Trang chủ / Quốc tế / Sự kiện - Bình luận

[Người Việt tại Nga mùa đại dịch] Bài cuối: Mưu sinh mùa đại dịch “cái khó bó cái khôn”

Nguyễn Thảo Nguyên (từ Liên bang Nga) 24-09-2020 10:15
Kinhtedothi - Mặc dù trải qua nhiều năm vất vả mưu sinh nhưng nhìn chung cuộc sống người Việt tại Nga sau năm 2010 khá ổn định. Số người có thẻ xanh và hộ chiếu Nga đã tăng đều; nhiều gia đình đã có thể mua căn hộ và dự định định cư lâu dài ở Nga.
Bài 1: Phập phồng nỗi lo nơi đất khách, quê người
Bài 2: Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Bài 3: Chờ đợi những chuyến bay cứu trợ
Nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi, làm suy thoái nền kinh tế và cuộc sống của cả nhân loại; và dĩ nhiên cộng đồng người Việt ở Nga đã chịu ảnh hưởng rất nặng nề.
Hàng chục năm chưa từng khó khăn như thế

Nếu tính từ năm 1981, khi có hơn 210.000 người Việt sang lao động và hợp tác ở Liên Xô, đến nay đã gần bốn chục năm, đã có tới ba thế hệ. Sau khi Liên Xô tan rã, những người Việt trụ lại ở nước Nga mưu sinh chủ yếu bằng việc kinh doanh ở chợ, làm xây dựng nhỏ, làm nông trại và dịch vụ. Khoảng từ sau năm 2010, các cơ sở may mặc của người Việt phát triển và lan rộng ở nhiều tỉnh quanh Thủ đô Matxcơva, tạo nên một phương thức làm ăn mới, thu hút được hàng ngàn lao động có tay nghề.
 Một nhà hàng Việt tại Matxcơva. Ảnh: TTX VN
Mặc dù có rất nhiều điều tiếng do sự thiếu minh bạch về thuế, vệ sinh môi trường, không đăng ký thương hiệu, an toàn lao động không bảo đảm và sử dụng lao động chưa hợp pháp, nhưng nhìn chung, các xưởng may mặc của người Việt đã tạo nên một nguồn sản phẩm, tạo công ăn việc làm cho người lao động, và có thể nói, là đem đến thu nhập đáng kể đối với các chủ xưởng.

Khi Crưm thuộc về lãnh thổ Nga năm 2014, Mỹ và châu Âu tiến hành đồng loạt và kéo dài việc cấm vận kinh tế Nga, việc kinh doanh của người Việt rơi vào những khó khăn nhất định. Trong lúc đó, chính quyền Nga yêu cầu phải chuẩn hóa các xưởng may, theo cách nói ở Nga là phải làm các xưởng sạch, có mặt bằng đúng quy định, có đăng ký nhãn mác, phải nộp thuế, công nhân có hộ khẩu, môi trường phải tôn trọng…

Khi xảy ra cấm vận, dân Nga thu nhập sút kém đi, do đó họ chỉ quan tâm tới cái ăn, thực phẩm hàng ngày. Cái mặc, nói đúng hơn là quần áo, giày dép, mặt hàng kinh doanh chủ yếu của người Việt, đối với họ chưa phải là thiết thân nhất. Các chợ hàng vải của Việt Nam lưu lượng mua bán giảm hẳn; các xưởng may buộc phải thu hẹp lại và giảm bớt năng suất.

Trước tình hình đó, “cái khó ló cái khôn”, nhiều chủ xưởng may trước nguy cơ phá sản, đã nhanh chóng chọn thuê mặt bằng, tuyển dụng đầu bếp, mở hàng trăm quầy hàng ăn lớn, nhỏ ở Thủ đô Matxcơva và các TP khác. Món chủ lực của nhà hàng Việt lâu nay vẫn là phở, nộm, bánh bao, bánh mì pate, cà phê; còn các nhà hàng nào có mặt bằng tương đối rộng thì kinh doanh cơm bữa cho các đoàn du lịch, khách tây và khách vãng lai.

Mùa Hè năm 2019, năm làm ăn bận rộn nhất của ngành du lịch, các nhà hàng Việt đông khách đến nỗi, các công ty phải đặt chỗ trước cả tuần. Cứ ngỡ cảnh này tiếp diễn, thì các cửa hàng ăn Việt có thể sánh vai với các cường quốc ẩm thực tại Matxcơva như nhà hàng Nhật và Ý.

Nhưng người tính không bằng trời tính, đùng một cái, đại dịch Covid-19 ập xuống, tất cả các nhà hàng ăn bị đóng cửa, chợ ngừng hoạt động, hàng ngàn người mất việc. Ngoài chợ thì hàng mùa Đông tồn đọng, nợ nần lẫn nhau; tại nhà hàng ăn thì các thiết bị bỏ xó, hư hỏng không biết bao nhiêu thực phẩm tươi sống.

Vất vả lo toan cuộc sống

Trong suốt thời kỳ giãn cách, các quầy hàng ăn nằm trên các phố, trong các trung tâm thương mại, trong các chợ Nga, thậm chí trong Trung tâm đa chức năng Hà Nội, nghĩa là nơi tập trung người Việt đông đúc nhất, đều đóng cửa im ỉm. Đa số nhân viên nhà hàng mất việc, không lương; các chủ nhà hàng thì lo liên hệ với các chủ cho thuê mặt bằng và chính quyền báo cáo xin hỗ trợ giảm thuế. Mãi đến cuối tháng 6, các nhà hàng được phép mở cửa, nhưng chỉ phục vụ cho khách mang suất ăn đi, không phục vụ tại chỗ, nên thu nhập chẳng có là bao. Một số chủ nhà hàng năng động hơn thì ship hàng cho khách đặt qua online, nhưng thường là “tiền vá quá tiền may” trừ công xá đi đường, rồi chẳng còn được là bao nữa.

Cầm cự một thời gian, cho đến thời điểm này, sang đến mùa Thu rồi, số người nhiễm virus ở Nga đang có dấu hiệu tăng trở lại, vắng khách ăn, rất nhiều nhà hàng ăn đứng trước nguy cơ phá sản, phải trả lại mặt bằng. Có nghĩa là hàng ngàn nhân công sẽ thất nghiệp, ngày mai sẽ ra sao, chưa thể nào biết được.

Hoạt động kinh doanh chủ yếu của người Việt ở Nga gần bốn chục năm qua, chủ yếu là buôn bán tại các chợ hàng vải. Sau khi chợ Vòm bị xóa sổ, hàng chục ngàn người Việt dạt về ba chợ Liublino, Xadovod và Cây số 19 nằm trên đường vòng tròn lớn MKAD. Dường như việc kinh doanh của các chợ quyết định cho các mô hình hoạt động khác, như dịch vụ, xây dựng, nông trại và may mặc. Khi hàng hóa bán tốt, thì sự vận hành của các mô hình ăn theo đó cũng sôi động hẳn lên. Nhưng khi các chợ lịm đi vì dịch Covid-19, hàng trăm quầy hàng đóng cửa theo lệnh chủ chợ, người buôn bán không có lấy một nguồn thu nhập nào. Những ai có “lương khô” dự trữ thì yên tâm, còn ai rơi vào cảnh giật gấu, vá vai thì cơ khổ. Ngoài chi tiêu ăn uống, thuốc thang, con cái học hành, còn phải thanh toán tiền nhà hàng tháng. Nên nhớ nước Nga không phải là Mỹ, là Canada, nên người Việt không có một sự hỗ trợ vật chất nào. Có tiền thì tiêu, không có thì vay mượn, hoặc kêu gọi viện trợ từ người thân trong nước.

Mong ngóng sớm phục hồi

Cơ may, các chợ cho mở cửa lại vào những ngày cuối Hè, lúc dân Nga chuẩn bị mua sắm vật dụng cho con em quay lại trường, hoặc tranh thủ nghỉ ngơi ở ngoại ô trước khi trời trở lạnh, nên bà con ở các chợ tranh thủ chớp thời cơ, bất chấp cảnh báo về lây lan virus, cũng vớt vát quay lại việc mua bán kịp thời vụ.

Vào cữ chớm Thu thời điểm này năm ngoái, các công ty du lịch Việt hoặc các Công ty liên doanh đang vào mùa thu hoạch. Mỗi chuyến bay có tới ba hoặc bốn đoàn khách Việt Nam sang đón mùa Thu vàng của Nga. Tại các điểm du lịch như điện Kremli, Quảng trường Đỏ, Đồi Chim sẻ, Công viên Kolomenxkoe… từ sáng đến tận chập tối, dòng người du lịch nườm nượp nối đuôi nhau tham quan. Những hướng dẫn viên làm việc liên tục đến phờ phạc.

Nhưng năm nay, các công ty du lịch đã phải hủy hàng trăm tour ngay từ sau Tết, chấm dứt các hợp đồng với hãng xe, hủy toàn bộ vé máy bay, thanh lý tiền nong với các khách sạn, hủy chương trình với các điểm tham quan. Sau khi hết lệnh giãn cách, một số công ty lên kế hoạch khai thác du lịch nội địa, hoặc tham quan trong TP, nhưng sự hưởng ứng của bà con rất dè dặt, vì người ta lo sợ lây nhiễm. Có lẽ duy nhất có Công ty ATN (Ấn tượng Nga) là có một số hoạt động thành công, khi mạnh dạn khai thác gần chục tour thăm vành đai vàng và tham quan các TP được coi là thắng cảnh bậc nhất của nước Nga.

Nhưng nhìn chung, một không khí khá ảm đạm bao trùm vì không tìm ra hướng đi khả dĩ và thích hợp. Dùng hai từ khó khăn chắc sẽ không thể diễn đạt được hết tình hình của bà con người Việt trong giai đoạn này. Chỉ có thể diễn tả “Cái khó bó cái khôn” như người xưa vẫn nói. Tuy nhiên, từ xưa tới nay, người Việt luôn sống bằng hy vọng và vẫn tin rằng, sắp tới, khi dịch Covid-19 bị đẩy lùi, đường bay quốc tế khai thông, sự thông thương của hai nước được kết nối, nền kinh tế nước Nga nhanh chóng phục hồi, cuộc sống của cộng đồng người Việt chắc chắn sẽ từng bước đi vào ổn định. 

TAG: đại dịch nhà hàng matxcova khhos khăn suy thoái
 
Tin khác
“Lệnh trừng phạt của Mỹ chống viện nghiên cứu Nga là bất hợp pháp”
“Lệnh trừng phạt của Mỹ chống viện nghiên cứu Nga là bất hợp pháp”
Kinhtedothi - Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov chỉ trích biện pháp trừng phạt của Mỹ đối với viện nghiên cứu của Nga với cáo buộc tấn công mạng là bất hợp pháp.
Tin tức thế giới hôm nay 24/10: Châu Âu có thể phải đối phó với dịch Covid-19 đến mùa hè 2021
Tin tức thế giới hôm nay 24/10: Châu Âu có thể phải đối phó với dịch Covid-19 đến mùa hè 2021
Kinhtedothi - Pháp cảnh báo dịch Covid-19 ở châu Âu kéo dài đến mùa hè 2021; Mỹ chính thức đưa Sudan khỏi danh sách tài trợ khủng bố… là những tin quốc tế mới nhất trong ngày 24/10.
Trước khúc cua cuối cùng
Trước khúc cua cuối cùng
Kinhtedothi - Những cử tri Mỹ còn do dự - nằm ngoài con số hơn 30 triệu người đã đi bỏ phiếu sớm - sẽ có cơ hội cuối cùng để nghe Tổng thống Donald Trump và cựu Phó Tổng thống Joe Biden trực tiếp đối đáp lập trường, trong cuộc tranh luận vào tối 22/10 (giờ Mỹ - sáng 23/10 theo giờ Việt Nam).
Nhật Bản, Anh ký thỏa thuận tự do thương mại hậu Brexit
Nhật Bản, Anh ký thỏa thuận tự do thương mại hậu Brexit
Việc ký thỏa thuận với Nhật Bản đã đánh dấu một bước tiến quan trọng đối với mục tiêu của Anh hướng tới gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP)
Chủ đề COVID-19, chăm sóc y tế làm 'nóng' cuộc tranh luận Trump-Biden
Chủ đề COVID-19, chăm sóc y tế làm "nóng" cuộc tranh luận Trump-Biden
Giới quan sát nhận định trong khoảng 30 phút đầu tiên, cuộc tranh luận diễn ra khá trật tự. Cả hai ứng cử viên liên tục công kích nhau nhưng hiếm khi xảy ra hành động ngắt lời nhau.
Trước lần đấu khẩu cuối
Trước lần đấu khẩu cuối
Kinhtedothi - Bước vào cuộc tranh luận trực tiếp cuối cùng trên truyền hình với đối thủ chính trị là cựu phó tổng thống Joe Biden thuộc phe Đảng Dân chủ, ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hoà, tổng thống đương nhiệm Donald Trump, phải trực diện nhiều điều bất lợi và bất lành.
Điện Kremlin: Biện pháp trừng phạt của Mỹ chống Nord Stream 2 làm tổn hại quan hệ với Nga
Điện Kremlin: Biện pháp trừng phạt của Mỹ chống Nord Stream 2 làm tổn hại quan hệ với Nga
Kinhtedothi - Người phát ngôn Điện Kremlin nói rằng "chính sách đối địch này đã được Mỹ thực hiện trong vài năm gần đây.
Hy vọng có được gói cứu trợ mới trước bầu cử tắt dần, chứng khoán Mỹ giảm nhẹ
Hy vọng có được gói cứu trợ mới trước bầu cử tắt dần, chứng khoán Mỹ giảm nhẹ
Kinhtedothi - Chứng khoán Mỹ quay đầu sụt nhẹ do nhà đầu tư giảm kỳ vọng sẽ có thêm gói kích thích quy mô lớn trước bầu cử tổng thống ngày 3/11.
Cổ phiếu AstraZeneca lao dốc 1% khi một tình nguyện viên thử nghiệm vaccine tử vong
Cổ phiếu AstraZeneca lao dốc 1% khi một tình nguyện viên thử nghiệm vaccine tử vong
Kinhtedothi - Cổ phiếu của AstraZeneca đã giảm 1% sau thông tin có tình nguyện viên thử nghiệm vaccine Covid-19 do hãng cùng trường đại học Oxford phát triển tử vong.
Giá dầu giảm sâu xuống gần 42 USD/thùng khi dịch Covid-19 tăng tốc tại châu Âu
Giá dầu giảm sâu xuống gần 42 USD/thùng khi dịch Covid-19 tăng tốc tại châu Âu
Kinhtedothi - Giá dầu lao dốc do lo ngại về tình trạng dư thừa nguồn cung toàn cầu lại xuất hiện khi số ca nhiễm Covid-19 tăng đột biến tại nhiều nước.
Tin tức thế giới hôm nay 22/10: Ông Putin sẵn sàng làm việc với bất kỳ Tổng thống Mỹ tương lai nào
Tin tức thế giới hôm nay 22/10: Ông Putin sẵn sàng làm việc với bất kỳ Tổng thống Mỹ tương lai nào
Kinhtedothi - Tổng thống Nga tuyên bố sẽ làm việc với bất kỳ Tổng thống Mỹ tương lai nào; Anh- EU nối lại đàm phán hậu Brexit… là những tin quốc tế mới nhất trong ngày 22/10.