Trang chủ / Đô thị / Quy hoạch - Xây dựng

Lấy nơi gây ô nhiễm cho không gian công cộng

Vũ Lê 26-09-2020 10:14
Kinhtedothi - Hà Nội đang trong quá trình đô thị hóa nhanh, yêu cầu về nâng cao chất lượng sống cho người dân thông qua các không gian công cộng ngày càng cấp thiết. Tuy nhiên, quỹ đất sau di dời các cơ sở công nghiệp ô nhiễm trong nội đô dành ưu tiên xây dựng, phát triển công trình công cộng, công viên cây xanh hiện còn rất hạn chế.
Không gian xanh quan trọng nhưng còn thiếu
Theo kết quả khảo sát ý kiến về không gian công cộng và thăm dò quan điểm của người dân Hà Nội về việc di dời nhà máy ra khỏi khu dân cư của Nhóm làm việc vì sự tham gia của người dân (PPWG) cho thấy, 92% số người dân được hỏi cho rằng không gian công cộng là quan trọng với lối sống của họ; 79% nhìn nhận Hà Nội đang thiếu không gian công cộng; 93% số người dân được hỏi muốn nhà máy, cơ sở sản xuất ô nhiễm trong nội đô chuyển đi được thay bằng công viên.

Kết quả khảo sát này phần nào cho thấy nhu cầu thụ hưởng những tiện ích công cộng hiện đại, đa năng, quảng trường lớn, không gian mở như công viên, vườn hoa, bãi đỗ xe, công trình hạ tầng kỹ thuật xã hội, dịch vụ đô thị… luôn là niềm mong mỏi của người dân Thủ đô.
Tuy nhiên, theo KTS Đinh Đăng Hải - chuyên gia Dự án TP sống tốt thuộc Tổ chức HealthBridge Canada tại Việt Nam, Hà Nội đang rất thiếu diện tích cây xanh, hồ nước…Cụ thể, bình quân mỗi người dân Hà Nội chỉ có 3m2 diện tích không gian công cộng. Thậm chí, những người dân ở quận Hoàn Kiếm chỉ có 30cm2/người.
Như vậy, Hà Nội còn một khoảng cách rất xa mới đạt chuẩn về không gian công cộng so với các TP trên thế giới với mức 9m2/người. “Đã có nhiều minh chứng cho thấy, việc thiếu không gian công cộng tại đô thị có thể làm gia tăng căn bệnh béo phì, tai nạn giao thông… ” - KTS Đinh Đăng Hải nói.
Hà Nội đang thiếu không gian công cộng dành cho người dân nâng cao chất lượng cuộc sống
Phó Viện trưởng Kiến trúc quốc gia, PGS. TS Phạm Thúy Loan chỉ ra rằng, những không gian công cộng có khả năng tiếp cận dễ dàng, thật sự phục vụ đời sống hàng ngày của người dân tại Hà Nội đang rất thiếu. Điển hình, tại quận Thanh Xuân có diện tích gần 10km², dân số gần 300.000 người, nhưng lại không có công viên cho người dân, đây là điều bất hợp lý. Vậy làm thế nào để tăng quỹ không gian xanh cho Hà Nội trong khi không thể có thêm diện tích tại nội đô? Làm sao để người dân có cơ hội dễ dàng được tiếp cận không gian cộng cộng?

Theo PGS. TS Phạm Thúy Loan, đối với công viên, mặt nước, cây xanh sẵn có, Hà Nội cần phát huy, nâng cao khả năng phục vụ, lồng ghép các mục tiêu. Bên cạnh đó, TP cần sử dụng quỹ đất chuyển đổi từ những khu đất không sử dụng, đặc biệt với đất nhà máy đã được di dời để ưu tiên cho cây xanh, mặt nước và không gian công cộng để nâng cao chất lượng cuộc sống về mặt thể chất cũng như tinh thần của cộng đồng.
“Đây là vấn đề liên quan đến quy chuẩn phát triển đô thị. Hiện nay, quy hoạch không gian công cộng của Hà Nội chưa đạt chuẩn. Nhà nước, chính quyền phải có trách nhiệm bảo đảm chuẩn đó” - PGS. TS Phạm Thúy Loan cho hay.

Giải pháp từ đất di dời nhà máy

Để có quỹ đất cho phát triển các công trình công cộng, cây xanh, bãi đỗ xe, công trình hạ tầng xã hội và kỹ thuật đô thị, không làm tăng chất tải cho khu vực nội thành, đảm bảo cân bằng nhu cầu về hạ tầng xã hội, kỹ thuật và môi trường đô thị, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 130/QĐ-TTg năm 2015 về biện pháp, lộ trình di dời và việc sử dụng quỹ đất sau khi di dời các cơ sở sản xuất công nghiệp, bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và các cơ quan, đơn vị trong khu vực 12 quận của Hà Nội, bao gồm: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa, Tây Hồ, Hoàng Mai, Thanh Xuân, Hà Đông, Cầu Giấy, Long Biên, Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm.

Nhằm thực hiện Quyết định của Thủ tướng, UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định số 1619/QĐ-UBND ngày 16/4/2015 kiện toàn Ban chỉ đạo công tác di dời các cơ sở gây ô nhiễm môi trường và các cơ sở phải di dời theo quy hoạch xây dựng đô thị trên địa bàn TP và Quyết định số 2574/QĐ-UBND ngày 5/6/2015 thành lập tổ công tác giúp việc Ban chỉ đạo.
Từ tháng 9/2017, Thành ủy, UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo Sở TN&MT chủ trì cùng Sở QH - KT và UBND 12 quận rà soát kỹ từng cơ sở sản xuất phải di dời theo 3 nhóm: Nhóm cơ sở phải di dời do gây ô nhiễm môi trường nặng; nhóm gây ô nhiễm môi trường nhưng có thể khắc phục bằng các biện pháp công nghệ; nhóm cơ sở sản xuất phải di dời theo quy hoạch xây dựng. Qua việc rà soát, Sở TN&MT đã thiết lập hồ sơ danh mục 113 cơ sở công nghiệp đề xuất di dời do không phù hợp với quy hoạch xây dựng.
Tổ công tác liên ngành đã rà soát phân loại các quận và các doanh nghiệp có cơ sở sản xuất công nghiệp. Theo đó, loại bỏ 32 cơ sở nằm trong 113 cơ sở; bổ sung 9 cơ sở sản xuất công nghiệp sử dụng đất do không phù hợp với quy hoạch. Như vậy đến nay danh mục sản xuất công nghiệp đề xuất di dời do không phù hợp quy hoạch gồm 90 cơ sở.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, việc sử dụng đất được thu hồi sau khi di dời các nhà máy vào mục đích phát triển không gian công cộng cho người dân còn hạn chế; đồng thời chưa phù hợp chủ trương ưu tiên sử dụng quỹ đất này để xây dựng, phát triển các công trình công cộng, cây xanh, bãi đỗ xe, công trình hạ tầng xã hội và kỹ thuật đô thị, không làm tăng chất thải cho khu vực nội thành...
Theo nguyên Phó Chủ tịch HĐND TP Nguyễn Văn Hoạt, trong những năm qua, nhiều cơ sở gây ô nhiễm vẫn ngang nhiên hoạt động, quỹ đất không sử dụng hết cho thuê kinh doanh, thậm chí còn xây nhà trọ… Nhưng bằng cách nào đó các cơ sở phải di dời vẫn tìm cách để xin ở lại. Do đó, muốn di dời các cơ sở đó đòi hỏi phải có trách nhiệm, có bản lĩnh.
KTS Đinh Đăng Hải cho biết, không riêng Hà Nội, nhiều TP lớn trên thế giới đã sử dụng phương pháp tạo quỹ đất để phát triển khi di dời cơ sở sản xuất ra khỏi nội thành. Vấn đề ở đây là cần có quy hoạch và thực hiện nghiêm túc quy hoạch, có tính đến yếu tố không gian xanh. Đặc biệt, chính quyền cần huy động sự tham gia của cộng đồng trong việc đóng góp ý kiến, cũng như giám sát quá trình thực hiện các quy hoạch để Hà Nội trở thành TP đáng sống.

"Nhà nước đã có chủ trương và chính sách di dời các nhà máy công nghiệp ô nhiễm ra khỏi khu vực trung tâm và sử dụng không gian sau di dời để phát triển không gian công cộng. Sở dĩ có tình trạng một số nhà máy bị chuyển đổi mục đích sử dụng không đúng như chủ trương ban đầu là nằm ở khâu giám sát chính sách" - Phó Viện trưởng Kiến trúc quốc gia - PGS. TS Phạm Thúy Loan


"Khi chuyển một nhà máy ở Hà Nội về một địa phương, phải có điều tra về dân cư địa phương. Theo đó, bao nhiêu người có thể tham gia chuỗi lao động, sản xuất của nhà máy đó? Bao nhiêu người sẽ hưởng lợi ích và bao nhiêu người chịu thua thiệt và được đền bù thế nào?... Nếu không giải quyết được đồng bộ, toàn diện vấn đề thì sẽ chỉ đạt được cái lợi ở nơi đi mà bỏ quên vấn đề ở nơi đến. Việc di dời phải đảm bảo lợi ích hài hòa cho cả nơi đi và nơi đến thì xã hội mới có thể phát triển bền vững" - ông Lê Thanh Ý - Hội Khoa học phát triển nông thôn Việt Nam

TAG: không gian xanh Hà Nội không gian công cộng
 
Tin khác
Chi tiết thời tiết 10 ngày tới: Cả nước tiếp tục có mưa to đến rất to
Chi tiết thời tiết 10 ngày tới: Cả nước tiếp tục có mưa to đến rất to
Kinhtedothi - Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia vừa đưa ra thông tin thời tiết cả nước 10 ngày tới, tính từ đêm 23/10 đến ngày 2/11.
Thời tiết hôm nay 24/10: Miền Bắc nắng hanh, Hà Nội cao nhất 30 độ C
Thời tiết hôm nay 24/10: Miền Bắc nắng hanh, Hà Nội cao nhất 30 độ C
Kinhtedothi - Hôm nay (24/10), các tỉnh miền Bắc và Hà Nội ít mây, trời nắng; chiều tối và đêm nhiều mây, có mưa vài nơi. Sáng sớm và đêm trời lạnh. Nhiệt độ thấp nhất 19 - 22 độ C. Nhiệt độ cao nhất 28 - 30 độ C, có nơi trên 30 độ C.
Bão số 8 cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 160km, ở Vịnh Bắc Bộ biển động rất mạnh
Bão số 8 cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 160km, ở Vịnh Bắc Bộ biển động rất mạnh
Kinhtedothi - Hồi 4 giờ ngày (24/10), vị trí tâm bão số 8 cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 160km về phía Đông Đông Bắc. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 11, giật cấp 13. Từ tối nay (24/10), trên vùng biển Vịnh Bắc Bộ gió mạnh dần lên cấp 7, vùng gần tâm bão đi qua cấp 8 - 9, giật cấp 11; sóng biển cao từ 2 - 4m; biển động rất mạnh.
Cột điện bê tông rơi xuống đường cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ gây tai nạn cho xe khách
Cột điện bê tông rơi xuống đường cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ gây tai nạn cho xe khách
Kinhtedothi - Nguyên nhân xảy ra tai nạn bước đầu được xác định là do ô tô đầu kéo chở cột điện bê tông, trong quá trình di chuyển trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ bất ngờ đứt dây xích sắt chằng buộc khiến nhiều cột điện rơi xuống đường, văng vào xe ô tô khách.
Hà Nội: Tái lập trật tự, an toàn giao thông tại các bệnh viện
Hà Nội: Tái lập trật tự, an toàn giao thông tại các bệnh viện
Kinhtedothi - Công an TP Hà Nội cho biết, đơn vị đã có kế hoạch nhằm đảm bảo trật tự, an toàn giao thông; trật tự đô thị khu vực các bệnh viện trên địa bàn TP.
Tai nạn giao thông mới nhất hôm nay 23/10: Lật xe container, tài xế tử vong trong cabin
Tai nạn giao thông mới nhất hôm nay 23/10: Lật xe container, tài xế tử vong trong cabin
Kinhtedothi - Tai nạn giao thông mới nhất hôm nay (23/10): Lật xe container, tài xế mắc kẹt, tử vong trong cabin; Xe máy va chạm ô tô khiến nam thanh niên thiệt mạng.
Huy động nhân sự vận hành tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông
Huy động nhân sự vận hành tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông
Kinhtedothi - Ngày 23/10, Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội cho biết, Phó Tổng giám đốc Nguyễn Văn Ngọc vừa ký, ban hành thông báo về việc huy động nhân sự vận hành tuyến đường sắt đô thị (ĐSĐT) số 2A, Cát Linh - Hà Đông.
Dừng thu phí BOT Quảng Trị để tạo điều kiện cứu trợ bão lụt
Dừng thu phí BOT Quảng Trị để tạo điều kiện cứu trợ bão lụt
Kinhtedothi - Đây là nội dung văn bản vừa được Tổng cục Đường bộ Việt Nam gửi UBND tỉnh Quảng Trị, Cục Quản lý Đường bộ II và Công ty CP Tập đoàn Trường Thịnh.
Bão số 8 di chuyển chậm, gió giật cấp 15
Bão số 8 di chuyển chậm, gió giật cấp 15
Kinhtedothi - Bão số 8 giật cấp 15, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 280km, trong 24 - 48 giờ tới bão giảm cấp và đi vào vùng biển các tỉnh từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị.
Hà Nội: Thúc tiến độ dự án Khu liên hiệp xử lý rác thải Nam Sơn giai đoạn 2
Hà Nội: Thúc tiến độ dự án Khu liên hiệp xử lý rác thải Nam Sơn giai đoạn 2
Kinhtedothi - Ngày 23/10, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Thế Hùng đã có buổi kiểm tra công trường, làm việc với các đơn vị có liên quan về tiến độ Dự án khu liên hiệp xử lý rác thải Nam Sơn, giai đoạn 2.
TP Hồ Chí Minh: Chi hàng chục nghìn tỷ đồng, 35 tuyến đường vẫn ngập
TP Hồ Chí Minh: Chi hàng chục nghìn tỷ đồng, 35 tuyến đường vẫn ngập
Kinhtedothi - TP Hồ Chí Minh hiện có tất cả 35 tuyến đường bị ngập, tăng 18 tuyến so với cùng kỳ năm ngoái, tổng lượng mưa tăng 33% so với cùng kỳ. Trong đó có nhiều tuyến đường chỉ sau trận mưa lớn là ngập nặng.