Trang chủ / Quốc tế / Sự kiện - Bình luận

Giải mã diễn biến mới

Nguyên Sa 13-07-2019 09:02
Kinhtedothi - Không chỉ có khẩu chiến trở nên gay gắt và quyết liệt như chưa từng thấy mà mối bất hoà giữa Mỹ và Iran còn diễn ra trên thực địa tại nơi khác ngoài ở vùng Vịnh.

Nhìn vào bề ngoài của những diễn biến trong thời gian vừa qua liên quan đến mối quan hệ giữa Mỹ và Iran, cảm nhận chung chỉ có thể là căng thẳng và đối địch tiếp tục leo thang, không bên nào chịu nhượng bộ bên nào và đi bước xuống thang hạ hoả đầu tiên cũng như nguy cơ bùng phát đụng độ vũ trang, thậm chí cả chiến tranh nữa, giữa hai bên tiếp tục tăng chứ không giảm.

 Căng thẳng Mỹ - Iran ngày càng có nhiều diễn biến mới.

Không chỉ có cuộc khẩu chiến giữa hai bên trở nên gay gắt và quyết liệt như chưa từng thấy mà mối bất hoà giữa Mỹ và Iran còn diễn ra trên thực địa tại nơi khác ngoài ở vùng Vịnh. Theo yêu cầu của Mỹ, hải quân Anh đã bắt giữ một con tàu chở dầu của Iran ở ngoài khơi mỏm đá Gibraltar. Chính quyền Gibraltar đã bắt giam thuyền trưởng và sỹ quan thứ nhất của con tầu này. Ở vùng Vịnh xảy ra chuyện một con tầu chở dầu của Anh bị mấy xuồng vũ trang mà được cho là thuộc lực lượng Cận vệ cách mạng Iran tìm cách bắt giữ nhưng không thành do có sự can thiệp của tầu chiến của Anh. Trong khi đó, tổng thống Mỹ Donald Trump nỗ lực củng cố và mở rộng liên quân chống Iran, vận động các nước điều động tầu chiến hộ tống những con tầu chở dầu của họ đi lại ở vùng Vịnh.

Ngày 7/7 vừa qua, phía Iran cho biết đã bắt đầu không còn tuân thủ quy định giới hạn mức độ làm giàu chất liệu phóng xạ uranium ở trong thoả thuận về giải pháp cho vấn đề hạt nhân của Iran (JCPOA) mà Mỹ đã cùng ký nhưng rồi ông Trump quyết định đơn phương rút nước Mỹ ra khỏi. Iran cho 5 bên khác đã cùng ký kết JCPOA là Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp và Đức thời gian cho đến ngày 5.9 tới này để cùng nhau tìm cách duy trì JCPOA. Có thể thấy được từ đó là Iran coi việc từ bỏ JCPOA chỉ là sự lựa chọn cuối cùng, khi không còn có thể khác được nữa. Trên thực tế, có lợi nhất cho Iran khi dùng chính JCPOA để đối phó Mỹ.

Việc phía Anh bắt giữ tầu chở dầu của Iran ở châu Âu và việc xảy ra với tầu chở dầu của Anh ở vùng Vịnh phản ánh mối quan hệ không được tốt đẹp gì giữa Anh và Iran. Mối quan hệ này cũng luôn căng thẳng và thù địch chẳng kém gì giữa Mỹ và Iran. Xưa nay, Anh luôn là một trong những nước ủng hộ nhiệt tình nhất mọi chính sách của Mỹ đối với Iran.

Nhưng nếu nhìn vào thực chất thì lại có thể thấy cả Mỹ, Iran lẫn Anh đều đã có những hành động mà họ cho là không thể khác, nhưng đều tránh dẫn đến đụng độ vũ trang hay chiến tranh với nhau.

Các bên này đã làm găng với nhau và công khai thù địch nhau đến mức tự mình rất khó có thể cài số lùi và xuống thang căng thẳng bởi ai đi bước trước này đều sẽ bị coi là yếu thế và thất thế so với bên kia, sẽ không thể tránh khỏi bị tổn hại thể diện và uy danh. Phải có dịp thuận lợi và cớ thích hợp hay trong bối cảnh tình hình khác thì họ mới có thể đi vào hoà dịu và hoà giải với nhau.

Ông Trump cho thấy kiên định thực thi sách lược "gia tăng áp lực tối đa" đối với Iran và mới đây kêu gọi các nước điều động tầu chiến của họ hộ tống tầu chở dầu qua lại vùng Vịnh. Mục đích thực chất phía sau là răn đe cả Iran lẫn kẻ thứ ba nào khác chớ có tấn công các tầu chở dầu này. Tầu chở dầu không bị tấn công tức là an ninh hàng hải ở đó vẫn được đảm bảo và không bên nào có cớ để phát động chiến tranh.

Cứ cho là những chiếc xuồng vũ trang của Iran tìm cách bắt giữ tầu chở dầu của Anh đi thì đấy cũng là hành động trả đũa Anh mà phía Iran đã tuyên bố. Với Mỹ đã thế, với Anh thì Iran càng phải và càng muốn "ăn miếng, trả miếng". Tuy nhiên, cứ theo sự tư duy lành mạnh của lý trí thì phía Iran sẽ không liều lĩnh đến mức tìm cách bắt giữ tầu chở dầu của Anh khi nó được tầu chiến Anh hộ tống. Cho nên vụ việc xảy ra vừa rồi chỉ nhằm để giữ thể diện cho Iran với việc tạo ra tình huống bắt giữ tầu chở dầu của Anh chứ không phải theo đuổi mục tiêu thật sự là bắt giữ tầu chở dầu của Anh.

Phía Anh cũng chỉ xua đẩy những chiếc xuồng vũ trang kia chứ không nổ súng bởi ý thức được rằng nổ súng sẽ kích hoạt phản ứng dây chuyền về đụng độ quân sự cà tình hình có thể diễn biến vượt tầm kiểm soát. Phía Anh cũng không mặn mà với đề xuất của ông Trump về cử tầu chiến hộ tống tầu chở dầu đi lại ở vùng Vịnh vì ý thức được rằng Anh sẽ là mục tiêu tấn công của Iran một khi xảy ra chiến tranh giữa Mỹ và Iran.

Những diễn biến mới này vì thế đều cho thấy cả ba bên đều chủ ý không gáy chiến với nhau nhiều hơn là gây chiến với nhau.

TAG: Iran Mỹ căng thẳng vùng vịnh
 
Tin khác
 Mỹ ra lệnh bắt siêu tàu Grace 1 của Iran sau khi vừa được Gibralta trả tự do
Mỹ ra lệnh bắt siêu tàu Grace 1 của Iran sau khi vừa được Gibralta trả tự do
Kinhtedothi - Bộ Tư pháp Mỹ ngày 16/8 ra lệnh bắt siêu tàu chở dầu Grace 1 của Iran với cáo buộc bán dầu cho Syria để hỗ trợ lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, sau khi Gibraltar cho phép thả tàu
 Iran từ chối việc đưa ra cam kết để Anh thả siêu tàu Grace 1
Iran từ chối việc đưa ra cam kết để Anh thả siêu tàu Grace 1
Kinhtedothi - Ngày 16/8, Phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi tuyên bố, Tehran không đưa ra cam kết nào nhằm đổi lấy việc thả tàu chở dầu Grace 1 của nước này bị bắt ở Gibraltar - vùng lãnh thổ hải ngoại của Anh.
Giá dầu tăng 2% khi nỗi lo kinh tế Mỹ suy thoái hạ nhiệt
Giá dầu tăng 2% khi nỗi lo kinh tế Mỹ suy thoái hạ nhiệt
Kinhtedothi - Giá dầu đi lên trong ngày 16/8 sau 2 phiên giảm liên tiếp nhờ số liệu bán lẻ của Mỹ tích cực giúp giảm bớt lo ngại khả năng suy thoái của nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Kịch liệt phản đối tàu Hải Dương 8 tái xâm phạm vùng biển Việt Nam
Kịch liệt phản đối tàu Hải Dương 8 tái xâm phạm vùng biển Việt Nam
Kinhtedothi - Ngày 13/8/2019, tàu khảo sát Hải Dương 8 và một số tàu hộ tống của Trung Quốc đã trở lại hoạt động xâm phạm vùng biển Việt Nam.
Giới đầu tư bớt hoang mang, cổ phiếu châu Á tăng nhẹ
Giới đầu tư bớt hoang mang, cổ phiếu châu Á tăng nhẹ
Kinhtedothi - Chứng khoán châu Á phục hồi trong phiên 16/8 theo sau đà tăng nhẹ của Phố Wall nhờ thông tin Trung Quốc cam kết hỗ trợ nhiều hơn cho nền kinh tế.
Thực hư Tổng thống Trump muốn mua hòn đảo lớn nhất thế giới
Thực hư Tổng thống Trump muốn mua hòn đảo lớn nhất thế giới
Kinhtedothi - Tạp chí Phố Wall hôm 15/8 tiết lộ, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang để mắt đến hòn đảo Greenland, tạo nên một "cơn bão" dư luận về mục đích của ông chủ Nhà Trắng.
Vì sao Nga khẳng định được vai trò quyết định trong Nhóm OPEC+?
Vì sao Nga khẳng định được vai trò quyết định trong Nhóm OPEC+?
Kinhtedothi - Một thập kỷ trước, quan hệ đối tác giữa Moscow và Riyadh dường như là không thể, song hiện nay Ả Rập Saudi - nhà lãnh đạo thực tế của OPEC luôn cần sự nhất trí từ phía Nga trong chính sách sản lượng của liên minh.
Gibraltar thả siêu tàu chở dầu của Iran bất chấp Bộ Tư pháp Mỹ ngăn cản
Gibraltar thả siêu tàu chở dầu của Iran bất chấp Bộ Tư pháp Mỹ ngăn cản
Kinhtedothi - Tòa án Gibraltar, vùng lãnh thổ hải ngoại của Anh ngày 15/8 tuyên bố lệnh bắt tàu MT Grace 1 treo cờ Panama và chở dầu cho Iran không còn hiệu lực.
Trung Quốc lại “dịu giọng” sau cảnh báo đáp trả việc Mỹ tăng thuế bổ sung
Trung Quốc lại “dịu giọng” sau cảnh báo đáp trả việc Mỹ tăng thuế bổ sung
Kinhtedothi - Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm nay (15/8) nói rằng Bắc Kinh hy vọng phía Washington sẽ nhượng bộ và thực hiện đúng tuyên bố “đình chiến” thương mại do lãnh đạo hai nước đạt được sau cuộc gặp ở Osaka.
Điện Kremlin ca ngợi các phi công hạ cánh thành công máy bay Airbus A321 gần Moscow
Điện Kremlin ca ngợi các phi công hạ cánh thành công máy bay Airbus A321 gần Moscow
Kinhtedothi - Điện Kremlin cho biết Moscow sẽ trao giải thưởng nhà nước cho hai phi công đã hạ cánh khẩn cấp thành công chiếc Airbus 321 xuống cánh đồng, gần thủ đô Moscow hôm 15/8.
Mỹ can thiệp vụ bắt giữ tàu Iran-Anh vào phút chót
Mỹ can thiệp vụ bắt giữ tàu Iran-Anh vào phút chót
Kinhtedothi - Sự can thiệp của Mỹ đe dọa làm gia tăng căng thẳng khu vực vùng Vịnh.