Trang chủ / Du lịch / Hà Nội: Độc và Lạ

Khám phá trấn Bắc Thăng Long xưa

Bài và ảnh: Hồ Hạ 26-11-2017 08:29
Kinhtedothi - rnĐền Quán Thánh (đường Thanh Niên, Hà Nội) là một trong bốn "Thăng Long Tứ Trấn" của Thăng Long xưa. Di tích văn hóa hơn 300 năm tuổi này hiện thu hút rất nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế.

 Đền Quán Thánh là một trong những ngôi đền cổ kính nhất ở Hà Nội.

Đền Quán Thánh được xây dựng vào năm 1010 dưới triều vua Lý Thái Tổ. Sau khi dời Đô về Thăng Long, vua cho rước bài vị của thần về ở phía tây bắc thành, gọi là Huyền Thiên Trấn Vũ Đại Đế Quán – phúc thần của kinh thành. Đền là một trong Thăng Long tứ trấn (4 vị thần trấn thành Thăng Long): Thần Huyền Thiên trấn phía bắc, thần Bạch Mã trấn phía đông (đền Bạch Mã), thần Linh Lang trấn phía tây (đền Voi Phục), thần Cao Vương trấn phía nam (đền Kim Liên).

 Phía trước cổng Tam quan đền Quán Thánh.

Trải qua đời Trần, đền có tu sửa nhiều lần. Năm 1677, đời vua Lê Hy Tông, chúa Trịnh Tạc sai đình thần là Nguyễn Đình Luân trùng tu đền. Năm 1842, vua Thiệu Trị đến thăm và tặng một đồng tiền vàng cùng với một số vàng do các hoàng thân dâng cúng để đúc lại thành một cái vòng treo ở cổ tay tượng thần. Năm 1856, bố chánh Sơn Tây, bố chánh Hà Nội, tri huyện Vĩnh Thuận đã tổ chức quyên góp trùng tu, sửa lại chính điện, đình điều hương, bái đường và gác chuông, làm thêm hai dãy hành lang bên phải và bên trái, đắp lại 4 pho tượng đại nguyên soái. Năm 1893 đền được tu sửa lớn như diện mạo ngày nay.

 Sau cổng Tam quan có hai tượng voi quỳ gối.

Đền Quán Thánh gồm các hạng mục: Tam quan, sân, ba lớp nhà tiền đế, trung đế, hậu cung. Cổng ngoài của đền nằm trên lề đường Thanh Niên. Cổng có bốn cột trụ với tượng bốn con phượng hoàng đấu lưng với nhau và con nghê trên đỉnh. Ở hai bên là hai bức bình phong đắp nổi hình mãnh hổ hạ sơn. Phía trên là tượng đắp nổi hình cá hóa rồng. Ở các mặt trước và sau của bốn cột trụ được trang trí bởi những cặp câu đối đỏ trông rất nổi bật.

  1. Văn bía tại đền Quán Thánh.

Sau cổng ngoài là tam quan có cấu tạo như một phương đình. Điều đặc biệt, phía trên cổng giữa của tam quan đắp nổi tượng thần Rahu. Đây là vị thần trong thần thoại Ấn Độ, đã nuốt Mặt Trăng và Mặt Trời nên gây ra hiện tượng nhật thực và nguyệt thực. Một số đền ở Hà Nội cũng có sự hiện diện của thần Rahu bên ngoài cổng như đền Bạch Mã. Điều này nói lên phần nào sự hội nhập tín ngưỡng của người Việt Nam.

  1. Phía trước ba lớp nhà tiền đế có đắp hòn núi non bộ.

Tam quan của đền có ba cửa và hai tầng. Trên gác tam quan có quả chuông đồng cao 1.5m, nặng 1 tấn, được đúc vào năm 1677, triều đại vua Lê Hy Tông. Tiếng chuông này đã đi vào ca dao với những câu thơ đậm chất trữ tình: “Gió đưa cành trúc la đà/ Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương”.

  1. Tượng Huyền Thiên Trấn Vũ trong đền Quán Thánh là một công trình nghệ thuật độc đáo.

Qua tam quan, du khách sẽ đến với nhà bia bên trong đền. Nhà bia có lưu văn bia do Tiến sĩ Lê Hy Vinh (nguyên Học chính tỉnh Thanh Hóa) soạn, Nguyễn Văn Ninh (Lệ mục huyện Thọ Xương) trông coi việc khắc bia. Nội dung bia nói về các thời điểm trùng tu đền. Trong đó có câu: “… Có thể làm cho giang sơn này đẹp hơn lên phải chăng chỉ có người Hà Nội? Dân khí đã hòa thì thần ban phúc cho. Điềm lành không đợi phải nói. Nay viết để khắc vào bia đá. Năm Tự Đức thứ 10 (1857) tháng 5, ngày tốt”.

  1. Đền Quán Thánh có nhiều cấu kiện chạm khắc rồng tinh xảo.

Bên phải, phía sau nhà bia, nằm sát đường Quán Thánh là đền thờ liệt sĩ. Đền được xây dạng phương đình (đình hình vuông), bên trong đặt bàn thờ với dòng chữ “Tổ quốc ghi công”; hai bên là hai cặp câu đối. Xung quanh tường treo ảnh của các liệt sĩ thuộc khu vực đền Quán Thánh. Điều này nói lên lòng biết ơn của nhân dân với các liệt sĩ đã hi sinh cho việc bảo vệ và xây dựng đất nước.

  1. Điêu khắc rồng trang trí bờ nóc nhà tiền đế.

Qua sân bái rộng – nơi sắp xếp đội ngũ chuẩn bị cho nghi thức lễ đền – là đến cửa bái đường. Ở bậc tam cấp trước bái đường có hai lư hương lớn. Tiếp đến là bàn để chuẩn bị đồ tế lễ. Ngoài hiên bái đường, bên trái đắp nổi tượng cọp xuống núi, bên phải đắp nổi tượng cá hóa rồng. Ngoài ra, ở bên phải có bảng giới thiệu lịch sử tượng đồng Huyền Thiên Trấn Vũ.

 Chiếc khánh bằng đồng (chiều 1,10 x 1,25m) đúc vào năm Cảnh Thịnh thứ hai vẫn còn được lưu giữ ở đền Quán Thánh.

Trước kia tượng Huyền Thiên Trấn Vũ được làm bằng gỗ, đến năm 1677 được đúc lại bằng đồng đen. Tượng cao 3,07m, chu vi 8m, nặng 4 tấn. Tượng thần được đặt ở hậu cung. Tượng có khuôn mặt vuông, râu dài, tóc xõa, mặc áo đạo sĩ, ngồi trên bục đá, tay trái bắt quyết, tay phải chống gươm có rắn quấn và chống lên lưng một con rùa. Tượng Trấn Vũ là một công trình nghệ thuật độc đáo duy nhất tại Việt Nam, khẳng định nghệ thuật đúc đồng và tạc tượng của người Hà Nội cách đây hơn ba thế kỷ.

  1. Cổng tam quan đền Quán Thánh được trang trí cầu kỳ.

Tại nhà bái đường còn một pho tượng nhỏ hơn, cũng bằng đồng đen, nhiều người cho rằng đây là tượng ông Trùm Trọng, người thợ cả đã chỉ huy việc đúc pho tượng Trấn Vũ. Tượng này do các học trò của ông đúc để ghi nhớ công ơn của thầy. Ngoài ra, trong đền còn có chiếc khánh bằng đồng được đúc vào thời chúa Trịnh (thế kỷ 17 – 18) do đô đốc Lê Văn Ngữ quyên tiền để đúc thành. Chiếc khánh có chiều ngang 1,25m, chiều cao 1,1m.

 Cổng tam quan đền Quán Thánh chụp từ phía trong.

Ngoài nghệ thuật đúc đồng, đền Quán Thánh còn có nhiều tác phẩm nghệ thuật được chạm khắc trên cửa, cột, xà và hơn 60 bài thơ hoành phi câu đối viết bằng chữ Hán. Tác giả của các bài thơ này là những người đạt khoa bảng cao như: Thám hoa, Bảng nhãn, Bố chánh, Đốc học,… trong đó có cả thơ của vua Minh Mạng. Trên các bộ phận kiến trúc bằng gỗ của ngôi đền, các đề tài như tứ linh, dơi, cá, tùng, trúc, cúc, mai, lẵng hoa, bầu rượu, thanh gươm, cảnh sinh hoạt của trần gian và thượng giới... được chạm khắc một cách tinh xảo, mang đậm phong cách nghệ thuật thời Lê.

  1. Đền Quán thánh được coi là một quần thể kiến trúc đẹp của Thủ đô Hà Nội hôm nay. 

Cũng như đền đình Kim Liên, đền Quán Thánh là nơi sinh hoạt tín ngưỡng văn hóa nổi tiếng của người dân Hà Nội xưa và nay. Đền Quán Thánh là một di tích có giá trị về văn hóa, nghệ thuật, kiến trúc và điêu khắc, nằm bên bờ Hồ Tây cùng với tiếng chuông Trấn Vũ đã hòa nhịp vào thiên nhiên, góp phần tô điểm cho cảnh đẹp cổ kính, thơ mộng của vùng du lịch Hồ Tây – Hà Nội.

TAG: đền Quán Thánh Thăng Long Hà Nội Huyền Thiên Trấn Vũ
 
Tin khác
Du lịch Hà Nội tìm lời giải thu hút khách
Du lịch Hà Nội tìm lời giải thu hút khách
Kinhtedothi - Giữa những ngày du lịch toàn cầu chật vật bởi dịch bệnh Covid - 19, cuộc gặp giữa Sở Du lịch Hà Nội và các đơn vị kinh doanh cơ sở lưu trú trên địa bàn ngày 13/2 vẫn sôi nổi thảo luận phương án quảng bá cho chặng đua Công thức 1 (F1) Việt Nam đang cận kề…
F1 Vietnam Grand Prix tin tưởng tình hình kiểm soát Covid-19 tại Hà Nội
F1 Vietnam Grand Prix tin tưởng tình hình kiểm soát Covid-19 tại Hà Nội
Kinhtedothi - Sáng 13/2, tại cuộc họp với Sở Du lịch Hà Nội, đại diện công ty TNHH Vietnam Grand Prix - đơn vị tổ chức Giải đua xe Công thức 1 (F1) tại Việt Nam - đã cập nhật những thông tin mới nhất về công tác tổ chức sự kiện thể thao rất được mong chờ tại Thủ đô vào tháng 4 tới, trước tình hình dịch viêm phổi cấp bùng phát trên toàn cầu.
Lễ Phật cầu an, thưởng lãm bức tranh xuân tuyệt đẹp trên đỉnh Fansipan
Lễ Phật cầu an, thưởng lãm bức tranh xuân tuyệt đẹp trên đỉnh Fansipan
Kinhtedothi - Xuân sang, núi rừng Fansipan bừng tỉnh trong ngàn hoa muôn sắc, đón Phật tử và du khách thập phương đến du xuân, lễ Phật.
Hoãn khai mạc Năm Du lịch Quốc gia 2020 - Hoa Lư, Ninh Bình
Hoãn khai mạc Năm Du lịch Quốc gia 2020 - Hoa Lư, Ninh Bình
Kinhtedothi - Trước diễn biến phức tạp của dịch viêm phổi cấp nCoV, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch mới đây có văn bản chỉ đạo gửi UBND tỉnh Ninh Bình về việc hoãn tổ chức lễ khai mạc Năm Du lịch Quốc gia 2020 tại địa phương.
[Video] Bí quyết thoải mái giúp hành khách trong những chuyến bay dài
[Video] Bí quyết thoải mái giúp hành khách trong những chuyến bay dài
Kinhtedothi - Chọn chỗ ngồi phù hợp nhu cầu, mặc quần áo rộng rãi và mang theo đồ ăn, thức uống là 3 trong số những cách giúp chuyến bay đường dài của bạn thoải mái hơn.
Quảng Ninh: Kiểm soát chặt tàu du lịch tới Hạ Long
Quảng Ninh: Kiểm soát chặt tàu du lịch tới Hạ Long
Kinhtedothi - Thông tin từ UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết, ngày 28/1/2020, tàu du lịch Diamond Princess đã đưa 2.500 du khách đến tham quan Hạ Long. Toàn bộ hành khách, thủy thủ trên tàu đều được kiểm tra về dịch tễ và y tế theo quy định.
Một ngày làm nông dân Trà Quế
Một ngày làm nông dân Trà Quế
Kinhtedothi - Năm 2020, Quảng Nam đặt mục tiêu đón 8,1 triệu lượt khách (bao gồm 5,7 triệu lượt khách du lịch đến Hội An). Hội An tiếp tục phát triển du lịch nông thôn, tạo ra các giá trị mới như du lịch cộng đồng, làng nghề… Làng rau Trà Quế đang nổi danh với tư cách là một địa chỉ du lịch sinh thái.
Hải Phòng: Không có chuyện Đồn Biên phòng Cát Bà làm khó khách du lịch
Hải Phòng: Không có chuyện Đồn Biên phòng Cát Bà làm khó khách du lịch
Kinhteothi - Thông tin từ Đồn Biên phòng Cát Bà, Hải Phòng cho biết: "Đoàn khách 7 người Anh đã di chuyển từ Cát Bà sang Hạ Long bằng đường bộ sau khi không xuất trình được giấy tờ đi bằng đường thủy”.
[Video] Vì sao hành khách luôn phải lên hoặc xuống máy bay bằng cửa bên trái?
[Video] Vì sao hành khách luôn phải lên hoặc xuống máy bay bằng cửa bên trái?
Kinhtedothi - Lý do có liên quan đến các quy ước trong ngành hàng không đã có từ xưa đến nay. Phía bên phải máy bay có đủ cửa nhưng chỉ dùng trong trường hợp khẩn cấp. Còn bình thường, phía này là nơi các nhân viên mặt đất sắp xếp hành lý ký gửi nên hành khách phải lên xuống từ cửa trước và sau ở phía bên trái, cho dù bạn lên máy bay qua đường ống hay bằng xe thang.
Ứng phó với dịch nCoV: Cơ hội để cơ cấu lại thị trường du lịch
Ứng phó với dịch nCoV: Cơ hội để cơ cấu lại thị trường du lịch
Kinhtedothi - Khi đại dịch virus corona (nCoV) chưa kết thúc, hoạt động du lịch (DL) đang tạm dừng, PGS.TS Phạm Hồng Long – Trưởng Khoa Du lịch học, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng: Các DN nghiên cứu kết nối thị trường mới, xây dựng sản phẩm, đào tạo bồi dưỡng, truyền thông – marketing...
Du lịch di sản Trung Quốc hoạt động bất chấp dịch bệnh
Du lịch di sản Trung Quốc hoạt động bất chấp dịch bệnh
Kinhtedothi - Các bảo tàng trên khắp Trung Quốc đã buộc phải đóng cửa tạm thời do sự bùng phát dịch viêm phổi cấp do virus corona từ Vũ Hán. Tuy nhiên Cơ quan Di sản Văn hóa Quốc gia Trung Quốc (NCHA) đã yêu cầu các điểm duy trì hoạt động trên mạng xã hội và cung cấp dịch vụ bằng kỹ thuật số.