Trang chủ / Xã hội / Đời sống

Giải bài toán lao động cư trú bất hợp pháp

Trần Oanh thực hiện 15-04-2020 10:01
Kinhtedothi - Ngày 15/4, Nghị định số 28/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Báo Kinh tế & Đô thị đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Nguyễn Hữu Chí – Trưởng khoa Pháp luật kinh tế, trường Đại học Luật Hà Nội xoay quanh vấn đề tăng các mức xử phạt hành chính có đủ sức răn đe những hành vi vi phạm và giải pháp để người lao động (NLĐ) hết hạn hợp đồng trở về nước.
 PGS.TS Nguyễn Hữu Chí
Mức phạt cao đủ sức răn đe
Thưa ông, Nghị định số 28/2020/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội (BHXH), đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, quy định mức phạt từ 80 - 100 triệu đồng đối với vi phạm của NLĐ, có ngăn được tình trạng cư trú bất hợp pháp?
- Nghị định 28 mang nhiều nội dung mới, thể hiện ở cả 3 lĩnh vực lao động, BHXH, đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Liên quan đến Luật Đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài có hợp đồng, Nghị định 28 quy định các mức xử phạt hành chính tăng lên rất cao, kể cả những hành vi bổ sung. Theo tôi, mức phạt từ 80 – 100 triệu đồng đối với 3 hành vi (ở lại nước ngoài trái phép khi hết hạn hợp đồng lao động, bỏ trốn khỏi nơi làm việc không phải do bị cưỡng bức lao động, sau khi nhập cảnh nhưng không đến nơi làm việc theo hợp đồng và buộc phải về nước) đủ sức răn đe. Mức phạt tăng lên, NLĐ phải cân nhắc hành vi vi phạm, để lựa chọn hành động đúng. Tăng mức xử phạt có tác dụng nhất định nhưng khó loại bỏ hoàn toàn, bởi giải quyết câu chuyện này còn nhiều vấn đề khác liên quan cũng như phải có các biện pháp và đánh giá toàn diện dưới nhiều khía cạnh khác nhau.
Đối với DN bị phạt mức từ 180 – 200 triệu đồng có ngăn được hiện tượng lừa đảo NLĐ bị sập bẫy?
- Mức phạt tăng lên 180 – 200 triệu đồng (đối với hành vi sử dụng giấy phép của DN khác tổ chức đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; cho tổ chức, cá nhân khác mượn giấy phép hoạt động phục vụ đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài có tác dụng răn đe nhưng họ sẽ toan tính số tiền bị phạt so với lợi nhuận thu được. Nếu đưa NLĐ đi làm việc bất hợp pháp mà lợi nhuận đáng kể thì họ sẽ chấp nhận phạt tiền. Nhưng, xét ở khía cạnh xử phạt có tác dụng răn đe bởi mức phạt càng cao họ càng cân nhắc hành vi. Nghị định còn quy định thêm hình phạt bổ sung: Tạm đình chỉ xuất khẩu lao động (XKLĐ) trong thời gian nhất định.
Mức phạt cao có sức răn đe tốt nhưng không triệt để với DN. Vì thế, cần phải có những giải pháp đi kèm như tước giấy phép kinh doanh, xử lý hình sự và các hình thức khác. Thực ra, vấn đề này cũng liên quan đến mối quan hệ quốc tế, các hiệp định thương mại... Nếu ở Việt Nam làm rất chặt nhưng ở nước thứ hai nới lỏng thì rất khó.
Sử dụng đồng tiền mang về sinh lời
Theo ông, cần có chính sách gì để thu hút lao động nước ngoài về nước?
- Thời gian qua, Hà Nội và các tỉnh, thành đã tổ chức các phiên giao dịch việc làm. Nhưng đây chỉ là một vấn đề, chúng ta phải làm việc với địa phương để tạo điều kiện hỗ trợ NLĐ đi làm việc ở nước ngoài trở về khởi nghiệp, bởi đại bộ phận họ có nguồn tiền nhất định. Tôi muốn nhấn mạnh đến việc chính quyền địa phương tạo điều kiện, cơ hội cho họ tham gia, chứ không phải Nhà nước làm sẵn, bỏ tiền đầu tư. Nhà nước chỉ tạo điều kiện và cơ hội cho những người có điều kiện về tài chính để tự giải quyết việc làm cho họ.
Nhưng đa số những người đi XKLĐ đều dùng tiền kiếm được để xây nhà, mua sắm đồ đạc trong gia đình?
- Câu chuyện xây dựng nhà cửa không thể tránh khỏi ở Việt Nam. Họ xây nhà cửa, sắm sửa trong gia đình thể hiện sự thành đạt. Nhưng, chúng ta nên đặt vấn đề họ có tiền nhưng không biết làm gì. Họ cần phải có những dự án kinh doanh chẳng hạn. Để làm được điều đó, rất cần chính quyền tạo điều kiện về việc làm. Như tôi đã nói, chính những người đi lao động ở nước ngoài trở về phải có những nỗ lực. Chúng ta đã thấy, có rất nhiều người đi nước ngoài về Việt Nam đã rất thành công. Hiện nay có những tập đoàn lớn đứng hàng đầu trong khu vực tư nhân, xuất thân từ đầu tư nước ngoài về Việt Nam được tạo điều kiện, cơ hội. Nhưng không thể phủ nhận sự thành công là nhờ năng lực và nỗ lực của họ. Các thiết chế về mặt xã hội, đó là các hiệp hội của chính họ rất quan trọng để xử lý những vấn đề của chính họ. Nếu mỗi tỉnh, nhất là những địa phương có nhiều người đi làm việc ở nước ngoài có hiệp hội của các đối tượng này, chắc chắn sẽ giải quyết vấn đề của họ. Và, bài toán lao động cư trú bất hợp pháp sẽ được giải.
Xin cảm ơn ông!

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi: Sửa luật để thu hút nguồn lực lao động trở về

Sau 10 năm thực hiện Luật Người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài chúng tôi thấy có rất nhiều vấn đề. Lao động được đưa đi, tức “đầu vào” có chuyên môn còn hạn chế, năng suất và thu nhập thấp. Công tác quản lý nhà nước, đào tạo của các DN tạo ra kẽ hở để cho một số người lợi dụng "cò mồi" làm cho NLĐ đã khó khăn lại càng khó khăn hơn. Chúng ta đưa lao động đi rất nhiều (mỗi năm 150.000 người), làm việc ở 40 quốc gia, vùng lãnh thổ nhưng khi về lại không tận dụng được nguồn lực để đầu tư phát triển sản xuất, thu hút lao động trong nước. 

Cho nên chúng ta phải sửa luật để có cơ chế, chính sách thu hút nguồn lực hết sức quan trọng này. Bất kỳ quốc gia nào, họ đưa lao động có chất lượng cao đi làm việc ở nước ngoài để học tập kinh nghiệm. Chứ không phải NLĐ đi chỉ để kiếm tiền mang về xây dựng gia đình, quê hương, đất nước. Vấn đề quan trọng là học tập kinh nghiệm của các nước để hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển khoa học kỹ thuật.

Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội Vũ Thị Thanh Liễu: Làm việc trong nước, lương thấp hơn nhưng được gần nhà

Để NLĐ đi làm việc ở nước ngoài khi hết hạn hợp đồng trở về nước thì phải làm tốt công tác tuyên truyền; giúp họ nắm được thông tin vẫn có thể đăng ký thi tuyển đi tiếp, chứ không phải chỉ được phép đi XKLĐ một lần. Khi NLĐ không muốn đi XKLĐ nữa, chúng ta cố gắng tạo những cơ hội công việc với mức lương tương xứng với trình độ tay nghề và tác phong, kỷ luật làm việc của họ.

Những năm qua, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội đã tổ chức các phiên giao dịch chuyên đề dành cho NLĐ EPS. Thế nhưng nhiều NLĐ có mức lương cao khi làm việc ở Hàn Quốc lại chê, không ứng tuyển. Khi làm việc trong nước, NLĐ có mức lương thấp hơn nhưng được ở gần nhà, chi phí sinh hoạt rẻ hơn. NLĐ cũng nên hiểu, các DN nước ngoài khi sang Việt Nam đầu tư, tốn nhiều chi phí nên không thể trả lương cao như khi thuê lao động sang nước họ làm việc.

TAG: lao động cư trú bất hợp pháp
 
Tin khác
Các trường quân đội công bố mức điểm xét tuyển, cao nhất là 25,5 điểm
Các trường quân đội công bố mức điểm xét tuyển, cao nhất là 25,5 điểm
Kinhtedothi – Bốn trường quân đội có mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển đại học, cao đẳng cao nhất là Học viện Kỹ thuật quân sự, Học viện Quân y, Học viện Hậu cần, Học viện Khoa học quân sự.
Khẩn trương khắc phục sự cố lưới điện do ảnh hưởng bão số 5
Khẩn trương khắc phục sự cố lưới điện do ảnh hưởng bão số 5
Kinhtedothi- Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC) đã khắc phục 37 sự cố trên lưới điện trung áp, khôi phục sự cố 928 trạm biến áp bị mất điện do ảnh hưởng của bão số 5.
Hà Đông: Giả định cháy lớn tại một hộ dân có nhà cao tầng, nhiều người mắc kẹt
Hà Đông: Giả định cháy lớn tại một hộ dân có nhà cao tầng, nhiều người mắc kẹt
Kinhtedothi - Sáng nay (18/9), UBND quận Hà Đông đã tổ chức Hội thao nghiệp vụ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ đối với các lực lượng phòng cháy chữa cháy (PCCC) của Công an quận, lực lượng dân phòng và cơ sở.
Không mất cảnh giác với dịch tả châu Phi
Không mất cảnh giác với dịch tả châu Phi
Kinhtedothi - Ngày 18/9, Chi cục Chăn nuôi và Thú y Hà Nội phối hợp cùng Hội Thú y Việt Nam và Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo phổ biến kiến thức Bệnh dịch tả lợn châu Phi và các giải pháp phòng, chống.
Thừa Thiên Huế: Bão số 5 khiến 1 người thiệt mạng, 23 người bị thương, hàng ngàn nhà tốc mái
Thừa Thiên Huế: Bão số 5 khiến 1 người thiệt mạng, 23 người bị thương, hàng ngàn nhà tốc mái
Kinhtedothi- Ảnh hưởng của bão số 5, Thừa Thiên Huế ban đầu ghi nhận hàng nghìn ngôi nhà tốc mái, cây xanh đổ hàng loạt, 23 người bị thương và 1 người thiệt mạng.
Đời thợ xây - sinh nhai cơ cực nhưng vẫn lạc quan
Đời thợ xây - sinh nhai cơ cực nhưng vẫn lạc quan
Kinhtedothi - Khi chứng kiến thợ xây làm việc, nhìn những khuôn mặt mồ hôi nhễ nhại, bàn tay chai sạn, lưng áo ướt sũng mồ hôi, nhưng nụ cười vẫn tươi trên môi, tôi mới cảm nhận hết sự hiểm nguy, cơ cực nhưng cũng rất lạc quan, yêu đời của đời thợ xây.
Huyện Thạch Thất: Thu ngân sách tăng 107% so với cùng kỳ
Huyện Thạch Thất: Thu ngân sách tăng 107% so với cùng kỳ
Kinhtedothi - Chủ tịch UBND huyện Thạch Thất (Hà Nội) Nguyễn Mạnh Hồng cho biết, mặc dù tình hình kinh tế chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, nhưng các hoạt động thu ngân sách trên địa bàn huyện vẫn đạt tốc độ tăng trưởng ổn định, tăng 107% với cùng kỳ năm 2019.
Ảnh hưởng bão số 5, gió lốc làm tốc mái hàng chục ngôi nhà ở Thừa Thiên Huế
Ảnh hưởng bão số 5, gió lốc làm tốc mái hàng chục ngôi nhà ở Thừa Thiên Huế
Kinhtedothi - Tại các tỉnh Thừa Thiên Huế và Quảng Bình trong hai ngày 17-18/9, bão số 5 đã gây ra một số thiệt hại về tài sản của người dân.
Học sinh, sinh viên đoạt giải quốc tế được thưởng đến 55 triệu đồng
Học sinh, sinh viên đoạt giải quốc tế được thưởng đến 55 triệu đồng
Kinhtedothi - Chính phủ ban hành Nghị định số 110/2020/NĐ-CP quy định chế độ khen thưởng đối với học sinh, sinh viên, học viên đoạt giải trong các kỳ thi quốc gia, quốc tế. Nghị định 110/2020/NĐ-CP quy định đối tượng khen thưởng gồm:
[Tiếng dân] Đừng chỉ biết “việc của mình”
[Tiếng dân] Đừng chỉ biết “việc của mình”
Kinhtedothi - Đường phố cuối giờ chiều, người ken người, xe cộ nhích từng chút một. Người công nhân vệ sinh môi trường vẫn từ từ đẩy xe rác đi giữa đường.
Lạm thu đầu năm: Nhập nhằng các khoản thu tự nguyện
Lạm thu đầu năm: Nhập nhằng các khoản thu tự nguyện
Kinhtedothi - Vấn đề lạm thu luôn được mọi người nhắc đến khi năm học mới bắt đầu. Bộ GD&ĐT quy định, hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm trước cấp trên khi để xảy ra lạm thu. Tuy nhiên các chuyên gia cho rằng, điều quan trọng thông tin về các khoản thu phải thông báo công khai, minh bạch.