Trang chủ / Văn hóa / Hà Nội thanh lịch văn minh

Khơi dậy hương vị Tết xưa

Lại Tấn 26-01-2019 09:50
Kinhtedothi - Không hẹn mà gặp, rất nhiều điểm hẹn văn hóa ở Hà Nội trong những ngày gần đây trở thành không gian Tết xưa.

Người ta trải chiếu rủ nhau gói bánh chưng, mời chuyên gia dạy cách bày bàn thờ gia tiên, cùng nghe điệu hát ca trù, nặn các con tò he… theo không khí Xuân xưa.

Trở về với nét đẹp truyền thống
Đã nhiều năm nay, người thành thị mải miết đến các siêu thị, trung tâm thương mại mua thực phẩm có sẵn chuẩn bị đón Tết. Không khí cả nhà cùng quây quần gói bánh chưng đã bắt đầu lùi xa. Chính vì vậy, không phải ngẫu nhiên, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, Hoàng thành Thăng Long hoặc cả ở những khu chung cư cao cấp người ta lại bày gạo, lá dong, thịt mỡ… hướng dẫn du khách trở về với truyền thống của ông cha ta mỗi khi Tết đến, Xuân về.

 Thi gói bánh chưng tại làng văn hóa các dân tộc Việt Nam.

Đến với chương trình “Gói bánh chưng xanh cùng người nghèo ăn Tết” năm 2019 sẽ diễn ra từ ngày 24 - 26/1 (tức ngày 19 - 21 tháng Chạp năm Mậu Tuất), tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội), công chúng sẽ được tham gia gói bánh chưng với các tăng ni, phật tử chùa Pháp Vân (Hà Nội); đại diện các cộng đồng dân tộc đang hoạt động thường xuyên tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam… Không chỉ vậy, du khách còn được các nghệ nhân làng nghề truyền thống thôn Ước Lễ, xã Tân Ước, huyện Thanh Oai, Hà Nội hướng dẫn kỹ thuật gói bánh. Bên cạnh đó, chương trình “Nét xưa Hà Nội - Thời bao cấp” do Công ty CP Đầu tư Bất động sản Hapulico và FFC Group phối hợp tổ chức sẽ cho du khách có cơ hội được trở về quá khứ, sắm Tết tại các quầy hàng mậu dịch, các cửa hàng ăn uống, trải nghiệm vừa quen vừa lạ với hình ảnh xếp hàng đổi tem phiếu lấy quà; các quầy mậu dịch cũng không còn khan hiếm hàng như xưa mà đa dạng các mặt hàng từ thời trang, làm đẹp, đồ trang trí cho tới thực phẩm chế biến, quà Tết… Mọi người được ngồi bên nhau thưởng thức các món ngon ẩm thực đường phố, đặc sản ba miền cùng nét văn hóa “trà đá vỉa hè” đặc trưng quen thuộc không thể thiếu của người Hà Nội.

"Lúc nào tôi cũng mong đến Tết để về quê ăn Tết, đụng chung một con lợn. Nghe tiếng lợn kêu nghĩa là Tết đã về tới đầu ngõ. Rồi cả nhà ngồi bên nhau gói bánh chưng. Đêm đến bắc nồi nấu bánh lại được nghe kể chuyện Tết xưa, về Tết cổ truyền. Đây là cách bố mẹ tôi giáo dục con cháu mình về hương vị Tết xưa." - TS Trần Hữu Sơn
– Phó Chủ tịch Thường trực Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam


"Các cơ quan quản lý văn hóa tổ chức các sự kiện góp phần giữ lại một số nét đẹp truyền thống là điều đáng hoan nghênh nhưng không nên nghĩ mọi thứ đều phải giữ lại như ngày xưa. Văn hóa luôn nhất thành bất biến, văn hóa luôn luôn có sự thay đổi, biến động theo thời gian, hoàn cảnh nhưng giá trị, bản chất văn hóa của con người càng ngày càng phải được hoàn thiện, tốt đẹp." - TS Nguyễn Viết Chức - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, nguyên Giám đốc Sở VH&TT Hà Nội

Những ngày này, nghệ nhân Nguyễn Ánh Tuyết, PGS.TS Trần Lâm Biền trở nên “đắt sô” vì được Ban tổ chức ở nhiều nơi mời gọi. Mặc dù vẫn chỉ là bí quyết làm sao gói bánh cho chặt, nhân đỗ và gạo nếp cho quyện; hay bày mâm ngũ quả thế nào, ý nghĩa lộc Xuân từ hai cây mía…, nhưng đi đến đâu câu chuyện của các nghệ nhân, các chuyên gia vẫn còn thời sự.
Những thú chơi trở lại
Để cho Tết thêm trọn vẹn, Sách Tết Kỷ hợi 2019 sẽ quay lại sau 60 năm vắng bóng. Với “Sách Tết Kỷ Hợi 2019”, những người làm sách mong muốn mang sách Tết trở lại, như món quà nhỏ cho ngày Xuân thêm trọn vẹn. Trao đổi với phóng viên báo Kinh tế & Đô thị, Giám đốc NXB Văn học Nguyễn Anh Vũ cho biết: “Xuất phát từ mong muốn nối dài truyền thống làm sách Tết, sách Tết Kỷ Hợi 2019 là tập hợp các văn nghệ sỹ ở cả ba miền Bắc – Trung – Nam và biên giới hải đảo. Sách có nội dung phong phú xoay quanh các chủ đề: Văn, thơ, nhạc, sử, cổ tích, bình thơ, góc nhìn, vĩ thanh. Sách được ví như một cuộc điểm tô tinh hoa sáng tạo các loại hình nghệ thuật của con người. Sự tô điểm ấy nhấn vào những cảm xúc, suy tư của những người thế hệ cũ. Còn với độc giả trẻ, qua cuốn sách, họ biết đến Tết xưa như thế nào, đồng thời nhắc nhớ về các phong tục, hương vị Tết xưa của người Việt”.
Và cũng đã trở thành thông lệ 2 năm nay, trào lưu chơi tranh con giống ngày Tết cũng đã trở lại sau nhiều chục năm vắng bóng. Kế tục danh họa Bùi Xuân Phái, Nguyễn Tư Nghiêm; các họa sĩ thời nay như: Thành Chương, Đặng Thu An, Lê Trí Dũng, Ngụy Đình Hà… đã tụ hội cùng nhau trong sân chơi “Tranh Tết Kỷ Hợi”. Với hơn 60 bức tranh mang chủ đề của con giống năm 2019, các tác giả muốn gửi gắm thông điệp, tranh không đơn giản chỉ để ngắm mà sâu sắc hơn là mang một đề tài, ý nghĩa, sự sáng tạo trong phong cách thể hiện, chất liệu rất riêng, đậm dấu ấn cá nhân. Tính thời đại, hiện thực được thể hiện khá rõ trong các bức tranh.
Sắm Tết và chơi Tết
Khi đất nước chuyển đổi sang cơ chế thị trường, cái gì cũng mua được quanh năm như bánh chứng, giò, câu đối... nên không khí sắp Tết cũng khác đi. Theo TS Nguyễn Viết Chức - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, nguyên Giám đốc Sở VH&TT Hà Nội cho rằng: “Đến Tết người ta không lo quá nhiều đến chuyện sắm Tết để ăn Tết mà chuyển dần sang chơi Tết. Điều này thể hiện xã hội đang khá lên, không chỉ chờ đến ngày Tết mới có ăn ngon, mặc đẹp nhưng kèm với đó có một số nét truyền thống bị phai nhạt đi. Ngày trước, để gói bánh chưng người ta phải gói lá dong, đi rửa lá ở những bờ ao, con sông. Nhà này gọi nhà kia tạo nên không khí Tết vui vẻ, ấm áp trong từng gia đình và cả làng xóm. Những năm kinh tế thị trường, Tết đến thậm chí vì bận làm việc, vợ chồng mỗi người làm một nơi. Bây giờ gia đình là hạt nhân chứ không phải là tam – tứ đại đồng đường nữa. Mỗi gia đình nhỏ chỉ cần 2 - 3 cái bánh chưng là đủ Tết nên mỗi nhà đặt vài cái ở hàng. Người dân không gói bánh chưng dẫn đến việc không có cả không khí Tết”.
Theo Phó Chủ tịch thường trực Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam Trần Hữu Sơn, sự thiêng hóa của những ngày Tết đã không còn. Trước đây, từ ngày đón ông Công, ông Táo đến khi hóa vàng trên bàn thờ mỗi gia đình đều phải thắp hương. Đây là lễ để đón tổ tiên về ăn Tết và tiễn tổ tiên đi. Tuy nhiên, hiện nay, hầu như nếp thiêng này không còn giữ.
Có một thực trạng đang diễn ra hàng ngày, nhưng cũng đã làm thay đổi phần nào phong tục của Tết Việt truyền thống đó là phần lớn khâu chuẩn bị Tết hiện nay đều được phân vai cho dịch vụ, ví dụ như thuê làm bánh, thuê thịt gà, thậm chí vui chơi ngày Tết cũng chuyển sang dịch vụ. Điều này là hướng đi tất yếu của nền kinh tế thị trường, tuy nhiên lại khiến thế hệ trẻ quên mất những nét đẹp trong văn hóa truyền thống của Tết Việt. Hiện nay, việc khơi gợi các hoạt động bao đời trong Tết cổ truyền lại là nhiệm vụ của các trung tâm văn hóa.

TAG: Tết xưa Văn hóa mùa xuân Tết Nguyên đán Hà Nội
 
Tin khác
Thua ngược Shandong Luneng, Hà Nội FC lỡ hẹn AFC Champions League
Thua ngược Shandong Luneng, Hà Nội FC lỡ hẹn AFC Champions League
Kinhtedothi - Chiều nay (19/2), Hà Nội FC đã bước vào trận đấu tại trong khuôn khổ trận play-off AFC Champions League trước CLB Shandong Luneng (Trung Quốc). Thầy trò HLV Chu Đình Nghiêm đã để đối thủ lội ngược dòng và chấp nhận thua với quả 1- 4.
Lệ Quyên và Quang Lê tái hiện bản “hit” gần 100 triệu view trên sân khấu
Lệ Quyên và Quang Lê tái hiện bản “hit” gần 100 triệu view trên sân khấu
Kinhtedothi - Lệ Quyên và Quang Lê sẽ cùng xuất hiện trong liveshow “Sầu tím thiệp hồng - Lệ Quyên, Quang Lê cùng những người bạn” diễn ra vào tối 8/3/2019 tại Nhà hát Hòa Bình, TP Hồ Chí Minh.
U22 Việt Nam tìm cách vượt khó khăn từ sân cỏ nhân tạo
U22 Việt Nam tìm cách vượt khó khăn từ sân cỏ nhân tạo
Kinhtedothi - Với nhiệt độ ở Phnom Penh (Campuchia) luôn ở ngưỡng 32 - 33 độ C cộng thêm sân cỏ nhân tạo không có được điều kiện tốt nhất khiến các cầu thủ U22 Việt Nam gặp khá nhiều khó khăn trong việc làm quen và thi đấu.
Độc đáo Lễ hội Cầu ngư Cảnh Dương
Độc đáo Lễ hội Cầu ngư Cảnh Dương
Kinhtedothi - Ngày 19/2 (tức 15 tháng Giêng), người dân xã biển Cảnh Dương (huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình) tổ chức Lễ cầu ngư truyền thống và phát động Lễ ra quân đánh bắt hải sản đầu năm mới 2019.
3 trọng tài Việt Nam bị loại trước thềm V-League 2019
3 trọng tài Việt Nam bị loại trước thềm V-League 2019
Kinhtedothi - Sau đợt tập huấn giai đoạn 1 để chuẩn bị cho V - League 2019, các trọng tài và trợ lý trọng tài đã trải qua các bài kiểm tra, đánh giá về thể lực.
U22 Việt Nam quyết tâm giành chiến thắng trước U22 Timor Lester
U22 Việt Nam quyết tâm giành chiến thắng trước U22 Timor Lester
Kinhtedothi - Chiều nay (19/02) đội tuyển U22 Việt Nam sẽ bước vào lượt trận thứ 2 bảng A gặp gặp đội tuyển U22 Timor Leste tại Giải U22 Đông Nam Á. Thầy trò HLV Nguyễn Quốc Tuấn cho thấy quyết tâm giành chiến thắng thứ 2 tại giải.
Biển người chen chúc, “mưa tiền lẻ” trong ngày khai ấn đền Trần
Biển người chen chúc, “mưa tiền lẻ” trong ngày khai ấn đền Trần
Kinhtedothi - Rạng sáng 19/2 (tức ngày 15 tháng Giêng năm Kỷ Hợi), đền Trần chính thức khai hội và tổ chức lễ phát ấn, hàng nghìn du khách và người dân địa phương đến dâng hương, lễ bái, du Xuân. Một lần nữa, nhiều hình ảnh phản cảm lại tiếp tục xảy ra tại ngày khai ấn.
Lễ hội Chử Đồng Tử - Tiên Dung: Tình yêu đẹp mang no ấm cho Nhân dân
Lễ hội Chử Đồng Tử - Tiên Dung: Tình yêu đẹp mang no ấm cho Nhân dân
Kinhtedothi - Sinh ra tại xã Văn Đức, huyện Gia Lâm cùng với mối duyên trời định với công chúa Tiên Dung – con gái Vua Hùng, Chử Đồng Tử là một nhân vật được ca ngợi như một vị Thánh cứu dân giúp nước, một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam.
Quảng bá thơ ca Việt Nam ra thế giới: Vượt rào cản ngôn ngữ
Quảng bá thơ ca Việt Nam ra thế giới: Vượt rào cản ngôn ngữ
Kinhtedothi - Ngày nay, thơ ca Việt Nam đã có nhiều đổi mới, phản ánh sâu sắc hiện thực đất nước, trở thành cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và các nước trên thế giới.
MU nhấn chìm Chelsea ở FA Cup
MU nhấn chìm Chelsea ở FA Cup
Kinhtedothi - M.U đã điền tên mình vào tứ kết FA Cup sau thắng lợi 2-0 trước Chelsea ngay trên sân Stamford Bridge. Thêm một thất bại cay đắng nữa cho The Blues.
U22 Việt Nam tích cực chuẩn bị cho lượt trận thứ 2 tại AFF U22 LG Cup 2019
U22 Việt Nam tích cực chuẩn bị cho lượt trận thứ 2 tại AFF U22 LG Cup 2019
Kinhtedothi - Sau khi giành trọn 3 điểm trong trận ra quân gặp U22 Philippines, chiều nay (18/2), thầy trò HLV Nguyễn Quốc Tuấn đã có buổi họp chiến thuật, rút kinh nghiệm nhằm tạo sự chuẩn bị tốt cho lượt trận thứ 2 gặp U22 Timor Leste.