Trang chủ / Du lịch / Hà Nội: Độc và Lạ

Khám phá trấn Bắc Thăng Long xưa

Bài và ảnh: Hồ Hạ 26-11-2017 08:29
Kinhtedothi - rnĐền Quán Thánh (đường Thanh Niên, Hà Nội) là một trong bốn "Thăng Long Tứ Trấn" của Thăng Long xưa. Di tích văn hóa hơn 300 năm tuổi này hiện thu hút rất nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế.

 Đền Quán Thánh là một trong những ngôi đền cổ kính nhất ở Hà Nội.

Đền Quán Thánh được xây dựng vào năm 1010 dưới triều vua Lý Thái Tổ. Sau khi dời Đô về Thăng Long, vua cho rước bài vị của thần về ở phía tây bắc thành, gọi là Huyền Thiên Trấn Vũ Đại Đế Quán – phúc thần của kinh thành. Đền là một trong Thăng Long tứ trấn (4 vị thần trấn thành Thăng Long): Thần Huyền Thiên trấn phía bắc, thần Bạch Mã trấn phía đông (đền Bạch Mã), thần Linh Lang trấn phía tây (đền Voi Phục), thần Cao Vương trấn phía nam (đền Kim Liên).

 Phía trước cổng Tam quan đền Quán Thánh.

Trải qua đời Trần, đền có tu sửa nhiều lần. Năm 1677, đời vua Lê Hy Tông, chúa Trịnh Tạc sai đình thần là Nguyễn Đình Luân trùng tu đền. Năm 1842, vua Thiệu Trị đến thăm và tặng một đồng tiền vàng cùng với một số vàng do các hoàng thân dâng cúng để đúc lại thành một cái vòng treo ở cổ tay tượng thần. Năm 1856, bố chánh Sơn Tây, bố chánh Hà Nội, tri huyện Vĩnh Thuận đã tổ chức quyên góp trùng tu, sửa lại chính điện, đình điều hương, bái đường và gác chuông, làm thêm hai dãy hành lang bên phải và bên trái, đắp lại 4 pho tượng đại nguyên soái. Năm 1893 đền được tu sửa lớn như diện mạo ngày nay.

 Sau cổng Tam quan có hai tượng voi quỳ gối.

Đền Quán Thánh gồm các hạng mục: Tam quan, sân, ba lớp nhà tiền đế, trung đế, hậu cung. Cổng ngoài của đền nằm trên lề đường Thanh Niên. Cổng có bốn cột trụ với tượng bốn con phượng hoàng đấu lưng với nhau và con nghê trên đỉnh. Ở hai bên là hai bức bình phong đắp nổi hình mãnh hổ hạ sơn. Phía trên là tượng đắp nổi hình cá hóa rồng. Ở các mặt trước và sau của bốn cột trụ được trang trí bởi những cặp câu đối đỏ trông rất nổi bật.

  1. Văn bía tại đền Quán Thánh.

Sau cổng ngoài là tam quan có cấu tạo như một phương đình. Điều đặc biệt, phía trên cổng giữa của tam quan đắp nổi tượng thần Rahu. Đây là vị thần trong thần thoại Ấn Độ, đã nuốt Mặt Trăng và Mặt Trời nên gây ra hiện tượng nhật thực và nguyệt thực. Một số đền ở Hà Nội cũng có sự hiện diện của thần Rahu bên ngoài cổng như đền Bạch Mã. Điều này nói lên phần nào sự hội nhập tín ngưỡng của người Việt Nam.

  1. Phía trước ba lớp nhà tiền đế có đắp hòn núi non bộ.

Tam quan của đền có ba cửa và hai tầng. Trên gác tam quan có quả chuông đồng cao 1.5m, nặng 1 tấn, được đúc vào năm 1677, triều đại vua Lê Hy Tông. Tiếng chuông này đã đi vào ca dao với những câu thơ đậm chất trữ tình: “Gió đưa cành trúc la đà/ Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương”.

  1. Tượng Huyền Thiên Trấn Vũ trong đền Quán Thánh là một công trình nghệ thuật độc đáo.

Qua tam quan, du khách sẽ đến với nhà bia bên trong đền. Nhà bia có lưu văn bia do Tiến sĩ Lê Hy Vinh (nguyên Học chính tỉnh Thanh Hóa) soạn, Nguyễn Văn Ninh (Lệ mục huyện Thọ Xương) trông coi việc khắc bia. Nội dung bia nói về các thời điểm trùng tu đền. Trong đó có câu: “… Có thể làm cho giang sơn này đẹp hơn lên phải chăng chỉ có người Hà Nội? Dân khí đã hòa thì thần ban phúc cho. Điềm lành không đợi phải nói. Nay viết để khắc vào bia đá. Năm Tự Đức thứ 10 (1857) tháng 5, ngày tốt”.

  1. Đền Quán Thánh có nhiều cấu kiện chạm khắc rồng tinh xảo.

Bên phải, phía sau nhà bia, nằm sát đường Quán Thánh là đền thờ liệt sĩ. Đền được xây dạng phương đình (đình hình vuông), bên trong đặt bàn thờ với dòng chữ “Tổ quốc ghi công”; hai bên là hai cặp câu đối. Xung quanh tường treo ảnh của các liệt sĩ thuộc khu vực đền Quán Thánh. Điều này nói lên lòng biết ơn của nhân dân với các liệt sĩ đã hi sinh cho việc bảo vệ và xây dựng đất nước.

  1. Điêu khắc rồng trang trí bờ nóc nhà tiền đế.

Qua sân bái rộng – nơi sắp xếp đội ngũ chuẩn bị cho nghi thức lễ đền – là đến cửa bái đường. Ở bậc tam cấp trước bái đường có hai lư hương lớn. Tiếp đến là bàn để chuẩn bị đồ tế lễ. Ngoài hiên bái đường, bên trái đắp nổi tượng cọp xuống núi, bên phải đắp nổi tượng cá hóa rồng. Ngoài ra, ở bên phải có bảng giới thiệu lịch sử tượng đồng Huyền Thiên Trấn Vũ.

 Chiếc khánh bằng đồng (chiều 1,10 x 1,25m) đúc vào năm Cảnh Thịnh thứ hai vẫn còn được lưu giữ ở đền Quán Thánh.

Trước kia tượng Huyền Thiên Trấn Vũ được làm bằng gỗ, đến năm 1677 được đúc lại bằng đồng đen. Tượng cao 3,07m, chu vi 8m, nặng 4 tấn. Tượng thần được đặt ở hậu cung. Tượng có khuôn mặt vuông, râu dài, tóc xõa, mặc áo đạo sĩ, ngồi trên bục đá, tay trái bắt quyết, tay phải chống gươm có rắn quấn và chống lên lưng một con rùa. Tượng Trấn Vũ là một công trình nghệ thuật độc đáo duy nhất tại Việt Nam, khẳng định nghệ thuật đúc đồng và tạc tượng của người Hà Nội cách đây hơn ba thế kỷ.

  1. Cổng tam quan đền Quán Thánh được trang trí cầu kỳ.

Tại nhà bái đường còn một pho tượng nhỏ hơn, cũng bằng đồng đen, nhiều người cho rằng đây là tượng ông Trùm Trọng, người thợ cả đã chỉ huy việc đúc pho tượng Trấn Vũ. Tượng này do các học trò của ông đúc để ghi nhớ công ơn của thầy. Ngoài ra, trong đền còn có chiếc khánh bằng đồng được đúc vào thời chúa Trịnh (thế kỷ 17 – 18) do đô đốc Lê Văn Ngữ quyên tiền để đúc thành. Chiếc khánh có chiều ngang 1,25m, chiều cao 1,1m.

 Cổng tam quan đền Quán Thánh chụp từ phía trong.

Ngoài nghệ thuật đúc đồng, đền Quán Thánh còn có nhiều tác phẩm nghệ thuật được chạm khắc trên cửa, cột, xà và hơn 60 bài thơ hoành phi câu đối viết bằng chữ Hán. Tác giả của các bài thơ này là những người đạt khoa bảng cao như: Thám hoa, Bảng nhãn, Bố chánh, Đốc học,… trong đó có cả thơ của vua Minh Mạng. Trên các bộ phận kiến trúc bằng gỗ của ngôi đền, các đề tài như tứ linh, dơi, cá, tùng, trúc, cúc, mai, lẵng hoa, bầu rượu, thanh gươm, cảnh sinh hoạt của trần gian và thượng giới... được chạm khắc một cách tinh xảo, mang đậm phong cách nghệ thuật thời Lê.

  1. Đền Quán thánh được coi là một quần thể kiến trúc đẹp của Thủ đô Hà Nội hôm nay. 

Cũng như đền đình Kim Liên, đền Quán Thánh là nơi sinh hoạt tín ngưỡng văn hóa nổi tiếng của người dân Hà Nội xưa và nay. Đền Quán Thánh là một di tích có giá trị về văn hóa, nghệ thuật, kiến trúc và điêu khắc, nằm bên bờ Hồ Tây cùng với tiếng chuông Trấn Vũ đã hòa nhịp vào thiên nhiên, góp phần tô điểm cho cảnh đẹp cổ kính, thơ mộng của vùng du lịch Hồ Tây – Hà Nội.

TAG: đền Quán Thánh Thăng Long Hà Nội Huyền Thiên Trấn Vũ
 
Tin khác
Trải nghiệm chợ trâu Cán Cấu
Trải nghiệm chợ trâu Cán Cấu
Kinhtedothi - Ở xã Cán Cấu, huyện Simacai - Lào Cai có một chợ phiên khắp vùng Tây Bắc ai ai cũng biết. Đó là chợ phiên Cán Cấu, chợ này nổi tiếng vì chuyên chỉ mua bán trâu, chợ chỉ họp vào thứ 7 hàng tuần, người dân nơi đây còn gọi vui là “sàn giao dịch” trâu.
Tài xế xích lô khẳng định không trả tiền âm phủ cho khách Tây
Tài xế xích lô khẳng định không trả tiền âm phủ cho khách Tây
Kinhtedothi – Ông Nguyễn Văn Chinh (quê huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định), người được cho là tài xế xích lô dùng vàng mã để trả lại tiền thừa cho hai du khách Pháp được đăng tải trên mạng xã hội Facebook từ chiều 17/7 khẳng định, chỉ nhận đủ 600.000 đồng tiền công và 20.000 đồng khách bo chứ không trả lại tiền âm phủ cho khách.
Hà Nội đứng đầu 7 điểm đến tốt nhất châu Á cho du khách ba lô
Hà Nội đứng đầu 7 điểm đến tốt nhất châu Á cho du khách ba lô
Kinhtedothi - Tạp chí Hello (Anh) đã công bố danh sách 7 điểm đến tốt nhất châu Á dành cho du khách ba lô (du khách đi tự do không qua công ty du lịch). Trong đó, Thủ đô Hà Nội (Việt Nam) xếp thứ nhất.
Đâu là nơi đẹp nhất để ngắm Nam Phú Quốc?
Đâu là nơi đẹp nhất để ngắm Nam Phú Quốc?
Kinhtedothi - Nếu tìm một nơi tuyệt nhất Việt Nam để phiêu bồng trong cảm xúc bất tận, nhất định phải tới Nam Phú Quốc. Và nếu muốn một chuyến đi Nam Phú Quốc không thể nào quên, nhất định phải tận hưởng đảo Ngọc theo cách này…
Xuất khẩu dịch vụ du lịch gặp thời
Xuất khẩu dịch vụ du lịch gặp thời
Kinhtedothi - Công cuộc mở cửa dịch vụ theo cam kết khi gia nhập WTO đã tạo điều kiện cho xuất khẩu dịch vụ, trong đó có xuất khẩu dịch vụ du lịch phát triển và đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Xác minh thông tin tài xế xích lô trả lại tiền vàng mã cho khách Tây
Xác minh thông tin tài xế xích lô trả lại tiền vàng mã cho khách Tây
Kinhtedothi – Liên quan đến thông tin được cho là hai vị khách người Pháp bị lái xe xích lô tại Hà Nội trả lại tiền thừa bằng tiền âm phủ được đăng tải trên mạng xã hội Facebook chiều 17/7; Sở Du lịch Hà Nội đã có văn bản trao đổi thông tin với Công an TP Hà Nội, các quận Hoàn Kiếm, Ba Đình để xác minh thông tin và xử lý vụ việc.
Nhiều hoạt động hấp dẫn khách du lịch tại Festival Cồng Chiêng Tây Nguyên năm 2018
Nhiều hoạt động hấp dẫn khách du lịch tại Festival Cồng Chiêng Tây Nguyên năm 2018
Kinhtedothi - Các hoạt động gồm: Lễ hội đường phố; Phục dựng một số nghi lễ, lễ hội truyền thống; Trình diễn nghệ thuật chỉnh chiêng; Tạc tượng gỗ dân gian, đan lát, dệt thổ cẩm; Diễn xướng sử thi Tây Nguyên... sẽ được diễn ra tại Festival Cồng Chiêng Tây Nguyên năm 2018.
Bà Nà chính thức mở cửa đón khách chơi đêm, điều gì đang chờ đón?
Bà Nà chính thức mở cửa đón khách chơi đêm, điều gì đang chờ đón?
Kinhtedothi - Lần đầu tiên mở cửa đón khách tới vui chơi ban đêm với Combo “Đêm Bà Nà” nhiều ưu đãi, Sun World Ba Na Hills đem tới cho du khách những trải nghiệm đặc biệt chưa từng biết về điểm đến du lịch hấp dẫn hàng đầu Việt Nam bốn năm liên tiếp.
Đà Nẵng: Nông dân làm du lịch giữa lòng đô thị
Đà Nẵng: Nông dân làm du lịch giữa lòng đô thị
Kinhtedothi - Từ chỉ quen với việc “chân lấm, tay bùn”, nhiều hộ nông dân ở Đà Nẵng đang trở thành những người làm du lịch chuyên nghiệp. Mô hình du lịch nông nghiệp không những giúp người nông dân trong quá trình đô thị hóa có thêm thu nhập, mà còn góp phần quảng bá hình ảnh thành phố Đà Nẵng.
Chấn chỉnh hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch tại Sầm Sơn
Chấn chỉnh hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch tại Sầm Sơn
Kinhtedothi - Tổng cục Du lịch vừa ban hành công văn số 905/ TCDL - KS gửi Sở VHTT&DL tỉnh Thanh Hóa về việc chấn chỉnh hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch tại Sầm Sơn.
Bên trong sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam
Bên trong sân bay quốc tế tư nhân đầu tiên tại Việt Nam
Kinhtedothi - Là cảng hàng không quốc tế đầu tiên do tư nhân đầu tư xây dựng tại Việt Nam, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn được kỳ vọng sẽ mở ra những vận hội mới, phát triển kinh tế xã hội của Quảng Ninh nói riêng và khu vực Đông Bắc nói chung.