Trang chủ / Du lịch / Hà Nội: Độc và Lạ

Khám phá trấn Bắc Thăng Long xưa

Bài và ảnh: Hồ Hạ 26-11-2017 08:29
Kinhtedothi - rnĐền Quán Thánh (đường Thanh Niên, Hà Nội) là một trong bốn "Thăng Long Tứ Trấn" của Thăng Long xưa. Di tích văn hóa hơn 300 năm tuổi này hiện thu hút rất nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế.

 Đền Quán Thánh là một trong những ngôi đền cổ kính nhất ở Hà Nội.

Đền Quán Thánh được xây dựng vào năm 1010 dưới triều vua Lý Thái Tổ. Sau khi dời Đô về Thăng Long, vua cho rước bài vị của thần về ở phía tây bắc thành, gọi là Huyền Thiên Trấn Vũ Đại Đế Quán – phúc thần của kinh thành. Đền là một trong Thăng Long tứ trấn (4 vị thần trấn thành Thăng Long): Thần Huyền Thiên trấn phía bắc, thần Bạch Mã trấn phía đông (đền Bạch Mã), thần Linh Lang trấn phía tây (đền Voi Phục), thần Cao Vương trấn phía nam (đền Kim Liên).

 Phía trước cổng Tam quan đền Quán Thánh.

Trải qua đời Trần, đền có tu sửa nhiều lần. Năm 1677, đời vua Lê Hy Tông, chúa Trịnh Tạc sai đình thần là Nguyễn Đình Luân trùng tu đền. Năm 1842, vua Thiệu Trị đến thăm và tặng một đồng tiền vàng cùng với một số vàng do các hoàng thân dâng cúng để đúc lại thành một cái vòng treo ở cổ tay tượng thần. Năm 1856, bố chánh Sơn Tây, bố chánh Hà Nội, tri huyện Vĩnh Thuận đã tổ chức quyên góp trùng tu, sửa lại chính điện, đình điều hương, bái đường và gác chuông, làm thêm hai dãy hành lang bên phải và bên trái, đắp lại 4 pho tượng đại nguyên soái. Năm 1893 đền được tu sửa lớn như diện mạo ngày nay.

 Sau cổng Tam quan có hai tượng voi quỳ gối.

Đền Quán Thánh gồm các hạng mục: Tam quan, sân, ba lớp nhà tiền đế, trung đế, hậu cung. Cổng ngoài của đền nằm trên lề đường Thanh Niên. Cổng có bốn cột trụ với tượng bốn con phượng hoàng đấu lưng với nhau và con nghê trên đỉnh. Ở hai bên là hai bức bình phong đắp nổi hình mãnh hổ hạ sơn. Phía trên là tượng đắp nổi hình cá hóa rồng. Ở các mặt trước và sau của bốn cột trụ được trang trí bởi những cặp câu đối đỏ trông rất nổi bật.

  1. Văn bía tại đền Quán Thánh.

Sau cổng ngoài là tam quan có cấu tạo như một phương đình. Điều đặc biệt, phía trên cổng giữa của tam quan đắp nổi tượng thần Rahu. Đây là vị thần trong thần thoại Ấn Độ, đã nuốt Mặt Trăng và Mặt Trời nên gây ra hiện tượng nhật thực và nguyệt thực. Một số đền ở Hà Nội cũng có sự hiện diện của thần Rahu bên ngoài cổng như đền Bạch Mã. Điều này nói lên phần nào sự hội nhập tín ngưỡng của người Việt Nam.

  1. Phía trước ba lớp nhà tiền đế có đắp hòn núi non bộ.

Tam quan của đền có ba cửa và hai tầng. Trên gác tam quan có quả chuông đồng cao 1.5m, nặng 1 tấn, được đúc vào năm 1677, triều đại vua Lê Hy Tông. Tiếng chuông này đã đi vào ca dao với những câu thơ đậm chất trữ tình: “Gió đưa cành trúc la đà/ Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương”.

  1. Tượng Huyền Thiên Trấn Vũ trong đền Quán Thánh là một công trình nghệ thuật độc đáo.

Qua tam quan, du khách sẽ đến với nhà bia bên trong đền. Nhà bia có lưu văn bia do Tiến sĩ Lê Hy Vinh (nguyên Học chính tỉnh Thanh Hóa) soạn, Nguyễn Văn Ninh (Lệ mục huyện Thọ Xương) trông coi việc khắc bia. Nội dung bia nói về các thời điểm trùng tu đền. Trong đó có câu: “… Có thể làm cho giang sơn này đẹp hơn lên phải chăng chỉ có người Hà Nội? Dân khí đã hòa thì thần ban phúc cho. Điềm lành không đợi phải nói. Nay viết để khắc vào bia đá. Năm Tự Đức thứ 10 (1857) tháng 5, ngày tốt”.

  1. Đền Quán Thánh có nhiều cấu kiện chạm khắc rồng tinh xảo.

Bên phải, phía sau nhà bia, nằm sát đường Quán Thánh là đền thờ liệt sĩ. Đền được xây dạng phương đình (đình hình vuông), bên trong đặt bàn thờ với dòng chữ “Tổ quốc ghi công”; hai bên là hai cặp câu đối. Xung quanh tường treo ảnh của các liệt sĩ thuộc khu vực đền Quán Thánh. Điều này nói lên lòng biết ơn của nhân dân với các liệt sĩ đã hi sinh cho việc bảo vệ và xây dựng đất nước.

  1. Điêu khắc rồng trang trí bờ nóc nhà tiền đế.

Qua sân bái rộng – nơi sắp xếp đội ngũ chuẩn bị cho nghi thức lễ đền – là đến cửa bái đường. Ở bậc tam cấp trước bái đường có hai lư hương lớn. Tiếp đến là bàn để chuẩn bị đồ tế lễ. Ngoài hiên bái đường, bên trái đắp nổi tượng cọp xuống núi, bên phải đắp nổi tượng cá hóa rồng. Ngoài ra, ở bên phải có bảng giới thiệu lịch sử tượng đồng Huyền Thiên Trấn Vũ.

 Chiếc khánh bằng đồng (chiều 1,10 x 1,25m) đúc vào năm Cảnh Thịnh thứ hai vẫn còn được lưu giữ ở đền Quán Thánh.

Trước kia tượng Huyền Thiên Trấn Vũ được làm bằng gỗ, đến năm 1677 được đúc lại bằng đồng đen. Tượng cao 3,07m, chu vi 8m, nặng 4 tấn. Tượng thần được đặt ở hậu cung. Tượng có khuôn mặt vuông, râu dài, tóc xõa, mặc áo đạo sĩ, ngồi trên bục đá, tay trái bắt quyết, tay phải chống gươm có rắn quấn và chống lên lưng một con rùa. Tượng Trấn Vũ là một công trình nghệ thuật độc đáo duy nhất tại Việt Nam, khẳng định nghệ thuật đúc đồng và tạc tượng của người Hà Nội cách đây hơn ba thế kỷ.

  1. Cổng tam quan đền Quán Thánh được trang trí cầu kỳ.

Tại nhà bái đường còn một pho tượng nhỏ hơn, cũng bằng đồng đen, nhiều người cho rằng đây là tượng ông Trùm Trọng, người thợ cả đã chỉ huy việc đúc pho tượng Trấn Vũ. Tượng này do các học trò của ông đúc để ghi nhớ công ơn của thầy. Ngoài ra, trong đền còn có chiếc khánh bằng đồng được đúc vào thời chúa Trịnh (thế kỷ 17 – 18) do đô đốc Lê Văn Ngữ quyên tiền để đúc thành. Chiếc khánh có chiều ngang 1,25m, chiều cao 1,1m.

 Cổng tam quan đền Quán Thánh chụp từ phía trong.

Ngoài nghệ thuật đúc đồng, đền Quán Thánh còn có nhiều tác phẩm nghệ thuật được chạm khắc trên cửa, cột, xà và hơn 60 bài thơ hoành phi câu đối viết bằng chữ Hán. Tác giả của các bài thơ này là những người đạt khoa bảng cao như: Thám hoa, Bảng nhãn, Bố chánh, Đốc học,… trong đó có cả thơ của vua Minh Mạng. Trên các bộ phận kiến trúc bằng gỗ của ngôi đền, các đề tài như tứ linh, dơi, cá, tùng, trúc, cúc, mai, lẵng hoa, bầu rượu, thanh gươm, cảnh sinh hoạt của trần gian và thượng giới... được chạm khắc một cách tinh xảo, mang đậm phong cách nghệ thuật thời Lê.

  1. Đền Quán thánh được coi là một quần thể kiến trúc đẹp của Thủ đô Hà Nội hôm nay. 

Cũng như đền đình Kim Liên, đền Quán Thánh là nơi sinh hoạt tín ngưỡng văn hóa nổi tiếng của người dân Hà Nội xưa và nay. Đền Quán Thánh là một di tích có giá trị về văn hóa, nghệ thuật, kiến trúc và điêu khắc, nằm bên bờ Hồ Tây cùng với tiếng chuông Trấn Vũ đã hòa nhịp vào thiên nhiên, góp phần tô điểm cho cảnh đẹp cổ kính, thơ mộng của vùng du lịch Hồ Tây – Hà Nội.

TAG: đền Quán Thánh Thăng Long Hà Nội Huyền Thiên Trấn Vũ
 
Tin khác
Khai mạc Tuần lễ Văn hóa - Du lịch Sơn La tại Hà Nội
Khai mạc Tuần lễ Văn hóa - Du lịch Sơn La tại Hà Nội
Kinhtedothi - Tối 19/10, tại vườn hoa Lý Thái Tổ đã diễn ra Lễ khai mạc Tuần lễ Văn hóa Du lịch Sơn La tại Hà Nội với chủ đề "Sơn La - Miền quê huyền thoại".
Đón chờ MV mới từ Mường Thanh – du lịch qua âm nhạc
Đón chờ MV mới từ Mường Thanh – du lịch qua âm nhạc
Kinhtedothi - Xê dịch đang là xu hướng hot trong giới trẻ hiện nay với tốc độ lan tỏa và sức nóng từ một loạt những bài hát, MV ca nhạc về du lịch, trải nghiệm, sống tận hưởng như: Việt Nam đi, hôn và yêu; Đưa nhau đi trốn; Cùng anh; Những chuyến đi dài; Đi để trở về....
 “Tour 0 đồng” biến tướng: Hệ lụy khôn lường
“Tour 0 đồng” biến tướng: Hệ lụy khôn lường
Kinhtedothi - Thời gian gần đây, những biến tướng của loại hình tour giá rẻ như “tour 0 đồng”, “tour âm đồng” đã lan rộng ra nhiều địa phương, ẩn chứa nhiều hệ lụy.
Bến phà Gót, Hải Phòng: Đìu hiu vắng khách
Bến phà Gót, Hải Phòng: Đìu hiu vắng khách
Kinhtedothi - Dù tiết trời mới chớm Đông nhưng những chuyến phà qua bến Gót đang ngày một thưa dần, không còn cảnh tấp nập, náo nhiệt giống như cao điểm mùa hè.
Khách quốc tế đến Việt Nam tăng nhanh cả về “lượng” và “chất”
Khách quốc tế đến Việt Nam tăng nhanh cả về “lượng” và “chất”
Kinhtedothi – Đó là thông tin được lãnh đạo Tổng cục Du lịch thông tin tại buổi Họp báo thường kỳ quý III năm 2018 và Họp báo về tình hình du lịch 9 tháng đầu năm 2018, do Bộ VHTT&DL tổ chức, chiều 16/10, tại Hà Nội.
Diễn đàn du lịch ASEAN 2019: Cơ hội quảng bá du lịch Quảng Ninh, Việt Nam
Diễn đàn du lịch ASEAN 2019: Cơ hội quảng bá du lịch Quảng Ninh, Việt Nam
Kinhtedothi - Việt Nam sẽ đăng cai tổ chức Diễn đàn Du lịch ASEAN ATF 2019 - sự kiện thường niên quan trọng nhất của hợp tác ASEAN về du lịch, từ ngày 16-18/1/2019, tại TP Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
Năm Du lịch quốc gia 2019: Tránh 'làm theo phong trào'
Năm Du lịch quốc gia 2019: Tránh "làm theo phong trào"
Kinhtedothi - Sáng 16/10, tại Hà Nội, Bộ VHTT&DL phối hợp cùng UBND tỉnh Khánh Hòa triển khai các công tác chuẩn bị tổ chức chương trình Năm Du lịch quốc gia 2019.
Top những địa điểm Halloween cực đỉnh khiến giới trẻ Đà thành phát cuồng
Top những địa điểm Halloween cực đỉnh khiến giới trẻ Đà thành phát cuồng
Kinhtedothi - Trẻ con thích những “lễ hội ma” đáng yêu. Với giới trẻ, chơi Halloween là “hot trend” tháng 10. Có rất nhiều điểm chơi Halloween tại Đà Nẵng để bạn và gia đình hay hội nhóm “xì tin” có thể vui cả tháng 10, tùy theo phong cách, thời gian, và túi tiền.
Chùm ảnh Hà Nội lãng mạn mùa hoa sữa
Chùm ảnh Hà Nội lãng mạn mùa hoa sữa
Kinhtedothi - Giữa tiết trời se se lạnh cuối thu, Hà Nội trở nên dịu dàng, lãng mạn với hương hoa sữa thoảng bay trong gió, lan tỏa vào tiềm thức mỗi người; và cứ như một sự mặc định, mùi hương đó trở thành “hương của Hà Nội”.
Du khách mong Hà Nội có nhiều chương trình chất lượng như Lễ hội văn hóa ẩm thực 2018
Du khách mong Hà Nội có nhiều chương trình chất lượng như Lễ hội văn hóa ẩm thực 2018
Kinhtedothi – Tối 14/10, Lễ hội văn hóa ẩm thực Hà Nội 2018 đã chính thức khép lại sau gần 4 ngày hoạt động. Chương trình thu hút khoảng 80.000 lượt người dân, du khách trong nước và quốc tế tham quan, trải nghiệm, thưởng thức, mua các món ăn truyền thống của Hà Nội.
Triển lãm quốc tế về thực phẩm và nhà hàng khách sạn lần đầu tổ chức tại Hà Nội
Triển lãm quốc tế về thực phẩm và nhà hàng khách sạn lần đầu tổ chức tại Hà Nội
Kinhtedothi - Sau 9 lần tổ chức thành công tại TP Hồ Chí Minh, Triển lãm quốc tế chuyên ngành thực phẩm và nhà hàng khách sạn (Food & Hotel Hanoi 2018) sẽ lần đầu tổ chức tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế (I.C.E)- số 91 Trần Hưng Đạo, Hà Nội, từ ngày 28 đến 30/1.