Trang chủ / Du lịch / Hà Nội: Độc và Lạ

Đền Bạch Mã - chốn linh thiêng

Phan Mỹ Hảo 27-02-2021 07:13
Kinhtedothi - Đền Bạch Mã là một trong “Tứ trấn" của kinh thành Thăng Long xưa. Đền được xây dựng ở huyện Thọ Xương, phủ Hoài Đức; nay tọa lạc tại số 76 phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, được xem là chốn linh thiêng bậc nhất Hà thành.
Tương truyền đền Bạch Mã được xây dựng trong thời Bắc thuộc để thờ thần Long Đỗ (Rốn Rồng) - vị thần bản địa của các làng cổ Hà Nội. Tới thế kỷ IX, Cao Biền sang làm thứ sử Giao Châu, đóng quân ở La thành. Sách sử ghi lại, Cao Biền dạo chơi phía Đông thành Đại La, Biền bỗng thấy dông bão mù mịt, một nhân vật kỳ dị cưỡi rồng đi trong mây, dáng vẻ rất hùng dũng. Biết gặp phải vị thần uy nghiêm, Biền liền làm bùa trấn yểm. Nhưng lỳ lạ thay, vừa làm lễ trấn yểm xong ban ngày thì đêm sấm sét nổi lên đùng đùng, tất cả bùa yểm bị đánh tan tành.
 Đền Bạch Mã, quận Hoàn Kiếm. Ảnh: Công Hùng
Năm Canh Tuất (1010), Lý Thái Tổ quyết định dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) ra Đại La (Thăng Long). Trong quá trình xây kinh thành mới, nhiều lần đắp lên lại bị sụp đổ. Vua liền sai người tới đền cầu đảo, liền thấy một con ngựa trắng từ trong đền đi ra, đi đến đâu để vết chân đến đấy, xong xuôi ngựa quay về đền rồi… biến mất. Vua cứ y theo dấu vó ngựa mà xây thì đắp luỹ thành công.

Do đó, vua kính cẩn gọi đền bằng hiệu Bạch Mã (đền ngựa trắng) và tôn thần Long Đỗ làm Quốc Đô Định Bang Thành Hoàng Đại Vương, trấn giữ phía đông Hoàng thành Thăng Long. Đây là điều rất đặc biệt vì thông thường các vị thần chỉ làm thành hoàng các làng quê nhỏ, còn thần Long Đỗ là thành hoàng một kinh thành tất có vị trí lớn và quan trọng hơn rất nhiều.

Nằm cạnh sông Tô Lịch, gần bến Hà Khẩu, phong cảnh hữu tình, trải theo thời gian đền Bạch Mã trở nên một trong những chốn linh thiêng nổi tiếng bậc nhất của Hà thành. Cuối thế kỷ XIX, khi thực dân Pháp sang mở mang phố xá cũng không dám đụng vào những phần đã xây. Do đó, dáng dấp ngôi đền còn lưu lại đến nay chủ yếu mang phong cách nghệ thuật của thời Nguyễn.

Cửa đền về hướng Nam, theo kiến trúc cổ truyền được bố trí hết sức hài hòa với nghi môn, phương đình, đại bái, cung cấm, thiêu hương, nhà hội đồng ở phía sau đền. Điểm nổi bật của nét kiến trúc bên trong ngôi đền là toàn bộ khung nhà gỗ với hệ thống cột gỗ lim lớn, bộ đỡ mái đều được làm theo đúng kiểu “giá chiêng chồng rường con nhị”, nét chạm khắc tỉ mỉ, chắc, khỏe đúng kiểu thời nhà Nguyễn được tô đậm.

Hai bên phương đình và bên trong nhà đại bái, thiêu hương, cung cấm đều đặt các ban thờ trang trọng được chế tác tinh xảo với những tương phản đỏ -vàng và trắng - đen là sắc màu chủ đạo. Trên các xà nách, xà ngang, các vì chồng rường của đền... có nhiều mảng trang trí với các đề tài phong phú và nét chạm chắc, nhìn vào trông vững vàng.

Hiện nay tại đền còn lưu giữ rất nhiều cổ vật có giá trị như: Bia đá, sắc phong, chuông đồng, kiệu rước, hương án, hạc thờ, độc bình, đôi phỗng... Đặc biệt là hình ảnh 15 tấm văn bia ghi lại những điển tích, thần thoại trong việc xây dựng đền, những nghi lễ cúng thần và các lần trùng tu tôn tạo lại đền rất chi tiết. Với hơn một nghìn năm lịch sử, đền Bạch Mã là một trong những di sản tiêu biểu của thủ đô Hà Nội. Ngày 12/12/1986, ngôi đền đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Hàng năm, đền Bạch Mã thường tổ chức lễ hội vào ngày 12 và 13 tháng 2 âm lịch. Đoàn rước kiệu mặc những bộ trang phục truyền thống với nhiều màu sắc lộng lẫy. Lễ hội của đền được tổ chức với ý nghĩa tiễn mùa Đông qua và đón mùa Xuân mới. Người ta cầu cho mùa màng bội thu, người dân được sống ấm no, hạnh phúc. Lễ hội chính là sự dung hòa giữa văn hóa tín ngưỡng dân gian và nghi thức cúng cung đình ảnh hưởng từ Đạo giáo. Các nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng, chính sự dung hòa đó đã tạo nên nét đặc sắc trong lễ hội đền Bạch Mã.

Trong những ngày đầu năm, nếu có dịp bạn hãy đến phố Hàng Buồm để một lần tự tìm hiểu về Di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia này.
TAG: đền bạch mã Hà Nội Di tích
 
Tin khác
Đà Nẵng vực dậy ngành du lịch
Đà Nẵng vực dậy ngành du lịch
Kinhtedothi - Hàng loạt giải pháp kích cầu thu hút khách trở lại đã được Đà Nẵng thực hiện tích cực trong thời gian qua để vực dậy du lịch của TP.
Sun Onsen Village - Limited Edition: Bản hòa ca kiến trúc và thiên nhiên
Sun Onsen Village - Limited Edition: Bản hòa ca kiến trúc và thiên nhiên
Kinhtedothi - Bên dòng suối khoáng quý giá, những căn biệt thự Sun Onsen Village - Limited Edition là giai điệu chính trong bản hòa ca của kiến trúc, văn hóa Nhật Bản cùng thiên nhiên tuyệt sắc ở vùng đất Quang Hanh, Cẩm Phả, Quảng Ninh.
NowFood ghi nhận gần 1 triệu món ăn và thức uống được đặt trong ngày Đại Tiệc Thương Hiệu
NowFood ghi nhận gần 1 triệu món ăn và thức uống được đặt trong ngày Đại Tiệc Thương Hiệu
Kinhtedothi - NowFood, ứng dụng giao thức ăn theo yêu cầu tại Việt Nam, đã đánh dấu cột mốc quan trọng trong năm 2021 với thành công rực rỡ của sự kiện “NowFood Đại Tiệc Thương Hiệu 4.4”, chương trình được diễn ra đồng thời cùng với Siêu Hội Mua Sắm 4.4 của Shopee.
Nam Phú Quốc nơi khởi nguồn 'vùng đất triệu niềm vui'
Nam Phú Quốc nơi khởi nguồn "vùng đất triệu niềm vui"
Kinhtedothi - Tháng 3/2021, cái bắt tay lần thứ 3 giữa Sun Group và đạo diễn trẻ Long Kan đã đem đến cho Nam Phú Quốc một sự kiện hoành tráng chưa từng có nơi thành phố biển đảo đầu tiên của Việt Nam. Show thời trang Fashion Voyage #3 đẳng cấp đã diễn ra ngay tại trung tâm của Nam đảo, nơi được mệnh danh là Địa Trung Hải giữa lòng Phú Quốc - tổ hợp dự án Sun Premier Village Primavera.
Ba Vì khởi động mùa du lịch 2021
Ba Vì khởi động mùa du lịch 2021
Kinhtedothi - Được thiên nhiên ưu đãi ban tặng nhiều danh lam thắng cảnh, cùng với kho tàng di sản văn hóa đồ sộ, huyện Ba Vì có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch. Để tạo ra sự bứt phá mới trong năm 2021, huyện Ba Vì đang từng bước đa dạng hóa nhiều sản phẩm du lịch, thu hút khách tham quan.
Lễ hội Du lịch&Văn hóa ẩm thực Hà Nội 2021: Kích cầu du lịch nội địa hậu Covid-19
Lễ hội Du lịch&Văn hóa ẩm thực Hà Nội 2021: Kích cầu du lịch nội địa hậu Covid-19
Kinhtedothi - Với khẩu hiệu “Người Việt Nam đi du lịch Việt Nam”, sự kiện Lễ hội Du lịch & Văn hóa ẩm thực Hà Nội 2021 sẽ giúp người dân tiếp cận các chương trình khuyến mại, qua đó hỗ trợ DN du lịch hồi phục khi dịch Covid-19 được kiểm soát.
Hà Nội sắp diễn ra lễ hội du lịch lớn nhất năm
Hà Nội sắp diễn ra lễ hội du lịch lớn nhất năm
Kinhtedothi - Ngày 5/4, Trung tâm Xúc tiến - Đầu tư - Thương mại - Du lịch TP Hà Nội (HPA) và Sở Du lịch TP Hà Nội tổ chức họp báo thông tin về chương trình “Lễ hội du lịch và văn hóa ẩm thực Hà Nội năm 2021”.
Trong trẻo Cù Lao Chàm
Trong trẻo Cù Lao Chàm
Kinhtedothi - Ai đã từng đến Cù Lao Chàm, thuộc xã đảo Tân Hiệp, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam chắc hẳn khó có thể nào quên được vẻ đẹp hoang sơ của những bãi biển xanh ngắt với cát trắng trải dài bên hàng dừa xanh cũng như nhịp sống giản dị, bình yên và môi trường trong lành nơi đây.
3 yếu tố tạo sức bật cho thị trường du lịch nội địa
3 yếu tố tạo sức bật cho thị trường du lịch nội địa
Kinhtedothi - Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện nhận định, tiềm năng và nhu cầu đi du lịch trong nước của người dân vẫn còn nhiều dư địa khai thác, song chúng ta có trọng dụng được tối đa hay không lại phụ thuộc vào chính nội tại của các doanh nghiệp với chính sách kích cầu một cách bền vững.
Du lịch Việt Nam 2021 - 2023: Những cơ hội trong giai đoạn phục hồi mạnh mẽ
Du lịch Việt Nam 2021 - 2023: Những cơ hội trong giai đoạn phục hồi mạnh mẽ
Kinhtedothi - Đây là chủ đề của Toạ đàm diễn ra chiều 3/4/2021, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế FLC Sầm Sơn (Thanh Hóa). Tại toạ đàm, những vấn đề như: Diện mạo của du lịch Việt sẽ định hình ra sao trong giai đoạn 2021 - 2023? Những giải pháp, sản phẩm dịch vụ hấp dẫn nào sẽ được thiết kế đặc biệt cho thị trường?... và đâu là những kịch bản cho việc mở cửa thị trường quốc tế trong thời gian tới?... sẽ được đưa ra thảo luận.
Du lịch sông Hồng - tiềm năng  còn bỏ ngỏ
Du lịch sông Hồng - tiềm năng còn bỏ ngỏ
Kinhtedothi - Sông Hồng chảy qua địa bàn Hà Nội có nhiều tiềm năng để phát triển tour du lịch đặc trưng. Thế nhưng, do hạ tầng cơ sở vật chất yếu kém nên du lịch sông Hồng vẫn chưa khởi sắc, chưa tìm được chỗ đứng trong nhóm tour đặc sắc của Thủ đô.