Trang chủ / Đô thị / Môi trường

Giải bài toán ô nhiễm không khí: Tăng cường sử dụng công cụ chính sách đối với người gây ô nhiễm

Thương Huế 14-01-2020 17:22
Kinhtedothi - Ô nhiễm không khí đã và đang là mối quan ngại lớn với người dân. Gần đây, chỉ số chất lượng không khí liên tục trong nhiều ngày tại Hà Nội và các tỉnh TP lớn, các khu công nghiệp ở ngưỡng cao của thang cảnh báo.

Tại tọa đàm đối thoại chính sách với chủ đề "Tổn thất kinh tế của ô nhiễm không khí và các chính sách giảm thiểu ô nhiễm" do trường Đại học Kinh tế quốc dân tổ chức sáng 14/1/2020, vấn đề ô nhiễm và quản lý ô nhiễm không khí trên thế giới và ở Việt Nam dưới các góc nhìn khác nhau,… đã được đại diện một số bộ, ngành, các trường đại học, viện nghiên cứu, các chuyên gia,… thảo luận sôi nổi, qua đó đưa ra khuyến nghị về các chính sách giảm thiểu ô nhiễm trong thời gian tới.

Quang cảnh tọa đàm

Bất cập chưa được xử lý triệt để

Theo PGS.TS Bùi Đức Thọ - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế quốc dân, trong những năm qua, với xu thế đổi mới và hội nhập, Việt Nam đã tạo được những xung lực mới cho quá trình phát triển, vượt qua tác động của suy thoái toàn cầu và duy trì tỷ lệ tăng trưởng kinh tế hàng năm với mức bình quân 6,5-7%/năm. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức, trong đó có vấn đề ô nhiễm môi trường không khí (MTKK).

Số liệu thống kê cho thấy, trong 10 bệnh có tỷ lệ tử vong cao nhất tại Việt Nam có 6 bệnh liên quan đến đường hô hấp có nguyên nhân từ ô nhiễm không khí (ONKK) và chất lượng không khí. Trong cơ cấu bệnh tật, các bệnh về đường hô hấp cũng là 1 trong 5 nhóm bệnh bị mắc phải cao nhất.

Bên cạnh đó, các chất gây ONKK chính là thủ phạm gây ra hiện tượng lắng đọng và mưa axit, gây hủy hoại các hệ sinh thái, làm giảm tính bền vững của các công trình xây dựng và các dạng vật liệu. Ô nhiễm môi trường còn ảnh hưởng đến các hệ sinh thái tự nhiên và đẩy nhanh biến đổi khí hậu.

Mặc dù đã nhận thức được sự nghiêm trọng và đề xuất một số giải pháp để kiểm soát ONKK nhưng nhìn chung, công tác quản lý ONKK tại Việt Nam vẫn còn những bất cập chưa được giải quyết triệt để.

Advertisement

Đó là các vấn đề như hệ thống thể chế về MTKK chưa đáp ứng yêu cầu (thiếu các quy định đặc thù cho MTKK; hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về MTKK chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế; tính hiệu quả, hiệu lực thực thi chính sách, pháp luật chưa cao và thiếu tính gắn kết); hoạt động quan trắc và kiểm soát nguồn thải còn yếu hay các hoạt động hỗ trợ (đầu tư, nghiên cứu khoa học công nghệ, sự tham gia của cộng đồng) chưa phát huy hiệu quả; ý thức tuân thủ các quy định về BVMT của các chủ nguồn thải còn hạn chế. Đặc biệt là những cơ chế tài chính để quản lý ô nhiễm không khí.

“ONKK không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà là vấn đề quản lý. Để giải quyết vấn đề ONKK, cần xây dựng các giải pháp, lựa chọn các ưu tiên và thực hiện có lộ trình chặt chẽ. Các giải pháp cần được xây dựng đồng bộ và toàn diện để giải quyết nhu cầu quản lý và bảo vệ MTKK về lâu dài. Trong đó những góc nhìn kinh tế và bản chất kinh tế của ONKK cần được xem xét phân tích, nhìn nhận để lồng ghép vào các công cụ, chính sách quản lý hướng tới một môi trường trong lành an toàn hơn cho người dân, giảm thiểu gánh nặng bệnh tật và kinh tế cho xã hội, đặc biệt tại các đô thị, hướng tới sự bền vững” - PGS.TS Bùi Đức Thọ nhận định.

 Ô nhiễm không khí đang là mối lo lắng của người dân TP (Ảnh minh họa)

Vẫn thiếu định hướng cụ thể

Tại tọa đàm, các chuyên gia cho rằng, để cuộc chiến chống ONKK đạt được hiệu quả về kinh tế và xã hội, cần thực thi ngay một hệ thống các giải pháp đồng bộ, toàn diện, trong đó có các biện pháp cảnh báo, dự báo, khuyến cáo và thực thi các chính sách cắt giảm hoạt động gây ô nhiễm không khí, hướng tới một môi trường trong lành, an toàn hơn cho người dân, giảm thiểu gánh nặng bệnh tật và kinh tế cho xã hội, đặc biệt tại các đô thị.

Theo PGS.TS Nguyễn Thế Chinh – Viện Chiến lược,Chính sách Tài nguyên & Môi trường, chủ trương, định hướng chung  về BVMT đã đầy đủ nhưng thiếu định hướng cụ thể cho ONKK. Các văn bản, quy định pháp luật về kiểm soát chất lượng không khí được xây dựng theo hướng tiếp cận quản lý, kiểm soát trực tiếp các nguồn thải.

Tuy nhiên, nếu so với các vấn đề chất thải khác như chất thải rắn, nước thải thì vấn đề không khí vẫn ít được quan tâm hơn; việc triển khai đưa các qui định đó vào thực tiễn vẫn còn chưa được chú trọng. Do đó, cần tăng cường sử dụng các công cụ chính sách để điều chỉnh hành vi của người gây ô nhiễm, đặc biệt là các công cụ  kinh tế; quán triệt và vận dụng có hiệu quả các nguyên tắc người gay ô nhiễm  phải trả chi phí để xử lý, khắc phục hậu quả, cải tạo và phục hồi môi trường;…

“Về lâu dài, chính sách phát triển kinh tế tổng thể cần xác định  những mục tiêu kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn là những cách tiếp cận đột phá để giải quyết  vấn đề  môi trường. Cần loại bỏ tư duy độc lập, đơn ngành, đơn lĩnh vực, đại phương, vùng, miền trong quá trình hoạch định các chiến lược, chính sách phát triển ở tất cả các cấp, ngành,…” - PGS.TS Nguyễn Thế Chinh phân tích.

TAG: ô nhiễm không khí tọa đàm giải bài toán chính sách ô nhiễm
 
Tin khác
Xe khách đâm liên hoàn, 30 người trên xe kêu cứu thảm thiết
Xe khách đâm liên hoàn, 30 người trên xe kêu cứu thảm thiết
Kinhtedothi - Chiếc xe khách chở theo khoảng 30 người đã đâm liên tiếp vào nhiều ô tô khác trên đường đến vỡ toác phần đầu. Nhiều người trên xe phải nhập viện cấp cứu.
Đường sắt Cát Linh - Hà Đông liên tục chậm tiến độ: “Trong thời gian sớm nhất” là bao giờ?
Đường sắt Cát Linh - Hà Đông liên tục chậm tiến độ: “Trong thời gian sớm nhất” là bao giờ?
Kinhtedothi - Đến giờ thì dự án đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông do Bộ GTVT làm chủ đầu tư đã được đưa vào giờ giảng dạy cho sinh viên Đại học GTVT.
Thừa Thiên Huế: Thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Tam Giang - Cầu Hai
Thừa Thiên Huế: Thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Tam Giang - Cầu Hai
Kinhtedothi - Bộ Tài nguyên - môi trường cùng UBND tỉnh Thừa Thiên Huế vừa công bố thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước (ĐNN) Tam Giang - Cầu Hai tại xã Quảng Thái, huyện Quảng Điền.
Hà Nội: Sẽ khắc phục sự cố sụt lún di tích Đền Ba Voi trong tháng 9/2020
Hà Nội: Sẽ khắc phục sự cố sụt lún di tích Đền Ba Voi trong tháng 9/2020
Kinhtedothi - Sau khi báo Kinh tế & Đô thị đăng tải bài viết “Hà Nội: Sụt lún đe dọa di tích lịch sử Đền Ba Voi”, Sở NN&PTNT Hà Nội đã có ý kiến phản hồi.
Xu hướng thời tiết cả nước 10 ngày tới: Nắng nóng gay gắt diễn ra diện rộng
Xu hướng thời tiết cả nước 10 ngày tới: Nắng nóng gay gắt diễn ra diện rộng
Kinhtedothi - Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương vừa đưa ra nhận định xu thế thời tiết cả nước trong 10 ngày tới, tính từ đêm 5/6 đến ngày 15/6.
Cao tốc Bắc - Nam: Còn dư địa khai thác tiềm lực kinh tế tư nhân
Cao tốc Bắc - Nam: Còn dư địa khai thác tiềm lực kinh tế tư nhân
Kinhtedothi - Ngày 1/6 vừa qua, ông Nguyễn Văn Thể - Bộ trưởng Bộ GTVT thay mặt Chính phủ trình xin ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội (lần 2) về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020.
Thời tiết Hà Nội hôm nay 6/6: Ngày nắng nóng, chiều tối và đêm mưa dông
Thời tiết Hà Nội hôm nay 6/6: Ngày nắng nóng, chiều tối và đêm mưa dông
Kinhtedothi - Hôm nay (6/6), thời tiết Hà Nội có mây, ngày nắng nóng, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi. Nhiệt độ cao nhất 34 - 36 độ C, có nơi trên 36 độ C.
Thành lập Tổ công tác liên ngành xử lý công trình vi phạm trật tự xây dựng tại 8B Lê Trực
Thành lập Tổ công tác liên ngành xử lý công trình vi phạm trật tự xây dựng tại 8B Lê Trực
Kinhtedothi - Tổ công tác liên ngành và Thành viên Tổ công tác liên ngành có nhiệm vụ tổ chức xử lý phần vi phạm trật tự xây dựng sai với Giấy phép được cấp tại công trình số 8B Lê Trực,
Chất lượng không khí Hà Nội ngày 5/6: Đa phần ở mức kém
Chất lượng không khí Hà Nội ngày 5/6: Đa phần ở mức kém
Kinhtedothi - Chiều 5/6, Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở TN&MT Hà Nội) cho biết, chỉ số chất lượng không khí (AQI) trong ngày (24h gần nhất) đo được tại 10 trạm quan trắc tự động trên địa bàn TP Hà Nội đa phần ở mức kém, trên dưới 110.
Đề xuất hạ tốc độ tối đa đường vành đai 3 trên cao sau khi đếm xe
Đề xuất hạ tốc độ tối đa đường vành đai 3 trên cao sau khi đếm xe
Kinhtedothi - Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông Hà Nội vừa có báo cáo lưu lượng phương tiện trên cầu cạn vành đai 3 trên cao, đoạn từ cầu Dậu đến cầu Mai Dịch và ngược lại.
Chính thức thu phí không dừng tuyến Pháp Vân - Ninh Bình từ 10/6 tới
Chính thức thu phí không dừng tuyến Pháp Vân - Ninh Bình từ 10/6 tới
Kinhtedothi - Đây là khẳng định của lãnh đạo Tổng cục Đường bộ Việt Nam vừa đưa ra vào chiều nay (5/6).