Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Một nét Trung thu xưa

Kinhtedothi - Sắp tới Tết Trung thu, nhiều người trò chuyện và hỏi tôi về cái Tết này xưa và nay. Họ hay hỏi rằng, chúng ta sẽ bảo tồn, phát triển truyền thống văn hóa cái Tết này như thế nào trong ngày hôm nay, đặc biệt là các đô thị.

 Ảnh minh họa

Để trả lời, tôi rút cuốn sách Việt Nam phong tục của học giả Phan Kế Bính (1875 - 1921) trên giá và đọc hầu một đoạn ngắn khi cụ chép về Tết Trung thu xưa, đầu thế XX. Cụ Phan viết cuốn này và in lần đầu vào năm 1914. “Đồ trẻ con chơi trong Tết này, toàn là các thứ bồi bằng giấy, như là: voi, ngựa, kỳ lân, sư tử, rồng, hươu, tôm, cá, bươm bướm, bọ ngựa, cho chí cành hoa, giàn mướp, đèn cù, đèn xẻ rãnh, đình chùa, ông nghè đất, con thiềm thừ… Có nhà một vụ Tết, bán các đồ ấy được tới một vài trăm bạc. Mười năm nay họ lại chế ra đồ chơi bằng sắt tây, cũng tranh mối lợi của trẻ con được ít nhiều”. Các bạn già của tôi ngồi nói về các món đồ chơi phong phú của phố phường Hà Nội xưa dành cho con trẻ. Có người bật điện thoại xem những ảnh chụp, tranh vẽ cách đây 100 năm và bình luận rôm rả để bàn về việc: Bây giờ có nên trở lại những đồ chơi Trung thu xưa không?

Ngày xưa đã sản xuất, buôn bán đồ chơi Tết Trung thu rôm rả chứ không phải bây giờ mới có. Một trăm, hai trăm đồng bạc thời đó rất nhiều. Khi mà chỉ 400 đồng đã mua được một khu vườn rộng ở Ngọc Hà với căn nhà nhỏ. Lương cụ Phan lúc đó tháng là 160 đồng/tháng. Hơn nữa, cách nay 100 năm, đồ sắt tây làm đồ chơi đã ngấp nghé tranh mối lợi đó. Ấy thế mà bây giờ, đồ chơi gần như toàn là các thứ đúc bằng nhựa. Đồ chơi nhựa tràn ngập. Vừa rồi, tôi, phải đi tìm mua mặt nạ chú Tễu, tiên đồng, ngọc nữ, ông địa để dựng kịch Trung thu. Mặt nạ giấy bồi đẹp giá từ 220.000 - 250.000 một chiếc. Mặt nạ nhựa giá 40 ngàn một chiếc. Mỗi năm, theo một công bố trên báo, người Việt thải ra 1,8 triệu tấn rác thải nhựa. Tờ báo ấy chia trung bình năm, mỗi người sử dụng qua tay 41kg đồ nhựa. Trong số rác thải nhựa đó, chỉ mới 20% là được tái chế. Có nghĩa chúng ta mỗi người mỗi năm thải ra hơn 30kg thứ rác hầu như không phân hủy, tàn phá môi sinh, thổ nhưỡng, sinh quyển, thủy quyển… tóm lại là đang tàn phá môi trường sống của con người và tàn phá thiên nhiên.

Chúng ta phải tạo ra nguồn nguyên liệu dồi dào thay thế nhựa. Đến một cái cán đèn ông sao mà cũng nhựa thì hỏng. Ta có tre, rơm, cây tạp. Phải trồng rừng nhiều hơn nữa. Đừng để mỗi năm mít tinh phát động Tết trồng cây, đọc diễn văn xong, vỗ tay rồi giải tán. Nguyên liệu nhiều sẽ rẻ dần đi. Sau đó, có chính sách quy hoạch những gì được là đồ nhựa, những gì có thể thay thế bằng tre gỗ.

Mệnh lệnh cuộc sống là phải ngừng ngay đồ chơi nhựa lại. Đặc biệt môi trường đô thị. Nếu không sẽ muộn. Ngày xưa, các cụ làm bằng giấy, tre, gỗ… Nói chung là những vật liệu có xơ thực vật, thân thiện với môi trường. Hãy làm đồ chơi đúng như các cụ đã từng làm với nguyên liệu, vật liệu như thế. Hãy bắt đầu ngay bằng việc làm đồ chơi Trung thu như các cụ xưa rồi hãy nói đến việc khác.

TAG: Trung thu Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ trò chơi\r\n\r\n
 
Tin khác
Chuột trong ngụ ngôn J.La Fontaine
Chuột trong ngụ ngôn J.La Fontaine
Kinhtedothi - Chuột có nhiều loại: Chuột trù, chuột cống, chuột đồng, chuột nhắt, chuột bạch… Trong ngôn ngữ nước ngoài cũng có tên riêng cho từng loại chuột. Nhưng các nhà văn không phải nhà khoa học nên thường "cho tất cả vào một rọ", gọi là chuột hết.
Phủ đầu hoàn hảo, Arsenal giật vé vòng 5
Phủ đầu hoàn hảo, Arsenal giật vé vòng 5
Kinhtedothi - Arsenal là ông lớn phải gặp đối thủ khó chơi nhất ở vòng 4 FA Cup. Trong mùa giải này, Bournemouth từng gây ra những bất ngờ cho “Pháo thủ” trong khuôn khổ giải Ngoại hạng Anh.
Thể thao Hà Nội: Tỏa sáng tại đấu trường  SEA Games 30
Thể thao Hà Nội: Tỏa sáng tại đấu trường SEA Games 30
Kinhtedothi - Xuân Canh Tý đang rạo rực ùa về trên khắp phố phường Thủ đô. Hòa trong không khí rộn ràng vào Xuân, dư âm chiến thắng ngọt ngào của thể thao Việt Nam tại SEA Games 30 vẫn còn ngây ngất trong lòng những người hâm mộ. Và trong thành tích ấn tượng ấy, có sự đóng góp rất lớn của thể thao Hà Nội.
Trang sách ban mai
Trang sách ban mai
Kinhtedothi - Về thăm chùa Vĩnh Nghiêm/Chợt nghe có tiếng kinh giảng
Vòng 4 đơn nam Australian Open: Nadal giành chiến thắng nghẹt thở trước 'trai hư' Kyrgios
Vòng 4 đơn nam Australian Open: Nadal giành chiến thắng nghẹt thở trước "trai hư" Kyrgios
Kinhtedothi - Thể lực xuống thấy rõ khiến Kyrgios không còn duy trì được tính bất ngờ trong những cú đánh và để Nadal tận dụng thành công với chiến thắng 7-4, qua đó thắng set 4, đồng thời giành vé vào tứ kết với thắng lợi chung cuộc với các tỉ số 6-3, 3-6, 7-6 (8-6), 7-6 (7-4).
Cấm hoạt động những người hành nghề viết sớ cầu con tại phủ Tây Hồ
Cấm hoạt động những người hành nghề viết sớ cầu con tại phủ Tây Hồ
Kinhtedothi - Sau khi báo Kinh tế & Đô thị phản ánh tình trạng xin sớ cầu con tại Phủ Tây Hồ, lực lượng chức năng phường Quảng An (quận Tây Hồ) đã tiến hành xử lý những đối tượng hành nghề viết sớ cầu con, lấy giá cao trong khuôn viên di tích phủ Tây Hồ.
Phố sách Xuân đông vui ngày Tết
Phố sách Xuân đông vui ngày Tết
Kinhtedothi - Ngày mùng 3 Tết, Phố sách Xuân Canh Tý 2020 chính thức khai mạc, thu hút đông đảo người dân và du khách đến du Xuân, trải nghiệm văn hóa đọc.
Virus corona thiêu trụi tỷ USD, phá hủy showbiz Trung Quốc
Virus corona thiêu trụi tỷ USD, phá hủy showbiz Trung Quốc
Virus corona đã đè nặng ngành công nghiệp giải trí Hoa ngữ khiến nhiều hoạt động bị ngưng trệ, đóng băng chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.
Phủ Tây Hồ: 300.000 đồng/lần viết sớ cầu con trai
Phủ Tây Hồ: 300.000 đồng/lần viết sớ cầu con trai
Kinhtedothi - Sáng mùng 3 Tết Nguyên đán Canh Tý (27/1), tại Phủ Tây Hồ xuất hiện dịch vụ viết sớ, cầu con trai với giá 300.000 đồng/lần.
Đền Sóc sẵn sàng cho mùa lễ hội 2020
Đền Sóc sẵn sàng cho mùa lễ hội 2020
Kinhtedothi - Được tổ chức từ ngày 30/1 - 1/2/2020 (tức ngày 6 - 8 tháng Giêng năm Canh Tý), lễ hội đền Sóc là một trong những nét văn hóa truyền thống, món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân địa phương và du khách thập phương.
Nhiều hoạt động văn hóa hấp dẫn tại Phố sách Xuân Canh Tý 2020
Nhiều hoạt động văn hóa hấp dẫn tại Phố sách Xuân Canh Tý 2020
Kinhtedothi - Sáng 27/1 ( tức mùng 3 Tết Nguyên đán Canh Tý) UBND quận Hoàn Kiếm phối hợp với Sở TT&TT Hà Nội tổ chức lễ khai mạc Phố sách Xuân Canh Tý. Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Ngô Văn Quý và Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy Nguyễn Văn Phong đã đến dự và cắt băng khai mạc.