Trang chủ / Quốc tế / Sự kiện - Bình luận

Một năm bị "ép đến cùng" của Iran trước khi quyết định phá vỡ JCPOA

Hương Thảo (Theo CGTN) 08-05-2019 18:16
Kinhtedothi - Iran hôm nay đặt ra thời hạn 60 ngày để các cường quốc thế giới đàm phán lại những điều khoản trong thỏa thuận hạt nhân 2015 - tròn 1 năm sau ngày Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi hiệp định mang tính bước ngoặt này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ký quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân JCPOA vào ngày 9/5/2018. 

Hồi đầu tuần nay, Mỹ tuyên bố triển khai một nhóm tấn công tàu sân bay và máy bay ném bom đến Trung Đông để răn đe Iran, đánh dấu lần mới nhất trong một loạt các động thái của chính quyền Washington nhằm tăng áp lực lên quốc gia Cộng hòa Hồi giáo.

Những rạn nứt giữa Washington và Tehran một lần nữa mở rộng từ một năm trước, khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran - được gọi là Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA).

Kể từ đó, chính quyền Tổng thống Trump đã áp dụng các biện pháp trừng phạt cứng rắn đối với Iran, bao gồm cả việc phong tỏa xuất khẩu dầu - nguồn sống của nước này - với mục tiêu "bỏ đói" nền kinh tế Iran.

Sau khi thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 được thực hiện, nền kinh tế của quốc gia Trung Đông đã hồi sinh với việc GDP tăng 13% trong năm 2016. Ngược lại, việc khôi phục các lệnh trừng phạt của Mỹ hồi tháng 11 năm ngoái đã gây tổn thất nặng nề cho nền kinh tế Iran, khiến GDP của nước này giảm 3,9% trong năm 2018.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự đoán nền kinh tế Iran sẽ tiếp tục giảm thêm ít nhất 6% vào năm 2019 khi chính quyền Trump tuyên bố "đưa xuất khẩu dầu của Iran về mức 0". Vào đầu năm 2018, sản lượng dầu thô của Iran đạt 3,8 triệu thùng/ngày (bpd) và nước này đã xuất khẩu khoảng 2,3 triệu bpd. Tuy nhiên các lệnh trừng phạt của Mỹ đã làm giảm đáng kể việc sản xuất dầu thô của Iran kể từ tháng 5 năm ngoái và giảm một nửa lượng xuất khẩu dầu xuống dưới 1 triệu bpd trong năm qua.

Ngoài sự cô lập về kinh tế, Mỹ cũng liên tục gây áp lực chính trị đối với Iran. Trước khi tăng cường sự hiện diện quân sự ở Trung Đông, hồi tuần trước Washington đã có động thái buộc Iran phải ngừng sản xuất uranium ở mức thấp và mở rộng nhà máy điện hạt nhân duy nhất của mình.

Chính quyền Trump cũng chỉ định Lực lượng Vệ binh Cách mạng (IRGC) của Iran là "tổ chức khủng bố nước ngoài" hồi tháng trước - đánh dấu việc lần đầu tiên quân đội một quốc gia bị liệt vào danh sách đen của Mỹ.

Trên thực tế, Iran đã nhiều lần lên án chiến dịch "gây áp lực tối đa" của Mỹ trong năm qua, trong khi nhiều cường quốc là một phần của JCPOA - bao gồm đồng minh của Mỹ là Anh, Pháp và Đức, cùng với Nga và Trung Quốc, chưa có những hành động đấu tranh cụ thể vì lợi ích của mình trước nguy cơ sụp đổ ký kết này.

Quyết định rút khỏi một phần JCPOA được Tổng thống Iran Hassan Rouhani thông báo trên truyền hình nhà nước hôm 8/5 dường như là "điểm sôi" trong căng thẳng lâu nay giữa Washington - Tehran, và cũng có thể là khởi đầu của một cuộc khủng hoảng hạt nhân trong tương lai gần.

TAG: thỏa thuận hạt nhân Iran đàm phán hạt nhân cường quốc thế giới Mỹ JCPOA
 
Tin khác
Thổ Nhĩ Kỳ sẵn sàng thiết lập vùng an toàn tại Syria nếu Mỹ trì hoãn
Thổ Nhĩ Kỳ sẵn sàng thiết lập vùng an toàn tại Syria nếu Mỹ trì hoãn
Kinhtedothi - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết, nước này đã hoàn tất công tác chuẩn bị cho việc thiết lập một khu vực an toàn ở miền Bắc Syria, dọc theo đường biên giới của Ankara.
Phố Wall đứt chuỗi tăng 3 tuần liền sau khi đoàn đàm phán Trung Quốc cắt ngắn thời gian tại Mỹ
Phố Wall đứt chuỗi tăng 3 tuần liền sau khi đoàn đàm phán Trung Quốc cắt ngắn thời gian tại Mỹ
Kinhtedothi - Dow Jones giảm 2 phiên liền, mất hơn 100 điểm khi kết thúc phiên 20/9 sau khi các quan chức thương mại Trung Quốc bất ngờ cắt ngắn thời gian tại Mỹ.
Thượng đỉnh Nga - OPEC sẽ diễn ra tại Diễn đàn năng lượng Moscow
Thượng đỉnh Nga - OPEC sẽ diễn ra tại Diễn đàn năng lượng Moscow
Kinhtedothi - Cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thư ký OPEC Mohammed Barkindo có thể được tổ chức vào ngày 2/10 tới.
 Ông Trump nói Trung Quốc là “mối đe dọa toàn cầu”, chưa cần ngay thỏa thuận với Bắc Kinh
Ông Trump nói Trung Quốc là “mối đe dọa toàn cầu”, chưa cần ngay thỏa thuận với Bắc Kinh
Kinhtedothi - Tổng thống Trump cho rằng Trung Quốc đang là một mối đe dọa với thế giới, khẳng định ông không cần phải đạt được một thỏa thuận với Bắc Kinh trước bầu cử.
Đằng sau việc đồng minh Nhật Bản và Mỹ “lệch sóng” chính sách gây sức ép lên Iran
Đằng sau việc đồng minh Nhật Bản và Mỹ “lệch sóng” chính sách gây sức ép lên Iran
Kinhtedothi - Nhật Bản không có chung quan điểm với Mỹ về việc gây sức ép đối với Iran và đang nỗ lực cân bằng mối quan hệ với cả Washington và Tehran.
Giá dầu sắp có tuần tăng mạnh nhất từ đầu năm do leo thang căng thẳng tại Trung Đông
Giá dầu sắp có tuần tăng mạnh nhất từ đầu năm do leo thang căng thẳng tại Trung Đông
Kinhtedothi - Giá dầu Brent duy trì đà tăng trong phiên ngày 20/9 do gia tăng lo ngại nguồn cung có thể bị gián đoạn sau vụ tấn công các nhà máy lọc dầu chủ chốt của Ả Rập Saudi.
Trung Quốc 'lép vế
Trung Quốc "lép vế" trước thềm đàm phán thương mại cấp cao với Mỹ
Kinhtedothi - Các cuộc đàm phán kéo dài trong hai ngày (19-20/9), nhằm đặt nền tảng cho các cuộc đàm phán cấp cao vào đầu tháng 10.
Cựu Thống đốc FED: Không phải thuế quan, bất ổn từ thương chiến khiến kinh tế toàn cầu giảm tốc
Cựu Thống đốc FED: Không phải thuế quan, bất ổn từ thương chiến khiến kinh tế toàn cầu giảm tốc
Kinhtedothi - Cựu quan chức FED cho rằng yếu tố thực sự tác động tiêu cực đến kinh tế Mỹ và tăng trưởng toàn cầu là mối đe dọa từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.
Nga đề xuất tiếp tục cung cấp khí đốt trực tiếp cho Ukraine
Nga đề xuất tiếp tục cung cấp khí đốt trực tiếp cho Ukraine
Kinhtedothi - Bộ trưởng Năng lượng Nga Alexander Novak cho biết EU, Nga và Ukraine đã nhất trí tiếp tục tham vấn về vấn đề khí đốt trong một tháng.
Thủ tướng Canada xin lỗi sau bê bối “khuôn mặt nâu”
Thủ tướng Canada xin lỗi sau bê bối “khuôn mặt nâu”
Kinhtedothi - Bức ảnh Thủ tướng Canada Justin Trudeau hóa trang với khuôn mặt màu nâu gây tranh cãi về nạn phân biệt chủng tộc nổi lên.
Những thách thức đối với đô thị hiện đại
Những thách thức đối với đô thị hiện đại
Kinhtedothi - Cuối tháng 8, đầu tháng 9 vừa qua, tại thành phố Duesseldorf của Đức đã diễn ra hội nghị quốc tế Living Together (tạm dịch là cùng chung sống) lần thứ hai của các đô thị trên thế giới.