Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Làng nghề, phố nghề qua tài liệu quý

Minh An 15-10-2020 09:38
Kinhtedothi - Hơn 130 tài liệu, tư liệu, hình ảnh tại triển lãm “Làng nghề, phố nghề Thăng Long - Hà Nội” do Trung tâm Lưu trữ quốc gia 1 thuộc Cục Văn thư và lưu trữ Nhà nước tổ chức đang mở ra những câu chuyện về một thời kỳ đầy biến động, thăng trầm hơn 100 năm của làng nghề, phố nghề tại Thủ đô.
Đấu xảo - hội tụ kỹ nghệ Thủ đô
Theo các tư liệu được trưng bày tại triển lãm, thời thuộc địa Pháp, Hà Nội là nơi diễn ra cuộc đấu xảo quy mô lớn, nơi hội tụ kỹ nghệ các ngành nghề của Thủ đô và nhiều quốc gia khác. Mô hình này nhanh chóng thu hút nhiều thợ từ các làng nghề hội tụ về Hà Nội.
Tham gia đấu xảo, người thợ còn được hưởng lương và lợi nhuận từ các sản phẩm. Dù sau đó vì hoàn cảnh lịch sử, chiến tranh dẫn đến việc chính quyền thuộc địa không tổ chức cuộc đấu xảo nào lớn như năm 1902 nhưng các cuộc đấu xảo trong nước vẫn được thực hiện. Trong đó, triển lãm mỹ nghệ ở Hà Nội do Hội Mỹ nghệ Việt - Pháp tổ chức ngày 8/12/1912 vẫn thu hút nhiều nghề tham gia.
Công chúng tìm hiểu, quan sát nghệ nhân thực hành nghề truyền thống tại triển lãm ''Làng nghề, phố nghề Thăng Long - Hà Nội''. Ảnh: Minh An
Mặt khác, theo Trung tâm Lưu trữ quốc gia 1, Chiến tranh thế giới thứ nhất đã làm đình đốn một phần hoạt động kinh tế của người Pháp ở Đông Dương. Đến nay Trung tâm mới tìm thấy tài liệu liên quan đến các ngành nghề thủ công tham dự đấu xảo Hà Nội năm 1918. Đấu xảo tiếp còn tìm thấy trong tài liệu dừng lại ở năm 1938.
Sau này, đấu xảo chỉ còn ngôi nhà trung tâm được sử dụng làm nơi cất giữ những mẫu hàng thủ công nghiệp và nông nghiệp gọi là Bảo tàng Nông công thương nghiệp rồi trở thành một nơi dạy nghề cho người làm nghề thủ công.
Ngày nay, dấu vết của một khu đấu xảo nguy nga, tráng lệ một thời đã không còn lại gì. Câu chuyện về những người thợ tới Hà Nội để xem hội chợ, tranh tài nay chỉ còn được nghệ nhân làng nghề truyền tai nhau.

Phát triển tinh hoa làng nghề

Thông qua những tư liệu, hiện vật, hình ảnh lưu trữ quý giá lần đầu tiên được công bố, bức tranh về làng nghề, phố nghề của kinh thành Thăng Long xưa, đất Kẻ Chợ trăm nghề giai đoạn thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX đã được tái hiện sinh động.
Theo các tư liệu, để tận thu thuế chợ, chính quyền Pháp đặt ra quy định về việc bán hàng rong. Nếu như dưới triều Nguyễn, các nghề thủ công phải đóng thuế sản vật thì đến thời Pháp, chính quyền quản lý xã hội theo luật của chính quốc. Các hộ sản xuất, kinh doanh mặt hàng thủ công truyền thống, sau khi đã nộp đủ thuế sẽ được cấp một tấm thẻ môn bài. Sự quy hoạch cũng như chính sách mới đã làm xáo trộn cuộc sống và hoạt động buôn bán của TP nhưng đồng thời cũng mang đến hướng đi, cơ hội mới cho họ.

Qua triển lãm, công chúng cũng thấy được cơ chế khuyến khích phát triển tay nghề và sáng tạo của người thợ thủ công. Đó là chính quyền cho tổ chức thi thợ khéo, thợ giỏi. Vì thế mặc dù giá đất tăng cao, chịu nhiều loại thuế và chính sách tận thu ở chính quốc nhưng đây lại là thời kỳ các loại nghề thủ công được phát triển mạnh mẽ, sôi động. Từ 50 năm nay, người dân làng quạt Đào Xá, tỉnh Hưng Yên đã ra Hà Nội ngụ cư buôn bán mặt hàng quạt và thường họp phiên tại số 28 phố Hàng Quạt.

PGS Nguyễn Văn Huy - nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam chia sẻ: "Việc kết nối các di sản quá khứ với đời sống hiện tại là thông điệp quan trọng để giúp xã hội nhận thức một cách sâu sắc hơn vai trò của nghề thủ công và có trách nhiệm, nghĩa vụ làm tốt hơn bảo tồn, di sản nghề thủ công của chúng ta”.

"Với hơn 100 tài liệu lần đầu tiên được công bố trong triển lãm sẽ cho chúng ta hình dung được câu chuyện các làng nghề lên phố nghề để lập nghiệp, những người thợ thủ công tham gia đấu xảo trong nước và quốc tế; đào tạo để nâng cao tay nghề cũng như mở trường, mở lớp và xây tổ đình." - Giám đốc Trung tâm lưu trữ quốc gia I Trần Thị Mai Hương

TAG: làng nghề truyền thống Thủ đô tinh hoa làng nghề
 
Tin khác
Quả bóng Vàng Việt Nam 2019: 'Viettel nguy hiểm nhờ có Trọng Hoàng và Quế Ngọc Hải'
Quả bóng Vàng Việt Nam 2019: "Viettel nguy hiểm nhờ có Trọng Hoàng và Quế Ngọc Hải"
Kinhtedothi - Theo chủ nhân Quả bóng Vàng 2019 Đỗ Hùng Dũng, Viettel là đội bóng có bản lĩnh và lối chơi riêng nhờ có những cầu thủ bản lĩnh và kinh nghiệm như: Trọng Hoàng hay Quế Ngọc Hải.
Thắng đậm Đà Nẵng, Sahako giành vị trí Á quân mùa thứ 2
Thắng đậm Đà Nẵng, Sahako giành vị trí Á quân mùa thứ 2
Kinhtedothi - Không có sai lầm cá nhân, không hoảng loạn tinh thần khi bị đối thủ gây sức ép, Sahako giành chiến thắng thuyết phục 6-1 trước Đà Nẵng, qua đó bảo vệ thành công vị trí thứ nhì của mình trên BXH.
Giải HDBank Futsal VĐQG 2020: Chiến thắng và “bay cao” qua đại dịch
Giải HDBank Futsal VĐQG 2020: Chiến thắng và “bay cao” qua đại dịch
Kinhtedothi - Những khó khăn rất lớn mà dịch COVID-19 gây ra không thể ngăn cản bước tiến thành công của Giải HDBank Futsal VĐQG 2020 với sự an toàn, chất lượng cao nhất có thể.
Giải mã giá trị di sản Đông trấn kinh thành Thăng Long
Giải mã giá trị di sản Đông trấn kinh thành Thăng Long
Kinhtedothi - Đền Bạch Mã – Đông trấn kinh thành Thăng Long, được coi là di sản có niên đại sớm nhất gắn với lịch sử hình thành của Thủ đô, hiện nằm trong khu phố cổ Hà Nội.
Nam Định, bao giờ mới hết “vận đen”?
Nam Định, bao giờ mới hết “vận đen”?
Kinhtedothi-Hai mùa giải gần đây, Nam Định không hề giành được bất cứ chiến thắng nào trên sân khách. Tưởng như với thế hơn người, Quảng Nam lại là đội đang đứng bét bảng xếp hạng thì họ sẽ có được chiến thắng quan trọng, nhưng rốt cuộc vẫn trắng tay?
Khai mạc vòng loại Press Cup 2020 khu vực Hà Nội tại SVĐ Quốc gia Mỹ Đình
Khai mạc vòng loại Press Cup 2020 khu vực Hà Nội tại SVĐ Quốc gia Mỹ Đình
Vòng loại khu vực Hà Nội, giải bóng đá báo chí toàn quốc - Press cup 2020 sẽ chính thức khai mạc vào chiều 23/10/2020 tại sân vận động Quốc gia Mỹ Đình.
Phát triển phong trào văn hóa, thể thao quần chúng: Hiệu quả từ xã hội hóa
Phát triển phong trào văn hóa, thể thao quần chúng: Hiệu quả từ xã hội hóa
Kinhtedothi - Hiện nay, tại các huyện ngoại thành Hà Nội, địa điểm vui chơi giải trí cho người dân, đặc biệt là thiếu nhi vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Chính vì vậy, nguồn lực xã hội hóa đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao đời sống, văn hóa, thể thao, tinh thần của người dân.
V.League 2020: Lộ dần con tính của các đội bóng
V.League 2020: Lộ dần con tính của các đội bóng
Kinhtedothi-Ngoại trừ Sài Gòn, 6 đội chủ nhà còn lại đều thắng. Khá nhiều trận đấu khán giả chả cần am hiểu bóng đá cũng đã nhận định chính xác kẻ thắng, người thua. Hãy cùng những cây viết thể thao chuyên nghiệp của chúng tôi nhận định về chặng nước rút về đích.
Vòng 3 giai đoạn 2 V-League 2020: Quảng Nam tìm được niềm vui trước Nam Định, Thanh Hóa thua dễ Hải Phòng
Vòng 3 giai đoạn 2 V-League 2020: Quảng Nam tìm được niềm vui trước Nam Định, Thanh Hóa thua dễ Hải Phòng
Kinhtedothi - Trong cuộc đua trụ hạng tại V-League 2020, Quảng Nam đã có được chiến thắng trước Nam Định và Hải Phòng cũng tìm được niềm vui trước Thanh Hoá.
HLV Park Hang-seo tiếp tục rèn quân đội tuyển quốc gia và U22 Việt Nam
HLV Park Hang-seo tiếp tục rèn quân đội tuyển quốc gia và U22 Việt Nam
Kinhtedothi - Nhằm tạo bước chuẩn bị tốt nhất hướng tới các nhiệm vụ quan trọng sẽ diễn ra vào năm 2021, đội tuyển quốc gia (ĐTQG) và U22 Việt Nam sẽ tập trung vào tháng 11 và tháng 12 sắp tới.
Ca sĩ Thủy Tiên quyên góp được 100 tỷ đồng ủng hộ miền Trung
Ca sĩ Thủy Tiên quyên góp được 100 tỷ đồng ủng hộ miền Trung
Kinhtedothi - Mới đây, trên trang cá nhân, ca sĩ Thủy Tiên thông báo: “Thời điểm này, số tiền Thủy Tiên quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung lũ lụt, trong vòng 1 tuần là hơn 100 tỷ đồng”.