Trang chủ / Kinh tế / Thị trường

Cải thiện năng suất lao động: Chìa khóa tăng trưởng bền vững

Trâm Anh 12-01-2018 08:48
Kinhtedothi - Mô hình tăng trưởng chủ yếu dựa vào lao động giá rẻ, vốn, tài nguyên đã có giới hạn.

Việt Nam vừa phải có tăng trưởng cao hơn, vừa phải coi trọng chất lượng. Một số nước xung quanh đã đạt được điều này như Nhật Bản, Hàn Quốc... Vậy họ làm gì để đạt được hai mục tiêu tưởng chừng như mâu thuẫn nhau này? Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nói tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2018 tổ chức ngày 11/1. 

Năng suất thấp, nguy cơ tụt hậu
Dù nhiều chỉ số kinh tế tích cực nhưng theo cơ quan thống kê, năng suất lao động của Việt Nam vẫn còn khá thấp so với nhiều nước trong khu vực. Tốc độ tăng năng suất lao động của Việt Nam chưa đạt 4% (trong khi con số này ở Trung Quốc là 7%, Hàn Quốc là 5%) thậm chí thấp hơn cả Lào. Phó Trưởng ban Ban Kinh tế T.Ư Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, chênh lệch giữa Việt Nam với các nước tiếp tục gia tăng là một trong những thách thức cho Việt Nam, có nguy cơ tụt hậu nếu không có chính sách để vượt thách thức, tránh bẫy thu nhập trung bình.

 Dây chuyền sản xuất các linh kiện, thiết bị điện tử tại Công ty TNHH Bluecom Vina, Khu công nghiệp Tràng Duệ (Hải Phòng). Ảnh: Danh Lam.
GS Kenichi Ohno (Viện Nghiên cứu chính sách quốc gia Nhật Bản) nhận xét, tình trạng nâng cao năng suất của Việt Nam rất ảm đạm, thể hiện rõ sự thâm hụt vốn. Sự tăng trưởng của Việt Nam trong quá khứ là do số lượng (nguồn vốn và lao động) chứ không phải là chất lượng (năng suất).
Theo Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế T.Ư Nguyễn Đình Cung, Việt Nam sắp hết giai đoạn dân số vàng nhưng công nghiệp hóa Việt Nam còn ở vị trí thấp trong nền kinh tế và ở giai đoạn thấp trong chuỗi giá trị sản phẩm. Mô hình cũ không thể giúp Việt Nam gia tăng tốc độ tăng trưởng một cách nhanh chóng và bền vững. “Tăng năng suất chính là chìa khóa để tăng trưởng bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và thu hẹp khoảng cách phát triển với các nước, đưa nước ta phát triển nhanh và bền vững cho giai đoạn mới”- ông Cung chia sẻ.
Giải pháp nào cho Việt Nam?
Theo các chuyên gia, Việt Nam có thể gia tăng tốc độ tăng năng suất trong nền kinh tế bằng cách phân bổ lại nguồn lực, chuyển đổi mạnh mẽ cơ cấu kinh tế. Ngoài ra, phải tập trung chuyển đổi cơ cấu, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, áp dụng khoa học, công nghệ để tăng năng suất cho từng DN, từng nội ngành của nền kinh tế...
“Đơn cử như lao động dư thừa trong nông nghiệp và khu vực kinh tế cá thể còn rất lớn, chiếm tỷ lệ tới 49,5% năm 2010 và 41,6% năm 2016. Trong khi công nghiệp hóa không tiến triển, lao động sẽ chuyển sang các ngành dịch vụ giá trị thấp. Nếu lao động chỉ dịch chuyển từ khu vực năng suất thấp sang khu vực tương tự thì sự dịch chuyển này không mang lại thay đổi gì”- GS Trần Văn Thọ, Đại học Waseda (Nhật Bản), thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng đánh giá.
“Một trong những giải pháp quan trọng nhất để thúc đẩy tăng trưởng năng suất chính là công nghệ. Là quốc gia có thế mạnh về nông nghiệp, Việt Nam nên thành lập các trung tâm đào tạo và các đơn vị nghiên cứu, phát triển công nghệ nông nghiệp tiên tiến, tăng cường khuyến nông công nghệ cao ở tất cả các vùng. Trong nông nghiệp, năng suất cao thôi không đủ mà cần chú trọng phát triển nông nghiệp chất lượng cao để gia tăng giá trị cho nền kinh tế” - ông Ohno lưu ý. Ngoài ra, cần thay đổi chiến lược thu hút FDI, DN trong nước sẽ tham gia vào mạng lưới cung ứng toàn cầu và tăng năng suất qua chuyển giao công nghệ.
Nói về áp dụng cách mạng công nghiệp 4.0, Thứ trưởng Bộ KH&CN Phạm Đại Dương nhắc lại Chỉ thị 16 của Chính phủ yêu cầu kết nối các ngành dựa trên 3 yếu tố chính: Cơ sở hạ tầng (hệ thống công nghệ), nguồn nhân lực, cơ chế chính sách. Ví dụ như bitcoin hay uber, grab... hiện nay đang lúng túng trong quản lý nên phải có chính sách đối sách, ứng phó.
Phát biểu kết luận tại Diễn đàn Kinh tế 2018, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: Chúng ta không được chủ quan, thỏa mãn với những kết quả đạt được. Trong thời gian tới, cần theo đuổi mô hình tăng trưởng mới, bớt dựa vào các lợi thế như lao động giá rẻ… “Điều quan trọng là làm thế nào để vừa tăng trưởng nhanh vừa bền vững”. Thủ tướng Chính phủ cũng chỉ ra những vấn đề mấu chốt của nền kinh tế để có thể thực hiện được các mục tiêu trên. Thứ nhất, đó là năng lượng xanh. Thứ hai là cải thiện năng suất. Tiếp đến là cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đặc biệt trong các lĩnh vực tín dụng, thương mại và đầu tư. Thủ tướng cho rằng đây là cuộc đua đường trường, không phải là cuộc chạy đua nước rút. “Chúng ta hãy cùng nỗ lực để tận dụng triệt để cơ hội, phát huy tối đa tiềm lực của nền kinh tế, trở thành con hổ mới của Đông Nam Á” -Thủ tướng nhấn mạnh.

Tại Diễn đàn cũng diễn ra phiên thảo luận “Năng lượng xanh cho phát triển kinh tế bền vững”. Trưởng ban Kinh tế T.Ư Nguyễn Văn Bình nhấn mạnh: Năng lượng luôn là yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế và thực tế chúng ta vẫn phụ thuộc chủ yếu vào các nguồn năng lượng hóa thạch. Tuy nhiên, hiện nay các nguồn nguyên liệu hóa thạch lại tăng nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, vì vậy việc phát triển các nguồn năng lượng xanh là một xu hướng tất yếu trong cả tương lai gần và tầm nhìn dài hạn.

TAG: Năng suất Tăng trưởng lao động Việt Nam
 
Tin khác
Nâng cao hiệu quả hoạt động Hội đồng Quốc gia về Phát triển bền vững
Nâng cao hiệu quả hoạt động Hội đồng Quốc gia về Phát triển bền vững
Kinhtedothi - Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo ý kiến kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam tại cuộc họp Hội đồng Quốc gia về Phát triển bền vững và Nâng cao năng lực cạnh tranh.
Luật TCTD sửa đổi: Thêm lá chắn bảo vệ quyền lợi cho người gửi tiền
Luật TCTD sửa đổi: Thêm lá chắn bảo vệ quyền lợi cho người gửi tiền
Kinhtedothi - Luật TCTD sửa đổi sẽ có hiệu lực từ 15/1/2018 sẽ đưa ra nhiều cơ chế kiểm soát, hỗ trợ các ngân hàng, giúp ngân hàng trong diện bị kiểm soát sớm phục hồi. Dưới góc độ người gửi tiền, đây cũng là tin vui bởi có thể yên tâm rằng với hàng loạt các cơ chế, hệ thống ngân hàng sẽ được đảm bảo vận hành và kiểm soát tốt.
Phiên 22/6: Nhóm cổ phiếu ngân hàng dẫn dắt thị trường
Phiên 22/6: Nhóm cổ phiếu ngân hàng dẫn dắt thị trường
Kinhtedothi – Sau phiên hôm qua bị bán mạnh các cổ phiếu vốn hoá lớn, sáng nay nhà đầu tư tiếp tục thận trọng, khiến cho chỉ số tăng hạn chế và thanh khoản giảm. Phiên chiều các mã vốn hoá lớn nhận được nhiều lệnh khớp với mức giá tốt đã khiến các chỉ số bật tăng mạnh.
Hà Nội: Rót hơn 252 tỷ đồng vào 2 cụm công nghiệp làng nghề tại Phú Xuyên
Hà Nội: Rót hơn 252 tỷ đồng vào 2 cụm công nghiệp làng nghề tại Phú Xuyên
Kinhtedothi - UBND TP Hà Nội vừa ban hành một số quyết định về việc thành lập 2 cụm công nghiệp làng nghề tại huyện Phú Xuyên. Tổng mức đầu tư của 2 cụm công nghiệp vào khoảng 252,1 tỷ đồng.
Xăng dầu đồng loạt giảm giá từ 15h chiều nay
Xăng dầu đồng loạt giảm giá từ 15h chiều nay
Kinhtedothi - Chiều nay (22/6), Liên Bộ Tài chính - Công Thương đã phát đi thông báo về việc điều hành giá xăng dầu. Theo đó, giá xăng E5 và RON 95 đồng loạt giảm hơn 300 đồng/lít.
Chương trình “Đắk Nông - mùa bơ chín” năm 2018: Cơ hội thu hút đầu tư
Chương trình “Đắk Nông - mùa bơ chín” năm 2018: Cơ hội thu hút đầu tư
Kinhtedothi - Sáng 22/6, tại Hà Nội, UBND tỉnh Đắk Nông đã tổ chức họp báo giới thiệu chương trình “Đắk Nông - mùa bơ chín” năm 2018.
Doanh nghiệp Hoa Kỳ nộp đơn đề nghị điều tra chống bán phá giá thép Việt Nam
Doanh nghiệp Hoa Kỳ nộp đơn đề nghị điều tra chống bán phá giá thép Việt Nam
Kinhtedothi - Theo thông tin mới nhất từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), một số DN sản xuất thép tại Hoa Kỳ đã nộp yêu cầu điều tra, áp dụng biện pháp chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp tới Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đối với sản phẩm thép chống ăn mòn và thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam, do nghi ngờ lẩn tránh thuế từ Đài Loan, Hàn Quốc.
Giá vàng bật tăng, mặc cho USD vẫn đi lên?
Giá vàng bật tăng, mặc cho USD vẫn đi lên?
Kinhtedothi – Sáng nay (22/6), giá vàng thế giới và trong nước đều bật tăng. Mặc dù giá vàng luôn đi ngược với giá đồng bạc xanh, tuy nhiên vàng và đồng tiền này hôm nay cùng đi lên.
Siêu thị kinh doanh hàng nhãn riêng: Chất xúc tác cho nhà sản xuất
Siêu thị kinh doanh hàng nhãn riêng: Chất xúc tác cho nhà sản xuất
Kinhtedothi - Thời gian gần đây, rất nhiều sinh viên đến siêu thị Big C để mua giấy A4 nhãn hiệu WOW, sản phẩm nhãn hàng riêng (HNR) của Big C thuê nhà máy giấy Bãi Bằng sản xuất, chất lượng không thua kém hàng chính hãng, nhưng giá rẻ hơn. Việc làm này không chỉ giúp người tiêu dùng mua được sản phẩm giá rẻ, chất lượng đảm bảo mà còn hỗ trợ DN đẩy mạnh sản xuất.
Nghịch lý: Việt Nam nhập khẩu hàng trăm triệu USD các mặt hàng nông sản mỗi tháng
Nghịch lý: Việt Nam nhập khẩu hàng trăm triệu USD các mặt hàng nông sản mỗi tháng
Kinhtedothi - Rau củ quả trong nước sản xuất ra nhưng khó tiêu thụ. Tuy nhiên, mỗi tháng, Việt Nam vẫn nhập khẩu hàng trăm triệu USD các mặt hàng nông sản này từ các quốc gia, đặc biệt là Thái Lan và Trung Quốc.
Ngân hàng “xoay” vốn lưu động cho doanh nghiệp nhỏ
Ngân hàng “xoay” vốn lưu động cho doanh nghiệp nhỏ
Kinhtedothi - Dù không có tài sản đảm bảo, các công ty nhỏ và vừa hiện vẫn dễ dàng được ngân hàng “gật đầu” cho vay những khoản tới 3-4 tỷ đồng, lãi suất hợp lý mà thủ tục giải ngân cũng siêu nhanh.