Trang chủ / Kinh tế / Thị trường

Điều hành giá xăng dầu: Tránh giật cục, ăn đong

Kinhtedothi - Điều hành xăng dầu là cả nghệ thuật, điều hành kiểu "ăn đong" từng kỳ ngắn hạn sẽ gây giật cục và tác động không nhỏ đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI)… Đây là nhận định của nhiều chuyên gia kinh tế khi nói về việc xăng, dầu liên tục tăng giá trong một tháng trở lại đây.

 Người tiêu dùng mua xăng trên phố Nguyên Hồng. Ảnh: Thanh Hải

Gây áp lực lên CPI
Nhìn lại vài kỳ điều hành giá xăng dầu vừa qua, giá xăng dầu thế giới có xu hướng tăng, trong nước do lo ngại tăng giá xăng dầu vào thời điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán sẽ khiến mặt bằng giá cả hàng hóa tăng theo làm ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống Nhân dân và các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô của Chính phủ, Bộ Công Thương là cơ quan chủ trì điều hành đã quyết định cho xả Quỹ bình ổn và giữ ổn định giá xăng dầu (2 kỳ điều hành trước và 2 kỳ điều hành sau Tết Nguyên đán). Ngay kỳ điều hành giá sau Rằm tháng Giêng (3/3/2019), giá cả các loại hàng hóa tiêu dùng thiết yếu trong nước đã dần đi vào ổn định, khi giá xăng dầu thế giới tiếp tục xu hướng tăng cao, Bộ Công Thương đã quyết định tăng giá xăng lên 934 đồng/lít nhằm phục hồi Quỹ bình ổn sau 4 lần giữ ổn định giá xăng dầu.

Sau khi thực hiện trích lập và chi sử dụng Quỹ Bình ổn, ngày 17/4, giá xăng E5RON92 tăng 1.115377 đồng/lít; xăng RON95-III: tăng 1.202 đồng/lít; dầu diesel 0.05S: tăng 297 đồng/lít; dầu hỏa: tăng 291 đồng/lít; dầu mazut 180CST 3.5S: tăng 407 đồng/kg. Đây là lần thứ 2 liên tiếp giá xăng dầu tăng mạnh sau nhiều lần xả Quỹ bình ổn để giữ giá. Tổng mức tăng giá vào khoảng 2.500 đồng/lít... và sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến CPI tháng 4 bởi cách điều hành giật cục.

Trước áp lực giá điện tăng 8,36% vào cuối tháng 3, kỳ điều hành ngày 18/3/2019 Bộ Công Thương đã quyết định giữ ổn định giá xăng dầu và cho xả Quỹ bình ổn mức kỷ lục tới 2.800 đồng /lít với xăng E5RON92 là 2.801 đồng/lít; Xăng RON95 2.061 đồng/lít làm Quỹ bình ổn hầu hết DN đầu mối bị âm nặng nề, có DN âm đến vài trăm tỷ đồng... dẫn đến mặt hàng xăng Ron 95 thiếu cục bộ tại một số cửa hàng bán lẻ xăng dầu ngay trung tâm Thủ đô Hà Nội. Việc giữ giá xăng dầu, xả quỹ kỷ lục, tăng giá điện nhưng CPI tháng 3 vẫn âm 0,21% so với tháng 2/2019 là lãng phí tiền Quỹ bình ổn của người dân đóng góp, do sử dụng mức xả quỹ và thời điểm không thích hợp.
Một số chuyên gia phân tích, kỳ điều hành giá xăng dầu 18/3/2019 Bộ Công Thương (tham mưu và đề xuất với Chính Phủ) đã bỏ lỡ cơ hội điều chỉnh tăng giá xăng dầu, vì nếu có điều chỉnh tăng giá xăng dầu vào thời điểm đó và tăng giá điện vào cuối tháng 3 thì giá cả 2 mặt hàng này tác động trực tiếp vào CPI tháng 3 cũng không đáng kể, giảm tải áp lực lạm phát của 2 hai mặt hàng này cho tháng 4 (CPI) và tiếp bổ sung nguồn cho Quỹ bình ổn xăng dầu.
Theo Tổng cục thống kê, kỳ lấy giá của tháng để tính CPI vào các ngày 1, 11, 21 hàng tháng, nếu như vậy thì có thể điều chỉnh tăng giá xăng dầu vào 18/3/2019, giá điện điều chỉnh vào sau ngày lấy giá tính CPI 21/3/2019 (có thể điều chỉnh giá vào 30/3/2019 sẽ giảm thiểu thêm lạm phát kỳ vọng) và kỳ điều hành giá xăng dầu ngày 2/4/2019 có thể giữ ổn định giá xăng dầu để tránh lạm phát kỳ vọng do vừa tăng giá điện cuối tháng 3, vừa tránh áp lực tăng lạm phát cho kỳ điều hành ngày 17/3/2019 phải tăng giá xăng dầu. Như vậy, kịch bản trên sẽ không làm tăng giật cục mà trải đều cho 3 kỳ điều hành, vừa không gây áp lực lạm phát cho tháng 4 nói chung và kỳ điều hành ngày 17/4/2019 nói riêng, vừa không làm âm Quỹ bình ổn gây thiệt hại cho DN, vừa đảm bảo hàng hóa không thiếu cục bộ, nhất là vào thời điểm ngày 24/2/2019 nhà máy Nghi Sơn bị sự cố đến 28/3/2019 mới ổn định tiếp tục cung sản phẩm xăng dầu ra thị trường. Chuyên gia nhận định: “Cần có chuyên môn sâu và tầm nhìn chiến lược về ngành mới có thể làm tốt công tác điều hành, quản lý. Điều hành xăng dầu là cả nghệ thuật, điều hành kiểu "ăn đong" từng kỳ ngắn hạn thì sẽ gây ra giật cục”.
Nên bỏ Quỹ bình ổn vào thời điểm nào
Thực tế, Quỹ bình ổn giá xăng dầu là do người tiêu dùng đóng góp, được cấu thành trong giá bán. Bộ Tài Chính quy định các DN đầu mối phải mở riêng một tài khoản cho Quỹ bình ổn ở ngân hàng và theo lãi suất tiền gửi không kỳ hạn. DN phải thông báo cho Bộ Tài chính số tài khoản, hàng quý ngân hàng thông báo cho Bộ Tài chính về số tiền trích lập quỹ của DN và DN không được phép sử dụng quỹ này khi chưa có thông báo chi sử dụng quỹ của Liên Bộ Công Thương – Tài chính... Như vậy, khi quỹ dương thì DN cũng không được lợi gì ở quỹ, ngược lại khi quỹ âm thì DN lỗ thật, tự bỏ tiền của mình ra tạm ứng vốn để bù vào mức được xả quỹ (hoặc vay ngân hàng với lãi suất kinh doanh hoặc sử dụng vốn tự có của DN). Do vậy, việc cân nhắc xả quỹ với thời điểm, lưu lượng xả như thế nào là rất quan trọng trong công tác điều hành, vừa hài hòa các mục tiêu kinh tế của Chính phủ, người tiêu dùng và DN.
Hiện Nhà máy Dung Quất đã có hơn 10 năm vận hành ổn định, Nhà máy Nghi Sơn sau một thời gian không lâu nữa (khoảng cuối năm 2019 hoặc đầu năm 2020) sẽ vận hành ổn định thì những sản phẩm xăng dầu của 2 nhà máy này, về cơ bản đáp ứng được nhu cầu cho sản xuất và tiêu dùng trong nước (khoảng 80%) lúc đó giá xăng dầu trong nước có thể vận hành theo cơ chế thị trường. Đến lúc đó nên chăng bỏ Quỹ bình ổn giá và Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu sau hơn 5 năm thực hiện sẽ hoàn thành sứ mệnh tạo nên một thị trường cạnh tranh.

TAG: điều hành giá xăng dầu chỉ số giá tiêu dùng\r\n
 
Tin khác
Giá vàng tiếp tục giảm mạnh, kích thích kinh tế có thể đưa vàng về mức 1.450 USD
Giá vàng tiếp tục giảm mạnh, kích thích kinh tế có thể đưa vàng về mức 1.450 USD
Kinhtedothi – Sáng nay (20/8), giá vàng thế giới giảm mạnh, mất mốc 1.500 USD/oz do nhà đầu tư chốt lời. Vàng trong nước biến động nhẹ.
Lãi lớn nhờ nuôi ếch
Lãi lớn nhờ nuôi ếch
Kinhtedothi - Sau nhiều năm tìm tòi, mạnh dạn đầu tư, đến nay, anh Nguyễn Văn Kết (xã Bắc Phú, huyện Sóc Sơn) đã phát triển thành công trang trại nuôi ếch Thái Lan với quy mô lớn nhất khu vực phía Bắc.
Mê Linh nâng cấp hạ tầng giáo dục
Mê Linh nâng cấp hạ tầng giáo dục
Kinhtedothi - Sau 10 năm thực hiện Chương trình số 02-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội về “Phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, nâng cao đời sống nông dân”, đến nay, huyện Mê Linh đã đạt 7/9 tiêu chí “Huyện nông thôn mới”.
Hội chợ xúc tiến thương mại sản phẩm Việt vào chuỗi bán lẻ AEON: Hướng đi mới cho hàng Việt
Hội chợ xúc tiến thương mại sản phẩm Việt vào chuỗi bán lẻ AEON: Hướng đi mới cho hàng Việt
Kinhtedothi - Hội chợ xúc tiến thương mại đưa sản phẩm nông nghiệp vào chuỗi bán lẻ của Tập đoàn AEON Việt Nam không chỉ giúp DN tiêu thụ hàng Việt mà còn tăng năng lực cạnh tranh, xây dựng quảng bá thương hiệu trên thị trường thế giới.
 Hà Nội siết chặt quản lý kinh doanh rượu
Hà Nội siết chặt quản lý kinh doanh rượu
Kinhtedothi - UBND TP Hà Nội đã ban hành Công văn số 3323/UBND-KGVX yêu cầu các sở, ngành, quận, huyện, thị xã thực hiện nghiêm Nghị định số 105/2017/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh rượu.
Cổ phiếu cảng biển - logistic: Phong độ trồi sụt
Cổ phiếu cảng biển - logistic: Phong độ trồi sụt
Kinhtedothi - Dù lên xuống, trồi sụt thất thường và còn nhiều thách thức nhưng theo đánh giá của các chuyên gia, cổ phiếu ngành cảng biển - logistic vẫn sẽ hưởng lợi từ bức tranh tích cực của hoạt động xuất nhập khẩu.
Phiên 19/8: Dòng tiền hạn chế, VN-Index tăng nhẹ
Phiên 19/8: Dòng tiền hạn chế, VN-Index tăng nhẹ
Kinhtedothi – Phiên giao dịch hôm nay, thị trường chứng khoán Việt Nam đã có sự điều chỉnh giảm mạnh về dòng tiền đầu tư, khiến cho VN-Index khó tăng mạnh. Giữa phiên chiều chỉ số này còn đánh mất sắc xanh. Cuối phiên VN-Index nhờ có sự hỗ trợ của một số mã bluechip bật tăng nhẹ.
Công ty Tài chính cổ phần Điện lực có gì trước thềm EVN thoái vốn?
Công ty Tài chính cổ phần Điện lực có gì trước thềm EVN thoái vốn?
Kinhtedothi - Ngày 23/8 tới đây, tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sẽ bán đấu giá thoái vốn số cổ phần sở hữu tại Công ty Tài chính Cổ phần Điện lực (EVNFINANCE).
Tỷ giá trung tâm tiếp tục tăng, yên Nhật biến động mạnh
Tỷ giá trung tâm tiếp tục tăng, yên Nhật biến động mạnh
Kinhtedothi - Sáng nay (19/8) Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm cặp đồng tiền VND/USD tiếp tục tăng 2 đồng so với mức công bố hôm qua. Các ngân hàng thương mại và thị trường tự do đều tăng giá trao đổi USD.
Thay đổi cách tính GDP: Thông điệp mới?
Thay đổi cách tính GDP: Thông điệp mới?
Kinhtedothi - Phương pháp tính GDP hiện nay đang quá lạc hậu so với những thay đổi mạnh mẽ của các hoạt động kinh tế tại mỗi quốc gia. Tổng cục Thống kê (TCTK) cho biết đã hoàn tất và chuẩn bị công bố cách tính GDP mới.
Nông sản Mỹ giá hời đổ bộ về Việt Nam: Vừa mừng, vừa lo
Nông sản Mỹ giá hời đổ bộ về Việt Nam: Vừa mừng, vừa lo
Kinhtedothi - Thời gian gần đây, hàng loạt các mặt hàng nông sản từ Mỹ nhập khẩu vào Việt Nam với giá giảm bất ngờ đã mang lại cho người tiêu dùng cơ hội tiếp cận với các sản phẩm ngoại nhập. Tuy nhiên, điều này đang tạo thách thức đối với thị trường trong nước và sức ép cạnh tranh cho nông sản Việt.