Trang chủ / Quốc tế / Sự kiện - Bình luận

Điều tra luận tội Tổng thống Trump: Lịch sử có lặp lại?

Hương Thảo 10-11-2019 09:48
Kinhtedothi - Hầu hết các nhận định về tương lai ông chủ Nhà Trắng lúc này đều tập trung vào tiền lệ nổi tiếng năm 1974, khi Tổng thống Mỹ bấy giờ Richard Nixon phải từ chức dưới áp lực của án luận tội.

Từ trái qua: cựu Tổng thống Richard Nixon, Tổng thống đưuong nhiệm Donald Trump và cựu Tổng thống Bill Clinton.

Sau cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện hôm 31/10, nước Mỹ chứng kiến nguyên thủ thứ 4 trong lịch sử bị điều tra luận tội khi vẫn còn đương nhiệm - Donald Trump. Điều này đến sau việc Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi hôm 24/10 tuyên bố nhiều ủy ban bắt đầu xem xét liệu Tổng thống đương nhiệm Donald Trump có nên bị luận tội hay không.

Trọng tâm chính của họ là cuộc điện đàm hôm 25/7 giữa ông Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trong đó Tổng thống Mỹ hối thúc nhà đồng cấp Kiev điều tra gia đình cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden - đối thủ đảng Dân chủ của ông Trump trong cuộc bầu cử năm 2020.

Cuộc gọi được thực hiện sau khi Washington đình chỉ 391 triệu USD viện trợ quân sự cho Ukraine, dấy lên nghi ngờ khoản tài trợ này có thể là cuộc đổi chác nhằm nâng cao cơ hội tái đắc cử cho Tổng thống. Thêm vào đó, báo cáo về cuộc gọi - được đưa ra bởi một sĩ quan tình báo cho rằng ông Trump đang “lạm dụng quyền lực” - dường như đã bị chặn để không được tự động chuyển đến các Ủy ban giám sát của Quốc hội như luật pháp Mỹ quy định.

Những dấu hiệu này phần nào gợi nhớ về những cáo buộc cách đây 45 năm, trong bản đề xuất luận tội tại Hạ viện Mỹ đối với Tổng thống Richard Nixon: Thứ nhất là tội cản trở công lý, khi ông Nixon đã can thiệp nhằm ngăn chặn cuộc điều tra bê bối Watergate chấn động; Thứ hai là tội chống đối Quốc hội, phát sinh từ việc ông Nixon liên tục từ chối cung cấp các tài liệu theo trát đòi của tòa án.

Trở lại Nhà Trắng dưới quyền Tổng thống Trump, nhiều quan chức cấp cao, bao gồm cả Ngoại trưởng Mike Pompeo, đã nhận chỉ thị không được cho lời khai vụ “Biden - Ukraine” theo yêu cầu của Quốc hội.

Luận tội thành công để dẫn đến việc cách chức tổng thống là chưa từng có trong lịch sử nước Mỹ. Kể cả khi Hạ viện thông qua, việc kết án chỉ thành nếu được 2/3 Thượng viện ủng hộ. Tại thời điểm này, điều đó đồng nghĩa với 67/100 thượng nghị sĩ thông qua, trong khi đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump đang nắm giữ 53 ghế tại đây.

Rõ ràng, ông Trump đang có được sự bảo vệ vô cùng mạnh mẽ bởi đảng nhà - tương tự như trường hợp luận tội được tha bổng tại Thượng viện của cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton vào năm 1999. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra rằng liệu trước những “cơn sóng” nhân chứng từ điều tra Hạ viện, Tổng thống Trump có phải tìm đến lối thoát như ông Nixon - Tổng thống Mỹ duy nhất từ chức cho đến lúc nay.

Tổng thống Mỹ thứ 37 Richard Nixon tuyên bố từ chức vào ngày 8/8/1974.

Lịch sử có vần điệu

Rạng sáng ngày 17/6/1972, 5 kẻ đột nhập bị bắt tại trụ sở Ủy ban Quốc gia Dân chủ trong tòa nhà Watergate ở thủ đô Washington. Những người đàn ông đã đột nhập vào khu phức hợp để chụp ảnh tài liệu và cài chip ẩn, nhằm cung cấp cho đội ngũ tái tranh cử của Tổng thống từ đảng Cộng hòa, Richard Nixon về kế hoạch của Ủy ban Dân chủ.

Đây là chiến thuật tìm kiếm thông tin tiêu cực về đối thủ bầu cử - một phần của hoạt động chính trị thông thường vào thời điểm đó. Giờ đây, các chiến thuật như vậy còn có thể được thực hiện dưới dạng tấn công mạng máy tính.

Tuy nhiên, một trong những điểm khác biệt chính giữa 2 trường hợp của ông Trump và ông Nixon là chiến thắng chấn động năm 1972 của Tổng thống Mỹ thứ 37 không đồng nghĩa với thắng lợi của Đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Đảng Dân chủ năm 1973 kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, do đó có thể dễ dàng thống nhất một cuộc điều tra “triệt hạ” tổng thống đương nhiệm.

Thêm vào đó, một vụ bê bối riêng dẫn đến việc từ chức vào tháng 10/1973 của Phó Tổng thống Spiro Agnew cũng đã làm tăng khả năng bị luận tội của ông Nixon hơn bao giờ hết. Nhiều nhà bình luận Mỹ lưu ý, các chính trị gia Dân chủ đang đắn đo việc luận tội ông Trump bởi khả năng Phó Tổng thống Mike Pence sẽ sẵn sàng kế nhiệm ngay sau đó theo luật định.

Cũng cần lưu ý, vụ đột nhập Watergate không chính thức hạ bệ cựu Tổng thống Nixon, mà thay vào đó là nỗ lực có hệ thống của ông nhằm che đậy sự liên quan của chính quyền và cản trở cuộc điều tra, cũng như truy tố những người liên quan, đã bị phát hiện. Chẳng hạn, nhiều cuộn băng ghi âm trò chuyện trong Nhà Trắng được biết đến, khiến Công tố viên đặc biệt điều tra vụ bê bối và Ủy ban điều tra của Thượng viện cùng yêu cầu công bố, nhưng lại bị ông Nixon từ chối. Ở điểm này, chính quyền Tổng thống Trump được đánh giá đã biết “rút kinh nghiệm”, khi công bố bản sao cuộc điện đàm Trump - Zelensky sau khi bê bối nổ ra.

Trở lại năm 1974, khi các băng ghi âm xác nhận sự tham gia trực tiếp của ông Nixon vào việc can thiệp công tác điều tra, nhiều lãnh đạo đảng Cộng hòa thất vọng vì nhận ra Tổng thống đã nói dối họ. Những người ủng hộ ông Nixon đã đổi ý vào mùa Hè năm đó, thời điểm mà vị Tổng thống này quyết định bỏ cuộc. Và như vậy, để đánh giá được tác động từ cuộc điều tra của Hạ viện Dân chủ lúc này với Tổng thống Trump, cần theo dõi thái độ các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa trong thời gian tới.

Thăm dò dư luận mới nhất do NBC News và Wall Street Journal tiến hành cho thấy: 53% số người Mỹ được hỏi ủng hộ yêu cầu luận tội Tổng thống Trump, trong khi 44% phản đối. Kết quả theo đảng phái cho thấy sự chênh lệnh đáng kể: 89% cử tri Dân chủ và 58% cử tri độc lập ủng hộ, trong khi chỉ 9% cử tri Cộng hòa ủng hộ yêu cầu luận tội.

Tuy nhiên, một châm ngôn nổi tiếng của đại văn hào người Mỹ Mark Twain đã từng nói: Lịch sử không lặp lại, nhưng nó thường có vần điệu. Sự việc diễn ra với ông Trump có thể không giống như trường hợp của ông Nixon, và cũng sẽ không kết thúc bằng một sự từ chức tương tự, nhưng thay vào đó có thể là một kết thúc buồn với cuộc bầu cử vào tháng 11/2020 sắp tới.

Kinh tế là mấu chốt?

Từ cuộc khủng hoảng luận tội Tổng thống Bill Clinton năm 1998, giới chuyên gia nhận định, tăng trưởng kinh tế Mỹ có chiều hướng sụt giảm sẽ phần nào làm suy yếu những phản biện của ông Trump nhằm chống lại cuộc điều tra luận tội. Cựu Tổng thống Clinton từng sử dụng yếu tố kinh tế một cách khéo léo trong thử thách luận tội của mình.

Tổng thống Bill Clinton xuất hiện cùng vợ tại họp báo sau khi bị Hạ viện Mỹ luận tội năm 1998.

Cụ thể, trong khi cuộc điều tra luận tội tổng thống được kích hoạt vào tháng 1/1998, bởi các cuốn băng ghi lại hình ảnh ông Clinton ngoại tình với một thực tập sinh Nhà Trắng, nền kinh tế Mỹ tăng trưởng 4,5% và đạt đỉnh với mức tăng 7,0% vào quý IV năm đó - thời điểm Hạ viện chính thức luận tội tổng thống đương nhiệm.

Trong năm 1998, chi tiêu của người Mỹ tăng 5,3% và đầu tư kinh doanh tăng vọt 10,9%. Chính sự tăng trưởng mạnh mẽ này được cho đã thúc đẩy cuộc bỏ phiếu luận tội ông Clinton nơi Thượng viện vào tháng 1/1999, với sự tha bổng hoàn toàn tội trạng vào 1 tháng sau đó.

Ngược lại, Richard Nixon phải đối mặt với luận tội dưới điều kiện kinh tế xấu đi. Nền kinh tế Mỹ đã rất mạnh khi bê bối của ông bắt đầu vào tháng 10/1972, trong khi tăng trưởng tiếp tục mạnh mẽ vào 1 năm sau đó, hỗ trợ đáng kể cho ông Nixon.

Tuy nhiên, tất cả thay đổi vào mùa thu năm 1973, khi cả tăng trưởng, chi tiêu tiêu dùng và đầu tư kinh doanh Mỹ đều bắt đầu suy yếu. Thậm chí đến tháng 11/1973, nền kinh tế lớn nhất thế giới bước vào thời kỳ suy thoái kéo dài đến hết nửa năm 1974, và sau đó là sự kiện từ chức của ông Nixon vào ngày 8/8/1974.

TAG: điều tra luận tội Tổng thống Trump lịch sử Nhà Trắng Richard Nixon từ chức
 
Tin khác
Thổ Nhĩ Kỳ, Nga  xúc tiến mua thêm “rồng lửa” S-400 mặc Mỹ đe dọa trừng phạt
Thổ Nhĩ Kỳ, Nga xúc tiến mua thêm “rồng lửa” S-400 mặc Mỹ đe dọa trừng phạt
Kinhtedothi - Theo hãng tin Interfax, Ankara và Moscow đang đàm phán mua tiếp hệ thống phòng không S-400 giữa lúc Mỹ đang cảnh báo áp lệnh trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ.
Thủ tướng Medvedev: Loại Nga khỏi hệ thống thanh toán SWIFT là hành động tuyên chiến
Thủ tướng Medvedev: Loại Nga khỏi hệ thống thanh toán SWIFT là hành động tuyên chiến
Kinhtedothi - Thủ tướng Nga Dmitry Medvedev vừa cảnh báo rằng việc hạn chế quyền truy cập của Nga vào hệ thống thanh toán quốc tế SWIFT cũng tương tự như một tuyên chiến với Moscow.
Trung Quốc 'rút lui' ngay trước hạn Mỹ tăng thuế quan
Trung Quốc "rút lui" ngay trước hạn Mỹ tăng thuế quan
Kinhtedothi - Bộ Tài chính Trung Quốc hôm nay (6/12) tuyên bố miễn thuế nhập khẩu đối với một số lô hàng đậu nành và thịt lợn từ Mỹ, thể theo quyết định của Chính phủ nước này.
Nga và OPEC có thể cắt giảm sản lượng dầu sâu hơn
Nga và OPEC có thể cắt giảm sản lượng dầu sâu hơn
Kinhtedothi - Các nước Tổ chức Xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) cùng Nga vừa đề xuất giảm thêm sản lượng khoảng 500.000 thùng/ngày trong quý I/2020.
Mỹ, Trung Quốc vẫn bất đồng về quy mô mua nông sản trước giờ G
Mỹ, Trung Quốc vẫn bất đồng về quy mô mua nông sản trước giờ G
Kinhtedothi - Washington và Bắc Kinh vẫn còn mâu thuẫn về khối lượng nông sản mà Mỹ đòi Trung Quốc phải nhập khẩu hằng năm, tờ Wall Street Journal đưa tin hôm 5/12.
Việt Nam lên tiếng về việc Trung Quốc đưa khinh khí cầu quân sự ra Đá Vành Khăn
Việt Nam lên tiếng về việc Trung Quốc đưa khinh khí cầu quân sự ra Đá Vành Khăn
Kinhtedothi - Có thông tin Trung Quốc triển khai đưa khinh khí cầu ra Đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.
Ông Trump muốn có một thỏa thuận thương mại “đáng tin cậy” với Trung Quốc
Ông Trump muốn có một thỏa thuận thương mại “đáng tin cậy” với Trung Quốc
Kinhtedothi - Tổng thống Donald Trump sẽ ký một thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 với Trung Quốc nếu nó có lợi cho Mỹ, Bộ trưởng Nông nghiệp Sonny Perdue nói với CNBC hôm 4/12.
Tổng thống Putin: Ukraine đặt điều kiện không chấp nhận được để vận chuyển khí đốt Nga
Tổng thống Putin: Ukraine đặt điều kiện không chấp nhận được để vận chuyển khí đốt Nga
Kinhtedothi - Tổng thống Nga lưu ý rằng ông hy vọng rằng các điều kiện về hợp đồng vận chuyển khí đốt sẽ thay đổi thông qua các cuộc đàm phán.
Kỳ vọng Mỹ - Trung đạt thỏa thuận sơ bộ, Dow Jones vọt hơn 100 điểm
Kỳ vọng Mỹ - Trung đạt thỏa thuận sơ bộ, Dow Jones vọt hơn 100 điểm
Kinhtedothi - Thị trường Phố Wall phục hồi sau thông tin Mỹ và Trung Quốc đang tiến gần hơn tới nhất trí về mức độ dỡ thuế quan trong một thỏa thuận thương mại sơ bộ.
Đảng Dân chủ cáo buộc ông Trump lạm quyền, cản trở cuộc điều tra luận tội
Đảng Dân chủ cáo buộc ông Trump lạm quyền, cản trở cuộc điều tra luận tội
Kinhtedothi - Báo cáo điều tra của phe Dân chủ nói rằng Tổng thống Trump đã kêu gọi sự can thiệp của nước ngoài để tăng cường cơ hội tái đắc cử và ngăn cản cuộc điều tra luận tội.
Đức kêu gọi có biện pháp đối phó nếu Mỹ trừng phạt Dòng chảy Phương Bắc 2
Đức kêu gọi có biện pháp đối phó nếu Mỹ trừng phạt Dòng chảy Phương Bắc 2
Kinhtedothi - Theo Chủ tịch Ủy ban Kinh tế và Năng lượng Quốc hội Đức Klaus Ernst, Berlin sẽ phải cân nhắc các biện pháp đối phó nếu Washington áp lệnh trừng phạt chống Dòng chảy Phương Bắc 2.