Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Một nét Trung thu xưa

Kinhtedothi - Sắp tới Tết Trung thu, nhiều người trò chuyện và hỏi tôi về cái Tết này xưa và nay. Họ hay hỏi rằng, chúng ta sẽ bảo tồn, phát triển truyền thống văn hóa cái Tết này như thế nào trong ngày hôm nay, đặc biệt là các đô thị.

 Ảnh minh họa

Để trả lời, tôi rút cuốn sách Việt Nam phong tục của học giả Phan Kế Bính (1875 - 1921) trên giá và đọc hầu một đoạn ngắn khi cụ chép về Tết Trung thu xưa, đầu thế XX. Cụ Phan viết cuốn này và in lần đầu vào năm 1914. “Đồ trẻ con chơi trong Tết này, toàn là các thứ bồi bằng giấy, như là: voi, ngựa, kỳ lân, sư tử, rồng, hươu, tôm, cá, bươm bướm, bọ ngựa, cho chí cành hoa, giàn mướp, đèn cù, đèn xẻ rãnh, đình chùa, ông nghè đất, con thiềm thừ… Có nhà một vụ Tết, bán các đồ ấy được tới một vài trăm bạc. Mười năm nay họ lại chế ra đồ chơi bằng sắt tây, cũng tranh mối lợi của trẻ con được ít nhiều”. Các bạn già của tôi ngồi nói về các món đồ chơi phong phú của phố phường Hà Nội xưa dành cho con trẻ. Có người bật điện thoại xem những ảnh chụp, tranh vẽ cách đây 100 năm và bình luận rôm rả để bàn về việc: Bây giờ có nên trở lại những đồ chơi Trung thu xưa không?

Ngày xưa đã sản xuất, buôn bán đồ chơi Tết Trung thu rôm rả chứ không phải bây giờ mới có. Một trăm, hai trăm đồng bạc thời đó rất nhiều. Khi mà chỉ 400 đồng đã mua được một khu vườn rộng ở Ngọc Hà với căn nhà nhỏ. Lương cụ Phan lúc đó tháng là 160 đồng/tháng. Hơn nữa, cách nay 100 năm, đồ sắt tây làm đồ chơi đã ngấp nghé tranh mối lợi đó. Ấy thế mà bây giờ, đồ chơi gần như toàn là các thứ đúc bằng nhựa. Đồ chơi nhựa tràn ngập. Vừa rồi, tôi, phải đi tìm mua mặt nạ chú Tễu, tiên đồng, ngọc nữ, ông địa để dựng kịch Trung thu. Mặt nạ giấy bồi đẹp giá từ 220.000 - 250.000 một chiếc. Mặt nạ nhựa giá 40 ngàn một chiếc. Mỗi năm, theo một công bố trên báo, người Việt thải ra 1,8 triệu tấn rác thải nhựa. Tờ báo ấy chia trung bình năm, mỗi người sử dụng qua tay 41kg đồ nhựa. Trong số rác thải nhựa đó, chỉ mới 20% là được tái chế. Có nghĩa chúng ta mỗi người mỗi năm thải ra hơn 30kg thứ rác hầu như không phân hủy, tàn phá môi sinh, thổ nhưỡng, sinh quyển, thủy quyển… tóm lại là đang tàn phá môi trường sống của con người và tàn phá thiên nhiên.

Chúng ta phải tạo ra nguồn nguyên liệu dồi dào thay thế nhựa. Đến một cái cán đèn ông sao mà cũng nhựa thì hỏng. Ta có tre, rơm, cây tạp. Phải trồng rừng nhiều hơn nữa. Đừng để mỗi năm mít tinh phát động Tết trồng cây, đọc diễn văn xong, vỗ tay rồi giải tán. Nguyên liệu nhiều sẽ rẻ dần đi. Sau đó, có chính sách quy hoạch những gì được là đồ nhựa, những gì có thể thay thế bằng tre gỗ.

Mệnh lệnh cuộc sống là phải ngừng ngay đồ chơi nhựa lại. Đặc biệt môi trường đô thị. Nếu không sẽ muộn. Ngày xưa, các cụ làm bằng giấy, tre, gỗ… Nói chung là những vật liệu có xơ thực vật, thân thiện với môi trường. Hãy làm đồ chơi đúng như các cụ đã từng làm với nguyên liệu, vật liệu như thế. Hãy bắt đầu ngay bằng việc làm đồ chơi Trung thu như các cụ xưa rồi hãy nói đến việc khác.

TAG: Trung thu Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ trò chơi\r\n\r\n
 
Tin khác
Chương trình nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ IX
Chương trình nghệ thuật chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ IX
Kinhtedothi - Tối 20/9, tại Quảng trường tượng đài Vua Lý Thái Tổ, các tầng lớp Nhân dân Thủ đô vui mừng phấn khởi tham dự chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2019 - 2024.
Củng cố lực lượng U19 Việt Nam sau giai đoạn 1
Củng cố lực lượng U19 Việt Nam sau giai đoạn 1
Kinhtedothi - U19 Việt Nam đã chính thức khép lại giai đoạn 1 trong kế hoạch chuẩn bị cho Vòng loại U19 châu Á 2020. HLV trưởng Philippe Troussier cũng đã đưa ra quyết định về nhân sự cho đợt tập trung kế tiếp.
U16 Việt Nam có chiến thắng đậm 6-0 trước U16 Macau
U16 Việt Nam có chiến thắng đậm 6-0 trước U16 Macau
Kinhtedothi - Tại lượt trận thứ ba của bảng H diễn ra chiều 20/9, ĐT U16 Việt Nam đã giành chiến thắng trước U16 Macau để giữ vững ngôi đầu bảng, qua đó hẹn gặp U16 Australia trong cuộc đối đầu trực tiếp giành vé vào VCK.
Thắng đậm Hải Phòng, HAGL tìm lại hy vọng trong cuộc chiến trụ hạng
Thắng đậm Hải Phòng, HAGL tìm lại hy vọng trong cuộc chiến trụ hạng
Kinhtedothi - Đánh bại Hải Phòng với tỉ số 5-1, HAGL đã mở ra cơ hội lớn cho chính mình trong cuộc chiến trụ hạng tại V-League 2019.
Bùi Tiến Dũng, Martin Lo được triệu tập để đấu với U22 UAE
Bùi Tiến Dũng, Martin Lo được triệu tập để đấu với U22 UAE
Kinhtedothi - Theo bản danh sách của Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF), sẽ có 30 cầu thủ U22 Việt Nam được triệu tập để chuẩn bị cho trận đấu giao hữu với U22 UAE.
Triệu tập nhiều cầu thủ mới, thầy Park quyết tâm chinh phục giấc mơ World Cup
Triệu tập nhiều cầu thủ mới, thầy Park quyết tâm chinh phục giấc mơ World Cup
Kinhtedothi - HLV Park Hang-seo chính thức triệu tập 32 cầu thủ lên ĐTQG để chuẩn bị cho trận đấu với ĐT Malaysia vào ngày 10/10 tại vòng loại World Cup 2022.
Giải Cầu lông học sinh sinh viên TP Hà Nội mở rộng tranh cúp báo Tuổi trẻ Thủ đô 2019
Giải Cầu lông học sinh sinh viên TP Hà Nội mở rộng tranh cúp báo Tuổi trẻ Thủ đô 2019
Kinhtedothi - Thiết thực kỷ niệm 65 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2019); Chào mừng Đại hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam thành phố Hà Nội lần thứ VII, nhiệm kỳ 2019 – 2024, nhằm thúc đẩy phong trào rèn luyện thể thao, phát huy năng khiếu, tăng cường sức khỏe, góp phần tạo không khí thi đua sôi nổi, tinh thần giao lưu học hỏi, tăng tình đoàn kết, hiểu biết lẫn nhau giữa các trường và học sinh, sinh viên, đoàn viên thanh niên, báo Tuổi trẻ Thủ đô tổ chức giải Cầu lông Học sinh - Sinh viên TP Hà Nội mở rộng tranh Cúp Báo Tuổi trẻ Thủ đô lần thứ VI - năm 2019.
Danh cầm người Tây Ban Nha Iván Martin: “Tôi cảm thấy vinh dự khi được trình diễn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Mặt trời”
Danh cầm người Tây Ban Nha Iván Martin: “Tôi cảm thấy vinh dự khi được trình diễn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Mặt trời”
Kinhtedothi - Tối 20/9, Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời sẽ có buổi diễn đầu tiên trong Mùa diễn 2019 - 2020. Nghệ sĩ độc tấu khách mời của buổi hòa nhạc "Concerto Hoàng Đế" là danh cầm người Tây Ban Nha Iván Martin. Ông được đánh giá là nghệ sĩ piano xuất sắc nhất trong thế hệ mình hiện nay. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện ngắn với ông trước buổi hòa nhạc.
Khai mạc Giải Bóng bàn Cúp Hội Nhà báo Việt Nam lần thứ XIII
Khai mạc Giải Bóng bàn Cúp Hội Nhà báo Việt Nam lần thứ XIII
Kinhtedothi - Sáng 20/9, Giải Bóng bàn Cúp Hội Nhà báo Việt Nam lần thứ XIII - 2019 đã chính thức được khai mạc tại Nhà thi đấu Trịnh Hoài Đức (Hà Nội).
Giải Bóng bàn Cúp Hội Nhà báo Việt Nam lần thứ XIII: Hứa hẹn nhiều hấp dẫn
Giải Bóng bàn Cúp Hội Nhà báo Việt Nam lần thứ XIII: Hứa hẹn nhiều hấp dẫn
Kinhtedothi - Sáng nay (20/9), tại Nhà thi đấu Trịnh Hoài Đức (Hà Nội), giải Bóng bàn Cúp Hội Nhà báo Việt Nam lần thứ XIII năm 2019 chính thức khởi tranh với sự tham gia của 198 vận động viên (VĐV) đến từ 42 cơ quan báo chí, các Liên chi hội, Chi hội Nhà báo trực thuộc T.Ư Hội Nhà báo Việt Nam, Hội Nhà báo các địa phương...
Dấu ấn địa giới hành chính Hà Nội qua tài liệu lưu trữ
Dấu ấn địa giới hành chính Hà Nội qua tài liệu lưu trữ
Kinhtedothi - Nhân dịp kỷ niệm 65 năm Ngày giải phóng Thủ đô Hà Nội (10/10/1954 - 10/10/2019), Sở Nội Vụ, Chi cục Văn thư Lưu trữ Hà Nội phối hợp với Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long Hà Nội tổ chức triển lãm tài liệu lưu trữ với chủ đề “Dấu ấn địa giới hành chính Hà Nội qua tài liệu lưu trữ” tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội từ ngày 2 - 15/10.