Trang chủ / Kinh tế / Hàng Việt

[Cứu ngành mía đường khỏi nguy cơ bị bức tử] Bài cuối: Giải pháp tổng thể cho ngành mía đường

Kinhtedothi - Xung quanh những vấn đề của ngành mía đường, Quyền Tổng Thư ký Hiệp hội Mía đường (HHMĐ) Việt Nam Nguyễn Văn Lộc đã dành cho Kinh tế & Đô thị buổi trao đổi khá chi tiết để hiểu rõ hơn về bức tranh tổng thể cũng như đề xuất những giải pháp cho ngành này.

 Quyền Tổng Thư ký Hiệp hội Mía đường (HHMĐ) Việt Nam Nguyễn Văn Lộc.

Bài 1: Người trồng mía... kêu cứu!

Bài 2: Lao đao đầu ra của mía

Bài 3: Đường nhập lậu tràn lan vì lỗ hổng chính sách

Thưa ông, ngành mía đường đang đứng trước rất nhiều thách thức, một trong đó là ngành mía đường Việt Nam thiếu tính cạnh tranh, giá thành cao... ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?

- Tôi nghĩ đang có những đánh giá hết sức sai lầm về năng lực của ngành mía đường Việt Nam, trình độ sản xuất của người trồng mía Việt Nam. Tôi đã có vài chục năm làm việc trong ngành mía đường, đi khắp các quốc gia có ngành mía đường phát triển, tôi có điều kiện quan sát, đánh giá năng lực của ngành mía đường của nhiều quốc gia.

Theo tôi, mặc dù có những hạn chế về điều kiện đồng ruộng manh mún nhưng giá thành sản xuất mía ở Việt Nam hiện nay đang thấp nhất thế giới. Giá thành mía nguyên liệu hiện nay của Việt Nam là khoảng 800.000 đồng/ tấn. Trong khi đó, tại Thái Lan, giá thành mía nguyên liệu của họ hiện nay là 36 USD/tấn, tương đương 831.000 đồng. Trình độ canh tác mía của người trồng mía Việt Nam cũng thuộc vào loại giỏi nhất.

Tôi đã đưa nhiều đoàn khách nước ngoài đến tham quan tại một số vùng nguyên liệu, họ rất ngạc nhiên khi thấy nông dân Hậu Giang trong điều kiện đồng ruộng bị chia tách nhỏ lẻ, sông nước cách trở nhưng họ vẫn có thể canh tác mía với sản lượng lên đến 200 tấn/ha.

Một số vùng trồng mía ở Trung Quốc như Vân Nam, Quảng Tây, người nông dân chỉ việc sản xuất, nhà nước bao tiêu với giá 70 USD/tấn mía... tôi nói vậy để thấy rằng giá thành mía nguyên liệu ở Việt Nam thuộc vào loại thấp nhất thế giới.

Người nông dân trồng mía lâu nay vẫn sản xuất theo mô hình gia đình, lấy công làm lãi, họ không hạch toán công lao động của gia đình vào giá thành mía, chính vì vậy giá thành mía của chúng ta mới thấp như vậy.

 Sản xuất đường tại Nhà máy đường Việt Nam. Ảnh: Lam Thanh

Báo Kinh tế & Đô thị đã có một số chuyến khảo sát các vùng mía nguyên liệu chính ở Việt Nam, người trồng mía kêu than rất nhiều về tình trạng nhà máy đường (NMĐ) một mình một chợ, chèn ép bằng nhiều cách, trừ tạp chất quá cao, có nơi lên đến 10% hoặc là việc xác định chữ đường có dấu hiệu gian lận... Ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào và kinh nghiệm quốc tế họ xử lý vấn đề này ra sao?

- Hiện nay ở Việt Nam, quan hệ giữa người trồng mía và NMĐ đang bị thả nổi cho người trồng mía và NMĐ. Tôi nghĩ, về vấn đề này cần có một bên thứ 3 để giám sát, giúp nhà máy và người trồng mía chia sẻ thu nhập lợi nhuận công bằng hơn.

Tại một số quốc gia như Thái Lan, Indonesia, Phillippines họ có những quy định về chia sẻ nguồn lợi giữa NMĐ và người trồng mía, được đưa vào luật và bắt buộc phải thực hiện. Chẳng hạn ở Phillippines, lợi nhuận từ cây mía sẽ chia cho người trồng mía 70% và NMĐ là 30%. Ở Indonesia người trồng mía được hưởng 66% lợi nhuận từ cây mía.

Tôi nghĩ, ở Việt Nam cũng cần phải tiến đến hệ thống chia sẻ lợi nhuận giữa nhà máy và người trồng mía. Vấn đề lớn nhất hiện nay là Việt Nam không duy trì được mặt bằng giá đường hợp lý để các bên tham gia có thể sống được như cách Thái Lan, Indonesia và Phillippines làm được.

Theo số liệu của HHMĐ Việt Nam, diện tích mía nguyên liệu hiện nay đang có khoảng 200.000 ha, quy đường tương đương 1 triệu tấn, vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng trong nước nhưng tại sao giá mía liên tục tụt giảm?

- Nhu cầu tiêu thụ đường nội địa Việt Nam mỗi năm khoảng 1,7 đến 1,8 triệu tấn. Chúng ta có quy hoạch 300.000 ha trồng mía, quy ra đường khoảng 1,5 triệu tấn. Nếu chúng ta giữ được chiến lược mía đường như quy hoạch thì Việt Nam có thể đảm bảo được mặt bằng giá mía, giá đường đủ để người nông dân có thể gắn bó với nghề trồng mía.

Tuy nhiên, hiện nay nguồn đường nhập lậu khoảng 800.000 tấn/năm đường gian lận thương mại khoảng 200.000 tấn/năm chủ yếu xuất xứ từ Thái Lan thẩm lậu vào thị trường Việt Nam thông qua ngả Campuchia đã làm phá giá đường trong nước. Cũng nên nhớ rằng nguồn đường lậu từ Thái Lan vào thị trường Việt Nam là nguồn đường được bán dưới giá thành do có sự tài trợ của Chính phủ nước này nên mới có giá thấp như vậy.

Chính phủ Brazil cũng đã kiện Thái Lan lên tổ chức thương mại thế giới về vấn đề phá giá đường. Vì vấn nạn đường nhập lậu, đường gian lận thương mại, vài năm trở lại đây các NMĐ cố gắng cầm cự, nhưng nhiều nhà máy đã đóng cửa vì thua lỗ, cả triệu người nông dân vốn gắn bó với cây mía không thể sống với nghề...

Ngành đường Việt Nam đang bị bức tử bởi đường nhập lậu và đường gian lận thương mại, HHMĐ Việt Nam, các NMĐ, hội người trồng mía các tỉnh, thành đã kiến nghị rất nhiều nhưng dường như chưa có kết quả, theo ông giải pháp cấp bách là gì để có thể giúp ngành mía đường trụ lại trong giai đoạn khó khăn hiện nay?

- Vấn đề cấp bách hiện nay là Việt Nam cần tạm hoãn gia nhập ATIGA xóa bỏ hạn ngạch thuế quan. Ở một số quốc gia, để giữ ổn định cho các vùng khó khăn tập trung người trồng mía, khi đàm phán các hiệp định thương mại, vấn đề cây mía không được đưa vào để đàm phán, mục tiêu để giữ giá mía đường đủ cao để người nông dân có thể sống được. Một vài quốc gia họ gia nhập ATIGA nhưng họ vẫn có những thủ thuật để giữ giá đường trong nước ở mức hợp lý như Phillippines, Indonesia.

Một vấn đề cấp bách khác cũng cần phải làm quyết liệt đó là điều chỉnh lại hành lang pháp lý để siết lại vấn đề đường nhập lậu, đường tạm nhập tái xuất, đường tạm nhập sản xuất, xuất khẩu. Trước đây, trong một thời gian dài chúng ta đã làm rất tốt vấn đề chống nhập lậu nên giá đường trong nước được giữ ở một mức hợp lý.

Đường là mặt hàng cần thiết nhưng mức tiêu thụ trực tiếp của mỗi gia đình không đáng kể, nên việc giá đường có tăng cao hơn so với giá hiện nay cũng không ảnh hưởng nhiều đến người tiêu thụ. Giá đường thấp như hiện nay chỉ có lợi cho các nhà sản xuất bánh kẹo, nước giải khát trong khi đó cả triệu người nông dân, công nhân ngành mía đường bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Xin cảm ơn ông!

TAG: mía đường ghỉai pháp sản xuất mía đường Việt Nam
 
Tin khác
Phiên 11/11: Các trụ cột mất thăng bằng, VN-Index lao xuống gần mức thấp nhất ngày
Phiên 11/11: Các trụ cột mất thăng bằng, VN-Index lao xuống gần mức thấp nhất ngày
Kinhtedothi – Phiên giao dịch hôm nay, trên sàn HOSE nhóm cổ phiếu trụ cột VN30 về cuối phiên chiều đã mất thăng bằng, giảm mạnh giá, khiến chỉ số VN-Index lao xuống về sát mức thấp nhất ngày.
Giảm lãi suất có dễ?
Giảm lãi suất có dễ?
Kinhtedothi - Mới đây, trong bài phát biểu tại Quốc hội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đặt mục tiêu giảm ít nhất 0,5% lãi suất cho vay trong năm 2020, nhất là đối với những lĩnh vực ưu tiên. Trên thị trường, nhiều ngân hàng thương mại (NHTM) bước vào đợt tăng lãi suất huy động mới. Trong khi đó, lãi suất cho vay và lãi suất trên thị trường liên ngân hàng khá ổn định.
Hà Nội: Thị xã Sơn Tây có 100% số xã hoàn thành nông thôn mới
Hà Nội: Thị xã Sơn Tây có 100% số xã hoàn thành nông thôn mới
Kinhtedothi - Sau gần 10 năm tích cực triển khai thực hiện, đến tháng 10/2019, 6/6 xã thuộc thị xã Sơn Tây (TP Hà Nội) đã hoàn thành Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới.
Kiểm tra 5 điểm kinh doanh Seven.am tại Hà Nội: Chưa xuất trình được nhiều giấy tờ quan trọng
Kiểm tra 5 điểm kinh doanh Seven.am tại Hà Nội: Chưa xuất trình được nhiều giấy tờ quan trọng
Kinhtedothi - Sáng 11/11, Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 14, Cục QLTT Hà Nội đã tiến hành kiểm tra 5 điểm kinh doanh thương hiệu thời trang Seven.am trên địa bàn Hà Nội, gồm: 146-148 Tôn Đức Thắng; 11 Kim Đồng; 146 Thái Hà; 135 Trần Phú, Hà Đông; 506 Nguyễn Văn Cừ.
Lãi lớn nhờ nuôi ếch
Lãi lớn nhờ nuôi ếch
Kinhtedothi - Anh Tạ Văn Luận (SN 1989), ở xã Đông Xuân, huyện Sóc Sơn là gương thanh niên làm kinh tế giỏi với mô hình nuôi ếch giống, ếch thương phẩm. Hiện, trại ếch của chàng trai 8X này đang là địa chỉ cung ứng ếch uy tín, cho thu lãi trăm triệu đồng mỗi năm.
Không để thiếu thực phẩm
Không để thiếu thực phẩm
Kinhtedothi - Sau hơn 9 tháng bùng phát, dịch tả lợn châu Phi đã khiến trên 5,7 triệu con lợn bị tiêu hủy. Nguồn cung mặt hàng này cũng giảm khoảng 8,5%. Làm thế nào để bảo đảm thực phẩm cho những tháng tới trong bối cảnh dịch bệnh này chưa được khống chế là vấn đề đặt ra đối với ngành nông nghiệp.
Lập hàng rào bảo vệ hàng hóa xuất khẩu
Lập hàng rào bảo vệ hàng hóa xuất khẩu
Kinhtedothi - Việc xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật nhằm kiểm soát tốt chất lượng các sản phẩm hàng hóa đang là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Đây được coi là giải pháp hữu hiệu trong việc ngăn chặn gian lận thương mại, bảo vệ hàng hóa xuất khẩu.
Vẫn còn trường hợp ngư dân cố tình quay lại lồng bè khi bão số 6 đổ bộ
Vẫn còn trường hợp ngư dân cố tình quay lại lồng bè khi bão số 6 đổ bộ
Kinhtedothi - Đại diện Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã thông tin như trên tại cuộc họp đánh giá diễn biến và tình hình thiệt hại ban đầu do bão số 6 diễn ra ngày 11/11.
Tỷ giá trung tâm giảm nhẹ, các ngoại tệ mạnh tiếp tục xuống dốc
Tỷ giá trung tâm giảm nhẹ, các ngoại tệ mạnh tiếp tục xuống dốc
Kinhtedothi – Sáng nay (11/11), tỷ giá trung tâm cặp đồng tiền VND/USD giảm 3 đồng/USD. Giá trao đổi USD trong các ngân hàng thương mại đi ngang, các ngoại tệ mạnh tiếp tục đi xuống.
Giá vàng SJC tăng khi mở cửa, Mỹ chưa sẵn sàng dỡ bỏ hàng rào thuế quan
Giá vàng SJC tăng khi mở cửa, Mỹ chưa sẵn sàng dỡ bỏ hàng rào thuế quan
Kinhtedothi – Sáng nay (11/11), giá vàng SJC tăng giá. Thị trường trong nước chứng kiến lượng khách ở chiều mua vào gia tăng.
Lịch Tết vào mùa
Lịch Tết vào mùa
Kinhtedothi - Chỉ còn hơn 1 tháng nữa là bước sang năm 2020, hiện nhiều cửa hàng kinh doanh sách, văn phòng phẩm đã bày bán nhiều mẫu lịch năm mới, thu hút người tiêu dùng.