Trang chủ / Quốc tế / Sự kiện - Bình luận

Mỹ "cắt" Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình F-35, NATO ảnh hưởng?

Tú Anh (Theo Al Jazeera) 18-07-2019 17:07
Kinhtedothi - Sau nhiều lần đe dọa, Mỹ đã chính thức loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi “cuộc chơi” mang tên F-35 do bực dọc trước việc Ankara mua hệ thống S-400 của Nga.

Điều đó đồng nghĩa Ankara không thể tham gia sản xuất cũng như nhập khẩu dòng chiến cơ này. Đây là động thái đáp trả từ Mỹ cho việc Thổ Nhĩ Kỳ nhận lô hàng hệ thống phòng thủ lên lửa S-400 của Nga vào tuần trước.

Phản ứng lại, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ miêu tả đây là hành động thiếu công bằng và có khả năng gây ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước.

 Máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ.

Quyết định không hề dễ dàng

Trong khi đó, quyết định này cũng không hề dễ dàng với Mỹ. Bởi cho đến nay, Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất hơn 900 bộ phận của F-35, việc chuyển chuỗi cung ứng từ các nhà máy Thổ Nhĩ Kỳ sang Mỹ sẽ khiến Washington thiệt hại tới 500-600 triệu USD, trong khi ước tính Ankara thiệt hai hơn 9 tỷ USD do một lượng lớn việc làm và cơ hội kinh tế sẽ “bốc hơi” sau đó. Trong những thông điệp ngay trước thềm quyết định, Nhà Trắng khẳng định hệ thống phòng không S-400 là phương tiện để Nga thăm dò các khả năng của Mỹ và do đó không thể cùng được triển khai trên nền tảng chung với máy bay F-35. Tuy nhiên, Nhà Trắng cũng đã tìm cách giảm cường độ căng thẳng tiềm tàng khi nhận định Washington vẫn "rất coi trọng" mối quan hệ chiến lược của mình với Ankara.

Tuy nhiên, liệu Mỹ sẽ áp dụng các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Thổ Nhĩ Kỳ vì quyết định mua hệ thống S-400? Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan khẳng định Washington sẽ không áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với vấn đề này vì hai nước là "đồng minh chiến lược".

Tổng thống Trump cũng miễn cưỡng phản đối Ankara mua S-400 nhưng lại viện cớ do chính quyền tiền nhiệm không chịu bán những hệ thống tối tân cho Thổ Nhĩ Kỳ. Sự cố lần này với quyết định loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi sân chơi F-35 phản ánh sự chia rẽ sâu sắc giữa Ankara và các đồng minh và đối tác phương Tây.

Ứng viên hàng đầu cho vị trí Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ - Mark Esper cho rằng nước này sẽ gặp rắc rối với quyết định mua S-400 mang tính thách thức của Thổ Nhĩ Kỳ và mở ra vấn đề chiến lược rộng lớn hơn.

NATO chia rẽ?

Thổ Nhĩ Kỳ cho biết nước này không được tạo điều kiện cho mua các hệ thống phòng thủ của Mỹ như phương án thay thế cho S-400 của Nga. Tuy nhiên Nhà Trắng cũng trong tuyên bố ngày 17/7 khẳng định Ankara có nhiều cơ hội để mua hệ thống Patriot của Mỹ. Thổ Nhĩ Kỳ ban đầu tìm cách mua hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot của Mỹ trong một thỏa thuận trị giá 7,8 tỷ USD đã được chính quyền Obama phê duyệt.

Vấn đề nảy sinh khi Washington nổi giận trước việc Ankara tìm cách thúc đẩy cơ sở công nghệ của riêng mình nên đã khăng khăng đòi Thổ Nhĩ Kỳ tự sản xuất một số thành phần hệ thống như một phần của thỏa thuận. Trước động thái gây khó này, Thổ Nhĩ Kỳ đã quay sang Trung Quốc và sau đó là Nga để nhập hệ thống trên, thay vì trông chờ vào Mỹ.

Tuần này, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan ca ngợi lô hàng S-400 đầu tiên cập bến và cho biết Ankara sẽ cùng tham gia sản xuất hệ thống trên. Những căng thẳng tiềm tàng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ - hai quốc gia sở hữu quân đội mạnh nhất trong NATO đánh dấu sự chia rẽ sâu sắc trong liên minh quân sự này, vốn được củng cố sau Thế chiến II nhằm chống lại sức mạnh quân sự của Moscow.

TAG: Nga Mỹ NATO S-400 F-35 hệ thống phòng thủ quân sự máy bay
 
Tin khác
Nga - Pháp xích lại gần nhau trước thềm G7 nhóm họp
Nga - Pháp xích lại gần nhau trước thềm G7 nhóm họp
Kinhtedothi - Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và nhà đồng cấp Nga Vladimir Putin đang gặp gỡ ở miền Nam nước Pháp để thảo luận về các cuộc khủng hoảng lớn của thế giới, đồng thời cố gắng cải thiện quan hệ của Moscow với EU.
Iran tuyên bố có thể lập liên minh quân sự bảo vệ an ninh tại Vịnh Ba Tư
Iran tuyên bố có thể lập liên minh quân sự bảo vệ an ninh tại Vịnh Ba Tư
Kinhtedothi - Chuẩn đô đốc hải quân của IRGC khẳng định, Iran muốn hòa bình và ổn định trong khu vực và có thể đảm bảo an ninh tại vùng Vịnh bằng việc thành lập một liên minh với các nước khác trong khu vực.
Bất chấp tin đồn 'nhượng bộ', Tổng thống Mỹ tuyên bố không muốn làm ăn với Huawei
Bất chấp tin đồn "nhượng bộ", Tổng thống Mỹ tuyên bố không muốn làm ăn với Huawei
Kinhtedothi - Tổng thống Mỹ vẫn tỏ thái độ cứng rắn với Tập đoàn Huawei của Trung Quốc, coi đây là "mối lo ngại an ninh quốc gia".
Iceland mất sông băng đầu tiên và những con số báo động
Iceland mất sông băng đầu tiên và những con số báo động
Kinhtedothi - Iceland hôm 18/8 đã đánh dấu sự biến mất hoàn toàn của một con sông băng - Okjokull - do biến đổi khí hậu, trong khi các nhà khoa học cảnh báo rằng khoảng 400 con sông khác có nguy cơ tương tự.
Cơ hội trải nghiệm mô hình lớp học kiểu mẫu New Zealand tại Hà Nội
Cơ hội trải nghiệm mô hình lớp học kiểu mẫu New Zealand tại Hà Nội
Kinhtedothi - Hơn 50 trường sẽ tham dự Triển lãm Giáo dục New Zealand tại Hà Nội vào tháng 8, nhằm giới thiệu tới học sinh, sinh viên Việt Nam môi trường giáo dục hàng đầu thế giới.
Mục đích chiến lược của ông Trump khi quyết mua hòn đảo Đan Mạch
Mục đích chiến lược của ông Trump khi quyết mua hòn đảo Đan Mạch
Kinhtedothi - Với vị trí chiến lược, hòn đảo tự trị Greenland đang thu hút quan tâm không chỉ của Mỹ mà còn cả Trung Quốc.
Nga khẳng định không triển khai tên lửa mới, với điều kiện Mỹ cũng kiềm chế
Nga khẳng định không triển khai tên lửa mới, với điều kiện Mỹ cũng kiềm chế
Kinhtedothi - Bộ trưởng Quốc phòng Nga cho biết Moscow không có kế hoạch triển khai tên lửa mới.
Chỉ số cân bằng giữa công việc và cuộc sống - cách xếp hạng đô thị mới trên thế giới
Chỉ số cân bằng giữa công việc và cuộc sống - cách xếp hạng đô thị mới trên thế giới
Kinhtedothi - Cho tới nay, các đô thị trên thế giới được xếp hạng theo nhiều cách khác nhau ở phương pháp và tiêu chí.
Đánh bom tự sát khiến 63 người thiệt mạng tại đám cưới
Đánh bom tự sát khiến 63 người thiệt mạng tại đám cưới
Kinhtedothi - Vụ nổ xảy ra tại hội trường đám cưới ở phía tây thủ đô Kabul, Afghanistan khiến ít nhất 63 người chết và 182 người khác bị thương vào tối 17/8.
Rò rỉ tài liệu mật: Người Anh sẽ thiếu lương thực, thuốc men...
Rò rỉ tài liệu mật: Người Anh sẽ thiếu lương thực, thuốc men...
Kinhtedothi - Một viễn cảnh khủng hoảng đã được dự báo nếu Anh rời EU mà không có thỏa thuận - đề cập trong các tài liệu chính thức của Chính phủ London vừa bị rò rỉ trên tờ Sunny Times.
Thế giới trong tuần: Mỹ nhượng bộ loại 7,8 tỷ USD hàng Trung Quốc khỏi đợt đánh thuế 10%
Thế giới trong tuần: Mỹ nhượng bộ loại 7,8 tỷ USD hàng Trung Quốc khỏi đợt đánh thuế 10%
Kinhtedothi - Chính quyền Tổng thống Donald Trump thông báo hoãn tăng thuế 10% với một số hàng hóa Trung Quốc; Anh thả tàu chở dầu của Iran... là những sự kiện nổi bật trong tuần.