Trang chủ / Đô thị / Môi trường

Giảm thiểu ô nhiễm không khí: Không thể chờ ông trời

Thuần Hưng - Hà Ngọc 05-10-2019 05:58
Kinhtedothi - Sau trận mưa vào đêm 2/10 và sáng sớm hôm qua, chỉ số ô nhiễm không khí tại Hà Nội đã giảm đáng kể.

Nhưng qua đây cũng đặt ra vấn đề giải quyết bài toán ô nhiễm không khí cần phải thực hiện đồng bộ các biện pháp, chứ không thể trông chờ vào mưa dông, để xua đi những lo lắng luôn thường trực.

Sau nhiều tuần liên tiếp bầu trời Hà Nội đối diện với mức ô nhiễm không khí màu "đỏ rực, tím lịm", trận mưa rào và dông hôm qua đã kéo bầu trời xanh trở lại và xua tan đi những lo lắng của người dân.

Cảnh quan Hà Nội một vài ngày gần đây bị bụi và sương mù do ô nhiễm không khí. Ảnh: Phạm Hùng

Từ đây, nhiều chuyên gia khuyến cáo các cơ quan chức năng, chính quyền các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, cần phải thực hiện ngày càng đồng bộ các biện pháp để giảm thiểu ô nhiễm không khí. "Chúng ta không nên trông chờ vào "ông trời" để giải quyết trước mắt vấn đề ô nhiễm không khí tại các đô thị" - một chuyên gia cho hay.

Những nguyên nhân

Có thể nói, tâm điểm trong suốt hai tuần qua là mức cảnh báo ô nhiễm không khí, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân Thủ đô. Hiện tượng xảy ra đã được các cơ quan chức năng, các chuyên gia chỉ rõ với hàng loạt nguyên nhân: Xuất phát từ khí xả thải của các phương tiện giao thông; bếp than tổ ong đang được sử dụng tại hơn 60.000 hộ gia đình; quá trình phá dỡ và xây dựng các công trình, quá trình chuyển vật liệu xây dựng; khói bụi ở các cơ sở sản xuất; các huyện ngoại thành đang thời kỳ thu hoạch lúa, sau thu hoạch, người dân đốt rơm rạ khiến khói mù trời làm không khí thêm ô nhiễm…

Điều khiến tình trạng ô nhiễm không khí thêm trầm trọng khi xả ra hiện tượng nghịch nhiệt khiến khí thải khó phát tán. Nguyên nhân do các loại khí thải, bụi hữu cơ, bụi mịn và bụi tự nhiên nếu gặp thời tiết thuận lợi, khi phát sinh sẽ có cơ hội phát tán và bay hơi đi nhanh hơn, trả lại bầu không khí bình thường. Nhưng ngược lại, nếu thời tiết xấu, khiến cho các khi thải trên bị “mắc kẹt”, lơ lửng không thoát đi.

Tổng cục Môi trường (Bộ TN&MT) lý giải thêm, theo dõi lượng mưa trong tháng 9 các năm từ 2013 - 2019 cho thấy, năm 2019 có lượng mưa thấp nhất. Liên tiếp trong nhiều ngày (từ 21 - 30/9), toàn bộ khu vực Hà Nội không có mưa. Đây cũng có thể là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng nồng độ bụi trong không khí của Hà Nội cao đột biến trong những ngày qua.

Đó là những nguyên nhân khách quan. Về nguyên nhân chủ quan, đã được lãnh đạo TP Hà Nội chỉ rõ, do tiến độ di dời cơ sở sản xuất ô nhiễm ra khỏi nội đô chậm; việc đánh giá tình trạng ô nhiễm và đưa ra giải pháp còn ở mức độ hạn chế; tiến độ xây dựng các trạm quan trắc còn chậm…

Giải quyết từ gốc

Nhiều chuyên gia đồng quan điểm cho rằng, thứ nhất, phải xử lý ô nhiễm không khí tại nguồn. Chẳng hạn xe cộ mà gây ra ô nhiễm vượt quá mức thì không nên cho sử dụng; cần phải tăng cường phương tiện công cộng, nhất là những xe buýt cỡ nhỏ, chạy bằng nguyên liệu sạch CNG (khí nén thiên nhiên); kiên quyết, đẩy nhanh tiến độ di dời các cơ sở sản xuất công nghiệp gây ô nhiễm môi trường ra khỏi nội đô...

Khí thải và bụi từ các công trình xây dựng là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm không khí ở Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng 

GS. TSKH Phạm Ngọc Đăng - Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam cho rằng, để giảm thiểu ô nhiễm, tránh gây tổn hại sức khỏe người dân, thì phải đi vào vấn đề xem là nguồn thải từ đâu.

Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam phân tích, qua số liệu đo lường, ô nhiễm, bụi mịn 2.5 chủ yếu phát thải từ đốt cháy nhiên liệu, trong đó xe con xe tải, xe máy đều thải ra khí đốt. Do đó, muốn phát triển đô thị trong sạch, tất cả TP lớn trên thế giới đều phát triển giao thông công cộng, để giảm bớt lượng xe đi lại, giảm bớt lượng xe cá nhân. "Đây cũng là giải pháp lâu dài của chúng ta, phát triển giao thông công cộng để hạn chế ô nhiễm không khí" - ông Đăng nói.

Thứ 2, nâng tiêu chuẩn về khí thải lên mức 4 và mức 5 (tiêu chuẩn Euro). Tiêu chuẩn về khí thải càng cao thì lượng thải càng ít. Hiện nay, ở Việt nam vẫn còn Euro 2, Euro 3, trong khi đó một số nước trên thế giới ở mức 4 và 5. Thứ 3, cần hạn chế nguồn ô nhiễm từ đun nấu bằng than tổ ong, đốt rơm rạ, đốt chất thải…

Ngoài ra, còn do các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, sản xuất lớn xung quanh đô thị, vì vậy phải giảm bớt nguồn thải, áp dụng các biện pháp kỹ thuật. "Đặc biệt, không để các cơ sở sản xuất lẫn vào khu dân cư, ví dụ như vừa qua cháy Nhà máy Phích nước Rạng Đông, đây là vấn đề quy hoạch giải tỏa công nghiệp ở các khu dân cư" - ông Đăng cho hay.

Các chuyên gia cũng cho rằng, ở Hà Nội và nhiều TP lớn khác đang trong quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng rất lớn, chỗ nào cũng thấy xây dựng..., đây một nguồn phát thải lớn, gây ra bụi. Vì vậy phải có cơ chế giám sát, quản lý chặt. "Hà Nội cũng đã có rất nhiều những quy định rồi nhưng thực thi chưa tốt. Nhiều hộ kinh doanh còn đổ chui, đổ rác thải ban đêm…" - ông Đăng nói.

Một vấn đề nữa cũng cần phải đặc biệt quan tâm, là vệ sinh môi trường của đô thị. Hiện tượng rác vứt bừa bãi gây ra mùi ô nhiễm, khí bẩn vẫn diễn ra khá phổ biến. Hiện nay, TP Hà Nội đã hiện đại hóa thu gom, quét dọn rác, song quản lý chất thải chưa thật tốt, thu gom, xử lý chưa được 100%, nên vẫn xuất hiện rác thải vứt ra đường, ra cống rãnh..., những cái đó đều gây mất vệ sinh môi trường, phát thải ô nhiễm.

"Trước đây, hàng tuần còn có xe ô tô phun nước rửa đường cho sạch, hiện nay phần rửa đường rất kém, cũng tăng thêm bụi. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm không khí nên cần phải giải quyết đồng bộ, quyết liệt.

Trước thực tế chất lượng không khí ở mức kém những ngày qua, Chủ tịch UBND TP Hà Nội đã yêu cầu các đơn vị chức năng, sở ngành, quận huyện của TP khẩn trương thực hiện ngay các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm, cải thiện chất lượng không khí.

Trong đó, Chủ tịch UBND TP nhấn mạnh yêu cầu, lãnh đạo các quận, huyện, xã, phường tích cực tuyên truyền đến từng tổ dân phố việc không đốt rơm rạ, rác thải bừa bãi; di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường ra khỏi nội đô; các huyện tích cực xử lý ô nhiễm tại ao hồ; thay đổi việc thu gom rác thải hàng ngày từ thủ công sang toàn bộ bằng xe quét, hút bụi; Sở TN&MT đẩy nhanh công tác đấu thầu và triển khai các trạm quan trắc...

Nếu muốn biết mức độ “sạch” hiện tại ở khu vực nơi đang sinh sống thì một số ứng dụng trên ISO hay Android của điện thoại thông minh sẽ là giải pháp phù hợp để có biện pháp bảo vệ sức khỏe. Với ứng dụng Air Quality hay AirVisual, có khả năng cung cấp thông tin về chất lượng không khí của hơn 10.000 TP ở 80 quốc gia khác nhau. Ngoài ra, công cụ này còn được trang bị thêm tính năng dự đoán chất lượng không khí trong tương lai.

Ứng dụng Air Visual; ứng dụng PAM Air sẽ cung cấp thông tin về chỉ số chất lượng không khí (Air Quality Index - AQI) theo thời gian thực tại các tỉnh, TP ở Việt Nam. Dựa vào chỉ số này cho phép người dùng có thể sắp xếp chế độ sinh hoạt hay đi lại phù hợp, hạn chế ra ngoài đường hoặc phải mang khẩu trang khi đi ra đường…

Ngoài ra, người dân nên tham khảo trên website của UBND TP Hà Nội (http://hanoi.gov.vn), website của Sở TN&MT Hà Nội (http://tnmtnd.hanoi.gov.vn/), báo Kinh tế & Đô thị, báo Hànộimới; hay vào trang web của Tổng cục Môi trường...

TAG: ô nhiễm không khí Hà Nội khí thải Công trình xây dựng
 
Tin khác
Quận Nam Từ Liêm sắp có tuyến đường hơn 500 tỷ đồng
Quận Nam Từ Liêm sắp có tuyến đường hơn 500 tỷ đồng
Kinhtedothi - Dự án “Xây dựng tuyến đường từ Trạm bơm Cầu Ngà qua đường 70 đến hết địa phận quận Nam Từ Liêm (tuyến đường ven sông Cầu Ngà)” với tổng mức đầu tư điều chỉnh hơn 541 tỷ đồng vừa được HĐND quận Nam Từ Liêm thống nhất thông qua.
Hà Nội: Các tuyến đường hạn chế phương tiện trong 2 trận vòng loại World Cup 2022
Hà Nội: Các tuyến đường hạn chế phương tiện trong 2 trận vòng loại World Cup 2022
Kinhtedothi - Theo kế hoạch, 20h các ngày 14/11 và 19/11/2019, tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình (quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội) diễn ra trận thi đấu trong khuôn khổ vòng loại 2 - World Cup 2022 khu vực châu Á, giữa Đội tuyển quốc gia Việt Nam với Đội tuyển Các tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UEA) và Đội tuyển quốc gia Thái Lan.
Chủ đầu tư cung cấp một số thông tin liên quan tới chung cư CT1 Dự án B32 Đại Mỗ
Chủ đầu tư cung cấp một số thông tin liên quan tới chung cư CT1 Dự án B32 Đại Mỗ
Kinhtedothi – Liên quan tới dự án chung cư CT1 Dự án Nhà ở cho cán bộ chiến sỹ Cục B32 Tổng cục V, Bộ Công an (Dự án B32) thuộc phường Đại Mỗ, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội, đại diện chủ đầu tư đã có một số thông tin về quá trình triển khai cũng như tiến độ dự án này.
Xe buýt tông hàng loạt phương tiện dừng đèn đỏ, 1 người nhập viện cấp cứu
Xe buýt tông hàng loạt phương tiện dừng đèn đỏ, 1 người nhập viện cấp cứu
Kinhtedothi - Vụ tai nạn khiến 2 chiếc xe máy bị cuốn dưới gầm xe buýt, khoảng 10 người bị thương, trong đó 1 người đàn ông chừng 40 tuổi phải nhập viện cấp cứu.
Chất lượng không khí Hà Nội không còn chạm ngưỡng rất xấu
Chất lượng không khí Hà Nội không còn chạm ngưỡng rất xấu
Kinhtedothi - Chất lượng không khí của Thủ đô ngày hôm nay (13/11) đã có những chuyển biến tích cực hơn.
32 hồ chứa tại Trung Bộ, Tây Nguyên đang phải xả tràn phòng chống lũ
32 hồ chứa tại Trung Bộ, Tây Nguyên đang phải xả tràn phòng chống lũ
Kinhtedothi - Những ngày qua, hoàn lưu bão số 6 suy yếu thành ấp thấp nhiệt đới tiếp tục gây mưa tại nhiều tỉnh, TP khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Mưa kéo dài khiến mực nước nhiều hồ chứa thủy điện, thủy lợi dâng cao. Sáng nay (13/11), nhiều hồ chứa đang phải xả tràn phòng chống lũ, bảo đảm an toàn hồ đập và vùng hạ du.
Dẫn nước sông Hồng bổ cập nước hồ Tây và cải thiện chất lượng nước sông Tô Lịch: Biện pháp hữu hiệu cải thiện môi trường Hà Nội
Dẫn nước sông Hồng bổ cập nước hồ Tây và cải thiện chất lượng nước sông Tô Lịch: Biện pháp hữu hiệu cải thiện môi trường Hà Nội
Kinhtedothi – Việc bổ cập nước cải thiện môi trường hồ Tây, từ đó cải thiện chất lượng nước sông Tô Lịch là biện pháp không chỉ có tính chất khoa học và có khả năng ứng dụng vào thực tiễn rất cao.
Giỡn mặt thần chết để mưu sinh!
Giỡn mặt thần chết để mưu sinh!
Kinhtedothi - Liều mình trên cao tốc để bán mấy cái bánh mỳ, lè vè xe gắn máy ở đường trên cao để bắt khách hay liều mình băng qua đầu ô tô tại các ngã tư chỉ để bán mấy thứ đồ như tăm bông, bút bi… chẳng khác nào "giỡn mặt tử thần". Vẫn biết nguy hiểm luôn rình rập, ấy vậy mà hàng ngày vẫn có những người liều mình kiếm sống kiểu như vậy.
Chống rác thải nhựa: Kinh nghiệm hay từ các nước
Chống rác thải nhựa: Kinh nghiệm hay từ các nước
Kinhtedothi - Hà Nội luôn tìm kiếm, học hỏi các giải pháp để kiểm soát ô nhiễm môi trường do sử dụng túi ni lông và sản phẩm nhựa gây ra, trong đó có những bài học, kinh nghiệm từ các nước trên thế giới.
Dịch vụ iParking: Gỡ vướng để nhân rộng
Dịch vụ iParking: Gỡ vướng để nhân rộng
Kinhtedothi - Sau hơn 2 năm thí điểm, dịch vụ tìm kiếm điểm trông giữ xe qua ứng dụng iParking đã cho thấy nhiều ưu điểm nhưng cũng còn tồn tại một số khó khăn, bất cập cần được điều chỉnh, giải quyết triệt để.
Quảng Ngãi: Nhanh chóng khắc phục các điểm sạt lở khu vực miền núi
Quảng Ngãi: Nhanh chóng khắc phục các điểm sạt lở khu vực miền núi
Kinhtedothi- Việc khắc phục các điểm sạt lở được tiến hành nhanh chóng nhằm đảm bảo việc đi lại của người dân.