Trang chủ / Kinh tế / Tài chính - Chứng khoán

Chậm giải ngân vốn đầu tư công: Quy trách nhiệm cho người đứng đầu

Trâm Anh thực hiện 10-04-2020 09:46
Kinhtedothi - Chính phủ đang gấp rút đưa vốn đầu tư công vào nền kinh tế, song làm thế nào để khắc phục được tình trạng giải ngân chậm vẫn diễn ra thời gian qua? Xung quanh vấn đề này, phóng viên báo Kinh tế & Đô thị đã có cuộc trao đổi với chuyên gia kinh tế, TS Cấn Văn Lực.

 TS Cấn Văn Lực

Giải ngân vốn đầu tư công chậm có nguyên nhân chủ quan và khách quan gì, thưa ông?

- Mặc dù số vốn giải ngân có tăng so với cùng kỳ năm 2019, song tỷ lệ giải ngân 3 tháng đầu năm vẫn còn thấp chưa đáp ứng được yêu cầu của Chính phủ. Theo tôi có 3 nguyên nhân cơ bản. Thứ nhất, do hành lang pháp lý và khuôn khổ pháp luật những năm trước còn vướng mắc và năm 2019 đã phải sửa đổi Luật Đầu tư công, từ 1/1/2020 bắt đầu có hiệu lực và phần nào đó về mặt thể chế đã được giải quyết. Thứ hai, vai trò trách nhiệm của người đứng đầu lâu nay vẫn chưa được rõ ràng, quyết liệt nghĩa là bộ này, ngành kia, địa phương này, địa phương kia làm chậm, vướng mắc không giải quyết, không quy trách nhiệm.

Lần này họp, Thủ tướng yêu cầu làm rõ trách nhiệm người đứng đầu. Thứ ba, chính là sự phối kết hợp của các bộ, ngành không được tốt. Ví dụ như liên quan đến dự án này, dự án kia đôi khi trách nhiệm bỏ bẵng, đá sang sân của nhau. Có vướng mắc rồi, bộ, ngành này thiết tha giải quyết nhưng bộ, ngành kia lại lừng khừng khiến cho cả tiến trình chậm chạp. Tâm lý chờ đợi, ỷ lại, sợ trách nhiệm của một số bộ, ngành, địa phương khiến các dự án bị kéo dài, việc tìm nguồn đối ứng và giao vốn còn chậm. Các bộ, ngành, địa phương chậm hoàn thiện hồ sơ đề nghị, bộ đầu mối chưa quyết liệt đôn đốc, tư vấn, hỗ trợ.

Để đẩy mạnh đầu tư công, Chính phủ sẽ chuyển một số dự án từ đối tác công tư (PPP) sang hình thức đầu tư công, ông nhận xét thế nào về việc này?

- Chuyển dự án PPP sang đầu tư công là giải pháp tình thế hiện nay bởi Luật Đầu tư theo hình thức đối tác công tư PPP của Việt Nam chưa được ban hành, trong đó có một số vấn đề chưa được giải quyết như chia sẻ rủi ro, bảo đảm nguồn vốn ngoại tệ... Trong lúc chờ đợi Luật, Chính phủ đã chuyển một số dự án từ PPP trước đây sang dạng đầu tư công. Ngoài ra, chuyển sang đầu tư công cũng là giải pháp để bù đắp phần tăng trưởng.

Theo ông, giải ngân vốn đầu tư công cần các thứ tự ưu tiên thế nào để có thể tác động, mang lại ngay hiệu quả kinh tế?

- Đó là những dự án mà Chính phủ đã chỉ đạo, trước hết tập trung vào các dự án cơ sở hạ tầng, nhất là với những dự án gắn với giao thông, dân sinh bức xúc; các dự án quy mô lớn có tính chất lan tỏa. Như vậy, chúng ta sớm có thêm các công trình hạ tầng thiết yếu, tạo tác động lan tỏa đến tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Chỉ thị 11/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã đưa ra một loạt giải pháp, gồm cả thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư theo kế hoạch lẫn đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án trọng điểm, như cao tốc Bắc - Nam, sân bay Long Thành… Như sân bay Long Thành, nếu như chúng ta đẩy nhanh là hoàn toàn khả thi, trong năm nay có thể triển khai được một phần.

Theo ông, để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công cần những giải pháp gì?

- Phải tinh giản các thủ tục đầu tư, đồng thời chuẩn bị sẵn danh mục các dự án ưu tiên để huy động vốn và sẵn sàng triển khai. Đồng thời, có cơ chế phân cấp hiệu quả giữa các cấp chính quyền, nhằm thúc đẩy việc triển khai dự án trong thực tế.

Đến nay, Luật Đầu tư công (sửa đổi) đã có hiệu lực sẽ tháo gỡ cơ bản các vướng mắc trong quá trình thực hiện. Cụ thể, đơn giản hóa trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư dự án, phân cấp thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn... Cùng với đó là việc đơn giản hóa mạnh mẽ quy trình giao kế hoạch vốn đầu tư công hàng năm như: Phân cấp thẩm quyền quyết định cho người đứng đầu các bộ, cơ quan T.Ư, địa phương trong việc điều chỉnh kế hoạch giữa các dự án trong danh mục kế hoạch nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong kế hoạch hàng năm…

Tuy nhiên, giải pháp then chốt tôi cho rằng là làm rõ trách nhiệm của người liên quan tại bộ, ngành, địa phương trong từng khâu, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu. Chính phủ cần coi việc này như một chỉ tiêu hoàn thành nhiệm vụ của cá nhân, của bộ, ngành, địa phương. Bên cạnh đó, cần minh bạch các dự án đầu tư công - vốn là một mắt xích nóng của tham nhũng, lãng phí. Hoạt động đầu tư phải có trọng tâm, trọng điểm vào những ngành, lĩnh vực mang lại hiệu quả kinh tế cao, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí.

Vấn đề giải phóng mặt bằng là một trong những khâu chậm trễ lớn trong giải ngân vốn đầu tư công, có phải nguyên nhân khách quan không? Và việc quy trách nhiệm cho người đứng đầu như vậy thì có vấn đề gì không?

- Giải phóng mặt bằng luôn là vấn đề nan giải với các dự án đầu tư công tại Việt Nam. Nhưng tôi cho rằng nguyên nhân chính là do vai trò yếu kém của người đứng đầu tại địa phương. Cũng không có gì khách quan nếu như ở địa phương đó, lĩnh vực đó quyết liệt sẽ được giải quyết. 

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu nếu không hoàn thành hoặc đến tháng 9 không giải ngân được thì điều chuyển vốn sang các đơn vị khác. Theo ông, việc này liệu có đẩy nhanh được giải ngân đầu tư công?

- Đây cũng là một trong số các giải pháp mạnh để thúc đẩy giải ngân đầu tư công. Tuy nhiên, tôi cho rằng cũng phải xem rõ nguyên nhân lý do, nếu khách quan có thể châm trước, linh hoạt. 

Xin cảm ơn ông!

Xem thêm: Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công: Giải pháp kích cầu nền kinh tế

TAG: chậm giải ngân vốn đầu tư công trách nhiệm người đứng đầu TS Cấn Văn Lực
 
Tin khác
Ưu tiên chọn tạo cây, con giống chất lượng cao: Tăng giá trị sản xuất nông nghiệp
Ưu tiên chọn tạo cây, con giống chất lượng cao: Tăng giá trị sản xuất nông nghiệp
Kinhtedothi - Với mục tiêu tăng trưởng lĩnh vực nông nghiệp năm 2020 đạt 4,12% và phát triển bền vững trong các năm tiếp theo, ngành nông nghiêp Hà Nội đã và đang tập trung đầu tư cho công tác khảo nghiệm, thử nghiệm, chọn tạo, đưa các giống cây trồng, vật nuôi có năng suất, chất lượng cao vào sản xuất.
Tỷ giá đô la Mỹ hôm nay 13/8: Trung tâm giảm, EUR lại tăng mạnh
Tỷ giá đô la Mỹ hôm nay 13/8: Trung tâm giảm, EUR lại tăng mạnh
Kinhtedothi – Sáng nay (13/8), tỷ giá trung tâm cặp đồng tiền VND/USD giảm nhẹ 2 đồng. Tỷ giá USD trong ngân hàng thương mại và thị trường tự do ít biến động. Các ngoại tế khác có EUR và đô Canada tăng mạnh.
Giá vàng hôm nay (13/8): Thế giới bật tăng mạnh trở lại, SJC vẫn mất giá sâu
Giá vàng hôm nay (13/8): Thế giới bật tăng mạnh trở lại, SJC vẫn mất giá sâu
Kinhtedothi - Sáng nay (13/8), giá vàng thế giới đảo chiều tăng trở lại, sau phiên lao dốc khủng hôm qua. Vàng SJC hôm nay vẫn trong đà giảm khá sâu, mất đến 160.000 đồng/lượng.
Giá tiêu hôm nay 13/8: Xuất khẩu tiêu đón tin không vui trong khi giá tiêu thế giới trên đà tăng
Giá tiêu hôm nay 13/8: Xuất khẩu tiêu đón tin không vui trong khi giá tiêu thế giới trên đà tăng
Kinhtedothi - Giá tiêu hôm nay 13/8/2020 ở Tây Nguyên và miền Nam có xu hướng tăng nhẹ theo giá tiêu thế giới.
Giá cà phê hôm nay 13/8: Đảo chiều đồng loạt tăng 100 - 200 đồng/kg
Giá cà phê hôm nay 13/8: Đảo chiều đồng loạt tăng 100 - 200 đồng/kg
Kinhtedothi - Giá cà phê nguyên liệu ngày hôm nay 13/8/2020 dao động 32.200 - 32.600 đồng/kg, tăng 100 - 200 đồng/kg theo giá thế giới.
Giá lợn hơi hôm nay 13/8: Có nơi tăng 1.000 - 2.000 đồng/kg
Giá lợn hơi hôm nay 13/8: Có nơi tăng 1.000 - 2.000 đồng/kg
Giá heo hơi hôm nay 13/8 tại hai miền Bắc - Nam tăng giảm trái chiều, trong khi miền Trung đi ngang so với phiên giao dịch hôm qua.
Chính phủ bổ sung dự toán thu, chi ngân sách nhà nước
Chính phủ bổ sung dự toán thu, chi ngân sách nhà nước
Kinhtedothi - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết về việc bổ sung dự toán thu, chi ngân sách nhà nước năm 2020 từ nguồn thu 70% lệ phí xuất nhập cảnh được phép để lại từ năm 2011 đến năm 2014 của Bộ Công an.
Giao dịch chứng khoán 12/8: VN-Index phục hồi nhờ nhóm cổ phiếu ngân hàng
Giao dịch chứng khoán 12/8: VN-Index phục hồi nhờ nhóm cổ phiếu ngân hàng
Kinhtedothi – Phiên giao dịch hôm nay (12/8), thị trường chứng khoán đã có những tín hiệu phục hồi sau phiên giảm nhẹ hôm qua. Nhóm cổ phiếu VN30 vẫn phân hoá, nhưng tăng điểm và thanh khoản tốt lại nhờ nhóm ngân hàng.
Quản lý thị trường Hải Phòng thu giữ 16.000 chiếc khẩu trang không nguồn gốc
Quản lý thị trường Hải Phòng thu giữ 16.000 chiếc khẩu trang không nguồn gốc
Kinhtedothi - Đội Quản lý thị trường số 9 (Cục Quản lý thị trường Hải Phòng) vừa tiến hành kiểm tra đột xuất và thu giữ 16.000 khẩu trang y tế các loại, cùng 40 chai dung dịch rửa tay không có hóa đơn, chứng từ.
Giá xăng RON 95, dầu diesel và dầu hỏa giảm nhẹ từ 15 giờ chiều nay
Giá xăng RON 95, dầu diesel và dầu hỏa giảm nhẹ từ 15 giờ chiều nay
Kinhtedothi - Tại kỳ điều chỉnh chiều nay (12/8), từ 15 giờ, giá bán mặt hàng xăng E5 RON 92 và dầu mazut giữ ổn định so với kỳ trước, giá xăng RON 95, dầu diesel và dầu hỏa giảm nhẹ so với giá hiện hành.
HDBank trao “Thẻ Xanh cho gia đình Việt” cho khách hàng đầu tiên
HDBank trao “Thẻ Xanh cho gia đình Việt” cho khách hàng đầu tiên
Kinhtedothi - Tiếp tục tài trợ các gói tín dụng xanh trị giá hàng nghìn tỷ đồng cho doanh nghiệp; đồng thời phát hành thẻ tín dụng cho các khách hàng là cá nhân và hộ gia đình lắp điện mặt trời áp mái với nhiều lợi ích, ưu đãi lớn, HDBank vừa tổ chức trao “Thẻ Xanh cho gia đình Việt” đến khách hàng đầu tiên tại TP. Hồ Chí Minh.