Trang chủ / Đô thị / Trật tự đô thị

Kinh nghiệm quản lý vỉa hè tại các đô thị thế giới - Bài 3: Không gian công cộng đáng sống

Ngọc Lan 10-03-2017 10:31
Kinhtedothi - Kinh nghiệm từ các quốc gia cho thấy, vỉa hè hoàn toàn có thể là một nét đặc sắc văn hóa cũng như đóng góp một nguồn thu đáng kể quay lại đóng góp cho việc tái tạo đô thị nếu được quản lý thích hợp.

Kinh nghiệm quản lý vỉa hè tại các đô thị thế giới - Bài 1: Xử lý nghiêm và đồng bộ


Kinh nghiệm quản lý vỉa hè tại các đô thị thế giới - Bài 2: Muốn văn minh phải cứng rắn

Quy định chặt về việc sử dụng vỉa hè
Tại Mỹ, dù ở Thủ đô Washington DC hay tại những TP đông đúc, nhiều nhà cao tầng như New York, đều có người bán hàng rong, có quán vỉa hè hay các xe bán thức ăn đậu trên phố. Tuy nhiên, việc sử dụng vỉa hè được quản lý chặt chẽ. Chính quyền các TP đều đưa ra các chính sách, quy hoạch khu vực bán hàng rong trên các tuyến phố.
Các hoạt động buôn bán, kinh doanh trên vỉa hè đều phải tuân thủ quy định chung của TP. Theo đó, để được hoạt động trên vỉa hè phải có giấy phép và phải trả phí. Hay vào ngày cao điểm có sự kiện đông người, xe bán hàng phải mua chỗ từ nhiều tháng trước. Để đảm bảo không gian đi bộ hợp lý, tháng 8/2016, giới chức thủ đô Washington ra quy định về việc các hộ kinh doanh phải đảm bảo giữ lại 1,5m cho người đi bộ.

Người bán hàng vỉa hè vẫn đảm bảo lối đi cho người đi bộ tại New York, Mỹ. Nguồn: New York Times

Còn New York đã biến Quảng trường Thời đại thành một khu vực phát triển, sầm uất với những xe bán đồ ăn, hàng lưu niệm ven đường... Vào những năm 80 của thế kỷ trước, chỉ có khoảng hơn 4.000 xe bán hàng rong thì hiện tại, con số này đã lên tới 10.000 - 12.000 xe và luôn có khoảng 2.500 người trong danh sách chờ xin cấp giấy phép. Ngay từ những năm 1980, chính quyền TP đã đặt ta một giới hạn về số lượng xe bán đồ ăn được phép hoạt động trên đường phố để hạn chế lượng khói bụi, tiếng ồn có thể ảnh hưởng tới người dân.
Để được phép kinh doanh, mỗi chủ kinh doanh phải trả khoản phí là 200 USD cho giấy phép trong thời hạn 2 năm và được phép gia hạn. Trong khi đó, mức phạt đối với những người kinh doanh không có giấy phép là khá cao so với chi phí xin giấy phép (1.300 USD). Còn nếu muốn sử dụng giấy phép chợ đen, người kinh doanh có thể phải trả khoản phí cao “ngất trời”: 25.000 USD với một giấy phép bán hàng toàn thời gian trong 2 năm. Vì vậy, nhiều người cũng e dè khi tìm đến thị trường giấy phép chợ đen, bởi khoản chênh lệch chi phí quá lớn. Ngoài ra, nguồn thu từ những “gánh hàng rong” tại New York là một khoản không hề nhỏ. Hàng năm, những người buôn bán vỉa hè đã đóng góp 293 triệu USD vào nền kinh tế Mỹ.
Biến vỉa hè thành không gian sống có “cá tính”
Tại các TP lớn của thế giới, vỉa hè không bao giờ bị “phong tỏa” mà luôn được biến thành một phần quan trọng, một nét đặc sắc không thể thiếu tạo nên không gian sống của thành phố.
Ông Fred Kent - Giám đốc Dự án Project for Public Spaces - Dự án Không gian Công cộng (PPS), Mỹ được thành lập từ năm 1975, nghiên cứu về việc lập kế hoạch và quản lý không gian công cộng, đã chia sẻ quan điểm về việc xây dựng và phát triển không gian công cộng.
Theo ông, vỉa hè chỉ để đi lại là “vỉa hè chết”. Vì vậy, cần biến vỉa hè không chỉ là nơi để di chuyển từ nơi này qua nơi khác, mà còn là nơi cộng đồng sinh hoạt, tham gia vào việc tạo dựng đặc trưng văn hóa của một TP.
Cũng theo ông Fred Kent, để xây dựng vỉa hè trở thành không gian sống hoàn chỉnh, cần sự quy hoạch đồng bộ và đảm bảo nhiều yếu tố. Thứ nhất, đó phải là nơi an toàn cho người qua lại; Thứ hai, đó phải là nơi cho hoạt động vui chơi, giải trí, thư giãn, để trao đổi và kết bạn xã hội; Thứ ba, vỉa hè phải mang nét đặc trưng của văn hóa bản địa, mang chiều sâu văn hóa của TP.
Ông gọi quá trình thiết lập không gian công cộng này là “Tạo lập nơi chốn” - Placemaking. Theo đó, các không gian công cộng cần được xây dựng dựa theo nhu cầu và giá trị của cộng đồng tại đó. Đặc biệt, các thành viên cộng đồng phải là trung tâm của quá trình quy hoạch. Đơn cử, TP Buffalo ở tiểu bang New York, cộng đồng nơi đây đã biến khu bờ biển hoang vắng thành một điểm đến hấp dẫn bằng cách đặt 100 ghế tại khu vực, mời các nhà cung cấp ẩm thực đến và tổ chức hàng trăm sự kiện như hòa nhạc, chương trình múa rối hay các lớp Zumba...
Trong khi đó, James Tuma, nhà phát triển đô thị, thành viên Viện Quy hoạch Australia cho rằng, để tối ưu hóa hiệu quả quy hoạch, điều cần làm đầu tiên là xác định ý tưởng rõ ràng, nói các khác là xác định “cá tính” cho quy hoạch. Tầm nhìn của Singapore về "TP trong khu vườn" là một ví dụ về định hướng phát triển rõ ràng. Ông James Tuma cũng cho rằng, vỉa hè hay cả những địa điểm khác nên được coi là một phần trong hệ sinh thái rộng lớn hơn của khu vực, nhấn mạnh đến sự xuyên suốt và đồng bộ trong việc xây dựng “cá tính” cho từng khu vực.
Ngoài ra, việc tạo không gian cho người đi bộ tham gia và gắn kết vào đường phố là không thể thiết. Việc New York được biến thành không gian dành cho người đi bộ hay ở London - nơi vỉa hè được quy hoạch cho xe đạp và đi bộ đã có tác động rõ rệt đối với sự hấp dẫn của các TP, nhà quy hoạch Australia dẫn chứng.

Vi phạm vỉa hè ở các nước đều bị phạt nặng. Mỗi năm, New York thu hơn nửa tỷ USD tiền phạt xe đỗ sai chỗ trong khi Canada phạt 60 USD khi đi xe lên vỉa hè. Nặng tay hơn, chính quyền Ontario đưa ra mức phạt lên đến 2.000 USD hoặc phạt tù 6 tháng với những người không tuân thủ luật.

TAG: vỉa hè đô thị nước ngoài
 
Tin khác
Kết quả cụ thể vụ lùi xe gây tai nạn trên cao tốc sẽ có trong tuần tới
Kết quả cụ thể vụ lùi xe gây tai nạn trên cao tốc sẽ có trong tuần tới
Kinhtedothi - Liên quan đến vụ án "lùi xe gây tai nạn trên cao tốc" gây xôn xao dư luận thời gian qua, sáng 13/11, trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội, Chánh án Toà án nhân dân tối cao (TANDTC) Nguyễn Hoà Bình cho biết: Một tuần sau sẽ thông tin cụ thể.
Đổi mới công tác tuyên truyền bảo vệ môi trường
Đổi mới công tác tuyên truyền bảo vệ môi trường
Kinhtedothi - Sáng 13/11 tại Đà Nẵng, Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Tăng cường, đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, hình thành ý thức bảo vệ môi trường”. PGS.TS Phạm Ngọc Linh - Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ, Môi trường (Ban Tuyên giáo Trung ương) chủ trì buổi tọa đàm.
Cảng Chu Lai có thể tiếp nhận tàu 50.000 tấn
Cảng Chu Lai có thể tiếp nhận tàu 50.000 tấn
Kinhtedothi - Đến năm 2030, Cảng Chu Lai (huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam) sẽ đảm bảo cho tàu 30.000 tấn, và có thể tiếp nhận các tàu 50.000 tấn hoặc lớn hơn lợi dụng mực nước thủy triều ra, vào cập cảng.
Hà Nội cấm sử dụng trụ sở cũ cho thuê, mượn
Hà Nội cấm sử dụng trụ sở cũ cho thuê, mượn
Kinhtedothi - Thực hiện Nghị định số 167/2017/NĐ-CP của Chính phủ quy định về việc sắp xếp lại, xử lý tài sản công.
Đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công tại quận Hai Bà Trưng
Đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công tại quận Hai Bà Trưng
Kinhtedothi - Đây là một trong những nội dung quan trọng được nêu tại Thông báo số 1130/TB-UBND truyền đạt kết luận của Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Đức Chung tại buổi làm việc với lãnh đạo quận Hai Bà Trưng mới đây, về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm và phương hướng nhiệm vụ trọng tâm 2 tháng cuối năm 2018.
G7 taxi đấu với “gã khổng lồ” Grab
G7 taxi đấu với “gã khổng lồ” Grab
Kinhtedothi - Ngày 12/11, G7 taxi chính thức tổ chức ra mắt thương hiệu mang theo tham vọng và quyết tâm định nghĩa lại khái niệm taxi truyền thống để cạnh tranh với “gã khổng lồ” Grab.
Mất bò vẫn chưa lo làm chuồng
Mất bò vẫn chưa lo làm chuồng
Kinhtedothi - Câu chuyện liên quan đến vụ xe Innova đi lùi trên cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên làm 4 người tử vong, dù chưa đi đến hồi kết và vẫn đang làm nóng các diễn đàn, thì cứ “dăm bữa, nửa tháng” lại xuất hiện thêm những trường hợp tương tự.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ: Không giữ lại trụ sở làm việc cũ để sử dụng khi chưa được phép
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ: Không giữ lại trụ sở làm việc cũ để sử dụng khi chưa được phép
Kinhtedothi - Nghiêm cấm các cơ quan, đơn vị giữ lại trụ sở làm việc cũ để sử dụng, cho thuê, cho mượn hoặc bố trí cho đơn vị khác khi chưa có quyết định của cấp có thẩm quyền.
Hà Nội: Tài xế xe sang bất cẩn gây tai nạn liên hoàn
Hà Nội: Tài xế xe sang bất cẩn gây tai nạn liên hoàn
Kinhtedothi - Sau khi gây tai nạn, tài xế Audi Q5 lùi xe lên giải phân cách, tuy nhiên, do mất kiểm soát, chiếc xe tiếp tục lao vào một phương tiện khác đi ngược chiều.
Dự kiến thời gian hoàn thành Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam
Dự kiến thời gian hoàn thành Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam
Kinhtedothi - Theo kết quả nghiên cứu tiền khả thi, Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đi qua 20 tỉnh, thành với chiều dài toàn tuyến khoảng 1.545km.
Chánh án TAND tối cao nêu 2 nghi vấn cần làm rõ vụ lùi xe gây tai nạn trên cao tốc
Chánh án TAND tối cao nêu 2 nghi vấn cần làm rõ vụ lùi xe gây tai nạn trên cao tốc
Kinhtedothi - Chánh án Tòa án nhân dân tối cao thông tin, cho tới nay chưa làm rõ được tốc độ xe Innova lùi là bao nhiêu và vẫn chưa xác định được điểm 2 ô tô đâm nhau. Đây là 2 điểm mấu chốt của vụ việc.