Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Chưa đủ hiểu mình, chưa hiểu thế giới

Giao Hưởng 28-01-2020 07:17
Kinhtedothi - Đông năm Ất Dậu (2005), thầy Nguyễn Tài Cẩn (1926 - 2011) ở tuổi 80 từ nước Nga về quê. Sáng 3/1/2006 tôi trong tốp trò cũ tháp tùng thầy sang thăm Khu di tích Nguyễn Du.
Gần 11 giờ trưa, thầy vào Nhà trưng bày viết cảm tưởng. Lướt nhanh một số trang những người trước đã viết, thầy nói: “Tôi muốn trừ lại mấy trang để Ban Quản lý khu di tích (QLKDT) mời các nhà văn, nhà thơ, nhà văn hóa ghi rồi mới đến lượt mình. Giờ tôi muốn các anh khuyên nên viết cái gì nào”. Trưởng ban QLKDT gợi ý: “Thầy tâm huyết nghiên cứu chữ nghĩa Truyện Kiều, hôm nay thầy về thăm mảnh đất sinh ra Đại thi hào Nguyễn Du...”. 
Thầy thận trọng ghi vào sổ vàng rồi đọc mọi người

cùng nghe:
Tiên Điền, ngày 3/1/2006
Tôi là một người đi xa quê hương đã lâu ngày, nay được về với sông núi vùng Hoan Châu, nhất là được về với quê hương Nguyễn Du, trong lòng xúc động khôn xiết. Tôi đã 30 năm nay nghiên cứu về chữ nghĩa Truyện Kiều, xin hứa sẽ cộng tác với Ban QLKDT cố gắng tích luỹ được càng ngày càng nhiều tài liệu, về những gì đã có chúng tôi sẵn lòng cung cấp. Về chữ nghĩa Truyện Kiều có nhiều vấn đề còn tiếp tục thảo luận, chúng tôi cũng xin sẵn sàng đề xuất.
 Khu di tích Nguyễn Du, tỉnh Hà Tĩnh.
Các ý kiến trước mắt của chúng tôi là nên tiếp tục thu thập các bản Kiều cổ càng nhiều càng tốt, ví dụ các bản Kiều TK 19, nên coi trọng bản Duy Minh Thị 1872, 1879, 1891 như GS Hoàng Xuân Hãn đã đề xuất. Về niên đại, nên đào sâu thêm về giả thuyết Truyện Kiều đã được viết cuối triều Lê. Về chữ nghĩa nên tổ chức thảo luận rộng rãi về khoảng hơn 500 câu có nhiều dị bản (1.300 câu đã được tương đối thống nhất). Nguyễn Tài Cẩn.
Trưa ấy tại Vinh, thầy cho biết, giới nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn ở nhiều nước trên thế giới quan niệm “chưa hiểu đủ về mình thì cũng chưa hiểu thế giới”, họ rất quan tâm lĩnh vực địa phương học. Hiện người Nga đặc biệt quan tâm nghiên cứu lĩnh vực này, họ thấy rằng các vùng của Nga rất khác nhau về sự hình thành.
Lần ấy, thầy được dẫn đến bờ sông Neva, nhìn bức tường có một đường kẻ ngang, thầy không hiểu chuyện gì. Một chuyên gia về lũ lụt đến giúp ngành du lịch giải thích: Ở Leningrad thường hay bị lũ lụt, đường kẻ ngang này ghi lại ngấn nước của trận lũ cao nhất từng gây thiệt hại về người, tài sản, nhà cửa thuộc địa phương.
Khi được gợi chuyện nói về văn hóa xứ Nghệ, thầy Nguyễn Tài Cẩn khiêm tốn nói rằng, mình không phải là người nghiên cứu về Nghệ Tĩnh, dù sinh ra ở mảnh đất này. Tuy nhiên, thầy cũng có đọc nhiều bài viết của cụ Bùi Dương Lịch viết về Nghệ An và tìm hiểu qua những giai thoại, truyền thuyết.
“Đi vào nghiên cứu tính địa phương thì Nghệ Tĩnh cũng là vùng đất ghê gớm, tương lai trả lời thế nào chưa biết nhưng đây là một vùng phải nghiên cứu” – thầy Nguyễn Tài Cẩn nói với chúng tôi.
Nghiên cứu tính địa phương là một vấn đề rất quan trọng, được giới nghiên cứu nước ngoài đặc biệt quan tâm chú trọng. Hơn thế nữa, tính địa phương của Việt Nam cũng có sức hút nhiều nhà nghiên cứu quốc tế. Năm 2002, trong khuôn khổ một hội nghị quốc tế về “Nghiên cứu Âu châu và Việt Nam lần thứ 5” tổ chức tại Nga, đoàn đại biểu Mỹ có xin ở lại thêm 6 ngày để nhờ thầy Nguyễn Tài Cẩn dịch hơn 1.000 câu thơ Nôm cho một dự án nghiên cứu về bà Chúa Liễu Hạnh.
Chúng tôi nghiên cứu người Rục ở Quảng Bình, cứ muốn tập trung họ bằng cách xây nhà xây cửa, họ lại giải tán. Vừa rồi lại xây nhà rông trong Tây Nguyên họ không ở, là vì mình chưa nghiên cứu kỹ tính địa phương, không hiểu sâu những tập tục đã thành máu thịt của dân bản địa.
Tôi thấy việc nghiên cứu sâu tính địa phương mình làm còn sơ sài, về ngôn ngữ cũng vậy, về các mặt khác cũng vậy. Mình chưa hiểu đủ về mình thì cũng chưa thể hiểu thế giới. Gần đây, ta có cái Bảo tàng Dân tộc học do con trai anh Nguyễn Văn Huyên làm Giám đốc, được quốc tế khen rồi đấy!
TAG: Nguyễn Du Khu di tích nhà văn nhà thờ nhà văn hóa
 
Tin khác
FLCHomes trao giải thưởng Hole-in-one 10 tỷ đồng cho golfer Nguyễn Thanh Anh
FLCHomes trao giải thưởng Hole-in-one 10 tỷ đồng cho golfer Nguyễn Thanh Anh
Kinhtedothi - Sáng ngày 24/2/2021, lễ trao giải thưởng Hole-in-one (HIO) lên tới 10 tỷ đồng dành cho golfer xuất sắc Nguyễn Thanh Anh tại giải FLCHomes Autumn Tournament 2020 đã chính thức diễn ra.
Sứ mệnh chung đối với bóng đá Việt
Sứ mệnh chung đối với bóng đá Việt
Kinhtedothi-Năm 2001, bầu Hưng bỏ ra 150 tỷ đồng- con số khổng lồ ở thời ấy để xây trung tâm bóng đá Thành Long để thỏa mãn đam mê. Năm 2006, bầu Đức chặt 5ha cao su (trị giá khoảng bình quân 300 triệu/hecta/năm-thời điểm đó) để xây dựng Học viện bóng đá HAGL – Arsenal JMG. Và giờ đây, 3 ông bầu 7x có tên lần lượt là bầu Trí, bầu Minh và bầu Bình (Sài Gòn FC) tiếp bước thực hiện sứ mệnh chung, nâng tầm bóng đá Việt.
Phát tâm cúng dường qua ví điện tử: Có giảm tính thiêng của đức Phật?
Phát tâm cúng dường qua ví điện tử: Có giảm tính thiêng của đức Phật?
Kinhtedothi - Giáo Hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) đã chính thức lên tiếng khẳng định Giáo hội có chủ trương thử nghiệm cho các phật tử phát tâm công đức cho nhà chùa qua ví điện tử Momo.
VFF “đau đầu” xếp lịch thi đấu
VFF “đau đầu” xếp lịch thi đấu
Kinhtedothi-Việc đội tuyển Việt Nam cần có 3 tuần tập trung chuẩn bị cho vòng loại World Cup 2022 và Viettel đá vòng bảng AFC Champions League đã khiến cho VFF và VPF đau đầu tìm ra phương án tối ưu.
Những lưu ý khi cúng rằm tháng Giêng để cầu bình an, may mắn
Những lưu ý khi cúng rằm tháng Giêng để cầu bình an, may mắn
Kinhtedothi - Với người Việt, Rằm tháng Giêng hay còn gọi là Tết Nguyên tiêu là ngày quan trọng dịp đầu năm mới. Người xưa vẫn có câu: ''Cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng''.
Gợi ý mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng đơn giản, đầy đủ, đẹp mắt
Gợi ý mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng đơn giản, đầy đủ, đẹp mắt
Kinhtedothi - Dù giàu hay nghèo thì đến ngày Rằm tháng Giêng, mỗi một gia đình đều chuẩn bị một mâm cỗ cúng rằm tươm tất để mong một năm tốt lành.
“Trở về giữa yêu thương” (phần 2) tập 3: Mẹ vợ lo con rể tự ái
“Trở về giữa yêu thương” (phần 2) tập 3: Mẹ vợ lo con rể tự ái
Kinhtedothi – Mẹ của Yến lo lắng, nếu con gái vẫn tiếp tục có lời nói, ứng xử không đúng mực với chồng có thể đánh mất hạnh phúc gia đình.
Cúng lễ online, nhận phát tâm qua ví điện tử thí điểm rồi rút kinh nghiệm
Cúng lễ online, nhận phát tâm qua ví điện tử thí điểm rồi rút kinh nghiệm
Kinhtedothi- 12 chùa của Việt Nam như: Yên Tử, Phúc Khánh, Phật Tích, Đại Tuệ… được Giáo hội Phật Giáo Việt Nam áp dụng thí điểm hình thức cúng lễ online và nhận tiền công đức qua ví điện tử Momo. Chủ trương này của Giáo hội đang nhận được nhiều ý kiến bàn luận.
Champions League: Bayern Munich lập 2 kỷ lục
Champions League: Bayern Munich lập 2 kỷ lục
Kinhtedothi-Việc trung vệ Musacchio cẩu thả khi thực hiện pha trả bóng về cho thủ môn đã tạo cơ hội cho Robert Lewandowski ghi bàn rất sớm mở đầu cho chiến thắng 4-1.
Thử nghiệm công đức qua ví điện tử để minh bạch
Thử nghiệm công đức qua ví điện tử để minh bạch
Kinhtedothi - Gần đây, mạng xã hội xôn xao về việc nhiều cơ sở thờ tự kêu gọi cúng dường qua ví điện tử, một số còn cho rằng đây là hành vì lừa đảo. Ngày 23/2, đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã có buổi gặp gỡ báo chí để làm rõ thông tin này.
Lễ rằm tháng Giêng: Thành tâm vái vọng, cầu an
Lễ rằm tháng Giêng: Thành tâm vái vọng, cầu an
Kinhtedothi - Trong bối cảnh dịch Covid-19 như hiện nay, các cơ sở thờ tự phải đóng cửa, người dân buộc phải chuyển đổi việc thực hành nghi lễ truyền thống, tham gia các khóa lễ trực tuyến. Việc làm này đã nhận được sự ủng hộ của đông đảo người dân, bởi trách nhiệm cộng đồng và tư tưởng tâm thành vái vọng, cầu an.