Trang chủ / Quốc tế / Sự kiện - Bình luận

Đằng sau việc đồng minh Nhật Bản và Mỹ “lệch sóng” chính sách gây sức ép lên Iran

Nguyễn Phương (Theo Newweek) 21-09-2019 08:21
Kinhtedothi - Nhật Bản không có chung quan điểm với Mỹ về việc gây sức ép đối với Iran và đang nỗ lực cân bằng mối quan hệ với cả Washington và Tehran.
Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Taro Kono tuyên bố Tokyo không thể tham gia bất kỳ sự trả đũa bằng phương án quân sự nào nhằm vào Trung Đông theo lời kêu gọi của Mỹ.

Phản đối hành động khiêu khích Iran

Trong lúc Mỹ và Ả Rập Saudi lên tiếng cáo buộc Iran tấn công các cơ sở dầu mỏ của tập đoàn Saudi Aramco của vương quốc dầu mỏ, Nhật Bản – một đồng minh thân cận của Mỹ, lại không ủng hộ quan điểm này.
 Mỹ và Ả Rập Saudi lên tiếng cáo buộc Iran tấn công các cơ sở dầu mỏ của tập đoàn Saudi Aramc hôm 14/9 vừa qua.
Ả Rập Saudi hôm 18/9 đã công bố các mảnh vũ khí làm bằng chứng để khẳng định Iran là thủ phạm tấn công nhà máy lọc dầu và mỏ dầu của Aramco, chính quyền Tokyo không thừa nhận khả năng Iran tấn công các cơ sở dầu mỏ trọng yếu của Ả Rập Saudi hôm 14/9 vừa qua.
Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Taro Kono trả lời các phóng viên cho biết, ông không thấy bất kỳ thông tin tình báo cho thấy Iran đứng sau các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Abqaiq và mỏ dầu Khurais của Ả Rập Saudi cuối tuần trước.
Bộ trưởng Kono nói rằng Bộ Quốc phòng Nhật Bản"không biết bất kỳ thông tin nào chỉ ra Iran "là thủ phạm trong vụ tấn công cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Saudi”.
Theo ông Kono, Nhật Bản ủng hộ quan điểm cho rằng lực lượng Houthi đã thực hiện cuộc tấn công theo như họ đã tuyên bố nhận trách nhiệm.
Về phần mình, chính quyền Mỹ cáo buộc các vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào các cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Saudi có mối liên quan đến Iran. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố các cuộc tấn công trên là "hành động gây chiến" giữa lúc căng thẳng tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Thậm chí, khi chính quyền Tổng thống Donald Trump kêu gọi cộng đồng quốc tế ủng hộ nỗ lực kiềm chế Iran, Nhật Bản đã tìm cách tránh tham gia bất kỳ sự trả đũa bằng giải pháp quân sự nào nhằm vào Trung Đông theo lời kêu gọi của người đồng minh. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản, việc tham gia tấn công quân sự không phù hợp với Hiến pháp Nhật Bản và sẽ ảnh hưởng đến mục tiêu mà Tokyo đang muốn khẳng định là quốc gia trung gian hòa giải toàn cầu.
Ohara Bonji, một thành viên cấp cao của Tổ chức Hòa bình Sasakawa, nói với tờ Newsweek của Mỹ rằng "xã hội Nhật Bản sẽ không chấp nhận việc dễ dàng tham gia các hoạt động quân sự tại Trung Đông, nhưng nước này có thể cùng với cộng đồng quốc tế thực hiện nhiệm vụ trong khuôn khổ giữ hòa bình tại khu vực”. Ông Bonji cho biết: "Lực lượng phòng vệ Nhật Bản có thể hoạt động bên ngoài chiến trường, như tham gia tiếp tế, hậu cần và tìm kiếm cứu nạn". Theo ông Bonji, chính quyền Tokyo có thể thực hiện nhiệm vụ độc lập bằng cách "gửi tàu đến khu vực Eo biển Hormuz.

Nỗ lực hết mình trong vai trò trung gian hòa giải tại Trung Đông
Tháng 8 vừa qua đã đánh dấu 9 thập kỷ kể từ khi Iran và Nhật Bản thiết lập quan hệ song phương và hiện tại hai nước vẫn duy trì mối quan hệ bình thường mặc dù đã trải qua những thay đổi chính trị kịch tính. Nhật Bản là nước ủng hộ Thỏa thuận hạt nhân ký năm 2015 giữa Iran và Nhóm P5+1, gồm Mỹ, Trung Quốc, Anh, Pháp, Nga và Đức, còn được gọi là Kế hoạch Hành động toàn diện chung (JCPOA). Cũng giống các nước còn lại trong hiệp ước hạt nhân đa phương này, Tokyo vẫn kêu gọi tiếp tục duy trì JCPOA mặc dù Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi hiệp ước hồi năm ngoái.
 Tổng thống Iran Hassan Rouhani chủ trì lễ đón Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe tại quảng trường Saadabad ở Tehran hôm 12/6.
Việc Mỹ đơn phương rút khỏi JCPOA và tái áp đặt các lệnh trừng phạt chống Iran đã gây áp lực buộc Nhật Bản phải giảm nhập khẩu dầu thô từ Tehran, song Tokyo đã chủ động giữ vai trò làm trung gian hòa giải quan hệ căng thẳng giữa Washington và Tehra. Giữa lúc tình trạng bất ổn gia tăng ở Vịnh Ba Tư, đích thân Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã có chuyến thăm lịch sử tới Iran vào tháng 6 vừa qua với hy vọng thể hiện tốt nhất vai trò trung gian hòa giải tại Trung Đông, đóng góp "càng nhiều càng tốt cho hòa bình và ổn định trong khu vực".
Sau các vụ tấn công các tàu chở dầu tại vùng Vịnh, phía Mỹ ngay lập tức cáo buộc cho lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran liên quan. Tuy nhiên, chính phủ Nhật Bản yêu cầu cung cấp thêm bằng chứng cho thấy Iran đứng sau vụ việc này. Đến khi Washington kêu gọi các nước đồng minh tham gia liên minh ​​an ninh hàng hải quốc tế để tuần tra tại Vịnh Ba Tư, phía Tokyo cũng im lặng. Sau lời kêu gọi của Washington, mới chỉ có Australia, Bahrain, và gần đây nhất là Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, tuyên bố sẽ tham gia một liên minh an ninh hàng hải quốc tế do Mỹ đứng đầu.
"Trung Đông và Bán đảo Balkan được cho là các điểm nóng của thế giới", cựu Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Nakatani Gen phát biểu với tờ Newsweek. "Nếu quân đội Nhật Bản tham gia vào khu vực Trung Đông, mọi thứ có thể diễn biến càng phức tạp hơn, vì vậy Nhật Bản cần phải rất thận trọng trong việc hành động" - ông Bản Nakatani Gen cho hay .
Giáo sư Murata Koji thuộc trường Đại học Doshisha nhận định trên tờ Newsweek: "Nhật Bản sẽ không tham gia trực tiếp vào lực lượng an ninh hàng hải quốc tế, thay vào đó họ có thể gửi Lực lượng Phòng vệ đến khu vực này”. Ông Koji giải thích đây có thể là một cách để Tokyo "giữ thể diện với Tehran và với Moscow nữa".
Mặc dù Washington đã kiềm chế và không ủng hộ những nỗ lực của Tokyo khi muốn thể hiện vai trò trung gian giải quyết bất ổn địa chính trị ở Trung Đông, một số chuyên gia cho rằng nhiều khả năng sẽ có những đột biến giúp hạ nhiệt căng thẳng tại khu vực sau khi chính quyền Tổng thống Trump sa thải cố vấn an ninh “diều hâu” John Bolton hồi tuần trước. Việc ông  Bolton – người có quan điểm muốn sử dụng giải pháp quân sự đối với Iran, bị sa thải có thể mang đến những cơ hội mới cho Nhật Bản. "Với việc ông Bolton bị sa thải, Nhật Bản có thể đóng vai trò ngoại giao tích cực hơn để giảm căng thẳng giữa Tehran và Washington", giáo sư Murata nói với Newsweek./.
TAG: đồng minh Nhật Bản Mỹ “lệch sóng” gây sức ép Iran quân sự tấn công Ả Rập Saudi
 
Tin khác
Cổ phiếu Trung Quốc dẫn đầu đà phục hồi trên thị trường chứng khoán châu Á
Cổ phiếu Trung Quốc dẫn đầu đà phục hồi trên thị trường chứng khoán châu Á
Kinhtedothi - Chứng khoán Trung Quốc khởi sắc trong phiên 28/9, với chỉ số Thượng Hải cộng 0,3%, còn chỉ số Thâm Quyến tăng 0,14%.
Nga, Mỹ lên tiếng về cuộc đụng độ vũ trang Armenia - Azerbaijan
Nga, Mỹ lên tiếng về cuộc đụng độ vũ trang Armenia - Azerbaijan
Kinhtedothi - Tổng thống Donald Trump nói rằng Mỹ sẽ tìm cách chấm dứt bạo lực, trong khi đó Tổng thống Nga Vladimir Putin bày tỏ quan ngại về leo thang ở vùng Nagorno - Karabakh.
Tin tức thế giới hôm nay 28/9: Số ca tử vong vì dịch Covid-19 trên toàn cầu vượt 1 triệu người
Tin tức thế giới hôm nay 28/9: Số ca tử vong vì dịch Covid-19 trên toàn cầu vượt 1 triệu người
Kinhtedothi - Số ca tử vong vì nhiễm Covid-19 trên toàn thế giới vượt 1 triệu người, ông Biden kêu gọi hoãn thông qua thẩm phán tối cao mới… là những tin quốc tế nổi bật trong ngày 28/9.
Thông điệp đối ngoại đầu tiên của tân Thủ tướng Nhật Bản
Thông điệp đối ngoại đầu tiên của tân Thủ tướng Nhật Bản
Kinhtedothi - Bắt đầu với Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, tân Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga đã thực hiện một loạt cuộc đàm thoại với lãnh đạo nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế trên thế giới, trước hết với những đối tác được coi là quan trọng nhất đối với Nhật Bản ở thời người tiền nhiệm cầm quyền.
Đằng sau 'cú chào sân' 760 triệu USD của Trung Quốc tại Nga
Đằng sau "cú chào sân" 760 triệu USD của Trung Quốc tại Nga
Kinhtedothi - Một công ty nhà nước Trung Quốc vừa trở thành nhà thầu nước ngoài đầu tiên trong chương trình đầu tư cơ sở hạ tầng hàng đầu của chính quyền Tổng thống Nga Putin.
Truyền thông Indonesia cảm thán: 'Tuyệt quá Việt Nam!'
Truyền thông Indonesia cảm thán: "Tuyệt quá Việt Nam!"
Kinhtedothi - Truyền thông Indonesia những ngày qua đồng loạt dẫn các số liệu về đại dịch Covid-19 và tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong bối cảnh khủng hoảng toàn cầu, trong đó có tiêu đề báo đã phải cảm thán: "Vietnam Hebat!" (tạm dịch: Tuyệt quá Việt Nam!)
Thảm họa ở Mỹ: Tìm thấy amip ăn não trong nguồn nước tại 8 thành phố
Thảm họa ở Mỹ: Tìm thấy amip ăn não trong nguồn nước tại 8 thành phố
Kinhtedothi - Cư dân của 8 TP phía Đông Nam tiểu bang Texas đã được cảnh báo về amip ăn não được tìm thấy trong nguồn cung cấp nước, khiến ít nhất một TP đã phải đưa ra tuyên bố thảm họa.
Lời thẳng thật của quốc gia bé nhỏ khi chứng kiến Mỹ - Trung đối đầu tại Liên Hợp quốc
Lời thẳng thật của quốc gia bé nhỏ khi chứng kiến Mỹ - Trung đối đầu tại Liên Hợp quốc
Kinhtedothi - Sau khi chứng kiến 2 cường quốc Mỹ - Trung tỏ thái độ thù địch tại phiên họp thường niên của Đại hội đồng Liên Hợp quốc tuần này, một trong những quốc gia nhỏ nhất thế giới đã thẳng thắn lên tiếng về điều mà hầu hết các nước lớn cũng cố né tránh.
“Kế hoạch Bạch kim” của ông Trump có gì đặc biệt để thuyết phục cử tri da đen?
“Kế hoạch Bạch kim” của ông Trump có gì đặc biệt để thuyết phục cử tri da đen?
Kinhtedothi - Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 25/9 đã tiết lộ “Kế hoạch Bạch kim" trao quyền cho người Mỹ gốc Phi với kỳ vọng giành được sự ủng hộ của khối cử tri da đen.
Lý do khiến Seoul yêu cầu Bình Nhưỡng điều tra thêm vụ bắn chết viên chức Hàn Quốc
Lý do khiến Seoul yêu cầu Bình Nhưỡng điều tra thêm vụ bắn chết viên chức Hàn Quốc
Kinhtedothi - Chính phủ Hàn Quốc vừa yêu cầu Triều Tiên tiến hành thêm một cuộc điều tra về vụ sát hại viên chức nước này vì có sự khác biệt trong báo cáo của Seoul.
 Dịch Covid-19: Gần 1 triệu ca tử vong, WHO cảnh báo sốc về số người thiệt mạng
Dịch Covid-19: Gần 1 triệu ca tử vong, WHO cảnh báo sốc về số người thiệt mạng
Kinhtedothi - WHO cảnh báo số người chết vì Covid-19 có thể tăng gấp đôi lên 2 triệu nếu các biện pháp chống dịch không được duy trì, khi ca nhiễm ở châu Âu tăng mạnh.