Trang chủ / Đô thị / Quy hoạch - Xây dựng

Cải tạo chung cư cũ: Cần nguồn lực xã hội hóa

Mai Vân 15-06-2019 08:53
Kinhtedothi - Mặc dù TP Hà Nội đã có những chính sách nhằm đẩy mạnh thực hiện cải tạo chung cư cũ, nhưng thực tế vẫn chưa mang lại kết quả như mong đợi.

Theo đánh giá, “nút thắt” của vấn đề nằm ở việc chính quyền - người dân - DN chưa tìm được tiếng nói chung.

Nhiều vướng mắc

Bà Lê Thị Tám - trú tại Khu tập thể Quỳnh Mai (phường Thanh Nhàn, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) cho biết, hai vợ chồng bà là công nhân Nhà máy cơ khí Mai Động cũ, đã sống tại khu nhà chung cư này từ đầu thập niên 70 của thế kỷ 20. Mặc dù cả khối nhà đã xuống cấp sau gần 50 năm sử dụng, song gia đình vẫn muốn gắn bó với nơi đây.

“Khu vực này là trung tâm, gần chợ, gần trường học, bệnh viện tiện lợi cho mọi sinh hoạt hàng ngày. Nhà đã bị xuống cấp nhưng chúng tôi vẫn muốn ở lại nơi đây vì mọi sinh hoạt đều tiện lợi” - bà Tám nói. Và đây có lẽ là tâm tư của rất nhiều hộ đang sống tại các khu tập thể cũ đã xuống cấp trên địa bàn TP.

 Chung cư cũ D2 Trung Tự. Ảnh: Phạm Hùng

Theo KTS Trần Huy Dũng - Hội KTS Việt Nam, đa phần các khối nhà chung cư cũ đều nằm tại khu vực trung tâm của TP Hà Nội, nơi có hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đã ổn định từ nhiều năm. Bên cạnh đó, những gia đình sống tại những khối nhà chung cư cũ phần lớn đều là cán bộ công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan, xí nghiệp quốc doanh trước đây đang nghỉ hưu, nên tâm lý không muốn di dời đi đến nơi khác.

Đối với chủ đầu tư, ngoài những khu vực được coi là “đất vàng”, DN nhìn vào đó thấy lợi nhuận sẽ sẵn sàng, có khi tranh nhau xin đầu tư xây dựng. Nhưng có những khu như Nguyễn Công Trứ, Quỳnh Mai, Nghĩa Tân hay Thanh Xuân... diện tích cơi nới lấn chiếm rất lớn, rất khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, hỗ trợ, đền bù, nếu đáp ứng chỉ tiêu quy hoạch sẽ bị lỗ. Cùng với đó, giá đất tại khu vực trung tâm cũng cao hơn nhiều so với khu vực ngoại vi nên chủ đầu tư cũng không thực sự mặn mà.

Ngoài ra, vấn đề liên quan đến cơ chế cũng có ảnh hưởng nhất định đến tiến độ triển khai cải tạo các khối nhà chung cư cũ. Theo quy định mới nhất được Chính phủ ban hành về việc cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ tại các khu vực nội đô, trung tâm ở 2 TP lớn Hà Nội và TP Hồ Chí Minh không được tăng chiều cao dự án, không tăng dân số. “Nếu không tăng chiều cao, DN sẽ không khai thác được mặt bằng, không mang lại lợi nhuận, khi không có lợi nhuận thì không thể nào có thể thu hút được họ tham gia đầu tư” - KTS Trần Huy Dũng cho hay.

Cần nguồn xã hội hóa

Theo số liệu thống kê từ Bộ Xây dựng, trên địa bàn TP Hà Nội hiện có gần 1.600 khối nhà chung cư cũ, trong đó có đa phần đã rơi vào tình trạng xuống cấp, một số khối nhà đã xuống cấp ở mức nguy hiểm cần phải tổ chức phương án di dời.

Tính đến hết năm 2018, sau khoảng 10 năm triển khai thực hiện chương trình cải tạo, xây mới các khối nhà chung cư cũ, kết quả đạt được vẫn rất khiêm tốn - mới chỉ có 14 chung cư cũ được xây dựng mới đưa vào sử dụng; 5 chung cư cũ được phá dỡ, triển khai xây dựng; 4 khu chung cư cũ nguy hiểm cấp D đang tổ chức di dời, nhưng chưa có phương án xây dựng lại.

 Chung cư cũ Thành Công. Ảnh: Công Hùng

KTS Bùi Minh Tiến - Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho biết, với một lượng chung cư cũ lớn như vậy, TP không thể bố trí nguồn ngân sách để phục vụ cho việc cải tạo, xây dựng mới, kể cả có sự hỗ trợ kinh phí từ Chính phủ. “Giải pháp căn cơ nhất hiện nay là cần nguồn vốn đầu tư từ xã hội hóa và để có thể thu hút được nguồn vốn từ DN, cần phải sớm có sự sửa đổi, bổ sung về luật” - ông Tiến nói.

Tại phiên trả lời chất vấn, kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV (ngày 4 - 5/6) vừa qua, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà đã thẳng thẳn thừa nhận, việc cải tạo chung cư cũ đang gặp rất nhiều khó khăn do không đảm bảo hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và của người dân khi DN tham gia cải tạo chung cư cũ. DN bị hạn chế theo quy hoạch về tầng cao, về diện tích ở và dân số ở khu vực đó. Bộ xây dựng cũng cam kết sẽ có những đề xuất trong thời gian tới, để có bổ sung chính sách về việc này.

Bộ trưởng cũng đề nghị các địa phương quan tâm, khẩn trương hoàn thành việc kiểm định đánh giá chất lượng nhà chung cư cũ và chỉ đạo các tổ chức lập, phê duyệt công bố quy hoạch, kế hoạch cải tạo xây dựng lại chung cư trên địa bàn và đề xuất các cơ chế chính sách đặc thù phù hợp với từng địa phương.

Theo các chuyên gia, việc xây dựng và cải tạo chung cư cũ cần thời gian và nguồn lực lớn, bài học nhãn tiền từ TP Montreal (Canada), việc cải tạo, phục hồi chung cư cũ đã làm cho tiền thuê nhà trung bình tăng 51,1%, người thuê nhà ra đi vì sự lộn xộn diễn ra trong quá trình cải tạo, vì tiền thuê nhà cao. Hậu quả của việc cải tạo chung cư cũ là người thu nhập thấp bị gạt bỏ và đẩy dần ra ngoại ô.

“Tại Trung Quốc, Chính phủ áp dụng các biện pháp cải tạo tương đối mạnh mẽ, phá bỏ các khu chung cư cũ tại trung tâm các TP lớn như Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thâm Quyến..., xây dựng các khu nhà cao tầng để khai thác tối đa giá trị đất đai đô thị. Mỹ cũng là nước phá bỏ triệt để những khu chung cư cũ đã xuống cấp để giải phóng đất đai tái phát triển đô thị, dành quỹ đất để phát triển thương mại nhà ở” - KTS Bùi Minh Tiến cho biết thêm.

"Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với TP Hà Nội xây dựng một số cơ chế thí điểm chính sách đặc thù đối với cải tạo chung cư cũ. Cụ thể, sẽ xây dựng mở rộng ra không chỉ địa điểm chung cư đó mà cải tạo các khu vực xung quanh để tạo thành khu đô thị phát triển hoàn chỉnh, đồng bộ cũng như tạo lợi nhuận cho nhà đầu tư, để nhà đầu tư có điều kiện tham gia tích cực vào việc này." - Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà


"Các khu chung cư cũ sau cải tạo không nhất thiết phải là mô hình đơn vị ở phổ biến trước đây, mà có thể là khu đô thị đa chức năng theo xu hướng phát triển mới, với điều kiện bảo toàn được các lô đất công như trường mẫu giáo, trường học, trạm y tế, dịch vụ thương mại, vườn hoa, cây xanh, mặt nước vốn có trước đây." - Phó Tổng Thư ký Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam,
TS. KTS Trương Văn Quảng

TAG: xã hội hóa cải tạo chung cư Hà Nội Chung cư cũ
 
Tin khác
Hà Nội: Gara ô tô quá tải dịp cận Tết
Hà Nội: Gara ô tô quá tải dịp cận Tết
Kinhtedothi - Những ngày giáp Tết, người dân dồn dập mang ô tô đi bảo dưỡng, sửa chữa, chăm sóc, khiến các gara trở nên quá tải. Giá dịch vụ theo đó cũng tăng đột biến.
Nền nhiệt độ Hà Nội và các tỉnh Bắc Bộ tăng dần
Nền nhiệt độ Hà Nội và các tỉnh Bắc Bộ tăng dần
Kinhtedothi - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia, ngày 22/1 (28/12 Âm lịch) không khí lạnh bắt đầu suy yếu ở các tỉnh miền Bắc.
Tháng đầu năm 2020, tai nạn giao thông giảm sâu cả 3 tiêu chí
Tháng đầu năm 2020, tai nạn giao thông giảm sâu cả 3 tiêu chí
Kinhtedothi - Đây là thông tin đáng mừng về tình hình tai nạn giao thông (TNGT) trong tháng 1/2020 vừa được Ủy ban ATGT Quốc gia công bố.
Khơi nguồn lực cho hạ tầng giao thông
Khơi nguồn lực cho hạ tầng giao thông
Kinhtedothi - Nhiều dự án giao thông trọng điểm quốc gia đã và đang trong quá trình triển khai xây dựng nhưng lại vấp phải rào cản không nhỏ về vốn đầu tư. Phát huy được nguồn lực nội tại chính là giải pháp để sớm đưa những dự án giao thông lớn về đích đúng như kỳ vọng.
Xu thế thời tiết cả nước từ 29 Tháng Chạp đến mùng 5 Tết Canh Tý
Xu thế thời tiết cả nước từ 29 Tháng Chạp đến mùng 5 Tết Canh Tý
Kinhtedothi - Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đã đưa ra nhận định chi tiết xu thế thời tiết từ 29 Tháng Chạp đến mùng 5 Tết Canh Tý 2020.
Phó Chủ tịch Nguyễn Thế Hùng: Đảm bảo tuyệt đối an toàn cho Nhân dân đón tết
Phó Chủ tịch Nguyễn Thế Hùng: Đảm bảo tuyệt đối an toàn cho Nhân dân đón tết
Kinhtedothi - Chiều 20/1, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Hùng đã đến thăm và làm việc với một số đơn vị Thanh tra GTVT Hà Nội, Đội CSGT số 14 và bến xe Giáp Bát,
Công bố đường dây nóng đảm bảo trật tự, an toàn giao thông Tết Canh Tý 2020
Công bố đường dây nóng đảm bảo trật tự, an toàn giao thông Tết Canh Tý 2020
Kinhtedothi - Mọi ý kiến phản ánh của người dân về hoạt động vận tải và đảm bảo trật tự, an toàn giao thông (ATGT) đều được tiếp nhận qua các số đường dây nóng của Ủy ban ATGT Quốc gia.
Xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long sẽ rất gay gắt
Xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long sẽ rất gay gắt
Kinhtedothi - Đây là nhận định được Trung tâm Dự báo Khí tượng thuỷ văn Quốc gia đưa ra trong bản tin vừa phát đi về tình hình xâm nhập mặn tại khu vực Nam Bộ.
Quảng Ngãi khước từ dịch vụ Grabtaxi
Quảng Ngãi khước từ dịch vụ Grabtaxi
Kinhtedothi - Sở Giao thông vận tải (GTVT) tỉnh Quảng Ngãi đã khước từ đề nghị của Công ty TNHH Grab Việt Nam về việc xin phép hoạt động loại hình dịch vụ này trên địa bàn tỉnh.
Hạn chế rác thải nhựa: Tuyên truyền gắn liền với hành động
Hạn chế rác thải nhựa: Tuyên truyền gắn liền với hành động
Kinhtedothi - TP Hà Nội đã và đang triển khai nhiều hoạt động phòng, chống rác thải nhựa, túi nilon.
Dự án đường sắt Nhổn - Ga Hà Nội: Bước tiến dài trên hành trình về đích
Dự án đường sắt Nhổn - Ga Hà Nội: Bước tiến dài trên hành trình về đích
Kinhtedothi - Có thể nói, hiếm nơi nào trên thế giới, các dự án đường sắt đô thị (ĐSĐT) lại gặp nhiều trúc trắc, gian nan như ở Việt Nam. Ví như tuyến ĐSĐT Nhổn - Ga Hà Nội, cái khó bủa vây tứ bề nhưng ba năm qua, dự án đã tiến những bước dài cho cả 9 năm cộng lại kể từ khi khởi công (2010).