Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Đau đáu bảo tồn di sản làng cổ

Minh An 12-08-2020 08:13
Kinhtedothi - Để lưu giữ những nét đẹp của làng cổ truyền thống, Viện Bảo tồn di tích vừa ra mắt ấn phẩm “Kiến trúc làng cổ Việt Nam qua tư liệu Viện Bảo tồn di tích – tập 1”, giới thiệu kho tàng di sản làng cổ, trong đó có Thủ đô Hà Nội.
Hình ảnh những ngôi làng ở Hà Nội được giới thiệu trong ấn phẩm Kiến trúc làng cổ Việt Nam qua tư liệu Viện Bảo tồn di tích - tập 1. Ảnh: Lại Tấn.
Lưu dấu thời gian
Ấn phẩm “Kiến trúc làng cổ Việt Nam qua tư liệu Viện Bảo tồn di tích – tập 1” giới thiệu về 6 ngôi làng Việt cổ trải dài từ làng Thổ Hà ven sông Cầu ở tỉnh Bắc Giang, làng Cự Đà ven sông Nhuệ của Thủ đô Hà Nội, làng Nôm ở tỉnh Hưng Yên, làng Hành Thiện nơi ngã ba sông Hồng - sông Ninh Cơ ở tỉnh Nam Định đến làng Phước Tích bên dòng Ô Lâu thơ mộng và làng An Chuyện bên đầm Chuồn ở tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Trong ấn phẩm, thông tin về lịch sử, văn hóa, quỹ di sản kiến trúc hiện còn cùng bản vẽ chi tiết, ảnh chụp chất lượng cao các công trình kiến trúc cổ, tiêu biểu đã được tái hiện rõ nét. Đơn cử như làng Cự Đà nằm bên hữu ngạn sông Nhuệ, thuộc xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội - nơi bảo tồn đầy đủ các thiết chế văn hóa của làng Việt truyền thống với nhiều nhà gỗ theo phong cách truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ và kiến trúc thuộc địa Pháp. Ngoài ra, trong số những ngôi làng ở Bắc Bộ được giới thiệu còn có làng Nôm, xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên - được bao bọc bởi các con sông, ngòi, hồ, ao khá chằng chịt. Cấu trúc không gian làng từ xưa đến nay được tách bạch bởi sông Nguyệt Đức. Làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định bảo tồn tương đối đầy đủ hình thái của một làng ven sông.
Đánh giá về giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc của làng Việt, GS.KTS Hoàng Đạo Kính cho biết: “Văn hóa, kiến trúc làng là những tích lũy vật chất và nhân văn đồ sộ, bất tận của người Việt. Có những tinh hoa cần nhận ra và kế thừa; có những kiến tạo đặc sắc, trước nguy cơ tan biến rình rập, cần phải được giữ lại cho ngày nay và mai sau. Làng và kiến trúc làng chỉ phát triển lành mạnh khi ta lấy việc cải tạo di sản ấy và cái hiện hữu làm cầu nối liền mạch quá khứ, hiện tại và tương lai”.
Nguy cơ mai một
Trong buổi ra mắt ấn phẩm “Kiến trúc làng cổ Việt Nam qua tư liệu Viện Bảo tồn di tích – tập 1”, nhiều chuyên gia về lịch sử, kiến trúc đặt ra những câu hỏi về công tác bảo tồn làng. KTS Hoàng Đạo Cương - Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích chia sẻ: Hiện nay, trong số 3.500 di tích quốc gia, chỉ có 4 ngôi làng cổ là làng Phước Tích ở Thừa Thiên Huế, làng Đông Hòa Hiệp ở Cái Bè (Tiền Giang), làng Đường Lâm ở Hà Nội và làng Lộc Yên ở Quảng Nam. Những ngôi làng cổ trong sách "Kiến trúc làng cổ Việt nam qua tư liệu Viện Bảo tồn di tích" tuy rất có giá trị về nhiều mặt nhưng đang dần bị biến mất, nếu còn cũng bị mai một do đô thị hóa.
Tham quan triển lãm nhân dịp ra mắt sách, KTS Lê Thành Vinh - nguyên Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích chia sẻ: Nhìn vào những nghiên cứu, hình ảnh về làng cổ, có thể thấy giá trị cốt lõi của làng xã có lúc bị mờ đi nhưng nếu được bảo tồn và phát huy có thể sẽ lại trở nên rõ nét”. Việc giới thiệu một cách hệ thống, khoa học các làng cổ không chỉ lưu giữ tư liệu mà còn giúp các nhà nghiên cứu, nhà quản lý, hoạch định và thực thi chính sách có giải pháp vừa bảo đảm nhu cầu của đời sống hiện đại, vừa đáp ứng sự phát triển tương lai nhưng vẫn bảo tồn giá trị truyền thống của làng.
Một số chuyên gia nhìn nhận, kiến trúc làng Việt truyền thống không thể bảo tồn theo hình thức “bảo tàng hóa” mà nó là các di sản sống, có giá trị với cuộc sống đương đại và cũng có những sự thay đổi theo yêu cầu của cuộc sống, cần phải có cách tiếp cận bảo tồn mới. Bên cạnh đó, sự yếu kém trong quản lý, sự phối hợp lỏng lẻo, chồng chéo đều dẫn đến nguy cơ không kiểm soát được phát triển tự phát, tùy tiện của các cá thể trong cộng đồng và các giá trị truyền thống dễ dàng bị phá vỡ nhanh chóng.
Thời hiện đại, nhiều làng cổ đang mai một, biến mất. Trong bối cảnh công cuộc bảo tồn di sản, bảo tồn làng cổ rất khó khăn, phức tạp, cần nhanh chóng có các biện pháp giữ gìn những gì quý giá nhất, nếu không di sản làng cổ sẽ biến mất.
TS Đỗ Văn Trụ - Phó Chủ tịch Thường trực, Tổng Thư ký Hội Di sản văn hóa Việt Nam
TAG: bảo tồn di sản làng cổ Viện Bảo tồn di tích Hà Nội
 
Tin khác
[Hà Nội trong tôi] Sạch đẹp những đường phố Hà Nội
[Hà Nội trong tôi] Sạch đẹp những đường phố Hà Nội
Kinhtedothi - Thời gian qua, các tủ điện trên một số đường phố của Hà Nội bị bôi bẩn, dán quảng cáo, rao vặt… làm mất mỹ quan đô thị. Lực lượng chứ năng đã vất vả bóc các quảng cáo, rao vặt này và các họa sỹ tự nguyện vẽ trang trí trên những tủ điện giúp các con đường trở nên khang trang, đẹp mắt hơn.
Liên hoan Sân khấu Thủ đô lần thứ IV: Sẽ không có mưa giải thưởng
Liên hoan Sân khấu Thủ đô lần thứ IV: Sẽ không có mưa giải thưởng
Kinhtedothi - Chiều 18/9, Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam đã tổ chức họp báo “Liên hoan sân khấu Thủ đô lần thứ IV năm 2020”.
Tái hiện huyền tích Chử Đồng Tử trên sân khấu
Tái hiện huyền tích Chử Đồng Tử trên sân khấu
Kinhtedothi - Ngày 18/9, Liên đoàn Xiếc Việt Nam và Nhà hát Cải lương Việt Nam tổ chức lễ khởi công tác phẩm nghệ thuật “Cây gậy thần” (Chử Đồng Tử - Tiên Dung).
Tranh minh họa - gia vị  cho các tác phẩm văn học
Tranh minh họa - gia vị cho các tác phẩm văn học
Kinhtedothi - Công ty sách Đông A vừa phối hợp với Trạm Radio (Kênh Radio hằng tuần về Văn học Việt Nam và thế giới) tổ chức tọa đàm trực tuyến “Vẽ minh họa làm mới tác phẩm văn học kinh điển Việt Nam”.
Hà Tĩnh: Trường cấp 2 Hương Phúc, một “địa chỉ đỏ” rất cần được trùng tu
Hà Tĩnh: Trường cấp 2 Hương Phúc, một “địa chỉ đỏ” rất cần được trùng tu
Kinhtedothi - Trường cấp hai Hương Phúc là một chứng tích chiến tranh - nơi chôn cất của 33 học sinh tử nạn bởi bom Mỹ, đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 2001. Nơi đây được kỳ vọng là một địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng, song hiện đang bị xuống cấp rất cần được trùng tu, tôn tạo.
Khai mạc và thi Sơ khảo cuộc thi Giọng hát hay Hà Nội 2020
Khai mạc và thi Sơ khảo cuộc thi Giọng hát hay Hà Nội 2020
Kinhtedothi - Sáng 17/9, tại Nhà Văn hóa - Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TD&TT Hà Nội, Sở VH&TT Hà Nội tổ chức lễ khai mạc và vòng Sơ khảo cuộc thi “Giọng hát hay Hà Nội 2020”.
Hà Nội: Không gian đi bộ Hồ Gươm hoạt động trở lại từ ngày 18/9
Hà Nội: Không gian đi bộ Hồ Gươm hoạt động trở lại từ ngày 18/9
Kinhtedothi - Không gian đi bộ khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận hoạt động trở lại từ ngày 18/9/2020 (tiếp tục duy trì hoạt động từ 19h00 thứ 6 đến 24h00 chủ nhật).
[Ảnh] Công Phượng và đồng đội buồn bã lên nhận huy chương đồng sau trận thua Hà Nội FC
[Ảnh] Công Phượng và đồng đội buồn bã lên nhận huy chương đồng sau trận thua Hà Nội FC
Kinhtedothi - Không thể thi đấu do án treo giò, tiền đạo Nguyễn Công Phượng tỏ ra khá buồn bã khi lên nhận huy chương đồng sau khi đội bóng TP Hồ Chí Minh để thua 1-5 trước Hà Nội FC.
 Vòng 2 Rome Masters: Nadal, Nole khởi đầu ấn tượng
Vòng 2 Rome Masters: Nadal, Nole khởi đầu ấn tượng
Kinhtedothi - Rafael Nadal được dự đoán sẽ gặp nhiều khó khăn khi đối đầu với tay vợt đang có phong độ cao là Pablo Carreno-Busta. Tay vợt đồng hương của Nadal suýt nữa lọt tới chung kết US Open 2020 nếu như bản lĩnh hơn một chút. Tuy nhiên, Nadal đã chứng tỏ vì sao người ta phải gọi anh là "ông vua sân đất nện".
Tin tức thể thao mới nhất hôm nay 17/9: Neymar bị treo giò 2 trận, Messi lập cú đúp trong trận thắng 3-1 của Barcalona
Tin tức thể thao mới nhất hôm nay 17/9: Neymar bị treo giò 2 trận, Messi lập cú đúp trong trận thắng 3-1 của Barcalona
Kinhtedothi - Trận chung kết Cup Quốc gia 2020 đã xác định được 2 cái tên giành vé là Hà Nội FC và Viettel. Trong khi đó, Messi cho thấy tầm ảnh hưởng khi có 2 bàn thắng trong trận thắng 3-1 của Barcelona trước Girona.
“Lựa chọn số phận” tập 63: Luật sư Thắng thách thức thẩm phán Cường
“Lựa chọn số phận” tập 63: Luật sư Thắng thách thức thẩm phán Cường
Kinhtedothi - Trong review tập 63 bộ phim “Lựa chọn số phận”, luật sư Thắng cho biết, dư luận tại Tân Phú đang đồn thổi bác của luật sư Cường dính vào một dự án tham nhũng.