Trang chủ / Kinh tế / Thị trường

Cải thiện năng suất lao động: Chìa khóa tăng trưởng bền vững

Trâm Anh 12-01-2018 08:48
Kinhtedothi - Mô hình tăng trưởng chủ yếu dựa vào lao động giá rẻ, vốn, tài nguyên đã có giới hạn.

Việt Nam vừa phải có tăng trưởng cao hơn, vừa phải coi trọng chất lượng. Một số nước xung quanh đã đạt được điều này như Nhật Bản, Hàn Quốc... Vậy họ làm gì để đạt được hai mục tiêu tưởng chừng như mâu thuẫn nhau này? Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nói tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2018 tổ chức ngày 11/1. 

Năng suất thấp, nguy cơ tụt hậu
Dù nhiều chỉ số kinh tế tích cực nhưng theo cơ quan thống kê, năng suất lao động của Việt Nam vẫn còn khá thấp so với nhiều nước trong khu vực. Tốc độ tăng năng suất lao động của Việt Nam chưa đạt 4% (trong khi con số này ở Trung Quốc là 7%, Hàn Quốc là 5%) thậm chí thấp hơn cả Lào. Phó Trưởng ban Ban Kinh tế T.Ư Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, chênh lệch giữa Việt Nam với các nước tiếp tục gia tăng là một trong những thách thức cho Việt Nam, có nguy cơ tụt hậu nếu không có chính sách để vượt thách thức, tránh bẫy thu nhập trung bình.

 Dây chuyền sản xuất các linh kiện, thiết bị điện tử tại Công ty TNHH Bluecom Vina, Khu công nghiệp Tràng Duệ (Hải Phòng). Ảnh: Danh Lam.
GS Kenichi Ohno (Viện Nghiên cứu chính sách quốc gia Nhật Bản) nhận xét, tình trạng nâng cao năng suất của Việt Nam rất ảm đạm, thể hiện rõ sự thâm hụt vốn. Sự tăng trưởng của Việt Nam trong quá khứ là do số lượng (nguồn vốn và lao động) chứ không phải là chất lượng (năng suất).
Theo Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế T.Ư Nguyễn Đình Cung, Việt Nam sắp hết giai đoạn dân số vàng nhưng công nghiệp hóa Việt Nam còn ở vị trí thấp trong nền kinh tế và ở giai đoạn thấp trong chuỗi giá trị sản phẩm. Mô hình cũ không thể giúp Việt Nam gia tăng tốc độ tăng trưởng một cách nhanh chóng và bền vững. “Tăng năng suất chính là chìa khóa để tăng trưởng bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và thu hẹp khoảng cách phát triển với các nước, đưa nước ta phát triển nhanh và bền vững cho giai đoạn mới”- ông Cung chia sẻ.
Giải pháp nào cho Việt Nam?
Theo các chuyên gia, Việt Nam có thể gia tăng tốc độ tăng năng suất trong nền kinh tế bằng cách phân bổ lại nguồn lực, chuyển đổi mạnh mẽ cơ cấu kinh tế. Ngoài ra, phải tập trung chuyển đổi cơ cấu, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, áp dụng khoa học, công nghệ để tăng năng suất cho từng DN, từng nội ngành của nền kinh tế...
“Đơn cử như lao động dư thừa trong nông nghiệp và khu vực kinh tế cá thể còn rất lớn, chiếm tỷ lệ tới 49,5% năm 2010 và 41,6% năm 2016. Trong khi công nghiệp hóa không tiến triển, lao động sẽ chuyển sang các ngành dịch vụ giá trị thấp. Nếu lao động chỉ dịch chuyển từ khu vực năng suất thấp sang khu vực tương tự thì sự dịch chuyển này không mang lại thay đổi gì”- GS Trần Văn Thọ, Đại học Waseda (Nhật Bản), thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng đánh giá.
“Một trong những giải pháp quan trọng nhất để thúc đẩy tăng trưởng năng suất chính là công nghệ. Là quốc gia có thế mạnh về nông nghiệp, Việt Nam nên thành lập các trung tâm đào tạo và các đơn vị nghiên cứu, phát triển công nghệ nông nghiệp tiên tiến, tăng cường khuyến nông công nghệ cao ở tất cả các vùng. Trong nông nghiệp, năng suất cao thôi không đủ mà cần chú trọng phát triển nông nghiệp chất lượng cao để gia tăng giá trị cho nền kinh tế” - ông Ohno lưu ý. Ngoài ra, cần thay đổi chiến lược thu hút FDI, DN trong nước sẽ tham gia vào mạng lưới cung ứng toàn cầu và tăng năng suất qua chuyển giao công nghệ.
Nói về áp dụng cách mạng công nghiệp 4.0, Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Đại Dương nhắc lại Chỉ thị 16 của Chính phủ yêu cầu kết nối các ngành dựa trên 3 yếu tố chính: Cơ sở hạ tầng (hệ thống công nghệ), nguồn nhân lực, cơ chế chính sách. Ví dụ như bitcoin hay uber, grab... hiện nay đang lúng túng trong quản lý nên phải có chính sách đối sách, ứng phó.
Phát biểu kết luận tại Diễn đàn Kinh tế 2018, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: Chúng ta không được chủ quan, thỏa mãn với những kết quả đạt được. Trong thời gian tới, cần theo đuổi mô hình tăng trưởng mới, bớt dựa vào các lợi thế như lao động giá rẻ… “Điều quan trọng là làm thế nào để vừa tăng trưởng nhanh vừa bền vững”. Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ ra những vấn đề mấu chốt của nền kinh tế để có thể thực hiện được các mục tiêu trên. Thứ nhất, đó là năng lượng xanh. Thứ hai là cải thiện năng suất. Tiếp đến là cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đặc biệt trong các lĩnh vực tín dụng, thương mại và đầu tư. Thủ tướng cho rằng đây là cuộc đua đường trường, không phải là cuộc chạy đua nước rút. “Chúng ta hãy cùng nỗ lực để tận dụng triệt để cơ hội, phát huy tối đa tiềm lực của nền kinh tế, trở thành con hổ mới của Đông Nam Á” -Thủ tướng nhấn mạnh.

Tại Diễn đàn cũng diễn ra phiên thảo luận “Năng lượng xanh cho phát triển kinh tế bền vững”. Trưởng ban Kinh tế T.Ư Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh: Năng lượng luôn là yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế và thực tế chúng ta vẫn phụ thuộc chủ yếu vào các nguồn năng lượng hóa thạch. Tuy nhiên, hiện nay các nguồn nguyên liệu hóa thạch lại tăng nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, vì vậy việc phát triển các nguồn năng lượng xanh là một xu hướng tất yếu trong cả tương lai gần và tầm nhìn dài hạn.

TAG: Năng suất Tăng trưởng lao động Việt Nam
 
Tin khác
Sức mạnh của đồng USD giảm, giúp giá vàng đi lên
Sức mạnh của đồng USD giảm, giúp giá vàng đi lên
Kinhtedothi – Sáng nay (20/9), giá trị đồng USD sụt giảm so với 6 đồng tiền khác trong giỏ thanh toán quốc tế, giúp giá vàng thế giới vượt qua mốc 1.200 USD/oz. Giá vàng trong nước cũng tăng nhẹ đầu phiên.
Đề xuất hoàn thuế cho xăng E5: Lo ngân sách nặng gánh
Đề xuất hoàn thuế cho xăng E5: Lo ngân sách nặng gánh
Kinhtedothi - Đề xuất hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) bằng tiền ngân sách cho xăng sinh học E5 của Bộ Tài chính đang nhận được nhiều ý kiến băn khoăn từ người dân cũng như các chuyên gia kinh tế.
Nhập khẩu, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật: Chưa hết mối lo
Nhập khẩu, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật: Chưa hết mối lo
Kinhtedothi - Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, trong 8 tháng đầu năm 2018, Việt Nam đã nhập khẩu 594 triệu USD thuốc bảo vệ thực vật (BVTV).
Quỹ ngoại chi hơn 170 tỷ đồng mua cổ phiếu VPBank
Quỹ ngoại chi hơn 170 tỷ đồng mua cổ phiếu VPBank
Kinhtedothi - Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam (VSD) vừa thông báo về việc chuyển quyền sở hữu 7 triệu cổ phiếu của Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank).
Tỷ giá trung tâm tăng, đồng USD trên thị trường tự do và ngân hàng thương mại giảm
Tỷ giá trung tâm tăng, đồng USD trên thị trường tự do và ngân hàng thương mại giảm
Kinhtedothi – Sáng nay (19/9), tỷ giá trung tâm được Ngân hàng Nhà nước tiếp tục điều chỉnh tăng 10 đồng/USD so với hôm qua. Tại các ngân hàng thương mại đồng USD đã giảm giá mua – bán so với cùng thời điểm này sáng qua. Thị trường tự do lại lặng sóng.
Căng thẳng Mỹ - Trung không hỗ trợ vàng
Căng thẳng Mỹ - Trung không hỗ trợ vàng
Kinhtedothi – Sáng nay (19/9), giá vàng thế giới và trong nước chỉ nhích nhẹ. Mặc dù Trung Quốc đã đáp trả Mỹ trong chuyện đánh thuế cao vào hành hoá xuất khẩu.
Đìu hiu thị trường bánh Trung thu
Đìu hiu thị trường bánh Trung thu
Kinhtedothi - Chỉ còn ít ngày nữa là đến Rằm tháng Tám, song thị trường bánh Trung thu tại Hà Nội vẫn trong cảnh đìu hiu. Nhằm kích cầu tiêu dùng, đẩy hàng tồn, nhiều đại lý, cửa hàng thu hút khách bằng cách tăng chiết khấu, giảm giá bán nhưng sức mua vẫn không tăng.
Thanh toán không dùng tiền mặt: Yếu tố quan trọng thúc đẩy thành phố thông minh
Thanh toán không dùng tiền mặt: Yếu tố quan trọng thúc đẩy thành phố thông minh
Kinhtedothi - Đó là ý kiến đã được các đại biểu khẳng định tại Hội thảo: “Thành phố thông thông mình hơn với ít giao dịch tiền mặt hơn” trong khuôn khổ Hội nghị ASOCIO ngày 18/9 tại Hà Nội.
Chuyên gia Nhật Bản khẳng định Việt Nam là điểm đến đầu tư an toàn
Chuyên gia Nhật Bản khẳng định Việt Nam là điểm đến đầu tư an toàn
Nhân dịp kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Nhật Bản, phóng viên đã có buổi phỏng vấn giáo sư Ryo Ikebe - Đại học Senshu, nguyên Trưởng đại diện Văn phòng Tổ chức Xúc tiến mậu dịch Nhật Bản (JETRO), về quan hệ kinh tế Việt - Nhật.
Tỷ giá trung tâm và giá mua – bán USD tại ngân hàng tăng mạnh
Tỷ giá trung tâm và giá mua – bán USD tại ngân hàng tăng mạnh
Kinhtedothi - Hôm nay (18/9), tỷ giá trung tâm được công bố tăng 10 đồng/USD so với hôm qua. Các ngân hàng thương mại cũng tăng mạnh giá mua – bán USD so với phiên trước. Ngược lại thị trường tự do lại giảm giá.
Kim Lũ khó về đích nông thôn mới
Kim Lũ khó về đích nông thôn mới
Kinhtedothi - Nằm ven sông Cà Lồ, xã Kim Lũ là một trong những địa phương còn nhiều khó khăn nhất của huyện Sóc Sơn, Hà Nội. Dù phấn đấu về đích nông thôn mới trong năm 2019, nhưng hành trình của địa phương này vẫn còn khá gian nan.