Trang chủ / Đô thị / Trật tự đô thị

Kinh nghiệm quản lý vỉa hè tại các đô thị thế giới - Bài 3: Không gian công cộng đáng sống

Ngọc Lan 10-03-2017 10:31
Kinhtedothi - Kinh nghiệm từ các quốc gia cho thấy, vỉa hè hoàn toàn có thể là một nét đặc sắc văn hóa cũng như đóng góp một nguồn thu đáng kể quay lại đóng góp cho việc tái tạo đô thị nếu được quản lý thích hợp.

Kinh nghiệm quản lý vỉa hè tại các đô thị thế giới - Bài 1: Xử lý nghiêm và đồng bộ


Kinh nghiệm quản lý vỉa hè tại các đô thị thế giới - Bài 2: Muốn văn minh phải cứng rắn

Quy định chặt về việc sử dụng vỉa hè
Tại Mỹ, dù ở Thủ đô Washington DC hay tại những TP đông đúc, nhiều nhà cao tầng như New York, đều có người bán hàng rong, có quán vỉa hè hay các xe bán thức ăn đậu trên phố. Tuy nhiên, việc sử dụng vỉa hè được quản lý chặt chẽ. Chính quyền các TP đều đưa ra các chính sách, quy hoạch khu vực bán hàng rong trên các tuyến phố.
Các hoạt động buôn bán, kinh doanh trên vỉa hè đều phải tuân thủ quy định chung của TP. Theo đó, để được hoạt động trên vỉa hè phải có giấy phép và phải trả phí. Hay vào ngày cao điểm có sự kiện đông người, xe bán hàng phải mua chỗ từ nhiều tháng trước. Để đảm bảo không gian đi bộ hợp lý, tháng 8/2016, giới chức thủ đô Washington ra quy định về việc các hộ kinh doanh phải đảm bảo giữ lại 1,5m cho người đi bộ.

Người bán hàng vỉa hè vẫn đảm bảo lối đi cho người đi bộ tại New York, Mỹ. Nguồn: New York Times

Còn New York đã biến Quảng trường Thời đại thành một khu vực phát triển, sầm uất với những xe bán đồ ăn, hàng lưu niệm ven đường... Vào những năm 80 của thế kỷ trước, chỉ có khoảng hơn 4.000 xe bán hàng rong thì hiện tại, con số này đã lên tới 10.000 - 12.000 xe và luôn có khoảng 2.500 người trong danh sách chờ xin cấp giấy phép. Ngay từ những năm 1980, chính quyền TP đã đặt ta một giới hạn về số lượng xe bán đồ ăn được phép hoạt động trên đường phố để hạn chế lượng khói bụi, tiếng ồn có thể ảnh hưởng tới người dân.
Để được phép kinh doanh, mỗi chủ kinh doanh phải trả khoản phí là 200 USD cho giấy phép trong thời hạn 2 năm và được phép gia hạn. Trong khi đó, mức phạt đối với những người kinh doanh không có giấy phép là khá cao so với chi phí xin giấy phép (1.300 USD). Còn nếu muốn sử dụng giấy phép chợ đen, người kinh doanh có thể phải trả khoản phí cao “ngất trời”: 25.000 USD với một giấy phép bán hàng toàn thời gian trong 2 năm. Vì vậy, nhiều người cũng e dè khi tìm đến thị trường giấy phép chợ đen, bởi khoản chênh lệch chi phí quá lớn. Ngoài ra, nguồn thu từ những “gánh hàng rong” tại New York là một khoản không hề nhỏ. Hàng năm, những người buôn bán vỉa hè đã đóng góp 293 triệu USD vào nền kinh tế Mỹ.
Biến vỉa hè thành không gian sống có “cá tính”
Tại các TP lớn của thế giới, vỉa hè không bao giờ bị “phong tỏa” mà luôn được biến thành một phần quan trọng, một nét đặc sắc không thể thiếu tạo nên không gian sống của thành phố.
Ông Fred Kent - Giám đốc Dự án Project for Public Spaces - Dự án Không gian Công cộng (PPS), Mỹ được thành lập từ năm 1975, nghiên cứu về việc lập kế hoạch và quản lý không gian công cộng, đã chia sẻ quan điểm về việc xây dựng và phát triển không gian công cộng.
Theo ông, vỉa hè chỉ để đi lại là “vỉa hè chết”. Vì vậy, cần biến vỉa hè không chỉ là nơi để di chuyển từ nơi này qua nơi khác, mà còn là nơi cộng đồng sinh hoạt, tham gia vào việc tạo dựng đặc trưng văn hóa của một TP.
Cũng theo ông Fred Kent, để xây dựng vỉa hè trở thành không gian sống hoàn chỉnh, cần sự quy hoạch đồng bộ và đảm bảo nhiều yếu tố. Thứ nhất, đó phải là nơi an toàn cho người qua lại; Thứ hai, đó phải là nơi cho hoạt động vui chơi, giải trí, thư giãn, để trao đổi và kết bạn xã hội; Thứ ba, vỉa hè phải mang nét đặc trưng của văn hóa bản địa, mang chiều sâu văn hóa của TP.
Ông gọi quá trình thiết lập không gian công cộng này là “Tạo lập nơi chốn” - Placemaking. Theo đó, các không gian công cộng cần được xây dựng dựa theo nhu cầu và giá trị của cộng đồng tại đó. Đặc biệt, các thành viên cộng đồng phải là trung tâm của quá trình quy hoạch. Đơn cử, TP Buffalo ở tiểu bang New York, cộng đồng nơi đây đã biến khu bờ biển hoang vắng thành một điểm đến hấp dẫn bằng cách đặt 100 ghế tại khu vực, mời các nhà cung cấp ẩm thực đến và tổ chức hàng trăm sự kiện như hòa nhạc, chương trình múa rối hay các lớp Zumba...
Trong khi đó, James Tuma, nhà phát triển đô thị, thành viên Viện Quy hoạch Australia cho rằng, để tối ưu hóa hiệu quả quy hoạch, điều cần làm đầu tiên là xác định ý tưởng rõ ràng, nói các khác là xác định “cá tính” cho quy hoạch. Tầm nhìn của Singapore về "TP trong khu vườn" là một ví dụ về định hướng phát triển rõ ràng. Ông James Tuma cũng cho rằng, vỉa hè hay cả những địa điểm khác nên được coi là một phần trong hệ sinh thái rộng lớn hơn của khu vực, nhấn mạnh đến sự xuyên suốt và đồng bộ trong việc xây dựng “cá tính” cho từng khu vực.
Ngoài ra, việc tạo không gian cho người đi bộ tham gia và gắn kết vào đường phố là không thể thiết. Việc New York được biến thành không gian dành cho người đi bộ hay ở London - nơi vỉa hè được quy hoạch cho xe đạp và đi bộ đã có tác động rõ rệt đối với sự hấp dẫn của các TP, nhà quy hoạch Australia dẫn chứng.

Vi phạm vỉa hè ở các nước đều bị phạt nặng. Mỗi năm, New York thu hơn nửa tỷ USD tiền phạt xe đỗ sai chỗ trong khi Canada phạt 60 USD khi đi xe lên vỉa hè. Nặng tay hơn, chính quyền Ontario đưa ra mức phạt lên đến 2.000 USD hoặc phạt tù 6 tháng với những người không tuân thủ luật.

TAG: vỉa hè đô thị nước ngoài
 
Tin khác
Tháo dỡ công trình vi phạm trật tự đô thị dọc mương Ma Khay
Tháo dỡ công trình vi phạm trật tự đô thị dọc mương Ma Khay
Kinhtedothi - Ngày 19/4, Đội Quản lý trật tự xây dựng Đô thị quận Cầu Giấy và Nam Từ Liêm đã tiến hành cưỡng chế tháo dỡ các hạng mục vi phạm trật tự đô thị dọc mương Ma Khay - khu vực giáp ranh giữa phường Yên Hòa (quận Cầu Giấy) và Mỹ Đình 2 (quận Nam Từ Liêm).
Nắng nóng tiếp tục lan rộng: Sơn La 42 độ C, tia UV tại TP Hồ Chí Minh ở mức nguy hiểm
Nắng nóng tiếp tục lan rộng: Sơn La 42 độ C, tia UV tại TP Hồ Chí Minh ở mức nguy hiểm
Kinhtedothi - Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia thông tin, ngày hôm qua (18/4), nắng nóng đã xảy ra diện rộng ở khu vực phía Tây Bắc Bộ và Trung Bộ với nền nhiệt độ phổ biến 35 - 38 độ C, nhiều nơi trên 40 độ C.
Xung quanh việc GPMB Dự án KĐT mới Thịnh Liệt: Chủ đầu tư khẳng định không quên quyền lợi của dân
Xung quanh việc GPMB Dự án KĐT mới Thịnh Liệt: Chủ đầu tư khẳng định không quên quyền lợi của dân
Kinhtedothi - Liên quan tới công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) đối với dự án khu đô thị (KĐT) mới Thịnh Liệt, Chủ tịch UBND quận Hoàng Mai Nguyễn Quang Hiếu khẳng định: Chính quyền địa phương đã phối hợp, đôn đốc chủ đầu tư dự án, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người dân trong diện phải GPMB.
Di dời trụ sở bộ, ngành ra khỏi trung tâm Hà Nội: Việc cấp thiết phải làm
Di dời trụ sở bộ, ngành ra khỏi trung tâm Hà Nội: Việc cấp thiết phải làm
Kinhtedothi - Mới đây, Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia (VIUP) đã đề xuất 3 phương án di chuyển bộ, ngành T.Ư ra khỏi trung tâm TP Hà Nội. Phương án thứ nhất là di chuyển trụ sở các bộ, ngành về khu vực Tây Hồ Tây; thứ hai di chuyển về khu vực Mễ Trì Hạ; thứ 3 di chuyển về cả hai khu vực Tây Hồ Tây và Mễ Trì Hạ.
Dừng xe ven mua nước mía, 3 người bị “ô tô điên” đâm trọng thương
Dừng xe ven mua nước mía, 3 người bị “ô tô điên” đâm trọng thương
Kinhtedothi - Thấy có quán nước mía ven đường, 3 người phụ nữ đi trên hai xe máy dừng lại mua thì bất ngờ bị một “ô tô điên” từ phía sau đâm thẳng vào.
Dừng xe bên đường sửa chữa bị xe tải đâm thẳng vào khiến 2 người tử vong
Dừng xe bên đường sửa chữa bị xe tải đâm thẳng vào khiến 2 người tử vong
Kinhtedothi - Thêm một vụ TNGT liên quan đến xe tải nữa vừa xảy ra khiến hai người tử vong tại chỗ. Điều đáng nói va chạm xảy ra khi một trong hai phương tiện đang dừng xe để sửa chữa.
90% người lớn ở Việt Nam đội mũ bảo hiểm, nhưng trẻ nhỏ thì không
90% người lớn ở Việt Nam đội mũ bảo hiểm, nhưng trẻ nhỏ thì không
Kinhtedothi - Ông Jean Todt - Đặc phái viên của Tổng thư kí Liên Hợp Quốc về an toàn giao thông đường bộ, Chủ tịch Liên đoàn ô tô quốc tế (FIA) cho biết, việc đội mũ bảo hiểm cho trẻ nhỏ khi tham gia giao thông tại Việt Nam vẫn bị xem nhẹ, dù đó là yếu tố quan trọng trong việc giảm thiểu thương vong từ tai nạn giao thông (TNGT).
Rào tôn, chống lấn chiếm 6.000m2 đất công ở Đầm Hồng
Rào tôn, chống lấn chiếm 6.000m2 đất công ở Đầm Hồng
Kinhtedothi - Ngày 18/4, Phó Chủ tịch UBND quận Thanh Xuân Đặng Hồng Thái đã trực tiếp chỉ đạo lực lượng chức năng quận Thanh Xuân, Trung tâm Phát triển quỹ đất quận và phường Khương Đình tổ chức rào tôn 6.000m2 đất công đầu Đầm Hồng để quản lý, chống lấn chiếm.
Nắng nóng gay gắt khắp cả nước, Hà Nội cao nhất 37 độ C
Nắng nóng gay gắt khắp cả nước, Hà Nội cao nhất 37 độ C
Kinhtedothi - Theo dự báo trong những ngày tới, khu vực Hà Nội trời nắng nóng, nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến 35 - 37 độ C. Trong khi đó từ nay đến 24/4, ở các tỉnh Nam Bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 36 độ C. Thời gian có nhiệt độ trên 35 độ từ 12 - 16 giờ.
Tàu, xe tăng giá vé tuyến TP Hồ Chí Minh – Nha Trang trong dịp lễ 30/4 - 1/5
Tàu, xe tăng giá vé tuyến TP Hồ Chí Minh – Nha Trang trong dịp lễ 30/4 - 1/5
Kinhtedothi - Do nhu cầu đi lại trong dịp lễ 30/4 – 1/5 tăng cao, ngành đường sắt sẽ tăng thêm chuyến, còn các nhà xe sẽ tăng giá vé phục vụ chặng TP Hồ Chí Minh – Nha Trang.
Hà Nội nâng cấp, cải tạo 10 công trình thủy lợi
Hà Nội nâng cấp, cải tạo 10 công trình thủy lợi
Kinhtedothi - Mới đây, UBND TP Hà Nội đã ban hành Văn bản số 1417/UBND-KT, chấp thuận thực hiện 10 dự án cải tạo, sửa chữa, nâng cấp các công trình thủy lợi, đê điều bị hư hỏng do các cơn bão số 3, 4 năm 2018 gây ra trên địa bàn các huyện: Chương Mỹ, Mỹ Đức, Quốc Oai bằng nguồn ngân sách TP (vốn sự nghiệp kinh tế).