Trang chủ / Kinh tế / Hàng Việt

[Cứu ngành mía đường khỏi nguy cơ bị bức tử] Bài 1: Người trồng mía... kêu cứu!

Kinhtedothi - 3 tháng gần đây, Hiệp hội Mía đường Việt Nam (HHMĐVN) liên tiếp có 3 văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công an báo cáo tình hình khó khăn nghiêm trọng của các nhà máy đường (NMĐ) và hơn một triệu người trồng mía, sống nhờ vào cây mía, đồng thời kiến nghị một loạt các giải pháp để cứu ngành mía đường. Chưa bao giờ vấn đề của ngành mía đường lại nóng như hiện nay, gần một nửa số NMĐ phải đóng cửa, người trồng mía không còn quan tâm đến cây mía. Có nơi diện tích trồng mía giảm đến 40%... Ngành mía đường nuôi sống gần nửa triệu hộ đang đứng trước nguy cơ bị bức tử.

Nhiều vùng nguyên liệu mía ở tỉnh Phú Yên đã cơ giới hóa trong khâu thu hoạch để giảm chi phí.

Vụ mía đường 2018 - 2019 đã kết thúc, những tưởng người trồng mía sẽ được hưởng “vị ngọt” những ngày lao động vất vả nhưng thêm một mùa nữa nông dân lại nếm “vị đắng của mía” trên mảnh ruộng của mình.

Giàu lên từ mía cũng phải… bỏ mía!
Từng được xem là một trong những “thủ phủ” của cây mía, với nhiều hộ nông dân trồng trên quy mô lớn, có hộ gần 1.000ha, đầu tư trang thiết bị, cơ giới vào ruộng mía nhưng người trồng mía tỉnh Tây Ninh đang đối mặt với nguy cơ bỏ cây mía. Nếu như niên vụ 2018 - 2019, diện tích mía của tỉnh là 15.000ha, nhưng đến vụ 2019 - 2020 chỉ còn 10.000ha.

Từ năm 1995, cây mía đã giúp nhiều gia đình đổi đời, đặc biệt ở khu vực huyện Sông Hinh là vùng có đa số đồng bào dân tộc Êđê, Bana… Mặc dù mỗi năm ngành mía đường chỉ nộp ngân sách tỉnh khoảng 100 tỷ đồng, nhưng giúp ổn định đời sống Nhân dân, ổn định xã hội, đặc biệt khu vực miền núi. Giải quyết việc làm cho khoảng 120.000 nông dân trong tổng số 950.000 dân của tỉnh, chưa kể lực lượng lao động liên quan ngành mía đường (công nhân sản xuất mía, người bốc vác mía, chuyên chở mía…).
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên Trần Hữu Thế

Đưa tay chỉ về cánh đồng bắp hơn 40ha, vừa được trồng trên diện tích từng cho sản lượng mía trên 140 tấn/ha, với 10 chữ đường (CCS). Ông Đặng Văn Hùng (SN 1945, ngụ huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh), buồn bã nói: “Từ năm nay, tôi bỏ luôn cây mía để trồng mì, bắp. Không riêng gì tôi, nhiều nông dân khác cũng phải bỏ cây mía vì lỗ nặng”.
Nguyên nhân người trồng mía lỗ nặng, ông Ngô Minh Trí (trồng hơn 400ha), lý giải: “Mỗi ha mía, phải đầu tư khoảng 50 triệu đồng, gồm: thuê đất 15 - 20 triệu đồng/ha/vụ; giống, phân, công chăm sóc, công thu hoạch... bình quân 35 triệu đồng/ha/vụ. Trong khi 1ha mía cho sản lượng khoảng 60 tấn/vụ, nhưng NMĐ TTC chỉ mua với giá 700.000 đồng/tấn mía 10 CCS. Đầu tư khoảng 50 triệu đồng/ha/vụ, nhưng chỉ thu được 42 triệu đồng/ha/vụ. Chỉ riêng vụ mía 2018 - 2019, tôi lỗ hơn 3 tỷ đồng”.
Theo ông Hùng: “Để người trồng mía có thể sống được và ngành mía đường tồn tại, trước tiên Nhà nước cần xem lại cơ chế quản lý. Tại sao ngành mía đường Việt Nam thua Thái Lan? Bởi vì cây mía được nhà nước của họ bảo hộ từ đầu đến cuối. Lợi nhuận từ cây mía, được họ đưa vào luật: Người trồng hưởng 70%, nhà máy và nhà nước chỉ hưởng 30%. Với chính sách này, nông dân Thái luôn sống khỏe. Còn với người trồng mía Việt Nam trồng càng nhiều lỗ càng lớn”.
Năng suất cao nhất thế giới… vẫn lỗ!
Hậu Giang là tỉnh có vùng nguyên liệu mía lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long, tập trung ở huyện Phụng Hiệp và Long Mỹ. Nông dân tại đây được xem là những người trồng mía… giỏi nhất thế giới với năng suất bình quân 100 tấn/ha/vụ (tương đương một số quốc gia trong nhóm I về mía đường như Brazil, Australia...). Thậm chí nhiều trường hợp đạt sản lượng 200 tấn/ha/vụ. Có năng suất cao nhất thế giới là vậy, nhưng người trồng mía ở Phụng Hiệp cũng trong tình trạng thua lỗ mấy năm nay.
Ông Đinh Văn Triệu ở ấp Mỹ Lợi B (xã Hiệp Hưng, huyện Phụng Hiệp) cả chục năm nay luôn nằm trong câu lạc bộ 200 tấn (200 tấn mía/ha/vụ) cho biết: “Dòng họ nhà tôi trồng mía hơn 70 năm, nhưng chưa bao giờ khó khăn như 3 năm qua. Trước năm 2015, với 2ha mía, gia đình tôi lãi từ 100 - 150 triệu đồng/vụ. Từ 2016 đến nay lỗ liên tục, dù không thuê nhân công. Mía nhà tôi trồng năng suất trên 160 tấn/ha/vụ, luôn có chữ đường 10,4 CCS nên NMĐ Cần Thơ mua 970.000 đồng/tấn. Nhưng sau khi trừ tiền công chặt, vận chuyển mía ra thuyền, chở về nhà máy…, chỉ còn 690.000 đồng/tấn, lỗ gần 10 triệu đồng/ha/vụ cùng toàn bộ công cán của cả gia đình trong 1 năm”. Tương tự, anh Nguyễn Thành Chúc (cùng ấp với ông Triệu), cũng nhờ cây mía, gia đình anh xây được căn nhà gần nửa tỷ đồng. Tuy nhiên 3 năm trở lại đây, gia đình anh Chúc lâm vào cảnh nợ nần, vì giá mía xuống thấp, buộc phải bỏ mía. 

Trưởng phòng NN&PTNT huyện Phụng Hiệp, cho biết toàn huyện có khoảng 7.500 hộ nông dân sống nhờ mía. Diện tích mía năm 2018 - 2019 là 7.500ha, nhưng vụ 2019 - 2020 chỉ còn 6.500ha, năng suất bình quân 100 tấn/ha/vụ, đạt khoảng 600.000 tấn mía/năm. Mấy năm nay người trồng mía gặp nhiều khó khăn, càng trồng càng lỗ. Vì thế huyện Phụng Hiệp cố gắng giữ lại 3.000 - 4.000ha mía, để giữ vùng nguyên liệu, nhưng điều này xem ra khó khả thi.
Nguy cơ “tái nghèo” trên diện rộng…
Còn tại tỉnh Phú Yên, vụ mía 2017 - 2018, người dân trồng 29.764ha, nhưng đến vụ 2019 - 2020 diện tích chỉ còn 23.609ha, giảm trên 6.100ha.
Ông Lê Tấn Cường (huyện Sông Hinh), trồng mía từ năm 2005, với diện tích 25ha. Từ khi trồng mía, cuộc sống gia đình ông Cường cũng như nhiều hộ trồng mía trong huyện thay đổi hẳn. Rẫy mía nhà ông cho sản lượng 80 - 100 tấn/ha/vụ, nếu đất xấu cũng được 60 - 70 tấn/ha/vụ. Mỗi vụ mía ông Cường lời khoảng 600 triệu đồng.
“Ba năm trở lại đây giá mía quá thấp, chỉ còn 760.000 đồng/tấn, trong khi tiền thuê công thu hoạch tốn 350.000 đồng/tấn. Sau mỗi vụ mía, không đủ trả tiền các chi phí. Ba năm nay, tôi lỗ từ 250 - 350 triệu đồng/vụ. Cũng như nhiều hộ khác, gia đình tôi không những bán bò trả nợ, mà còn có nguy cơ mất nhà vì cầm ngân hàng đầu tư vào ruộng mía. Nếu cứ với giá mía 760.000 đồng/tấn như hiện nay, chúng tôi không thể theo nữa. Huyện Sông Hinh có tới 100% hộ trồng mía bị lỗ. Nhiều hộ đã bỏ hoang đất, riêng tôi bỏ hoang 18ha, chỉ cố chăm sóc 7ha mía lưu gốc còn lại vì không có tiền đầu tư”- ông Cường chia sẻ.
Trường hợp khác là nông dân người dân tộc Êđê, ông Lê Mô Y Đênh (xã Đức Bình Tây, huyện Sông Hinh) trồng 4ha mía từ năm 1999. Kể từ sau vụ mía năm 2001, hầu hết đồng bào Êđê, Bana… ở huyện Sông Hinh đổi đời. Nhiều gia đình tích cóp từ 200 - 300 triệu đồng/vụ mía, có tiền xây nhà, mua được nhiều tài sản có giá trị. Riêng ông Đênh cũng sửa được ngôi nhà sàn của mình khang trang. “3 vụ liên tiếp vừa rồi, tôi lỗ 30 - 40 triệu đồng/vụ. Tôi vay ngân hàng 60 triệu đồng, giờ không biết lấy gì trả. Chúng tôi mong nhà máy phân bón gia hạn, khoanh nợ cho bà con nông dân, mong Nhà nước có chính sách giảm lãi suất ngân hàng cho những người trồng mía, siết chặt tình trạng nhập lậu đường, vì thả lỏng như hiện nay người trồng mía sẽ chết dần, hàng nghìn hộ gia đình có nguy cơ nghèo trở lại. Vì ở vùng đất này, ngoài cây mía, cây mì không trồng được cây gì khác” - ông Đênh, mếu máo nói.
Khi được hỏi nguyên nhân khiến giá mía rớt thảm hại trong những năm qua, hầu hết người trồng mía đều có chung nhận định đó là tình trạng buôn lậu đường. Người trồng mía khẳng định: “Đường Thái Lan được nhập lậu tràn lan, bày bán công khai, rẻ hơn đường nội địa dẫn đến đường của các NMĐ tồn kho số lượng lớn. Đường không bán được, các NMĐ buộc phải hạ giá mua mía, đồng thời không còn vốn hỗ trợ nông dân tái sản xuất, khiến người trồng mía bị ảnh hưởng nặng nề”. (còn nữa)

TAG: mía đường Hiệp hội Mía đường Việt Nam ngành Công thương
 
Tin khác
Vốn FDI đang chững lại: Dòng chảy dường như có nhiều điểm nghẽn
Vốn FDI đang chững lại: Dòng chảy dường như có nhiều điểm nghẽn
Kinhtedothi - Nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cam kết trong 8 tháng đầu năm nay trên cả nước sụt giảm mạnh.
[Sổ tay kinh tế] Để ngân sách thặng dư bền vững
[Sổ tay kinh tế] Để ngân sách thặng dư bền vững
Kinhtedothi - Thặng dư ngân sách là mục tiêu của đa số các quốc gia. Và câu chuyện điều hành làm sao để đạt được mục tiêu này là việc quan trọng mà nhiều cơ quan trong đó có Bộ Tài chính đang quan tâm.
Bộ Công Thương kiến nghị cơ chế một giá điện mặt trời áp dụng trên toàn quốc
Bộ Công Thương kiến nghị cơ chế một giá điện mặt trời áp dụng trên toàn quốc
Kinhtedothi - Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh vừa ký văn bản báo cáo số 119/BC-BCT về Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời tại Việt Nam.
Tăng trưởng nông nghiệp vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ đạt bình quân 4,87%
Tăng trưởng nông nghiệp vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ đạt bình quân 4,87%
Kinhtedothi - Ngày 20/9, Bộ NN&PTNT tổ chức Tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết 37-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ đến năm 2020.
Phiên 20/9: Thị trường sôi động khớp với khối lượng tăng mạnh, nhưng điểm số lại giảm
Phiên 20/9: Thị trường sôi động khớp với khối lượng tăng mạnh, nhưng điểm số lại giảm
Kinhtedothi – Bước vào phiên giao dịch buổi sáng hầu hết nhà đầu tư đều thận trọng, vì đây là phiên đáo hạn hợp đồng phái sinh tháng 9. Bước vào phiên chiều, áp lực cung mạnh vào thị trường, thanh khoản cũng tăng cao về khối lượng, nhưng khớp trong giá thấp khiến cho chỉ số VN-Index mất gần hết số điểm tăng trong phiên hôm qua.
Phi vụ giải cứu lô nhãn Việt đầu tiên tại Australia và các lưu ý cho doanh nghiệp
Phi vụ giải cứu lô nhãn Việt đầu tiên tại Australia và các lưu ý cho doanh nghiệp
Kinhtedothi - Theo đánh giá của Thương vụ Việt Nam tại Australia: "Đây có lẽ là ngoại lệ vì Cơ quan Kiểm dịch Australia cực kỳ nghiêm khắc".
Việt Nam sẽ xuất khẩu sữa sang Trung Quốc vào quý IV/2019
Việt Nam sẽ xuất khẩu sữa sang Trung Quốc vào quý IV/2019
Kinhtedothi - Đây là thông tin được Bộ NN&PTNT đề cập tại văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TP Hà Nội sau kỳ họp thứ 7 Quốc hội khoá XIV liên quan đến phát triển ngành sữa.
Trao gửi niềm tin để nhân hạnh phúc với PVcomBank
Trao gửi niềm tin để nhân hạnh phúc với PVcomBank
Kinhtedothi - Đối với mỗi gia đình, mọi điều lớn lao đều được bắt đầu từ những điều nhỏ bé, từ giá trị của sự giản đơn và để xây dựng những lợi ích lâu dài thì ta đều cần tích lũy từ những điều nhỏ nhất. Đây cũng là lý do khiến nhiều người lựa chọn tiết kiệm gửi ngân hàng là kênh đầu tư an toàn và hiệu quả.
Tăng trưởng toàn cầu bị suy giảm, vàng được giá tăng mạnh
Tăng trưởng toàn cầu bị suy giảm, vàng được giá tăng mạnh
Kinhtedothi – Phiên hôm nay (20/9), giá vàng thế giới lại đảo chiều tăng mạnh, chỉ sau một phiên giảm hôm qua do Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã cắt giảm 0,25% lãi suất.
TS Lê Đăng Doanh: Đổi mới tư duy về kinh tế ban đêm
TS Lê Đăng Doanh: Đổi mới tư duy về kinh tế ban đêm
Kinhtedothi - Trong khi nhiều nước trên thế giới thành công với kinh tế ban đêm, thu về hàng tỷ USD mỗi năm, thì tại Việt Nam, kinh tế đêm vẫn còn dè dặt. Theo TS Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, đã đến lúc cần mạnh dạn đổi mới tư duy về phát triển kinh tế ban đêm, từ đó có chiến lược cụ thể và thu hút được các nhà đầu tư lớn.
Quảng bá hồng không hạt Bắc Kạn đến với người tiêu dùng Thủ đô
Quảng bá hồng không hạt Bắc Kạn đến với người tiêu dùng Thủ đô
Kinhtedothi - Sáng 20/9, Sở Công Thương Bắc Kạn phối hợp với Big C Thăng Long tổ chức lễ khai mạc “Tuần lễ giới thiệu hồng không hạt và các sản phẩm nông sản nông sản sạch tỉnh Bắc Kạn năm 2019” tại siêu thị Big C Thăng Long. Sự kiện sẽ kéo dài đến hết ngày 26/9.