Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Loay hoay bảo tồn cây di sản - Bài 2: Nguy cơ mai một quần thể cây di sản

Trọng Tùng 27-04-2017 10:14
Kinhtedothi - Theo Hội Bảo vệ Thiên nhiên và môi trường Việt Nam (VACNE), trên địa bàn TP Hà Nội hiện có 173 cây di sản.

Loay hoay bảo tồn cây di sản


Ít nhất 12 cây trong số này đã bị chết. Điều đáng lo ngại, nguy cơ đe dọa sự tồn vong của cây di sản vẫn đang hiện hữu từng ngày.

Chết dần vì bàn tay con người
Nằm giữa làng Cát Ngòi (xã Cát Quế, huyện Hoài Đức), cây đa tía với niên đại trên 600 năm tuổi đứng sừng sững như tô điểm thêm cho nét đặc trưng của miền quê xứ Đoài. Là một trong những quần thể đầu tiên được VACNE công nhận là cây di sản vào tháng 3/2013, tuy nhiên, cây đa tía này đang trong tình trạng bị xâm hại nghiêm trọng. Có mặt tại ngôi làng trên, chúng tôi được chứng kiến hình ảnh hàng quán, công trình phụ của người dân bủa vây xung quanh “lão cây”. Theo lời kể của một số vị cao niên trong làng, khoảng 20 năm trước, cây đa tía vẫn còn đủ 9 gốc. Tuy nhiên, trước tác động của thiên nhiên và con người, cây đa tía này hiện chỉ còn… 6 gốc. Tương tự, 8 trong tổng số 9 cây muỗm có niên đại trên 700 tuổi tại đền Voi Phục (quận Tây Hồ), được công nhận là cây di sản năm 2010 cũng đã bị chết héo và đang chờ được… đốn bỏ. Nguyên nhân theo ông Nguyễn Văn Tùng - Trưởng ban Quản lý di tích đền Voi Phục là bởi tình trạng trùng tu ngôi đền cũng như quá trình xây dựng tràn lan của cụm dân cư lân cận đã vô tình kìm hãm sự phát triển của tầng rễ. Điều tương tự cũng xảy ra với cây bồ đề tại đình Quỳnh Đô (huyện Thanh Trì). Ông Đỗ Văn Nhân - Thủ từ ngôi đình cho hay, từng có giai đoạn tại khu vực gốc cây bồ đề, không hiểu sao cơ quan chức năng địa phương cho láng xi măng phẳng lì (?!) Chỉ sau một thời gian ngắn, lá cây bồ đề bỗng dưng biến sắc và… rụng dần. Ông Nhân cùng nhiều người dân đã phải đấu tranh, đòi phá bỏ phần bê tông đè trên tầng rễ. Nhờ đó mà “lão cây” mới xanh tốt trở lại.

Cây đa tía ở xã Cát Quế (huyện Hoài Đức) bị bủa vây bởi công trình dân sinh.      Ảnh: Trọng Tùng

Bên cạnh tác động của con người, một số cây cổ thụ cũng đang chết dần do tuổi tác và ảnh hưởng của thiên tai. Đơn cử như cây đa tía ở xã Minh Phú (huyện Sóc Sơn) bị gió quật đổ năm 2013, hay cây nhãn ở làng Vạn Phúc (quận Hà Đông) bị sét đánh cháy. Theo nhận định của chuyên gia lâm sinh Lê Huy Cường - Hội Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam, rất nhiều cây cổ thụ trên địa bàn Hà Nội nói riêng, cả nước nói chung hiện đang bị nạn sâu bệnh hoành hành khiến thân cây bị mục rũa, cành cây lớn bị gãy rụng… Sự thiếu quan tâm, đầu tư chăm sóc khiến nhiều “lão cây” không thể qua khỏi. Dù vậy, trên cơ sở đánh giá sau nhiều năm công tác trong lĩnh vực bảo tồn cây di sản, ông Phùng Quang Chính - Phó trưởng ban truyền thông VACNE cho rằng, nguyên nhân khiến nhiều quần thể cây di sản chết dần chủ yếu là do tác động (vô tình hoặc hữu ý) từ bàn tay kiến thiết của con người.
Bảo tồn theo kiểu… ngẫu hứng
Cây di sản đứng trước nhiều nguy cơ bị xâm hại, chết dần, tuy nhiên, việc bảo vệ những quần thể cây di sản này hiện vẫn chưa được quan tâm đúng mức.
Theo ông Nguyễn Văn Tùng - Trưởng ban Quản lý di tích đền Voi Phục, thời gian trước, đơn vị đã huy động trong Nhân dân hơn 60 triệu đồng để thuê chuyên gia lâm sinh tới tìm giải pháp cứu chữa cho 8 cây di sản. Tuy nhiên, những “lão cây” này vẫn không thể qua khỏi. Hiện, đối với những cây muỗm đã chết, việc trồng mới, thay thế cũng gặp nhiều khó khăn do không có kinh phí để đánh gốc cây cũ đi nơi khác. Tương tự, tại xã Phú Cường (huyện Sóc Sơn), cây đa ngự trước đình Thụy Hương cũng được người dân địa phương quan tâm, gìn giữ. Ông Trần Anh Tuấn - Bí thư Đảng ủy xã Phú Cường cho biết, những năm qua, xã giao Ban quản lý di tích đình - đền Thụy Hương theo dõi sát diễn biến sinh trưởng của cây để có biện pháp chăm sóc. Mới đây, địa phương đã huy động trong Nhân dân hàng chục triệu đồng để gia cố hệ thống rễ bảo vệ “lão cây”.
Tuy nhiên, đó chỉ là nỗ lực “tự cứu” đơn lẻ của một bộ phận những người có trách nhiệm liên quan. Rất nhiều cây di sản trên địa bàn TP hiện chưa được quan tâm đúng mức. Bà Phan Thị Thu Hương - Trưởng phòng Văn hóa - thông tin thị xã Sơn Tây - một trong những địa phương có nhiều cây di sản nhất của Hà Nội cho biết, cây di sản thường gắn liền với các di tích, bởi vậy thường do ban quản lý các di tích trực tiếp trông coi. Các phòng ban chuyên môn của thị xã chỉ có vai trò hỗ trợ khi cần thiết! Trao đổi với đại diện lãnh đạo một số phòng văn hóa - thông tin các địa phương có cây di sản được biết: Nguồn kinh phí cho công tác bảo tồn quần thể có ý nghĩa lớn này gần như… không có. Chỉ khi những “lão cây” bị “bệnh”, đơn vị quản lý mới bắt đầu kêu gọi, huy động nguồn lực trong Nhân dân để cứu chữa.
Khảo sát thực tế cho thấy, mối quan tâm đối với việc bảo tồn cây di sản còn rất hạn chế, nhất là đối với những quần thể nằm ngoài phạm vi quản lý của các di tích lịch sử - văn hóa. Nỗi lo mất mát quần thể cây di sản đã không chỉ còn là nguy cơ.


(còn nữa)

TAG: bảo tồn cây di sản
 
Tin khác
Tri ân Võ vương Nguyễn Phúc Khoát - người có công định chế áo dài Việt Nam
Tri ân Võ vương Nguyễn Phúc Khoát - người có công định chế áo dài Việt Nam
Kinhtedothi - Sáng 9/7, nhằm ngày húy kỵ lần thứ 255 (1765 - 2020) của Võ Vương Nguyễn Phúc Khoát, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc, Hệ 9 Tiền biên tổ chức húy kỵ và tri ân Võ Vương Nguyễn Phúc Khoát tại lăng Trường Thái và Triệu Tổ Miếu.
“Hoa hậu đi hát” Tuyết Nga tốt nghiệp đại học thanh nhạc
“Hoa hậu đi hát” Tuyết Nga tốt nghiệp đại học thanh nhạc
Kinhtedothi - Từng được nhiều khán giả gọi bằng cái tên “hoa hậu đi hát”, Tuyết Nga đã vừa tốt nghiệp đại học thanh nhạc như để chứng minh cô là một ca sĩ chuyên nghiệp chứ không phải kiểu người đẹp lấn sân ca hát như là một trào lưu trong giới chân dài.
28 năm chờ ngày 'Sông Lam gọi Núi Hồng'
28 năm chờ ngày "Sông Lam gọi Núi Hồng"
Kinhtedothi-28 năm mới có cơ hội để chứng kiến trận derby của 2 đội bóng nằm bên 2 bờ Sông Lam. Nhưng quả thật với tình cảnh như hiện nay, người xứ Nghệ vừa mừng, vừa lo cho 2 đội bóng.
Nam Định- Quảng Ninh: Sóng ở đáy sông
Nam Định- Quảng Ninh: Sóng ở đáy sông
Kinhtedothi-Do điều lệ quy định bảo lưu điểm lượt đi, nên với cuộc đua trụ hạng không gì tốt hơn là “vật ngửa” những đội cạnh tranh trực tiếp ngay trên sân nhà. Đội bóng Nam Định đang nằm đúng thế đó khi tiếp Quảng Nam.
Ra mắt bản tiếng Việt “Báo cáo toàn cầu về Đổi mới sáng tạo trong báo chí 2020-2021”
Ra mắt bản tiếng Việt “Báo cáo toàn cầu về Đổi mới sáng tạo trong báo chí 2020-2021”
Kinhtedothi - Ngày 8/7, Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) chính thức ra mắt “Báo cáo toàn cầu về Đổi mới sáng tạo trong báo chí 2020 - 2021” bằng tiếng Việt - cuốn cẩm nang hữu ích dành cho các lãnh đạo, quản lý, các phóng viên, biên tập viên, cũng như những người làm truyền thông doanh nghiệp để thích ứng với môi trường báo chí đang thay đổi nhanh chóng.
Vòng 9 V.League 2020: “Dồn toa” và cơ hội của những đội cuối bảng xếp hạng
Vòng 9 V.League 2020: “Dồn toa” và cơ hội của những đội cuối bảng xếp hạng
Kinhtedothi-Vòng 8 được chốt lại bằng 2 sự kiện, SHB.Đà Năng đo ván Thanh Hóa bằng chính ngoại binh cũ của đội bóng xứ Thanh, cùng tiếng còi rất lạ ở sân Tam Kỳ. Không biết điều gì sẽ xẩy ra tại vòng đấu này?
SEA Games 31 tại Việt Nam sẽ không thành lập làng vận động viên
SEA Games 31 tại Việt Nam sẽ không thành lập làng vận động viên
Kinhtedothi - Theo ông Trần Đức Phấn - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục thể thao (TDTT), SEA Games 31 diễn ra tại Việt Nam sẽ không xây dựng mới hay thành lập làng vận động viên.
Hơn 100 vận động viên khuyết tật Hà Nội được khám sức khoẻ chuẩn bị cho ASEAN Paragames 11
Hơn 100 vận động viên khuyết tật Hà Nội được khám sức khoẻ chuẩn bị cho ASEAN Paragames 11
Kinhtedothi - Sáng 8/7, tại Hà Nội, Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể dục - thể thao Hà Nội đã tổ chức khám sức khỏe cho 123 vận động viên khuyết tật thuộc đoàn thể thao khuyết tật Hà Nội.
Tiếng còi xe: Đừng làm khổ nhau
Tiếng còi xe: Đừng làm khổ nhau
Kinhtedothi - Bíp bíp… Bim… bim… Tiếng còi xe giục giã. Dòng xe máy chen kín phần mặt đường bên phải mà những chiếc ô tô không thể lấn làn thêm được nữa. Mới hơn 7 giờ sáng ngày 7/7, đường Trần Duy Hưng đã chật kín xe và người. Hôm nào cũng thế, dòng xe bên làn đường vào nội thành cũng đông, nhưng hôm nay dường như chật hơn, dòng người xe cứ nhích từng chút một. Mồ hôi vã trên mặt, thấm ướt lưng áo người đi đường.
[Infographic] Vĩnh biệt Nghệ sĩ ưu tú Hoàng Yến - diễn viên gạo cội của làng điện ảnh Việt Nam
[Infographic] Vĩnh biệt Nghệ sĩ ưu tú Hoàng Yến - diễn viên gạo cội của làng điện ảnh Việt Nam
Kinhtedothi - Nghệ sĩ Ưu tú Hoàng Yến qua đời chiều 4/7 tại nhà riêng, thọ 88 tuổi. Lễ viếng của bà được cử hành vào hồi 9 giờ sáng 9/7 tại Nhà tang lễ Quốc gia số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội.
NSƯT Hoàng Yến - “của để dành” của màn ảnh Việt
NSƯT Hoàng Yến - “của để dành” của màn ảnh Việt
Kinhtedothi - Là con gái phố cổ nhưng NSƯT Hoàng Yến thường được giao vào vai phụ nữ nông thôn, nghèo khổ, những bà mẹ Việt Nam đôn hậu, suốt đời tần tảo vì chồng, vì con... Sinh năm 1933 tại Hà Nội, bà từng công tác tại Đoàn kịch – điện ảnh của Hãng Phim truyện Việt Nam. Bà vừa qua đời chiều 4/7/2020, hưởng thọ 88 tuổi.