Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Hà Nội với dự án phố đi bộ: Lấp dần khoảng trống không gian công cộng

Linh Anh 18-11-2017 09:29
Kinhtedothi - Sau phố đi bộ Hồ Gươm, Hà Nội đang rục rịch nhiều dự án như phố đi bộ Trịnh Công Sơn, phố đi bộ Phùng Hưng gắn với không gian nghệ thuật công cộng.

Những không gian này là đòi hỏi bức thiết cho những đô thị di sản như Hà Nội.

Lãng quên lợi ích tinh thần
Trong một toạ đàm mới đây về không gian công cộng ở đô thị, TS Nguyễn Quang - Giám đốc UN-Habitat (Chương trình Định cư con người Liên Hợp quốc) nhận định, trong các chiến lược phát triển không gian đô thị, thì không gian công cộng chiếm một vị trí quan trọng. “Đó là những đường phố, những khoảng không gian công cộng, tất cả đều góp phần cho sự phát triển của Thủ đô và tạo ra sự cân bằng trong xã hội” – TS Nguyễn Quang chia sẻ. Trong bối cảnh thay đổi khí hậu và tình trạng nóng lên của trái đất, những không gian công cộng đóng góp lớn trong việc bảo vệ bền vững môi trường. TS Nguyễn Quang nhận định: “Chúng ta hàng ngày càng quan tâm đến nguồn lợi về kinh tế, quên đi những lợi ích về mặt tinh thần mà những không gian công cộng mang lại. Khi mà mọi thứ giờ đây dần gắn với lợi ích vật chất thì việc có nhiều không gian công cộng bị thương mại hóa là rất có thể xảy ra, ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc phục vụ lợi ích cộng đồng”.

Bích họa trên phố Phùng Hưng. Ảnh: Công Hùng

Quận Hoàn Kiếm là một trong những đơn vị tích cực trong việc sắp xếp lại không gian công cộng. Sau các tuyến phố đi bộ ở khu phố cổ, Hàng Đào - Hàng Giấy, Hà Nội mạnh dạn thí điểm phố đi bộ Hồ Gươm tạo ra không gian đi bộ và vui chơi mới cho người dân và du khách dịp cuối tuần. “Trong xu thế hiện nay, nhất là khu vực lõi đô thị, việc sắp xếp lại không gian công cộng sao cho hiệu quả hơn là nhiệm vụ quận Hoàn Kiếm đang tính đến” - ông Phạm Tuấn Long - Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm thông tin.
Và không gian công cộng ở đây không chỉ là một địa điểm, một trung tâm mà còn là di sản cần được bảo tồn. TS Quang nhấn mạnh vai trò huy động nguồn lực xã hội trong sử dụng không gian công cộng, vừa khai thác không gian đó như tài sản xã hội và góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của cả văn hóa và xã hội. Bởi thực tế hiện nay, hầu hết tư duy khi sử dụng không gian công cộng đều là những tư duy từ trên xuống, tức là chính quyền Nhà nước làm cái gì thì người dân làm cái đó. Vì thế, chúng ta chưa khai thác được hết tiềm năng của chính những không gian đang có.
Dự án từng phần
Trong khi chờ đợi dự án dài hơi hơn để biến đổi cả không gian phố Phùng Hưng, UBND quận Hoàn Kiếm thực hiện chỉ đạo của TP Hà Nội chủ trì dự án Bích họa phố Phùng Hưng. 19 tác phẩm bích họa sẽ làm đẹp không gian đoạn vòm cầu dẫn lên cầu Long Biên. Theo lãnh đạo quận Hoàn Kiếm, đường dẫn cầu Long Biên, cầu Long Biên và không gian phụ cận được xác định là quần thể di sản có thể được xếp hạng và sắp được xếp hạng nên rất cần phát huy. “Việc đục thông vòm cầu chính là khôi phục lại giá trị nguyên bản, kết hợp hơi thở đời sống đương đại như ý tưởng của Chủ tịch UBND TP đưa vào các hoạt động nghệ thuật, trung tâm sáng tạo và khởi nghiệp cho thanh niên. Việc này đánh thức ý thức bảo tồn di sản đô thị của cộng đồng” - ông Phạm Tuấn Long bày tỏ.
Những ngày này phố Phùng Hưng bắt đầu có diện mạo mới khi nghệ sĩ Hàn Quốc đang dần hoàn thiện một số bức vẽ trong số 19 tác phẩm dự án làm đẹp phố Phùng Hưng. Do yếu tố lịch sử, hơn 100 vòm cầu đường sắt Phùng Hưng được xây bít lại, nay đang được nghiên cứu để đục thông kết hợp cải tạo không gian. Số vòm cầu làm bích họa thuộc phần đường dẫn lên cầu Long Biên là giai đoạn đầu tiên trong dự án cải tạo không gian Phùng Hưng. Theo lãnh đạo quận Hoàn Kiếm, những vòm cầu này không nằm trong số được nghiên cứu đục thông nên thuận tiện để các nghệ sĩ sáng tạo, góp phần làm đẹp khu phố. Được biết, quận Hoàn Kiếm không mấy khó khăn khi chuẩn bị mặt bằng thực hiện dự án bích họa. “Trong các bước thực hiện với dự án Phùng Hưng, bích họa là giai đoạn mở đầu, dễ thực hiện và kinh phí thấp nhất, tuy nhiên lại đóng vai trò lan tỏa và tạo hiệu quả đáng kể” - ông Long chia sẻ.
Không gian nghệ thuật mới
Tuy nhiên, bấy nhiêu không gian công cộng được hình thành ở các con phố Hà Nội thời gian qua chưa đủ. Theo nghiên cứu của KTS Đoàn Kỳ, dân cư chỉ thường xuyên hưởng thụ các không gian văn hóa trong vòng bán kính 1km. Chính vì vậy, dân cư ở khu vực Cầu Giấy, Thanh Xuân, Tây Hồ… không thể cuối tuần nào cũng lên Hồ Gươm để thưởng ngoạn phố đi bộ. Đánh thức và mở rộng không gian cận kề khu phố cổ là tham vọng của những người quan tâm tới di sản đô thị Hà Nội. Việc này vừa góp phần cải tạo không gian công cộng, đồng thời đem tới không gian có giá trị cao hơn, hiệu quả hơn. Theo ông Phạm Tuấn Long, “việc này cũng giống như tổ chức phố đi bộ. Nếu chỉ để là đường phố thì không có gì đặc biệt, biến TP đi bộ làm thay đổi hoàn toàn các hoạt động từ kinh tế, văn hóa tới xã hội”. Một trong những điều nhìn thấy rõ nhất là sự ủng hộ, chung tay của người dân. Chẳng hạn người dân tự bỏ tiền chỉnh trang khu mặt tiền xung quanh Hồ Gươm, đầu tư cho các mặt hàng kinh doanh và hoạt động phục vụ du khách.
Tương lai toàn bộ khu phố cổ sẽ trở thành không gian đi bộ. Đó là tham vọng của quận Hoàn Kiếm, cũng là xu hướng được nhiều chuyên gia ủng hộ. Trong lúc chờ đợi, quận Hoàn Kiếm đang muốn nhân rộng không gian đi bộ khu vực xung quanh Hàng Đào - Hàng Giấy, chợ Đồng Xuân và không gian phụ cận. Dự án bích họa Phùng Hưng được xem là yếu tố lan tỏa tinh thần phát huy giá trị di sản đô thị, huy động nguồn lực xã hội. Khu vực này cũng nằm trong kế hoạch tổng thể chỉnh trang không gian chợ Đồng Xuân kết nối khu vực phụ cận.
Khi được hỏi về sự khác biệt của phố đi bộ Phùng Hưng với các không gian đã có của Hà Nội, ông Long cho biết: Nếu khu phố đi bộ Hàng Đào - Hàng Giấy gắn với thương mại, khu vực đi bộ phố cổ gắn liền với du lịch, phố đi bộ Hồ Gươm mang tính cảnh quan thì phố đi bộ Phùng Hưng sẽ trở thành không gian nghệ thuật và startup. Kiến trúc sư Nguyễn Việt Huy chịu trách nhiệm tư vấn và thiết kế dự án đục thông vòm cầu Phùng Hưng nói rằng, sau này những vòm cầu được mở ra có thể trở thành không gian thư viện, cà phê, triển lãm. Đây là việc hoàn toàn có thể làm được theo kinh nghiệm của các nước như Pháp, Đức. Tuy nhiên, diện mạo của không gian nghệ thuật này còn phụ thuộc vào “đề bài” của UBND TP Hà Nội trong thời gian tới, nhất là sau khi hoàn thiện giai đoạn thử nghiệm khảo sát và đục thông vòm cầu trong năm 2018.

Để có được một không gian công cộng như mong muốn sẽ là một vấn đề rất lớn cần đặt ra ở Hà Nội. Thủ đô đẹp trước hết quy hoạch phải tốt, mới có công trình tốt và đô thị đẹp. Khi quy hoạch chúng ta đều phải tính toán tới những công trình liền kề như: Quảng trường, nhà hát, nhà hàng. Với sự phát triển chóng mặt của xã hội dường như đã làm cho chúng ta quên đi việc gìn giữ và bảo vệ những không gian công cộng. Mặt khác, có những không gian như quảng trường, những địa điểm rất lớn vẫn chưa được khai thác đúng tiềm năng. 

Ông Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam


Việc kết hợp chương trình đưa nghệ thuật vào không gian sống do UN-Habitat thực hiện với sự huy động nguồn lực cộng đồng và sự tham gia của giới trẻ trong kiến tạo không gian công cộng xanh và an toàn tại quận Hoàn Kiếm giúp nơi đây có những tuyến phố văn hóa nghệ thuật. Mỗi con phố trong khu vực phố cổ, phố cũ Hà Nội mang trong mình lớp tầng văn hóa và nghệ thuật. Do vậy, những hoạt động trên là hoàn toàn thích hợp và logic.

KTS Lê Việt Sơn - Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam

TAG: Lấp dần khoảng trống không gian công cộng Văn hóa Thủ đô Hà Nội bích họa
 
Tin khác
“Cơn lốc đỏ” - Thể Công đợi ngày hồi sinh
“Cơn lốc đỏ” - Thể Công đợi ngày hồi sinh
Kinhtedothi - Sau 9 năm vắng bóng tại đấu trường V.League, đội bóng đại diện của Quân đội đang có sự trở lại mạnh mẽ trên bản đồ bóng đá Việt Nam.
Hội sách Liên Chiểu – Sách, Tri thức và Hội nhập 2018
Hội sách Liên Chiểu – Sách, Tri thức và Hội nhập 2018
Kinhtedothi - Tối 20/9, tại Công viên Trung tâm hành chính quận Liên Chiểu (Đà Nẵng) đã diễn ra Hội sách Liên Chiểu năm 2018. Với chủ đề “Liên Chiểu – Sách, tri thức và hội nhập", hội sách diễn ra từ ngày 20/9 đến 23/9, với 40 gian hàng của 19 đơn vị xuất bản, công ty phát hành, các nhà sách, các DN có liên quan tham gia.
Hậu vệ Quế Ngọc Hải thoát án phạt sau vòng 23 V.League 2018
Hậu vệ Quế Ngọc Hải thoát án phạt sau vòng 23 V.League 2018
Kinhtedothi - Ban kỷ luật của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) không đề cập gì đến tình huống chỉ tay vào mặt trọng tài của hậu vệ Quế Ngọc Hải của Sông Lam Nghệ An (SLNA) trong trận đấu với Than Quảng Ninh vòng 23 V.League 2018.
“Sài Gòn có một thời như thế” qua lời kể KTS Nguyễn Hữu Thái
“Sài Gòn có một thời như thế” qua lời kể KTS Nguyễn Hữu Thái
Kinhtedothi - Sài Gòn có một thời như thế - ghi chép tản mạn 1954-1975 của KTS Nguyễn Hữu Thái là một cuốn sách hay với nhiều sự kiện lịch sử sinh động một thời, kể cả một số nhân vật lịch sử chưa được nhiều lần chính sử nhắc đến được ông phác họa khá đậm nét.
Nhiều sai phạm trong công tác cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam: Nhà đầu tư chiến lược sớm rút vốn
Nhiều sai phạm trong công tác cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam: Nhà đầu tư chiến lược sớm rút vốn
Kinhtedothi - Chiều 20/9, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra “Công tác CP hóa Hãng phim truyện Việt Nam”.
Nghề đúc đồng Ngũ Xã ngày nay
Nghề đúc đồng Ngũ Xã ngày nay
Kinhtedothi - Nằm về phía Đông Bắc của Hà Nội, có một ngôi làng nhỏ nằm nhô ra trên hồ Trúc Bạch , tạo nên một bán đảo có địa thế tuyệt đẹp khu vực Hồ Tây – Trúc Bạch. Đó chính là làng Ngũ Xã thuộc phường Trúc Bạch, quận Ba Đình ngày nay. Đây là nơi đã sản sinh ra biết bao thế hệ những người làm nghề đúc đồng và các sản phẩm đồng đúc, để phục vụ đời sống của người dân kinh thành Thăng Long xưa.
Buồn, vui trong Lễ bế mạc Liên hoan cải lương toàn quốc 2018
Buồn, vui trong Lễ bế mạc Liên hoan cải lương toàn quốc 2018
Kinhtedothi - Diễn ra vào đúng thời điểm tròn 100 năm ngày cải lương ra đời và kết thúc cũng cận kề ngày giỗ Tổ ngành sân khấu, Liên hoan Cải lương toàn quốc 2018 với 15 ngày liên tục sáng đèn như một cơ duyên, một lễ báo công tưng bừng với Tổ nghiệp.
Hé lộ 'cuộc chiến' của ba huấn luyện viên The Face 2018
Hé lộ "cuộc chiến" của ba huấn luyện viên The Face 2018
Kinhtedothi – Cuối tuần này, chương trình Gương mặt “Người mẫu Việt Nam – The Face Vietnam 2018” sẽ chính thức lên sóng.
Dàn nhạc giao hưởng London trở lại
Dàn nhạc giao hưởng London trở lại
Kinhtedothi - Sau hơn một năm có đêm biểu diễn ấn tượng tại Vườn hoa Lý Thái Tổ, tối 6/10, Dàn nhạc giao hưởng London (London Symphony Orchestra) sẽ trở lại với danh mục biểu diễn hấp dẫn hơn. Đó là thông tin được Ban tổ chức chia sẻ trong cuộc họp báo chiều 19/9.
Vận động người dân từ bỏ thói quen ăn thịt chó: Việc khó nhưng cần thiết
Vận động người dân từ bỏ thói quen ăn thịt chó: Việc khó nhưng cần thiết
Kinhtedothi - Xung quanh đề xuất vận động người dân không ăn thịt chó và cấm kinh doanh thịt chó tại các quận nội thành vào năm 2021, nhiều ý kiến bày tỏ quan điểm đồng tình, coi đây là hành động mang tính nhân văn cần thiết, đồng thời, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Xếp hạng một số di tích trên địa bàn thành phố
Xếp hạng một số di tích trên địa bàn thành phố
Kinhtedothi - Ngày 17/9, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 4897/QĐ-UBND về việc xếp hạng di tích Kiến trúc - Nghệ thuật chùa Hưng Long tại xã Trung Mầu, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.