Trang chủ / Đô thị / Đô thị 24h

Bảo tồn chợ truyền thống trong nội đô

Doãn Thành 09-11-2018 08:59
Kinthedothi - Dù vẫn đang trong giai đoạn đô thị hóa mạnh, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng, TP vẫn phải bảo tồn và duy trì các chợ truyền thống trong nội đô như một nét văn hóa ngàn năm của Hà Nội cổ kính.

Mô hình chợ - trung tâm thương mại không hiệu quả

Năm 2009, TP Hà Nội chủ trương thí điểm chuyển đổi một số mô hình từ chợ truyền thống thành các trung tâm thương mại (TTTM) kết hợp với chợ. Trong khoảng 8 năm đã hình thành các TTTM thay thế các khu vực chợ cũ như: TTTM Chợ Mơ, TTTM Chợ Hàng Da, TTTM Chợ 19/12... các TTTM được thiết kế chia thành 2 phần: Phần nổi là không gian cho TTTM và phần ngầm (tầng hầm) dùng để các tiểu thương kinh doanh các mặt hàng theo mô hình chợ.

 Chợ Đồng Xuân với hơn 200 năm tồn tại đã trở thành nét văn hóa đặc trưng của Hà Nội. Ảnh: Doãn Thành
Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động, đánh giá kết quả thực hiện, đến năm 2017 TP đã quyết định dừng các dự án TTTM kết hợp chợ, do mô hình không mang lại hiệu quả cho các tiểu thương và người dân buôn bán tại chợ.

Lý giải về lý do này, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đồng Xuân Vũ Hà Thanh cho biết, trên 75% người dân Việt Nam có thói quen đi chợ truyền thống, chợ truyền thống của người Việt phần lớn đều giáp với mặt đường lớn, thậm chí các chợ cóc, chợ củi còn nằm ngay bên lề đường, người dân chỉ cần tạt xe vào là có thể mua bán được. Nên khi các TTTM được xây dựng kết hợp với mô hình chợ dưới tầng hầm, người dân có xu thế ngại gửi xe để đi bộ xuống hầm, chưa kể vấn đề việc gửi xe ở các TTTM cũng phức tạp, đôi khi phải đi lòng vòng, lạc đường... Vì thế khi các chợ được mở dưới tầng hầm của TTTM, người dân không còn mặn mà nữa, dẫn đến tình trạng hoạt động kinh doanh theo mô hình này không hiệu quả.

"Với người Việt Nam, đi chợ không chỉ là để mua bán, mà còn để giao lưu trao đổi câu chuyện và văn hóa giữa các nhóm khác nhau. Đây cũng thường là nơi đầu tiên bạn có thể tìm thấy các thổ sản địa phương, cũng như có được bức tranh văn hóa sinh hoạt của người dân nơi đó.' - Ủy viên Thường vụ Hội KTS Hà Nội, KTS Trần Huy Ánh


"Việc đa dạng hóa loại hình kinh doanh tại chợ Đồng Xuân đảm bảo được hai vấn đề lớn: Các tiểu thương vẫn có thể gia tăng thu nhập nhờ thay đổi mô hình kinh doanh và chợ Đồng Xuân vẫn giữ được sự tồn tại là sản phẩm văn hóa đặc trưng của Hà Nội." - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đồng Xuân Vũ Hà Thanh

Đánh giá về việc thay đổi mô hình kinh doanh từ chợ truyền thống sang TTTM kết hợp chợ, ông Vũ Hà Thanh cho rằng, nếu tính về giá trị sử dụng, các TTTM có thể khai thác được nhiều hơn các chợ truyền thống, khi vừa có thể cho thuê văn phòng, buôn bán, một số TTTM còn khai thác thêm cả căn hộ chung cư. Ngoài ra, việc buôn bán tại các TTTM thì có thể dễ dàng quản lý được nguồn gốc hàng hóa.
“Nhưng trên thực tế, đối với Hà Nội việc bảo tồn và duy trì một số chợ truyền thống không chỉ có ý nghĩa về kinh tế mà còn có ý nghĩa to lớn về giá trị văn hóa, lịch sử. Nhiều đô thị lớn trên thế giới họ vẫn giữ các chợ truyền thống trong khu vực nội đô” - ông Vũ Hà Thanh nói.
Cùng quan điểm, KTS Trần Huy Ánh – Ủy viên Thường vụ Hội KTS Hà Nội cho biết, trong lịch sử phát triển của Thủ đô Hà Nội, chợ chính là nền tảng cho quá trình đô thị hóa, chợ truyền thống đóng một vai trò hết sức quan trọng trong lưu thông, trao đổi hàng hóa, phù hợp với nhu cầu phát triển qua các thời kỳ của người dân Thủ đô. Bởi vậy, có những tên chợ khi nhắc đến là người ta có thể nhận diện ngay ra đó là sản phẩm của Hà Nội.
“Du khách đến phố cổ muốn mua sắm, họ mặc định đi lên phố Đồng Xuân, thì bắt buộc chợ Đồng Xuân phải nằm ở đó và nó phải đúng là một cái “chợ”. Chính nét đặc trưng riêng của từng chợ đã thu hút sự tò mò, thích khám phá, tìm hiểu của du khách, nếu đến đó mà thấy một tòa nhà TTTM thì họ sẽ thất vọng và không có nhu cầu tìm hiểu, khám phá nữa, vì TTTM nào cũng na ná như nhau” - KTS Trần Huy Ánh nói.
Đa dạng loại hình kinh doanh
Sau gần 10 năm kinh doanh buôn bán tại chợ Đồng Xuân, chị Phạm Lệ Quyên chia sẻ, thời gian gần đây các kiot bán hàng phía mặt tiền phố Đồng Xuân đã được bố trí, sắp xếp lại, chủ yếu buôn bán các loại mặt hàng phục vụ khách du lịch. Thu nhập từ bán lẻ cũng tương đối ổn định, vì lượng khách du lịch đến chợ rất đông. Hiện nay, nhiều tiểu thương trong chợ đã quen với mô hình kinh doanh kết hợp khai thác thương mại từ khách du lịch.
Khảo sát thực tế tại chợ Đồng Xuân và một số chợ truyền thống tại khu vực nội của Hà Nội, đa phần các tiểu thương và người buôn bán nhỏ đã thay đổi mô hình kinh doanh để đáp ứng với nhu cầu thực tế. Ví như ở chợ Đồng Xuân, doanh thu bán hàng đạt trên 100 tỷ đồng/tháng, lượng hàng hóa thực phẩm các loại luân chuyển qua chợ từ 10 – 20 tấn/ngày, nhưng chợ đã được bố trí thành những khu vực riêng để có thể vừa kinh doanh, vừa khai thác hoạt động du lịch, khách du lịch có thăm quan kết hợp mua sắm, ăn uống tại chợ.
Đại diện Công ty CP Đồng Xuân (đơn vị quản lý chợ Đồng Xuân) cho biết, sự thay đổi rõ rệt nhất của chợ Đồng Xuân chính là cách thức tiếp cận khách hàng. Nếu trước đây, tiểu thương chợ Đồng Xuân không bán lẻ thì hiện nay, các quầy hàng bán lẻ đã được hình thành, phục vụ người dân và du khách từ sáng đến tối.
Các chợ truyền thống là nơi tập trung đại bộ phận người dân với mức giá cả hàng hóa hợp lý, phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng từ bình dân đến những người có thu nhập khá.
Theo KTS Trần Huy Ánh, để có thể tồn tại được, các chợ truyền thống cần phải đa dạng hóa loại hình kinh doanh, dịch vụ. Trong khu vực nội đô, mô hình kinh doanh chợ truyền thống có lợi thế để duy trì nếu như kết hợp song song với hoạt động khai thác du lịch. Hiện nay, các chợ truyền thống vẫn được cải tạo, nâng cấp để đáp ứng với nhu cầu và đảm bảo an toàn cho người dân khi kinh doanh, mua sắm. “Việc cải tạo nâng cấp không làm mất đi “tính chợ” mà nó làm cho cơ sở vật chất được tốt hơn, phù hợp hơn để khai thác kinh doanh” - KTS Trần Huy Ánh nói.

TAG: Chợ Đồng Xuân Hà Nội nội đô đô thị hóa Văn hóa chợ truyền thống
 
Tin khác
Ngăn cản triển khai dự án tại phường Phú Lương (Hà Đông): Nhiều đối tượng đang cố tình vi phạm pháp luật
Ngăn cản triển khai dự án tại phường Phú Lương (Hà Đông): Nhiều đối tượng đang cố tình vi phạm pháp luật
Kinhtedothi - Mấy ngày gần đây, trên địa bàn từ tổ dân phố 17 đến tổ 22 cụm dân cư Bắc Lãm 8, Bắc Lãm 9, phường Phú Lương, quận Hà Đông một số người dân tự ý đứng ra kêu gọi “đòi đường dân sinh”, quyên góp tiền và tự ý thi công, san đường trên diện tích đất nằm trong quy hoạch dự án đã thu hồi, giải phóng mặt bằng (GPMB).
Bộ GTVT yêu cầu điều chỉnh quy hoạch dự án tuyến đường sắt TP Hồ Chí Minh - Cần Thơ
Bộ GTVT yêu cầu điều chỉnh quy hoạch dự án tuyến đường sắt TP Hồ Chí Minh - Cần Thơ
Kinhtedothi - Ngày 19/4, tại tỉnh Tiền Giang, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Thể chủ trì buổi làm việc với UBND tỉnh Tiền Giang và các tỉnh, thành có Dự án tuyến đường sắt TP Hồ Chí Minh - Cần Thơ đi qua.
Đà Nẵng tạm dừng dự án lấn sông Hàn
Đà Nẵng tạm dừng dự án lấn sông Hàn
KInhtedothi - Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng chỉ đạo tạm dừng Dự án Bất động sản và Bến du thuyền Đà Nẵng (Marina Complex). Bởi, dự án này được cho là lấn sông Hàn và lo ngại sẽ ảnh hưởng đến dòng chảy.
Tháo dỡ công trình vi phạm trật tự đô thị dọc mương Ma Khay
Tháo dỡ công trình vi phạm trật tự đô thị dọc mương Ma Khay
Kinhtedothi - Ngày 19/4, Đội Quản lý trật tự xây dựng Đô thị quận Cầu Giấy và Nam Từ Liêm đã tiến hành cưỡng chế tháo dỡ các hạng mục vi phạm trật tự đô thị dọc mương Ma Khay - khu vực giáp ranh giữa phường Yên Hòa (quận Cầu Giấy) và Mỹ Đình 2 (quận Nam Từ Liêm).
Nắng nóng tiếp tục lan rộng: Sơn La 42 độ C, tia UV tại TP Hồ Chí Minh ở mức nguy hiểm
Nắng nóng tiếp tục lan rộng: Sơn La 42 độ C, tia UV tại TP Hồ Chí Minh ở mức nguy hiểm
Kinhtedothi - Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia thông tin, ngày hôm qua (18/4), nắng nóng đã xảy ra diện rộng ở khu vực phía Tây Bắc Bộ và Trung Bộ với nền nhiệt độ phổ biến 35 - 38 độ C, nhiều nơi trên 40 độ C.
Xung quanh việc GPMB Dự án KĐT mới Thịnh Liệt: Chủ đầu tư khẳng định không quên quyền lợi của dân
Xung quanh việc GPMB Dự án KĐT mới Thịnh Liệt: Chủ đầu tư khẳng định không quên quyền lợi của dân
Kinhtedothi - Liên quan tới công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đối với dự án khu đô thị (KĐT) mới Thịnh Liệt, Chủ tịch UBND quận Hoàng Mai Nguyễn Quang Hiếu khẳng định: Chính quyền địa phương đã phối hợp, đôn đốc chủ đầu tư dự án, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người dân trong diện phải GPMB.
Di dời trụ sở bộ, ngành ra khỏi trung tâm Hà Nội: Việc cấp thiết phải làm
Di dời trụ sở bộ, ngành ra khỏi trung tâm Hà Nội: Việc cấp thiết phải làm
Kinhtedothi - Mới đây, Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia (VIUP) đã đề xuất 3 phương án di chuyển bộ, ngành T.Ư ra khỏi trung tâm TP Hà Nội. Phương án thứ nhất là di chuyển trụ sở các bộ, ngành về khu vực Tây Hồ Tây; thứ hai di chuyển về khu vực Mễ Trì Hạ; thứ 3 di chuyển về cả hai khu vực Tây Hồ Tây và Mễ Trì Hạ.
Dừng xe ven mua nước mía, 3 người bị “ô tô điên” đâm trọng thương
Dừng xe ven mua nước mía, 3 người bị “ô tô điên” đâm trọng thương
Kinhtedothi - Thấy có quán nước mía ven đường, 3 người phụ nữ đi trên hai xe máy dừng lại mua thì bất ngờ bị một “ô tô điên” từ phía sau đâm thẳng vào.
Dừng xe bên đường sửa chữa bị xe tải đâm thẳng vào khiến 2 người tử vong
Dừng xe bên đường sửa chữa bị xe tải đâm thẳng vào khiến 2 người tử vong
Kinhtedothi - Thêm một vụ TNGT liên quan đến xe tải nữa vừa xảy ra khiến hai người tử vong tại chỗ. Điều đáng nói va chạm xảy ra khi một trong hai phương tiện đang dừng xe để sửa chữa.
90% người lớn ở Việt Nam đội mũ bảo hiểm, nhưng trẻ nhỏ thì không
90% người lớn ở Việt Nam đội mũ bảo hiểm, nhưng trẻ nhỏ thì không
Kinhtedothi - Ông Jean Todt - Đặc phái viên của Tổng thư kí Liên Hợp Quốc về an toàn giao thông đường bộ, Chủ tịch Liên đoàn ô tô quốc tế (FIA) cho biết, việc đội mũ bảo hiểm cho trẻ nhỏ khi tham gia giao thông tại Việt Nam vẫn bị xem nhẹ, dù đó là yếu tố quan trọng trong việc giảm thiểu thương vong từ tai nạn giao thông (TNGT).
Rào tôn, chống lấn chiếm 6.000m2 đất công ở Đầm Hồng
Rào tôn, chống lấn chiếm 6.000m2 đất công ở Đầm Hồng
Kinhtedothi - Ngày 18/4, Phó Chủ tịch UBND quận Thanh Xuân Đặng Hồng Thái đã trực tiếp chỉ đạo lực lượng chức năng quận Thanh Xuân, Trung tâm Phát triển quỹ đất quận và phường Khương Đình tổ chức rào tôn 6.000m2 đất công đầu Đầm Hồng để quản lý, chống lấn chiếm.