Trang chủ / Du lịch / Hà Nội: Độc và Lạ

Khám phá trấn Bắc Thăng Long xưa

Bài và ảnh: Hồ Hạ 26-11-2017 08:29
Kinhtedothi - rnĐền Quán Thánh (đường Thanh Niên, Hà Nội) là một trong bốn "Thăng Long Tứ Trấn" của Thăng Long xưa. Di tích văn hóa hơn 300 năm tuổi này hiện thu hút rất nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế.
 Đền Quán Thánh là một trong những ngôi đền cổ kính nhất ở Hà Nội.
Đền Quán Thánh được xây dựng vào năm 1010 dưới triều vua Lý Thái Tổ. Sau khi dời Đô về Thăng Long, vua cho rước bài vị của thần về ở phía tây bắc thành, gọi là Huyền Thiên Trấn Vũ Đại Đế Quán – phúc thần của kinh thành. Đền là một trong Thăng Long tứ trấn (4 vị thần trấn thành Thăng Long): Thần Huyền Thiên trấn phía bắc, thần Bạch Mã trấn phía đông (đền Bạch Mã), thần Linh Lang trấn phía tây (đền Voi Phục), thần Cao Vương trấn phía nam (đền Kim Liên).
 Phía trước cổng Tam quan đền Quán Thánh.
Trải qua đời Trần, đền có tu sửa nhiều lần. Năm 1677, đời vua Lê Hy Tông, chúa Trịnh Tạc sai đình thần là Nguyễn Đình Luân trùng tu đền. Năm 1842, vua Thiệu Trị đến thăm và tặng một đồng tiền vàng cùng với một số vàng do các hoàng thân dâng cúng để đúc lại thành một cái vòng treo ở cổ tay tượng thần. Năm 1856, bố chánh Sơn Tây, bố chánh Hà Nội, tri huyện Vĩnh Thuận đã tổ chức quyên góp trùng tu, sửa lại chính điện, đình điều hương, bái đường và gác chuông, làm thêm hai dãy hành lang bên phải và bên trái, đắp lại 4 pho tượng đại nguyên soái. Năm 1893 đền được tu sửa lớn như diện mạo ngày nay.
 Sau cổng Tam quan có hai tượng voi quỳ gối.
Đền Quán Thánh gồm các hạng mục: Tam quan, sân, ba lớp nhà tiền đế, trung đế, hậu cung. Cổng ngoài của đền nằm trên lề đường Thanh Niên. Cổng có bốn cột trụ với tượng bốn con phượng hoàng đấu lưng với nhau và con nghê trên đỉnh. Ở hai bên là hai bức bình phong đắp nổi hình mãnh hổ hạ sơn. Phía trên là tượng đắp nổi hình cá hóa rồng. Ở các mặt trước và sau của bốn cột trụ được trang trí bởi những cặp câu đối đỏ trông rất nổi bật.
  1. Văn bía tại đền Quán Thánh.
Sau cổng ngoài là tam quan có cấu tạo như một phương đình. Điều đặc biệt, phía trên cổng giữa của tam quan đắp nổi tượng thần Rahu. Đây là vị thần trong thần thoại Ấn Độ, đã nuốt Mặt Trăng và Mặt Trời nên gây ra hiện tượng nhật thực và nguyệt thực. Một số đền ở Hà Nội cũng có sự hiện diện của thần Rahu bên ngoài cổng như đền Bạch Mã. Điều này nói lên phần nào sự hội nhập tín ngưỡng của người Việt Nam.
  1. Phía trước ba lớp nhà tiền đế có đắp hòn núi non bộ.
Tam quan của đền có ba cửa và hai tầng. Trên gác tam quan có quả chuông đồng cao 1.5m, nặng 1 tấn, được đúc vào năm 1677, triều đại vua Lê Hy Tông. Tiếng chuông này đã đi vào ca dao với những câu thơ đậm chất trữ tình: “Gió đưa cành trúc la đà/ Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương”.
  1. Tượng Huyền Thiên Trấn Vũ trong đền Quán Thánh là một công trình nghệ thuật độc đáo.
Qua tam quan, du khách sẽ đến với nhà bia bên trong đền. Nhà bia có lưu văn bia do Tiến sĩ Lê Hy Vinh (nguyên Học chính tỉnh Thanh Hóa) soạn, Nguyễn Văn Ninh (Lệ mục huyện Thọ Xương) trông coi việc khắc bia. Nội dung bia nói về các thời điểm trùng tu đền. Trong đó có câu: “… Có thể làm cho giang sơn này đẹp hơn lên phải chăng chỉ có người Hà Nội? Dân khí đã hòa thì thần ban phúc cho. Điềm lành không đợi phải nói. Nay viết để khắc vào bia đá. Năm Tự Đức thứ 10 (1857) tháng 5, ngày tốt”.
  1. Đền Quán Thánh có nhiều cấu kiện chạm khắc rồng tinh xảo.
Bên phải, phía sau nhà bia, nằm sát đường Quán Thánh là đền thờ liệt sĩ. Đền được xây dạng phương đình (đình hình vuông), bên trong đặt bàn thờ với dòng chữ “Tổ quốc ghi công”; hai bên là hai cặp câu đối. Xung quanh tường treo ảnh của các liệt sĩ thuộc khu vực đền Quán Thánh. Điều này nói lên lòng biết ơn của nhân dân với các liệt sĩ đã hi sinh cho việc bảo vệ và xây dựng đất nước.
  1. Điêu khắc rồng trang trí bờ nóc nhà tiền đế.
Qua sân bái rộng – nơi sắp xếp đội ngũ chuẩn bị cho nghi thức lễ đền – là đến cửa bái đường. Ở bậc tam cấp trước bái đường có hai lư hương lớn. Tiếp đến là bàn để chuẩn bị đồ tế lễ. Ngoài hiên bái đường, bên trái đắp nổi tượng cọp xuống núi, bên phải đắp nổi tượng cá hóa rồng. Ngoài ra, ở bên phải có bảng giới thiệu lịch sử tượng đồng Huyền Thiên Trấn Vũ.
 Chiếc khánh bằng đồng (chiều 1,10 x 1,25m) đúc vào năm Cảnh Thịnh thứ hai vẫn còn được lưu giữ ở đền Quán Thánh.
Trước kia tượng Huyền Thiên Trấn Vũ được làm bằng gỗ, đến năm 1677 được đúc lại bằng đồng đen. Tượng cao 3,07m, chu vi 8m, nặng 4 tấn. Tượng thần được đặt ở hậu cung. Tượng có khuôn mặt vuông, râu dài, tóc xõa, mặc áo đạo sĩ, ngồi trên bục đá, tay trái bắt quyết, tay phải chống gươm có rắn quấn và chống lên lưng một con rùa. Tượng Trấn Vũ là một công trình nghệ thuật độc đáo duy nhất tại Việt Nam, khẳng định nghệ thuật đúc đồng và tạc tượng của người Hà Nội cách đây hơn ba thế kỷ.
  1. Cổng tam quan đền Quán Thánh được trang trí cầu kỳ.
Tại nhà bái đường còn một pho tượng nhỏ hơn, cũng bằng đồng đen, nhiều người cho rằng đây là tượng ông Trùm Trọng, người thợ cả đã chỉ huy việc đúc pho tượng Trấn Vũ. Tượng này do các học trò của ông đúc để ghi nhớ công ơn của thầy. Ngoài ra, trong đền còn có chiếc khánh bằng đồng được đúc vào thời chúa Trịnh (thế kỷ 17 – 18) do đô đốc Lê Văn Ngữ quyên tiền để đúc thành. Chiếc khánh có chiều ngang 1,25m, chiều cao 1,1m.

 Cổng tam quan đền Quán Thánh chụp từ phía trong.
Ngoài nghệ thuật đúc đồng, đền Quán Thánh còn có nhiều tác phẩm nghệ thuật được chạm khắc trên cửa, cột, xà và hơn 60 bài thơ hoành phi câu đối viết bằng chữ Hán. Tác giả của các bài thơ này là những người đạt khoa bảng cao như: Thám hoa, Bảng nhãn, Bố chánh, Đốc học,… trong đó có cả thơ của vua Minh Mạng. Trên các bộ phận kiến trúc bằng gỗ của ngôi đền, các đề tài như tứ linh, dơi, cá, tùng, trúc, cúc, mai, lẵng hoa, bầu rượu, thanh gươm, cảnh sinh hoạt của trần gian và thượng giới... được chạm khắc một cách tinh xảo, mang đậm phong cách nghệ thuật thời Lê.
  1. Đền Quán thánh được coi là một quần thể kiến trúc đẹp của Thủ đô Hà Nội hôm nay. 
Cũng như đền đình Kim Liên, đền Quán Thánh là nơi sinh hoạt tín ngưỡng văn hóa nổi tiếng của người dân Hà Nội xưa và nay. Đền Quán Thánh là một di tích có giá trị về văn hóa, nghệ thuật, kiến trúc và điêu khắc, nằm bên bờ Hồ Tây cùng với tiếng chuông Trấn Vũ đã hòa nhịp vào thiên nhiên, góp phần tô điểm cho cảnh đẹp cổ kính, thơ mộng của vùng du lịch Hồ Tây – Hà Nội.
TAG: đền Quán Thánh Thăng Long Hà Nội Huyền Thiên Trấn Vũ
 
Tin khác
Món quà vô giá tặng đấng sinh thành
Món quà vô giá tặng đấng sinh thành
Kinhtedothi - Suốt cả cuộc đời tận tụy hy sinh vì con vì cháu, đã đến lúc ông bà được nghỉ ngơi, nhàn nhã, tận hưởng cuộc sống. Một chuyến nghỉ dưỡng tại resort 5 sao cùng với cả gia đình sẽ là món quà tuyệt vời nhất bạn dành cho các đấng sinh thành trong dịp Trung Thu này.
Phục hồi du lịch Đà Nẵng: Cần thông điệp an toàn
Phục hồi du lịch Đà Nẵng: Cần thông điệp an toàn
Kinhtedothi - Gánh chịu hai đợt dịch Covid-19 liên tiếp khiến du lịch – ngành kinh tế mũi nhọn của Đà Nẵng kiệt quệ. Và khi đợt dịch thứ hai được kiểm soát thì rơi vào mùa thấp điểm du khách nên du lịch Đà Nẵng càng khó khăn trong nỗ lực phục hồi.
Resort 5 sao tại Nam Phú Quốc tung ưu đãi siêu hot
Resort 5 sao tại Nam Phú Quốc tung ưu đãi siêu hot
Kinhtedothi - Cảm giác được cùng hội bạn thân lên kế hoạch đi chơi, chuẩn bị dresscode cho những tấm hình sống ảo có một không hai, cùng những đoạn hội thoại dài bất tận để “lên kèo” thật hấp dẫn. Thanh xuân này, còn gì tuyệt vời hơn một chuyến quậy tung trời bên “cạ cứng” của mình tại Phú Quốc thần tiên và sôi động?
Quảng Ngãi xây điểm dừng chân trên đá nham thạch ngàn năm: Nhiều phản ứng trái chiều
Quảng Ngãi xây điểm dừng chân trên đá nham thạch ngàn năm: Nhiều phản ứng trái chiều
Kinhtedothi - Dù mới có 2 trong tổng số 4 điểm dừng chân ở đảo Bé (Lý Sơn, Quảng Ngãi) được xây dựng và vẫn còn tiếp tục hoàn thiện nhưng đã vấp phải luồng dư luận trái chiều.
Mẹo ăn bánh trung thu thoải mái mà không lo béo
Mẹo ăn bánh trung thu thoải mái mà không lo béo
Kinhtedothi - Bánh trung thu là thực phẩm chứa nhiều tinh bột và đường nếu bạn không biết cách ăn sẽ dễ bị mập.
Dốc A Lù - sương mù Y Tý
Dốc A Lù - sương mù Y Tý
Kinhtedothi - Tháng 9 chính là thời điểm thích hợp để các phượt thủ đi săn mây ở Y Tý (Lào Cai). Đến đây bạn sẽ có cơ hội để ngắm nhìn khung cảnh núi rừng bình yên cùng với những ruộng bậc thang mùa lúa chín đẹp tuyệt.
Chạy lại tàu du lịch Hà Nội - Lào Cai từ ngày 18/9
Chạy lại tàu du lịch Hà Nội - Lào Cai từ ngày 18/9
Kinhtedothi - Sau hơn một tháng tạm dừng vì Covid-19 tái bùng phát, tàu du lịch Hà Nội - Lào Cai sẽ được chạy trở lại vào ngày 18/9 tới.
Hạ Long ngày càng chất lừ với những trải nghiệm du lịch mới mẻ, sang xịn
Hạ Long ngày càng chất lừ với những trải nghiệm du lịch mới mẻ, sang xịn
Kinhtedpthi - Vịnh thiên đường thơ mộng, tổ hợp vui chơi giải trí hiện đại nhất Miền Bắc, khu nghỉ dưỡng đẳng cấp 5 sao cùng rất nhiều trải nghiệm sang, xịn, mịn, Hạ Long ngày càng khiến ta không ngừng ngỡ ngàng, say mê.
Mở lại 6 đường bay quốc tế đến Việt Nam: Nhen nhóm cơ hội phục hồi du lịch
Mở lại 6 đường bay quốc tế đến Việt Nam: Nhen nhóm cơ hội phục hồi du lịch
Kinhtedothi - Việc Cục Hàng không Việt Nam vừa có văn bản báo cáo Bộ GTVT hoàn thiện phương án khôi phục 6 đường bay quốc tế sẽ là bước quan trọng vực dậy ngành du lịch trong thời điểm này. Tuy nhiên, để chuẩn bị cho làn sóng khách quốc tế đến Việt Nam, DN du lịch cũng cần đẩy mạnh tái cơ cấu mô hình hoạt động, xây dựng sản phẩm phù hợp nhu cầu thực tế.
Súp lươn nổi tiếng xứ Nghệ lên sóng CNN
Súp lươn nổi tiếng xứ Nghệ lên sóng CNN
Kinhtedothi - Kênh Great Big Story của CNN đăng tải video về món súp lươn nổi tiếng xứ Nghệ. Món ăn kết hợp lươn và các loại rau, ăn kèm bánh mì, bánh đa, bánh cuốn.
Nâng tầm Nam Phú Quốc: Sun Group đã làm điều khác biệt
Nâng tầm Nam Phú Quốc: Sun Group đã làm điều khác biệt
Kinhtedothi - Phú Quốc là đại diện duy nhất của Đông Nam Á lọt Top 10 điểm đến mới nổi năm 2020 do trang web du lịch lớn nhất thế giới TripAdvisor bình chọn. Ngoài vẻ đẹp trứ danh của những bãi biển hoang sơ, thì sự vươn tầm đột phá của vùng Nam Đảo đã góp phần đưa đảo Ngọc lên bảng xếp hạng quốc tế.