Trang chủ / Đô thị / Trật tự đô thị

Kinh nghiệm quản lý vỉa hè tại các đô thị thế giới - Bài 3: Không gian công cộng đáng sống

Ngọc Lan 10-03-2017 10:31
Kinhtedothi - Kinh nghiệm từ các quốc gia cho thấy, vỉa hè hoàn toàn có thể là một nét đặc sắc văn hóa cũng như đóng góp một nguồn thu đáng kể quay lại đóng góp cho việc tái tạo đô thị nếu được quản lý thích hợp.

Kinh nghiệm quản lý vỉa hè tại các đô thị thế giới - Bài 1: Xử lý nghiêm và đồng bộ


Kinh nghiệm quản lý vỉa hè tại các đô thị thế giới - Bài 2: Muốn văn minh phải cứng rắn

Quy định chặt về việc sử dụng vỉa hè
Tại Mỹ, dù ở Thủ đô Washington DC hay tại những TP đông đúc, nhiều nhà cao tầng như New York, đều có người bán hàng rong, có quán vỉa hè hay các xe bán thức ăn đậu trên phố. Tuy nhiên, việc sử dụng vỉa hè được quản lý chặt chẽ. Chính quyền các TP đều đưa ra các chính sách, quy hoạch khu vực bán hàng rong trên các tuyến phố.
Các hoạt động buôn bán, kinh doanh trên vỉa hè đều phải tuân thủ quy định chung của TP. Theo đó, để được hoạt động trên vỉa hè phải có giấy phép và phải trả phí. Hay vào ngày cao điểm có sự kiện đông người, xe bán hàng phải mua chỗ từ nhiều tháng trước. Để đảm bảo không gian đi bộ hợp lý, tháng 8/2016, giới chức thủ đô Washington ra quy định về việc các hộ kinh doanh phải đảm bảo giữ lại 1,5m cho người đi bộ.

Người bán hàng vỉa hè vẫn đảm bảo lối đi cho người đi bộ tại New York, Mỹ. Nguồn: New York Times

Còn New York đã biến Quảng trường Thời đại thành một khu vực phát triển, sầm uất với những xe bán đồ ăn, hàng lưu niệm ven đường... Vào những năm 80 của thế kỷ trước, chỉ có khoảng hơn 4.000 xe bán hàng rong thì hiện tại, con số này đã lên tới 10.000 - 12.000 xe và luôn có khoảng 2.500 người trong danh sách chờ xin cấp giấy phép. Ngay từ những năm 1980, chính quyền TP đã đặt ta một giới hạn về số lượng xe bán đồ ăn được phép hoạt động trên đường phố để hạn chế lượng khói bụi, tiếng ồn có thể ảnh hưởng tới người dân.
Để được phép kinh doanh, mỗi chủ kinh doanh phải trả khoản phí là 200 USD cho giấy phép trong thời hạn 2 năm và được phép gia hạn. Trong khi đó, mức phạt đối với những người kinh doanh không có giấy phép là khá cao so với chi phí xin giấy phép (1.300 USD). Còn nếu muốn sử dụng giấy phép chợ đen, người kinh doanh có thể phải trả khoản phí cao “ngất trời”: 25.000 USD với một giấy phép bán hàng toàn thời gian trong 2 năm. Vì vậy, nhiều người cũng e dè khi tìm đến thị trường giấy phép chợ đen, bởi khoản chênh lệch chi phí quá lớn. Ngoài ra, nguồn thu từ những “gánh hàng rong” tại New York là một khoản không hề nhỏ. Hàng năm, những người buôn bán vỉa hè đã đóng góp 293 triệu USD vào nền kinh tế Mỹ.
Biến vỉa hè thành không gian sống có “cá tính”
Tại các TP lớn của thế giới, vỉa hè không bao giờ bị “phong tỏa” mà luôn được biến thành một phần quan trọng, một nét đặc sắc không thể thiếu tạo nên không gian sống của thành phố.
Ông Fred Kent - Giám đốc Dự án Project for Public Spaces - Dự án Không gian Công cộng (PPS), Mỹ được thành lập từ năm 1975, nghiên cứu về việc lập kế hoạch và quản lý không gian công cộng, đã chia sẻ quan điểm về việc xây dựng và phát triển không gian công cộng.
Theo ông, vỉa hè chỉ để đi lại là “vỉa hè chết”. Vì vậy, cần biến vỉa hè không chỉ là nơi để di chuyển từ nơi này qua nơi khác, mà còn là nơi cộng đồng sinh hoạt, tham gia vào việc tạo dựng đặc trưng văn hóa của một TP.
Cũng theo ông Fred Kent, để xây dựng vỉa hè trở thành không gian sống hoàn chỉnh, cần sự quy hoạch đồng bộ và đảm bảo nhiều yếu tố. Thứ nhất, đó phải là nơi an toàn cho người qua lại; Thứ hai, đó phải là nơi cho hoạt động vui chơi, giải trí, thư giãn, để trao đổi và kết bạn xã hội; Thứ ba, vỉa hè phải mang nét đặc trưng của văn hóa bản địa, mang chiều sâu văn hóa của TP.
Ông gọi quá trình thiết lập không gian công cộng này là “Tạo lập nơi chốn” - Placemaking. Theo đó, các không gian công cộng cần được xây dựng dựa theo nhu cầu và giá trị của cộng đồng tại đó. Đặc biệt, các thành viên cộng đồng phải là trung tâm của quá trình quy hoạch. Đơn cử, TP Buffalo ở tiểu bang New York, cộng đồng nơi đây đã biến khu bờ biển hoang vắng thành một điểm đến hấp dẫn bằng cách đặt 100 ghế tại khu vực, mời các nhà cung cấp ẩm thực đến và tổ chức hàng trăm sự kiện như hòa nhạc, chương trình múa rối hay các lớp Zumba...
Trong khi đó, James Tuma, nhà phát triển đô thị, thành viên Viện Quy hoạch Australia cho rằng, để tối ưu hóa hiệu quả quy hoạch, điều cần làm đầu tiên là xác định ý tưởng rõ ràng, nói các khác là xác định “cá tính” cho quy hoạch. Tầm nhìn của Singapore về "TP trong khu vườn" là một ví dụ về định hướng phát triển rõ ràng. Ông James Tuma cũng cho rằng, vỉa hè hay cả những địa điểm khác nên được coi là một phần trong hệ sinh thái rộng lớn hơn của khu vực, nhấn mạnh đến sự xuyên suốt và đồng bộ trong việc xây dựng “cá tính” cho từng khu vực.
Ngoài ra, việc tạo không gian cho người đi bộ tham gia và gắn kết vào đường phố là không thể thiết. Việc New York được biến thành không gian dành cho người đi bộ hay ở London - nơi vỉa hè được quy hoạch cho xe đạp và đi bộ đã có tác động rõ rệt đối với sự hấp dẫn của các TP, nhà quy hoạch Australia dẫn chứng.

Vi phạm vỉa hè ở các nước đều bị phạt nặng. Mỗi năm, New York thu hơn nửa tỷ USD tiền phạt xe đỗ sai chỗ trong khi Canada phạt 60 USD khi đi xe lên vỉa hè. Nặng tay hơn, chính quyền Ontario đưa ra mức phạt lên đến 2.000 USD hoặc phạt tù 6 tháng với những người không tuân thủ luật.

TAG: vỉa hè đô thị nước ngoài
 
Tin khác
Tại phường Đồng Mai (Hà Đông): Trạm trộn bê tông gây ô nhiễm thách thức pháp luật?
Tại phường Đồng Mai (Hà Đông): Trạm trộn bê tông gây ô nhiễm thách thức pháp luật?
Kinhtedothi - Đường dây nóng báo Kinh tế & Đô thị liên tục nhận được phản ánh bức xúc của người dân ở phường Đồng Mai, quận Hà Đông về tình trạng hoạt động vi phạm của trạm trộn bê tông Phúc Thành. Theo đó, hoạt động xả thải, xe bồn, xe chở vật liệu, bê tông thương phẩm cày nát đường dân sinh… gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Hà Nội: Công bố điều chỉnh phân khu đô thị N1 tại huyện Mê Linh
Hà Nội: Công bố điều chỉnh phân khu đô thị N1 tại huyện Mê Linh
Kinhtedothi - Chiều 24/9, tại trụ sở UBND huyện Mê Linh, Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội phối hợp với UBND huyện Mê Linh, tổ chức Hội nghị công bố Quyết định số 3814 phê duyệt điều chỉnh quy hoạch cục bộ phân khu đô thị N1, tỷ lệ 1/2000 thuộc địa bàn xã Đại Thịnh (huyện Mê Linh, TP Hà Nội).
Cao tốc Hạ Long - Hải Phòng dự kiến thu phí vào tháng 10/2018
Cao tốc Hạ Long - Hải Phòng dự kiến thu phí vào tháng 10/2018
Kinhtedothi - Thông tin từ Sở Giao thông vận tải tỉnh Quảng Ninh cho biết, dự kiến cao tốc Hạ Long - Hải Phòng sẽ thu phí cầu Bạch Đằng trong tháng 10 tới đây. Đồng thời, áp dụng mức chạy tối đa là 100km/giờ, tối thiểu là 60km/giờ ngay sau khi mức phí được triển khai.
Hà Nội: Nâng cấp hệ thống đê sông Nhuệ, sông Hồng giai đoạn 2018 - 2020
Hà Nội: Nâng cấp hệ thống đê sông Nhuệ, sông Hồng giai đoạn 2018 - 2020
Kinhtedothi - UBND TP Hà Nội vừa ban hành Công văn số 4390, cho ý kiến về việc đầu tư tuyến đê hữu sông Hồng và đê sông Nhuệ trên địa bàn huyện Thường Tín.
Hà Nội: Chỉ số AQI khu vực giao thông tiếp tục tăng, các điểm dân cư được cải thiện
Hà Nội: Chỉ số AQI khu vực giao thông tiếp tục tăng, các điểm dân cư được cải thiện
Kinhtedothi - Chiều 24/9, Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội) công bố chỉ số AQI trong ngày trên địa bàn Thủ đô, có 2 khu vực chất lượng không khí ở mức kém, 1 khu vực đạt mức tốt.
Đà Nẵng xây dựng cảng Liên Chiểu là vấn đề cấp bách, cần thiết
Đà Nẵng xây dựng cảng Liên Chiểu là vấn đề cấp bách, cần thiết
Kinhtedothi - Sáng 24/9, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo chủ chốt TP Đà Nẵng, nghe báo cáo về vấn đề đầu tư xây dựng cảng Liên Chiểu.
Hà Nội phân luồng giao thông phục vụ Lễ Quốc tang Chủ tịch nước Trần Đại Quang
Hà Nội phân luồng giao thông phục vụ Lễ Quốc tang Chủ tịch nước Trần Đại Quang
Kinhtedothi - Để đảm bảo an ninh, an toàn và giao thông thông suốt, an toàn phục vụ Lễ Quốc tang đồng chí Trần Đại Quang - Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Công an TP Hà Nội thông báo phân luồng giao thông và tổ chức hướng đi cho các loại phương tiện.
Đà Nẵng: Hưởng ứng Chiến dịch Làm cho thế giới sạch hơn năm 2018
Đà Nẵng: Hưởng ứng Chiến dịch Làm cho thế giới sạch hơn năm 2018
Kinhtedothi - Để hưởng ứng Chiến dịch Làm cho thế giới sạch hơn năm 2018 của Bộ TN&MT, UBND TP Đà Nẵng đã yêu cầu các sở ngành, quận, huyện và các tổ chức đoàn thể đồng loạt tổ chức các hoạt động thu gom rác thải trên toàn TP vào ngày 29/9 và 30/9.
Xe khách Đoàn Xuân vẫn duy trì bến “cóc” tại đường Nguyễn Xiển
Xe khách Đoàn Xuân vẫn duy trì bến “cóc” tại đường Nguyễn Xiển
Kinhtedothi - Thời gian qua, Kinh tế & Đô thị đã có nhiều tin, bài phản ánh hiện tượng xe khách liên tỉnh dừng đỗ đón khách gây cản trở giao thông tại khu vực nút giao Nguyễn Trãi - Vành đai 3, đặc biệt là đoạn trước cửa số nhà 66 Nguyễn Xiển.
Nên xem lại quy trình dừng xe kiểm tra trên cao tốc
Nên xem lại quy trình dừng xe kiểm tra trên cao tốc
Kinhtedothi - Đến thời điểm này, nguyên nhân của vụ lái xe Lexus dừng đỗ theo hiệu lệnh của CSGT làm nhiệm vụ bị xe tải phía sau đâm tử vong vẫn chưa được làm rõ. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia trong lĩnh vực giao thông, dù ai đúng, ai sai thì các lực lượng chức năng cũng nên xem xét lại quy trình tuần tra, kiểm tra xử lý vi phạm giao thông trên đường cao tốc.
Ngành vật liệu xây dựng Việt Nam: Đổi mới công nghệ, hướng đến vật liệu xanh
Ngành vật liệu xây dựng Việt Nam: Đổi mới công nghệ, hướng đến vật liệu xanh
Kinhtedothi - Theo đánh giá của các chuyên gia, ngành sản xuất vật liệu xây dựng (VLXD) của Việt Nam đang có nhiều dư địa để phát triển, nhưng trước mắt cần tháo gỡ những bất cập, hạn chế đang tồn tại. Phóng viên báo Kinh tế & Đô thị đã có cuộc trao đổi với Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội VLXD Việt Nam Thái Duy Sâm, về hướng phát triển lĩnh vực này.