Trang chủ / Quốc tế / Sự kiện - Bình luận

Mỹ "cắt" Thổ Nhĩ Kỳ khỏi chương trình F-35, NATO ảnh hưởng?

Tú Anh (Theo Al Jazeera) 18-07-2019 17:07
Kinhtedothi - Sau nhiều lần đe dọa, Mỹ đã chính thức loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi “cuộc chơi” mang tên F-35 do bực dọc trước việc Ankara mua hệ thống S-400 của Nga.

Điều đó đồng nghĩa Ankara không thể tham gia sản xuất cũng như nhập khẩu dòng chiến cơ này. Đây là động thái đáp trả từ Mỹ cho việc Thổ Nhĩ Kỳ nhận lô hàng hệ thống phòng thủ lên lửa S-400 của Nga vào tuần trước.

Phản ứng lại, Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ miêu tả đây là hành động thiếu công bằng và có khả năng gây ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước.

 Máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ.

Quyết định không hề dễ dàng

Trong khi đó, quyết định này cũng không hề dễ dàng với Mỹ. Bởi cho đến nay, Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất hơn 900 bộ phận của F-35, việc chuyển chuỗi cung ứng từ các nhà máy Thổ Nhĩ Kỳ sang Mỹ sẽ khiến Washington thiệt hại tới 500-600 triệu USD, trong khi ước tính Ankara thiệt hai hơn 9 tỷ USD do một lượng lớn việc làm và cơ hội kinh tế sẽ “bốc hơi” sau đó. Trong những thông điệp ngay trước thềm quyết định, Nhà Trắng khẳng định hệ thống phòng không S-400 là phương tiện để Nga thăm dò các khả năng của Mỹ và do đó không thể cùng được triển khai trên nền tảng chung với máy bay F-35. Tuy nhiên, Nhà Trắng cũng đã tìm cách giảm cường độ căng thẳng tiềm tàng khi nhận định Washington vẫn "rất coi trọng" mối quan hệ chiến lược của mình với Ankara.

Tuy nhiên, liệu Mỹ sẽ áp dụng các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Thổ Nhĩ Kỳ vì quyết định mua hệ thống S-400? Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan khẳng định Washington sẽ không áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với vấn đề này vì hai nước là "đồng minh chiến lược".

Tổng thống Trump cũng miễn cưỡng phản đối Ankara mua S-400 nhưng lại viện cớ do chính quyền tiền nhiệm không chịu bán những hệ thống tối tân cho Thổ Nhĩ Kỳ. Sự cố lần này với quyết định loại Thổ Nhĩ Kỳ khỏi sân chơi F-35 phản ánh sự chia rẽ sâu sắc giữa Ankara và các đồng minh và đối tác phương Tây.

Ứng viên hàng đầu cho vị trí Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ - Mark Esper cho rằng nước này sẽ gặp rắc rối với quyết định mua S-400 mang tính thách thức của Thổ Nhĩ Kỳ và mở ra vấn đề chiến lược rộng lớn hơn.

NATO chia rẽ?

Thổ Nhĩ Kỳ cho biết nước này không được tạo điều kiện cho mua các hệ thống phòng thủ của Mỹ như phương án thay thế cho S-400 của Nga. Tuy nhiên Nhà Trắng cũng trong tuyên bố ngày 17/7 khẳng định Ankara có nhiều cơ hội để mua hệ thống Patriot của Mỹ. Thổ Nhĩ Kỳ ban đầu tìm cách mua hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot của Mỹ trong một thỏa thuận trị giá 7,8 tỷ USD đã được chính quyền Obama phê duyệt.

Vấn đề nảy sinh khi Washington nổi giận trước việc Ankara tìm cách thúc đẩy cơ sở công nghệ của riêng mình nên đã khăng khăng đòi Thổ Nhĩ Kỳ tự sản xuất một số thành phần hệ thống như một phần của thỏa thuận. Trước động thái gây khó này, Thổ Nhĩ Kỳ đã quay sang Trung Quốc và sau đó là Nga để nhập hệ thống trên, thay vì trông chờ vào Mỹ.

Tuần này, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan ca ngợi lô hàng S-400 đầu tiên cập bến và cho biết Ankara sẽ cùng tham gia sản xuất hệ thống trên. Những căng thẳng tiềm tàng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ - hai quốc gia sở hữu quân đội mạnh nhất trong NATO đánh dấu sự chia rẽ sâu sắc trong liên minh quân sự này, vốn được củng cố sau Thế chiến II nhằm chống lại sức mạnh quân sự của Moscow.

TAG: Nga Mỹ NATO S-400 F-35 hệ thống phòng thủ quân sự máy bay
 
Tin khác
Giá dầu chạm đỉnh 3 tháng khi Mỹ - Trung đạt thỏa thuận thương mại về nguyên tắc
Giá dầu chạm đỉnh 3 tháng khi Mỹ - Trung đạt thỏa thuận thương mại về nguyên tắc
Kinhtedothi - Giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên ngày 13/12 nhờ tâm lý lạc quan đối với thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung giai đoạn 1.
Nga hành động “có đi có lại”, tuyên bố trục xuất hai nhà ngoại giao Đức
Nga hành động “có đi có lại”, tuyên bố trục xuất hai nhà ngoại giao Đức
Kinhtedothi - Bộ Ngoại giao Nga vừa thông báo đã liệt 2 nhân viên Đại sứ quán Đức là nhà ngoại giao không được hoan nghênh và 2 người này phải rời khỏi Nga trong vòng 7 ngày tới.
Thổ Nhĩ Kỳ phản pháo việc Quốc hội Mỹ tung “đòn” trừng phạt vì mua hệ thống S-400
Thổ Nhĩ Kỳ phản pháo việc Quốc hội Mỹ tung “đòn” trừng phạt vì mua hệ thống S-400
Kinhtedothi - Ankara nói rằng việc Ủy ban Thượng viện Mỹ thông qua dự luật trừng phạt liên quan đến S-400 và cuộc chiến ở Syria là “một biểu hiện của sự thiếu tôn trọng”.
Bảo hoàng hơn vua
Bảo hoàng hơn vua
Kinhtedothi - Quốc hội Mỹ theo đuổi đồng thời hai mục đích riêng của Mỹ với bộ luật mới về đường ống dẫn khí đốt Nord Stream 2 từ Nga trực tiếp sang Tây Âu.
  Phiên xét xử ngắn tại Thượng viện Mỹ có thế giúp ông Trump “giải quyết gọn” vụ luận tội
Phiên xét xử ngắn tại Thượng viện Mỹ có thế giúp ông Trump “giải quyết gọn” vụ luận tội
Kinhtedothi - Dan Kovalik, luật sư nhân quyền và lao động phát biểu với tờ Sputnik rằng một phiên điều trần kéo dài có thế gây bất lợi cho đảng Cộng hòa và Tổng thống Donald Trump.
Bỉ thúc đẩy dự án phát triển toàn diện cho tỉnh Kon Tum
Bỉ thúc đẩy dự án phát triển toàn diện cho tỉnh Kon Tum
Kinhtedothi - Đại sứ Paul Jansen đang có chuyến thăm chính thức tại tỉnh Kon Tum từ ngày 11-13/12.
Nga nói gì về cuộc gặp giữa ông Lavrov với ông Pompeo và Tổng thống Trump
Nga nói gì về cuộc gặp giữa ông Lavrov với ông Pompeo và Tổng thống Trump
Kinhtedothi - Bộ Ngoại giao Nga nói rằng cuộc hội đàm giữa Ngoại trưởng Lavrov với Ngoại trưởng Pompeo và Tổng thống Mỹ Donald Trump rất thực chất và mang tính xây dựng.
FED phát tín hiệu giữ lãi suất ổn định trong năm 2020, Phố Wall khởi sắc
FED phát tín hiệu giữ lãi suất ổn định trong năm 2020, Phố Wall khởi sắc
Kinhtedothi - Các chỉ số chính trên sàn Phố Wall quay đầu đi lên khi đóng cửa phiên giao dịch ngày 11/12 sau khi FED gợi ý không tăng lãi suất trong năm 2020.
Đức lên án Quốc hội Mỹ hối thúc áp trừng phạt dự án Dòng chảy Phương Bắc 2
Đức lên án Quốc hội Mỹ hối thúc áp trừng phạt dự án Dòng chảy Phương Bắc 2
Kinhtedothi - Ủy ban về Quan hệ kinh tế Đông Âu của Đức cho rằng kế hoạch áp đặt lệnh trừng phạt của Washington đối với Dòng chảy Phương Bắc 2 là một cuộc tấn công vào chủ quyền của EU.
Quan hệ Mỹ - Ả Rập Saudi sứt mẻ, hậu xả súng vào căn cứ quân sự ở Florida?
Quan hệ Mỹ - Ả Rập Saudi sứt mẻ, hậu xả súng vào căn cứ quân sự ở Florida?
Kinhtedothi - Mới đây Mỹ vừa ra quyết định cấm túc các sinh viên không quân Ả Rập Saudi tại nước này.
Chứng khoán toàn cầu thận trọng sát thời hạn Mỹ tăng thuế hàng Trung Quốc
Chứng khoán toàn cầu thận trọng sát thời hạn Mỹ tăng thuế hàng Trung Quốc
Kinhtedothi - Thị trường cổ phiếu châu Á và Mỹ biến động nhẹ khi thời hạn thương mại Mỹ - Trung đến gần ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư.