi vừa có thể cho thuê văn phòng, buôn bán, một số TTTM còn khai thác thêm cả căn hộ chung cư. Ngoài ra, việc buôn bán tại các TTTM thì có thể dễ dàng quản lý được nguồn gốc hàng hóa.
“Nhưng trên thực tế, đối với Hà Nội việc bảo tồn và duy trì một số chợ truyền thống không chỉ có ý nghĩa về kinh tế mà còn có ý nghĩa to lớn về giá trị văn hóa, lịch sử. Nhiều đô thị lớn trên thế giới họ vẫn giữ các chợ truyền thống trong khu vực nội đô” - ông Vũ Hà Thanh nói.
Cùng quan điểm, KTS Trần Huy Ánh – Ủy viên Thường vụ Hội KTS Hà Nội cho biết, trong lịch sử phát triển của Thủ đô Hà Nội, chợ chính là nền tảng cho quá trình đô thị hóa, chợ truyền thống đóng một vai trò hết sức quan trọng trong lưu thông, trao đổi hàng hóa, phù hợp với nhu cầu phát triển qua các thời kỳ của người dân Thủ đô. Bởi vậy, có những tên chợ khi nhắc đến là người ta có thể nhận diện ngay ra đó là sản phẩm của Hà Nội.
“Du khách đến phố cổ muốn mua sắm, họ mặc định đi lên phố Đồng Xuân, thì bắt buộc chợ Đồng Xuân phải nằm ở đó và nó phải đúng là một cái “chợ”. Chính nét đặc trưng riêng của từng chợ đã thu hút sự tò mò, thích khám phá, tìm hiểu của du khách, nếu đến đó mà thấy một tòa nhà TTTM thì họ sẽ thất vọng và không có nhu cầu tìm hiểu, khám phá nữa, vì TTTM nào cũng na ná như nhau” - KTS Trần Huy Ánh nói.
Đa dạng loại hình kinh doanh
Sau gần 10 năm kinh doanh buôn bán tại chợ Đồng Xuân, chị Phạm Lệ Quyên chia sẻ, thời gian gần đây các kiot bán hàng phía mặt tiền phố Đồng Xuân đã được bố trí, sắp xếp lại, chủ yếu buôn bán các loại mặt hàng phục vụ khách du lịch. Thu nhập từ bán lẻ cũng tương đối ổn định, vì lượng khách du lịch đến chợ rất đông. Hiện nay, nhiều tiểu thương trong chợ đã quen với mô hình kinh doanh kết hợp khai thác thương mại từ khách du lịch.
Khảo sát thực tế tại chợ Đồng Xuân và một số chợ truyền thống tại khu vực nội của Hà Nội, đa phần các tiểu thương và người buôn bán nhỏ đã thay đổi mô hình kinh doanh để đáp ứng với nhu cầu thực tế. Ví như ở chợ Đồng Xuân, doanh thu bán hàng đạt trên 100 tỷ đồng/tháng, lượng hàng hóa thực phẩm các loại luân chuyển qua chợ từ 10 – 20 tấn/ngày, nhưng chợ đã được bố trí thành những khu vực riêng để có thể vừa kinh doanh, vừa khai thác hoạt động du lịch, khách du lịch có thăm quan kết hợp mua sắm, ăn uống tại chợ.
Đại diện Công ty CP Đồng Xuân (đơn vị quản lý chợ Đồng Xuân) cho biết, sự thay đổi rõ rệt nhất của chợ Đồng Xuân chính là cách thức tiếp cận khách hàng. Nếu trước đây, tiểu thương chợ Đồng Xuân không bán lẻ thì hiện nay, các quầy hàng bán lẻ đã được hình thành, phục vụ người dân và du khách từ sáng đến tối.
Các chợ truyền thống là nơi tập trung đại bộ phận người dân với mức giá cả hàng hóa hợp lý, phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng từ bình dân đến những người có thu nhập khá.
Theo KTS Trần Huy Ánh, để có thể tồn tại được, các chợ truyền thống cần phải đa dạng hóa loại hình kinh doanh, dịch vụ. Trong khu vực nội đô, mô hình kinh doanh chợ truyền thống có lợi thế để duy trì nếu như kết hợp song song với hoạt động khai thác du lịch. Hiện nay, các chợ truyền thống vẫn được cải tạo, nâng cấp để đáp ứng với nhu cầu và đảm bảo an toàn cho người dân khi kinh doanh, mua sắm. “Việc cải tạo nâng cấp không làm mất đi “tính chợ” mà nó làm cho cơ sở vật chất được tốt hơn, phù hợp hơn để khai thác kinh doanh” - KTS Trần Huy Ánh nói.

TAG: Chợ Đồng Xuân Hà Nội nội đô đô thị hóa Văn hóa chợ truyền thống
 
Tin khác
Vụ tai nạn 8 người chết trên QL5: Tài xế dương tính với ma túy, xe tải đi sai làn
Vụ tai nạn 8 người chết trên QL5: Tài xế dương tính với ma túy, xe tải đi sai làn
Kinhtedothi - Ông Khuất Việt Hùng - Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban An toàn giao thông quốc gia cho biết, nguyên nhân ban đầu được xác định là lái xe mất lái, không làm chủ được phương tiện, đâm vào dòng người đang đi bộ ngược chiều.
Điều chỉnh quy hoạch chi tiết khu nhà ở làng hoa huyện Mê Linh
Điều chỉnh quy hoạch chi tiết khu nhà ở làng hoa huyện Mê Linh
Kinhtedothi - Chiều 21/1, tại UBND huyện Mê Linh, Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội phối hợp với UBND huyện Mê Linh tổ chức Lễ công bố Quyết định điều chỉnh quy hoạch dự án Khu nhà ở làng hoa Tiền Phong, huyện Mê Linh, TP Hà Nội, tỷ lệ 1/500.
Duyệt Quy hoạch chi tiết Khu trung tâm thị trấn Chúc Sơn, huyện Chương Mỹ
Duyệt Quy hoạch chi tiết Khu trung tâm thị trấn Chúc Sơn, huyện Chương Mỹ
Kinhtedothi - Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Hùng ký ban hành Quyết định số 353/QĐ-UBND về việc phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch chi tiết Khu trung tâm thị trấn Chúc Sơn, tỷ lệ 1/500 tại thị trấn Chúc Sơn và xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ.
Xe tải tông đoàn người đi bộ trên quốc lộ 5, ít nhất 8 người tử vong
Xe tải tông đoàn người đi bộ trên quốc lộ 5, ít nhất 8 người tử vong
Kinhtedothi - Vụ tai nạn xảy ra khoảng 14h chiều nay (21/1), trên quốc lộ 5 (km76, xã Kim Lương, huyện Kim Thành, Hải Dương).
Quận Cầu Giấy đóng cửa chợ nông sản Dịch Vọng Hậu chậm nhất ngày 4/2/2019
Quận Cầu Giấy đóng cửa chợ nông sản Dịch Vọng Hậu chậm nhất ngày 4/2/2019
Kinhtedothi - Đó là một trong những nội dung thông báo ngày 15/1/2019 kết luận của ông Trần Việt Hà - Phó Chủ tịch UBND quận Cầu Giấy tại cuộc họp giao ban công tác GPMB dự án xây dựng tòa nhà hỗn hợp Contrexim Complex tại ô đất A1-2, phường Dịch Vọng Hậu.
Tam giác phát triển của Quảng Ngãi
Tam giác phát triển của Quảng Ngãi
Kinhtedothi - Khu kinh tế (KKT) Dung Quất - huyện đảo Lý Sơn - TP Quảng Ngãi đang hình thành tam giác phát triển. 3 vùng kinh tế trọng điểm này chính là đòn bẩy, tạo ra sợi dây liên kết để thúc đẩy kinh tế Quảng Ngãi phát triển.
Giải phóng mặt bằng tại phường Minh Khai, quận Hai Bà Trưng: Hiệu quả từ sự đồng thuận
Giải phóng mặt bằng tại phường Minh Khai, quận Hai Bà Trưng: Hiệu quả từ sự đồng thuận
Kinhtedothi - Với số lượng hộ dân phải di dời phục vụ xây dựng tuyến đường Vành đai 2 lên đến 1/5 số hộ dân trên địa bàn (1.223/6.015 hộ), công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) tại phường Minh Khai được dự báo sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nhờ sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị, sự quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành… những khó khăn trên đã cơ bản được giải quyết theo đúng tiến độ.
Ứng dụng công nghệ giúp giải bài toán giao thông
Ứng dụng công nghệ giúp giải bài toán giao thông
Kinhtedothi - Bằng việc ứng dụng công nghệ thông tin, chúng ta có thể nâng cao hơn trong việc giải quyết các vấn đề giao thông đang đặt ra, đó là những chia sẻ của Giám đốc Sở GTVT Hà Nội Vũ Văn Viện với phóng viên báo Kinh tế & Đô thị.
Dừng đón khách gây nguy hiểm tại đường trên cao
Dừng đón khách gây nguy hiểm tại đường trên cao
Kinhtedothi - Thời gian qua, tình trạng xe khách liên tỉnh dừng đón khách ngay tại đường Vành đai 3 trên cao, đoạn qua khu vực quận Thanh Xuân ngày càng diễn biến phức tạp.
Đẩy mạnh phân cấp, tăng tự chủ cho cơ sở
Đẩy mạnh phân cấp, tăng tự chủ cho cơ sở
Kinhtedothi - Sau 2 năm thực hiện Nghị quyết 08/2016/NQ-HĐND của HĐND TP Hà Nội về phân cấp quản lý nhà nước một số lĩnh vực hạ tầng, kinh tế - xã hội trên địa bàn TP, chất lượng phục vụ công ích đô thị đã có những bước đột phá mới. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những bất cập cần tháo gỡ để việc phân cấp hiệu quả hơn.
Cần thêm hành động cụ thể
Cần thêm hành động cụ thể
Kinhtedothi - Nhà “siêu mỏng, siêu méo” vẫn mọc lên và nguy cơ còn xuất hiện. Vậy là bài toán xử lý dứt điểm dạng nhà này trong quý I/2018 như lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội đặt ra trong phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp HĐND TP hồi cuối năm 2017, đến nay chưa giải được. Báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội cho thấy, trong năm 2018, các quận huyện đã tiến hành kiểm tra 20.367 công trình, qua đó đã ban hành 1.518 quyết định xử phạt vi phạm hành chính, với tổng số tiền 23,62 tỷ đồng.