Trang chủ / Đô thị / Đô thị 24h

Kiến tạo không gian đô thị bền vững

Vũ Lê 30-08-2020 06:13
Kinhtedothi - Hà Nội đã và đang triển khai xây dựng mô hình TP thông minh ứng dụng công nghệ mới thời kỳ 4.0. Theo các chuyên gia, để xây dựng TP thông minh thành công cần rất nhiều yếu tố nhưng hơn hết yếu tố thiết kế và quy hoạch phải được đặt lên hàng đầu.
Những bước đi đầu tiên
Đô thị hóa của Hà Nội những năm gần đây đã tạo động lực để phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa nhưng cũng đã để lại hệ lụy lên hệ sinh thái và môi trường đó là suy giảm đất nông nghiệp, cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường, tổn hại đa dạng sinh học...
Trong bối cảnh như vậy, việc xây dựng một TP thông minh đảm bảo các yếu tố bền vững, mang lại sự tiện ích, an toàn, thân thiện cho mọi người dân dựa trên nền tảng ứng dụng những công nghệ chủ chốt của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 là một yêu cầu cấp thiết.
Có thể nói, Hà Nội là một trong những TP tiên phong thực hiện Đề án “Phát triển đô thị thông minh bền vững Việt Nam giai đoạn 2018 - 2025 và định hướng đến năm 2030” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 950 ngày 1/8/2018. Theo đó, đề án đã xác định 3 nhóm nội hàm ưu tiên gồm: Quy hoạch đô thị thông minh, quản lý đô thị thông minh và tiện ích đô thị thông minh.
 Một góc TP nhìn từ hướng Tây. Ảnh: Phạm Hùng
Trên nền tảng cơ sở dữ liệu liên thông, Hà Nội đã có những thành công bước đầu trong việc cung cấp các tiện ích thông minh trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, giao thông, xây dựng, môi trường... TP đã thí điểm và mở rộng triển khai ứng dụng tìm kiếm và thanh toán trông giữ xe ô tô qua điện thoại di động - IPARKING; giám sát hoạt động của hệ thống xe buýt bằng thiết bị GPS và ứng dụng công nghệ RFID trong quản lý, điều hành; xử lý vi phạm thông qua hệ thống giám sát bằng camera ở Bến xe Giáp Bát...
Trong lĩnh vực tài nguyên - môi trường đã hoàn thành xây dựng hệ thống gồm 11 trạm quan trắc không khí tự động phục vụ cho công tác quan trắc môi trường không khí, hệ thống quan trắc chất lượng nước Hồ Tây, hệ thống quan trắc lượng mưa và bản đồ úng ngập trên Cổng giao tiếp điện tử TP.
Trong nông nghiệp, triển khai hệ thống thông tin điện tử ứng dụng mã QR truy xuất nguồn gốc nông sản thực phẩm bằng các thiết bị di động thông minh, đảm bảo an toàn đối với nông sản thực phẩm tại các cửa hàng kinh doanh trên địa bàn TP. Lĩnh vực thuế, tài chính, ngân hàng đã triển khai các dịch vụ thuế điện tử; đẩy mạnh các giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt với nhiều sản phẩm, dịch vụ ngân hàng...
Đáng chú ý, trước tình hình dịch bệnh Covid-19 hoành hành TP đã chủ động phát triển và công bố ứng dụng Cổng thông tin TP - Hà Nội Smart City. Ứng dụng này đã giúp người dân phản ánh, kiến nghị về y tế (về người nghi nhiễm, thông tin vi phạm), góp phần tích cực, đem lại hiệu quả cao trong công tác phòng, chống dịch Covid-19.
Tại Hội nghị thường niên lần thứ 3 của Mạng lưới đô thị thông minh ASEAN tổ chức vào tháng 7/2020 vừa qua, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Hùng cho biết, trong thời gian tới, TP sẽ tiếp tục nâng cấp, phát triển ứng dụng Hà Nội Smart City là địa chỉ duy nhất để cung cấp thông tin, dịch vụ của các lĩnh vực (chất lượng không khí, môi trường, lượng mưa, nhiệt độ... hướng dẫn về du lịch, y tế), phục vụ tương tác hai chiều trực tiếp, nhanh nhất giữa chính quyền TP với người dân và DN; tiếp nhận, giải quyết phản ánh, kiến nghị của người dân và DN với chính quyền TP.
Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm đánh giá, thời gian qua, Hà Nội đã rất tích cực trong việc phát triển các tiện ích thông minh cho dân cư đô thị và triển khai các hạ tầng kỹ thuật phục vụ các ứng dụng thông minh. Tuy nhiên, để đô thị thông minh trở thành hiện thực, không chỉ là sử dụng, ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại mà còn phải kết hợp với quy hoạch thông minh để tạo nên không gian đô thị bền vững.
Một đô thị thông minh phải hội tụ đủ: Kinh tế thông minh (phát triển bền vững, có năng lực cạnh tranh), kết cấu hạ tầng thông minh (giao thông, dịch vụ đồng bộ, phúc lợi công cộng, môi trường an toàn, giáo dục, văn hóa, lao động việc làm, phân phối...), cư dân thông minh, tài nguyên thiên nhiên, cuộc sống thông minh (chất lượng sống tốt cho mọi cư dân) và không thể thiếu là quản lý đô thị cũng phải là quản lý thông minh.
Quy hoạch cần đi trước
Trong xây dựng phát triển đô thị, quy hoạch bao giờ cũng là lĩnh vực đi trước và định hướng phát triển cho các lĩnh vực tiếp theo và với quy hoạch đô thị thông minh, vấn đề này cần được đặc biệt quan tâm hơn nữa. Cần sớm xây dựng thể chế, hành lang pháp lý về quy hoạch, đầu tư, xây dựng, quản lý, giám sát, vận hành đô thị thông minh nhằm đảm bảo tính chiến lược và bền vững.
 Người dân sử dụng ứng dụng tìm kiếm và thanh toán trông giữ xe ô tô qua điện thoại di động - IPARKING 

tại Hà Nội. Ảnh: Công Hùng

KTS Trần Huy Ánh (Hội Kiến trúc sư Hà Nội) cho rằng, để xây dựng đô thị thông minh, các giải pháp công nghệ rất quan trọng nhưng đó chỉ là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Để một TP Thông minh phát triển bền vững cần có quy hoạch đô thị thông minh, quản trị tài sản đô thị thông minh. Đó là việc duy trì, khôi phục và bảo tồn các hệ sinh thái tự nhiên, cấu trúc cảnh quan đặc trưng.
Sử dụng quỹ đất công một cách hiệu quả trong việc xây dựng hạ tầng đô thị, hạ tầng xã hội nhằm đem lại phúc lợi xã hội cho người dân một cách tối đa. Trong quy hoạch và phát triển đô thị mới cần chú trọng đến việc kết nối về hạ tầng, cảnh quan với các đô thị hiện hữu xung quanh. Hay như trong lĩnh vực giao thông cần dành tối đa nguồn lực phát triển giao thông công cộng, lĩnh vực nông nghiệp thì đó phải là một nền kinh tế tuần hoàn…
Và điều tất yếu, các chuyên gia cũng cho rằng để xây dựng không gian đô thị thông minh, trong quy hoạch xây dựng đô thị cần phải dựa trên nền tảng công nghệ. Xây dựng một hệ cơ sở dữ liệu lớn (big data) cho quy hoạch phát triển đô thị thông minh cần phải được đặc biệt lưu ý. Cơ sở dữ liệu đô thị từ lúc thiết kế, thi công dự án - công trình cho đến khi vận hành cần được số hóa và lưu trữ sử dụng lâu dài.
Các ứng dụng cho quản lý đô thị trên nền tảng thiết bị thông minh cũng sẽ truy cập và sử dụng cơ sở dữ liệu này. Thiết kế quy hoạch cần phải ứng dụng hệ thông tin địa lý GIS và kết hợp số hóa để đưa lên trên nền tảng internet giống với cách google đang làm lớp bản đồ google map để Nhà nước, DN và người dân cùng sử dụng được.
Với Dự án TP thông minh thuộc quy hoạch hai bên tuyến đường Nhật Tân - Nội Bài được khởi công vào tháng 10/2019, Hà Nội đã đặt mục tiêu kiến tạo một không gian thông minh, thuận lợi kết nối giao thông và thuận lợi cho chính người dân khi đồng bộ yếu tố hạ tầng xã hội và kỹ thuật, đồng thời là bước đệm cho sự phát triển bền vững về môi trường, kinh tế, văn hóa cho Hà Nội.
Song để dự án có thể thành công, TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm cho rằng, dự án phải thực hiện theo lộ trình, có bước đi vững chắc, hợp lý và có tầm nhìn quản lý tổng thể không để ra sai sót hay xung đột trong quá trình thực hiện.

"Phải nhìn nhận rằng, Hà Nội đã đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin hiện đại, nhất là mạng diện rộng WAN. Nhưng để có tâm thế bước vào xây dựng “thành phố thông minh” còn nhiều việc phải làm để không chỉ phát triển về công nghệ, mà còn bảo đảm các yếu tố văn hóa truyền thống được bảo lưu từ ngàn năm qua" - Ủy viên Hội Kiến trúc sư Hà Nội - KTS Trần Huy Ánh

TAG: đô thị bền vững quy hoạch TP thông minh
 
Tin khác
Tỷ lệ đô thị hóa ở Quảng Ngãi vẫn ở mức thấp
Tỷ lệ đô thị hóa ở Quảng Ngãi vẫn ở mức thấp
Kinhtedothi - Tỷ lệ đô thị hóa năm 2020 của tỉnh Quảng Ngãi ước đạt 24,5%. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa trên địa bàn tỉnh không cao, tỷ lệ đô thị hóa cũng không đồng đều.
TP Hồ Chí Minh chặn đứng làn sóng trục lợi 'đất công thành đất ông' - Bài 1: Cái kết xứng đáng cho một dự án BT bất thường
TP Hồ Chí Minh chặn đứng làn sóng trục lợi "đất công thành đất ông" - Bài 1: Cái kết xứng đáng cho một dự án BT bất thường
Kinhtedothi - Quỹ đất công khổng lồ được giao cho các doanh nghiệp Nhà nước sử dụng, chỉ bằng vài thủ thuật chuyển đổi đã biến thành đất tư nhân. Nhiều vụ việc được phát hiện, lộ rõ những khoản thất thoát cực kỳ nghiêm trọng cho nguồn lực quốc gia. Trong thời gian qua, cơ quan chức năng của TP Hồ Chí Minh đã ngăn chặn không ít các khu đất công trình biến thành đất tư. Vấn đề đặt ra, làm sao để quỹ đất công khổng lồ trở thành nguồn lực của quốc gia, không rơi vào tay của các doanh nghiệp.
Tin tức tai nạn giao thông mới nhất hôm nay 21/9: Tông ô tô đỗ bên đường, 2 người đi xe máy tử vong
Tin tức tai nạn giao thông mới nhất hôm nay 21/9: Tông ô tô đỗ bên đường, 2 người đi xe máy tử vong
Kinhtedothi - Tin tức tai nạn giao thông mới nhất hôm nay (21/9): Tông ôtô đỗ bên đường, 2 người đi xe máy tử vong; Lật xe chở trâu trên Quốc lộ 6, lái và phụ xe bị thương nặng;…
Quản lý vệ sinh môi trường trên Đại lộ Chu Văn An: Quả bóng trách nhiệm vẫn đá qua, đá lại
Quản lý vệ sinh môi trường trên Đại lộ Chu Văn An: Quả bóng trách nhiệm vẫn đá qua, đá lại
Kinhtedothi - Kinh tế & Đô thị ngày 24/8 (số 197) có bài: Vì sao Đại lộ Chu Văn An ngập trong rác thải? phản ánh tình trạng tập kết rác thải sai quy định trên tuyến (đoạn từ đường Nguyễn Xiển đến đường 70) gây mất mỹ quan đô thị, vệ sinh môi trường (VSMT). Sau khi Báo phản ánh, các cơ quan chức năng đã có văn bản phản hồi, tuy nhiên, câu hỏi “đơn vị nào phải chịu trách nhiệm” trước việc để xảy ra tình trạng được nêu vẫn chưa có hồi kết.
Chính thức “mở cửa bầu trời”: Gỡ vướng để đón khách
Chính thức “mở cửa bầu trời”: Gỡ vướng để đón khách
Kinhtedothi - Chuyến bay thương mại quốc tế đầu tiên đã thực hiện thành công đánh dấu “cánh cửa bầu trời” của Việt Nam chính thức được mở. Tuy nhiên, hiện vẫn còn nhiều vướng mắc cần phải tháo gỡ ngay trước khi khách quốc tế chính thức vào nước ta.
[Điểm nóng giao thông] Nhộn nhịp bến cóc tại ngã ba Trần Thủ Độ - Vành đai 3
[Điểm nóng giao thông] Nhộn nhịp bến cóc tại ngã ba Trần Thủ Độ - Vành đai 3
Kinhtedothi - Phản ánh đến Kinh tế & Đô thị, người dân Khu đô thị Pháp Vân - Tứ Hiệp (quận Hoàng Mai) cho biết rất bức xúc trước tình trạng xe khách lập bến cóc gây cản trở giao thông, mất an ninh trật tự tại đầu phố Trần Thủ Độ, đoạn giao với đường Vành đai 3.
Xử lý taxi 'đại náo' bệnh viện: Bỏ ngỏ trách nhiệm của doanh nghiệp!
Xử lý taxi "đại náo" bệnh viện: Bỏ ngỏ trách nhiệm của doanh nghiệp!
Kinhtedothi - Tình trạng xe taxi bủa vây các cổng bệnh viện, gây mất an ninh trật tự, ATGT trên địa bàn Hà Nội đã diễn ra nhức nhối từ lâu, dẹp được ít hôm lại đâu vào đấy. Nhiều ý kiến cho rằng, việc chỉ phạt tài xế mà bỏ quên trách nhiệm của các DN là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng “ném đá ao bèo” trong xử lý vi phạm.
Dự báo xu thế thời tiết 7 ngày trong tuần các khu vực trên phạm vi cả nước
Dự báo xu thế thời tiết 7 ngày trong tuần các khu vực trên phạm vi cả nước
Kinhtedothi - Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn Trung ương, từ đêm 22-23/9 Hà Nội sẽ có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông. Không khí lạnh sẽ về tiếp ngày 23/9, trời trở lạnh với khoảng nhiệt độ 23-27 độ C.
Thực hiện dự án thu phí không dừng: Hạn chót đã cận kề
Thực hiện dự án thu phí không dừng: Hạn chót đã cận kề
Kinhtedothi - Còn hơn 3 tháng nữa là đến hạn hoàn thành theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Dự án thu phí không dừng vẫn giống như một công trường tương đối ngổn ngang với bộn bề việc phải làm.
Đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ: Phải chấm dứt sự chây ì
Đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ: Phải chấm dứt sự chây ì
Kinhtedothi - Gần đây, tại nhiều chung cư ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, cư dân liên tiếp có động thái mạnh để kiến nghị cơ quan chức năng, chủ đầu tư vào cuộc đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ (GCN). Thực tế, vấn đề này đã tồn tại từ cả chục năm qua, song vẫn chưa được giải quyết triệt để, khiến không ít nơi mất an ninh trật tự.
Thời tiết hôm nay 21/9: Các tỉnh Bắc Bộ và Hà Nội mưa giảm, trời mát mẻ
Thời tiết hôm nay 21/9: Các tỉnh Bắc Bộ và Hà Nội mưa giảm, trời mát mẻ
Kinhtedothi - Hôm nay (21/9), khu vực Hà Nội có mây, có mưa rào và dông vài nơi. Gió nhẹ. Nhiệt độ thấp nhất 24 - 26 độ C. Nhiệt độ cao nhất 29 - 31 độ C.