Trang chủ / Du lịch / Hà Nội: Độc và Lạ

Đền Ngọc Sơn: Biểu tượng văn hóa của kẻ sĩ Bắc Hà

Kinhtedothi - Hầu hết bất cứ du khách nào đến Hồ Gươm (Hoàn Kiếm, Hà Nội) cũng phải ghé thăm đền Ngọc Sơn, nhưng không phải ai cũng biết rằng, từ lâu, công trình liên hoàn gồm “đền Ngọc Sơn - cầu Thê Húc - tháp Bút - đài Nghiên” được coi như một biểu tượng văn hóa của kẻ sĩ Bắc Hà.

 Đã mấy trăm năm qua, câu những câu ca dao cổ: Rủ nhau xem cảnh Kiếm hồ/ Xem cầu Thê Húc, xem chùa Ngọc Sơn/ Đài Nghiên, tháp Bút chưa mòn/  Hỏi ai gây dựng nên non nước này… được nhiều người dân Hà thành thuộc nằm lòng. Bởi lẽ, công trình liên hoàn đền Ngọc Sơn - cầu Thê Húc - tháp Bút - đài Nghiên là niềm tự hào của họ.

 Đảo Ngọc Sơn xưa được gọi là Tượng Nhĩ (tai voi). Vua Lý Thái Tổ dời đô ra Thăng Long đặt tên đảo là Ngọc Tượng và đến đời Trần thì đảo được đổi tên là Ngọc Sơn. 

 Tại đây đã có một ngôi đền được dựng lên để thờ những người anh hùng liệt sĩ đã hy sinh trong kháng chiến chống quân Nguyên Mông. Về sau lâu ngày ngôi đền bị sụp đổ. 

 Đến thời Vĩnh Hựu nhà Lê (1735 - 1739), chúa Trịnh Giang đã dựng cung Thuỵ Khánh và đắp hai quả núi đất ở trên bờ phía đông đối diện với Ngọc Sơn gọi là núi Đào Tai và Ngọc Bội. Cuối đời Lê, cung Thuỵ Khánh bị Lê Chiêu Thống phá huỷ. 

 Một nhà từ thiện tên là Tín Trai đã lập ra một ngôi chùa gọi là chùa Ngọc Sơn trên nền cung Thuỵ Khánh cũ. 

 Năm Thiệu Trị thứ ba (1843), một hội từ thiện đã bỏ gác chuông, xây lại các gian điện chính, các dãy phòng hai bên, đưa tượng Văn Xương đế quân vào thờ và đổi tên là đền Ngọc Sơn (Văn Xương là nhân vật đời Kiến Vũ, năm 25 - 55 sau công nguyên bên Trung Quốc, sau khi chết được phong là thần chủ về văn chương khoa cử). 

 Theo sách Hà Thành linh tích cổ lục thì ngay từ đời Lê, trên đảo Ngọc Sơn đã có đền thờ Quan Công, người nổi tiếng trung nghĩa đời Tam Quốc (Trung Quốc). Khi vua Lê và chúa Trịnh dùng hồ là nơi duyệt thuỷ quân thì đền được coi như một võ miếu. 

 Dân Hà thành đã đem tượng Đức thánh Trần thờ phối hưởng bên cạnh Quan Công. Nhưng Khâm định Việt sử thông giám cương mục lại cho đó là tượng Lê Lai, công thần khai quốc đời Lê đã xả thân cứu chúa. 

 Năm Tự Đức thứ mười tám (1865), nhà nho Nguyễn Văn Siêu đứng ra tu sửa lại đền. Đền mới sửa được đắp thêm đất và xây kè đá xung quanh, xây đình Trấn Ba, bắc một cây cầu từ bờ đông đi vào gọi là cầu Thê Húc. 

Advertisement

 Trên núi Ngọc Bội cũ, ông cho xây một tháp đá, đỉnh tháp hình ngọn bút lông, thân tháp có khắc ba chữ Tả Thanh Thiên (viết lên trời xanh), ngày nay thường gọi đó là tháp Bút. 

 Tiếp đến là một cửa cuốn gọi là đài Nghiên, trên có đặt một cái nghiên mực bằng đá hình nửa quả đào bổ đôi theo chiều dọc, có hình ba con ếch đội. Trên nghiên có khắc một bài minh nói về công dụng của cái nghiên mực xét về phương diện triết học. Người đời sau ca ngợi là: Nhất đài Phương Đình bút. 

 Từ cổng ngoài đi vào có hai bức tường hai bên, một bên là bảng rồng, một bên là bảng hổ, tượng trưng cho hai bảng cao quý nêu tên những người thi đỗ, khiến cho các sĩ tử đi qua càng gắng công học hành.

 Tên cầu Thê Húc nghĩa là giữ lại ánh sáng đẹp của mặt trời. Cầu Thê Húc dẫn đến cổng đền Ngọc Sơn. 

 Đền chính gồm hai ngôi đền nối liền nhau, ngôi đền thứ nhất về phía bắc thờ Trần Hưng Đạo và Văn Xương.

 Tượng Văn Xương đứng, tay cầm bút được đặt ở hậu cung trên bệ đá cao khoảng 1m, hai bên có hai cầu thang bằng đá. Phía nam có đình Trấn Ba (đình chắn song - ngụ ý là cột trụ đứng vững giữa làn sóng không lành mạnh trong nền văn hoá đương thời).

 Đình hình vuông có tám mái, mái hai tầng có 8 cột chống đỡ, bốn cột ngoài bằng đá, bốn cột trong bằng gỗ. 

 Các nhân vật được thờ trong đền ngoài Văn Xương Đế Quân, Lã Động Tân, Quan Vân Trường, Trần Hưng Đạo, còn thờ cả phật A Di Đà. Điều này thể hiện quan niệm Tam giáo đồng nguyên của người Việt.

 Tất cả đã biến đảo Ngọc Sơn thành một biểu tượng văn hóa của kẻ sĩ Bắc Hà với công trình liên hoàn gồm: đền Ngọc Sơn - cầu Thê Húc - tháp Bút - đài Nghiên.

 Sự kết hợp giữa đền Ngọc Sơn và hồ Hoàn Kiếm đã tạo thành một tổng thể kiến trúc Thiên - Nhân hợp nhất, tạo vẻ đẹp cổ kính, hài hoà, đăng đối cho đền và hồ, gợi nên những cảm giác chan hoà giữa con người và thiên nhiên.

  Đền và hồ đã trở thành những chứng tích gợi lại những kỷ niệm xưa về lịch sử dân tộc, thức tỉnh niềm tự hào, yêu nước chính đáng cũng như tâm linh, ý thức mỗi người Việt Nam trước sự trường tồn của dân tộc.
TAG: đền Ngọc Sơn Hồ Gươm Hà Nội biểu tượng văn sĩ Bắc Hà
 
Tin khác
Đà Nẵng, Quảng Nam miễn, giảm phí tham quan danh thắng
Đà Nẵng, Quảng Nam miễn, giảm phí tham quan danh thắng
Kinhtedothi - Đà Nẵng quyết định miễn phí tham quan danh thắng Ngũ Hành Sơn và các công trình văn hóa, bảo tàng trên địa bàn, còn Quảng Nam giảm giá vé tham quan Khu đền tháp Mỹ Sơn.
Du lịch sức khoẻ: Mỏ vàng kích hoạt
Du lịch sức khoẻ: Mỏ vàng kích hoạt
Kinhtedothi - Sau cơn bão Covid-19 đi qua, chúng ta mới nhận ra rằng: Sức khoẻ và gia đình có ý nghĩa rất quan trọng hơn cả tiền bạc.
Không kích cầu du lịch bằng khẩu hiệu
Không kích cầu du lịch bằng khẩu hiệu
Kinhtedothi - Ngay sau khi Bộ VHTT&DL phát động chương trình “Người Việt Nam du lịch Việt Nam”, một số DN cũng kịp tung ra các gói giảm giá, khuyến mại hấp dẫn. Tuy thế, chiến dịch kích cầu vực dậy du lịch vẫn đối diện với những rào cản, thách thức không nhỏ.
Thừa Thiên Huế triển khai nhiều giải pháp phục hồi du lịch
Thừa Thiên Huế triển khai nhiều giải pháp phục hồi du lịch
Kinhtedothi - Từ tháng 5 đến hết năm 2020, Thừa Thiên Huế tập trung chủ yếu vào thị trường khách nội địa để phục hồi, kích cầu phát triển ngành du lịch.
Hà Nội dự kiến đón 10 - 11 triệu lượt khách du lịch nội địa
Hà Nội dự kiến đón 10 - 11 triệu lượt khách du lịch nội địa
Kinhtedothi - Theo số liệu của Sở Du lịch Hà Nội, trong những ngày đầu tiên mở cửa trở lại sau dịch Covid-19, các điểm di tích, bảo tàng, khu du lịch đón lượng khách nội địa đạt khoảng 20% so với thời điểm trước dịch.
Ba Vì kích cầu du lịch
Ba Vì kích cầu du lịch
Kinhtedothi - Sau một thời gian dài tạm dừng đón khách, các khu du lịch, điểm tham quan trên địa bàn huyện Ba Vì đã chính thức hoạt động, phục vụ khách trở lại. Đi đôi với việc chấp hành nghiêm túc quy định trong phòng, chống dịch Covid-19, các khu du lịch đang tung ra nhiều gói ưu đãi hấp dẫn nhằm kích cầu du lịch.
Hải Phòng: Khánh thành khách sạn 5 sao M’Gallery Cát Bà
Hải Phòng: Khánh thành khách sạn 5 sao M’Gallery Cát Bà
Kinhtedothi - Ngày 18/5, UBND TP Hải Phòng cùng Công ty CP Trường Bình Minh đã khánh thành Dự án đầu tư xây dựng Khách sạn 5 sao M’Gallery Cát Bà, tại Bãi tắm Cát Cò 3, thị trấn Cát Bà, huyện Cát Hải.
Theo chân “Người đi xây hồ Kẻ Gỗ”
Theo chân “Người đi xây hồ Kẻ Gỗ”
Kinhtedothi - Bắt đầu là công trình thủy nông, đến nay hồ Kẻ Gỗ đã trở thành một khu du lịch sinh thái tổng hợp với nhiều loại hình giải trí như: Đua thuyền, lướt ván, leo núi, câu cá, xây dựng vườn thú, vườn chim, vườn cây cảnh...
Quảng Ninh: Sẽ miễn phí 100% vé tham quan từ ngày 14/5 - 1/6/2020
Quảng Ninh: Sẽ miễn phí 100% vé tham quan từ ngày 14/5 - 1/6/2020
Kinhtedothi - HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XIII, nhiệm kỳ 2016 - 2021 vừa tổ chức Kỳ họp thứ 17 (kỳ họp chuyên đề) để quyết nghị một số nội dung quan trọng, cấp bách sau khi đã ngăn chặn tốt dịch Covid-19. Trong đó, đề cập gói kích cầu du lịch của tỉnh Quảng Ninh lần này dự kiến chi khoảng 200 tỷ đồng.
Tháng 5 thăm Bến Nhà Rồng
Tháng 5 thăm Bến Nhà Rồng
Kinhtedothi - Tháng 5 về, TP Hồ Chí Minh dường như phố phường tươi mới lạ thường, nắng vàng rực rỡ lan tỏa trong vòm trời xanh thẳm, cho cảm giác thanh bình. Bến Nhà Rồng vẫn sừng sững in bóng xuống sông Sài Gòn. Cũng chính nơi đây, vào năm 1911, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã lên con tàu Amiral Latouche Tréville (Pháp) để bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước.
Sơ kết thí điểm vận chuyển khách du lịch bằng ô tô 2 tầng thoáng nóc
Sơ kết thí điểm vận chuyển khách du lịch bằng ô tô 2 tầng thoáng nóc
Kinhtedothi - Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng vừa có ý kiến về việc thí điểm dịch vụ vận chuyển khách du lịch bằng xe ô tô 2 tầng thoáng nóc trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và tỉnh Bình Thuận.