Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Giải mã giá trị di sản Đông trấn kinh thành Thăng Long

Nhật Vũ 22-10-2020 08:34
Kinhtedothi - Đền Bạch Mã – Đông trấn kinh thành Thăng Long, được coi là di sản có niên đại sớm nhất gắn với lịch sử hình thành của Thủ đô, hiện nằm trong khu phố cổ Hà Nội.
Giải mã giá trị di sản đền Bạch Mã cũng chính là cách để làm sáng tỏ thêm bề dày văn hóa lịch sử nghìn năm của Thăng Long – Hà Nội. Những giá trị này đã được bàn thảo trong cuộc tọa đàm khoa học “Giá trị di sản văn hóa đền Bạch Mã”, diễn ra nhân dịp kỷ niệm 1010 năm Thăng Long – Hà Nội.
Dáng dấp di sản nghìn năm

Tại buổi tọa đàm, các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực văn hóa đã làm rõ hơn lịch sử và giá trị nổi bật về di tích và di sản văn hóa đền Bạch Mã, một ngôi đền cổ vô cùng quan trọng gắn với quá trình xây dựng kinh đô Thăng Long; đồng thời đánh giá các kết quả đã đạt được trong công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di tích đền Bạch Mã.
 Đền Bạch Mã (76 phố Hàng Buồm - một trong tứ trấn Thăng Long).
Trong Tứ trấn Thăng Long, đền Bạch Mã có niên đại sớm nhất. Theo các nhà nghiên cứu, đền Bạch Mã gắn với truyền thuyết về việc xây La Thành của Cao Biền và đắp thành Thăng Long của vua Lý Thái Tổ qua sách Việt Điện U Linh tập biên soạn vào cuối thời Trần, thế kỷ XIV. Tài liệu lịch sử cho biết, đền được khởi dựng dưới thời nhà Đường, khi Cao Biền xây La Thành vào năm 866. Sau đó, Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư ra xây thành Thăng Long vào năm 1010, đền được xây dựng lại. Tài liệu thư tịch cũng cho biết đền được dựng ở phía Đông thành, sau thành Đông trấn như ở vị trí hiện tại.

Đến nay, theo các nhà khoa học, vẫn chưa biết được diện mạo kiến trúc đền Bạch Mã thời Lý, mà dáng dấp kiến trúc đền Bạch Mã hiện nay mang đặc trưng kiến trúc triều Nguyễn thế kỷ XIX, gồm: Phương Môn, Phương Đình, Tiền Tế, Trung Tế và Hậu Cung. Trong đền, hiện còn lưu giữ được nhiều di vật quý: 18 bia đá cổ, 17 đạo sắc phong của triều đình nhà Nguyễn, nhiều đồ thờ tự quý khác và nhiều thư tịch có liên quan được lưu giữ tại Viện Hán - Nôm. Thần chủ thờ ở đền Bạch Mã từ thời Lý là thần Long Đỗ - Đô Thành Hoàng của Kinh đô Thăng Long và của cả nước. Tượng thần chủ Long Đỗ bằng đồng hiện đặt tại khám thờ ở Hậu Cung, có từ thời Nhà Lê, thế kỷ XVII... Đền Bạch Mã được xếp hạng Di tích cấp quốc gia và được quan tâm tôn tạo và bảo tồn nét đặc sắc của di sản văn hóa.

PGS.TS. Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam cho rằng, để đánh giá giá trị di sản văn hóa đền Bạch Mã cần phải dựa vào lịch sử ra đời của đền năm 866, ý thức độc lập tự chủ của người Việt Nam, nước mất nhưng văn hóa không mất. Từ đó dẫn tới việc xây dựng đền Bạch Mã. Lịch sử ra đời và tồn tại của đền hơn một thiên niên kỷ đáng trân trọng.

Cần sáng tỏ thêm nhiều giá trị

Theo GS.TS Đinh Khắc Thuân - Viện Nghiên cứu Hán Nôm (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), đền Bạch Mã đã xếp hạng di tích quốc gia, được Nhà nước, cũng như TP Hà Nội quan tâm tôn tạo và bảo tồn. Tuy nhiên, còn nhiều vấn đề cần được giải mã để làm rõ những nội dung như lịch sử đền Bạch Mã, liên hệ giữa đền Bạch Mã với quá trình xây dựng và bảo vệ kinh thành Thăng Long, giá trị nổi bật của lễ hội đền Bạch Mã, di sản Hán Nôm và vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa đền Bạch Mã, tổ chức hoạt động văn hóa du lịch gắn với khu phố cổ Hà Nội…

GS.TS Đinh Khắc Thuân cho rằng: Bên cạnh việc nhận diện về lịch sử đền Bạch Mã, mối liên hệ giữa đền Bạch Mã với quá trình xây dựng và bảo vệ kinh thành Thăng Long, giá trị nổi bật của lễ hội đền Bạch Mã cùng di sản Hán Nôm thì các cơ quan quản lý cần tiếp tục nghiên cứu vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa đền Bạch Mã, cũng như tổ chức hoạt động văn hóa du lịch gắn với khu phố cổ Hà Nội. PGS.TS Đỗ Văn Trụ - Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam cũng bày tỏ, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa đền Bạch Mã là hai mặt có quan hệ chặt chẽ với nhau. Bảo tồn di tích đền Bạch Mã phải gắn liền với việc phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô, của quận Hoàn Kiếm, đặc biệt là với khu Phố cổ Hà Nội.

Tại tọa đàm, các nhà nghiên cứu, lịch sử, các nhà quản lý văn hóa đã đề cập đến việc xây dựng hồ sơ Di tích quốc gia đặc biệt đền Bạch Mã. Song song với việc đề xuất xây dựng hồ sơ thì các vấn đề về bảo tồn và phát huy giá trị di sản, làm sao cho du khách đến và hiểu sự gắn bó mật thiết của Đông trấn với sự hình thành và phát triển của kinh thành Thăng Long – Hà Nội là một điều đang đặt ra với các đơn vị quản lý. Bởi vì, với những lợi thế có sẵn, di tích đền Bạch Mã cần trở thành một điểm tham quan hấp dẫn thu hút đông đảo khách trong nước và quốc tế.
TAG: đền bạch mã tứ trấn thăng long Di sản di tích lịch sử
 
Tin khác
Hai bài thơ, hai ca khúc mới nhất của nhà báo Tào Khánh Hưng
Hai bài thơ, hai ca khúc mới nhất của nhà báo Tào Khánh Hưng
Kinhtedothi - 2 bài thơ đã trở thành 2 ca khúc mới nhất của nhà báo Tào Khánh Hưng trong dịp đầu năm 2021.
“Hướng dương ngược nắng”: Sau khi tát bạn diễn, Hồng Diễm chạy đến ôm Hồng Đăng giảng hòa
“Hướng dương ngược nắng”: Sau khi tát bạn diễn, Hồng Diễm chạy đến ôm Hồng Đăng giảng hòa
Kinhtedothi – Sau khi hoàn thành cảnh quay với màn tát căm hận, Hồng Diễm đã chạy đến ôm Hồng Đăng giảng hòa, khiến anh vui vẻ nhận lấy cái ôm. Đó là diễn biến hậu trường của phim “Hướng dương ngược nắng” tập 34.
'Big 3' sẽ cùng tranh tài tại Miami Masters năm nay
"Big 3" sẽ cùng tranh tài tại Miami Masters năm nay
Kinhtedothi - Ban tổ chức Miami Masters 2021 vừa thông báo giải đấu sân cứng danh giá diễn ra từ 24/3 - 4/4 năm nay sẽ có sự tham dự của cả Roger Federer, Rafael Nadal và Novak Djokovic.
Hun đúc văn hóa đọc cho thiếu nhi
Hun đúc văn hóa đọc cho thiếu nhi
Kinhtedothi - Thời gian qua, không gian đọc dành cho thiếu nhi tại Hà Nội ngày càng được mở rộng với nhiều hình thức phong phú.
“Hướng dương ngược nắng” tập 35: Vỹ mỉa mai đề xuất nhận đứa trẻ trong bụng Châu là con mình
“Hướng dương ngược nắng” tập 35: Vỹ mỉa mai đề xuất nhận đứa trẻ trong bụng Châu là con mình
Kinhtedothi – Vỹ hỏi Châu về cái thai trong bụng có phải của Kiên?. Và nếu Châu muốn, Vỹ sẽ nhận cái thai là của anh ta. Tuy nhiên Châu cự tuyệt bày tỏ Vỹ hãy ngậm miệng chờ trát hầu tòa. Đó là diễn biến của “Hướng dương ngược nắng” phần 2 tập 5 (tập 35).
“Trở về giữa yêu thương” phần 2, tập 6: Đức đánh ghen Thu giữa khách sạn
“Trở về giữa yêu thương” phần 2, tập 6: Đức đánh ghen Thu giữa khách sạn
Kinhtedothi – Phát hiện ra vợ cùng đồng nghiệp gặp nhau ở khách sạn, Đức đã mất kiểm soát, nổi cơn ghen khiến Thu mất mặt, đòi về nhà ngoại.
Barca: Cựu chủ tịch Bartomeu và 3 cộng sự bị bắt
Barca: Cựu chủ tịch Bartomeu và 3 cộng sự bị bắt
Kinhtedothi- Hàng loạt tờ báo uy tín của Tây Ban Nha như Marca, AS, El Mundo... đều đồng loạt đưa tin cựu chủ tịch CLB Barca là Bartomeu và nhiều cộng sự thân tín đã bị cảnh sát địa phương bắt giữ.
Trung vệ Đỗ Duy Mạnh bày tỏ sự ngưỡng mộ với 'người hùng' Nguyễn Ngọc Mạnh
Trung vệ Đỗ Duy Mạnh bày tỏ sự ngưỡng mộ với "người hùng" Nguyễn Ngọc Mạnh
Kinhtedothi - Trung vệ Đỗ Duy Mạnh bày tỏ sự ngưỡng mộ với hành động của "người hùng" cùng quê Đông Anh là Nguyễn Ngọc Mạnh khi cứu bé gái 3 tuổi rơi từ tầng 13 chung cư.
Sao Việt cảm phục “siêu nhân” Nguyễn Ngọc Mạnh cứu bé gái rơi từ tầng 12
Sao Việt cảm phục “siêu nhân” Nguyễn Ngọc Mạnh cứu bé gái rơi từ tầng 12
Kinhtedothi – Nhiều nghệ sĩ như Tuấn Hưng, MC Trấn Thành, Nguyên Khang… bày tỏ sự xúc động trước hành động dũng cảm của anh Nguyễn Ngọc Mạnh – người đỡ bé gái rơi từ tầng 12 chung cư xuống và cứu sống một cách diệu kỳ.
Bảng xếp hạng ATP tennis: Djokovic san bằng siêu kỷ lục 310 tuần giữ số 1 của Federer
Bảng xếp hạng ATP tennis: Djokovic san bằng siêu kỷ lục 310 tuần giữ số 1 của Federer
Kinhtedothi - Vào ngày 24/6/2018, Roger Federer đánh mất ngôi số 1 thế giới vào tay Rafael Nadal, thời điểm "Tàu tốc hành" chạm tới cột mốc 310 tuần trên "đỉnh" tennis. Những tưởng đó sẽ cột mốc mà hai "đại kình địch" Rafael Nadal hay Novak Djokovic (thời điểm đó lần lượt có 196 và 223 tuần giữ số 1) sẽ không thể đuổi kịp, song mọi thứ đã thay đổi chóng mặt.
Cảnh tượng hiếm thấy tại các di tích đền, chùa ở Nam Định trong mùa lễ hội
Cảnh tượng hiếm thấy tại các di tích đền, chùa ở Nam Định trong mùa lễ hội
Kinhtedothi - Trái ngược với cảnh tượng đông vui, náo nhiệt vào những năm trước, các di tích đền, chùa, phủ.. ở Nam Định đang trải qua một mùa lễ hội thưa vắng hiếm thấy.