Trang chủ / Thời sự / Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng - PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc: Khí thế mới, sức bật mới

Hà Bình (thực hiện) 02-09-2019 07:11
Kinhtedothi - Nhiều năm nghiên cứu về những di sản Chủ tịch Hồ Chí Minh, PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc (nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) khi trò chuyện với phóng viên Kinh tế & Đô thị đã nhận định: Mặc dù đã 50 năm trôi qua, kể từ ngày bản Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh được công bố nhưng những giá trị lý luận và thực tiễn của văn kiện quý giá này vẫn vẹn nguyên tính thời sự.

Như một cương lĩnh hành động của Đảng

Di chúc thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một văn kiện lịch sử quý giá kết tinh trí tuệ, tâm hồn, tình cảm, đạo đức của Bác. Qua nghiên cứu, theo ông, đâu là những giá trị cốt lõi của bản Di chúc?

- Đúng vậy, trước hết cần phải khẳng định, Di chúc của các bậc vĩ nhân thường tổng kết lại chặng đường lịch sử đã qua, dặn dò thế hệ sau tiếp tục sự nghiệp và dự liệu những vấn đề của đất nước, của dân tộc trong chặng đường sắp tới. Di chúc của Bác là văn kiện lịch sử vô giá, kết tinh tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, nhân cách của một con người, một lãnh tụ mà cả cuộc đời vì nước, vì dân, không màng tới danh lợi bản thân.

Di chúc của Bác có giá trị soi chiếu đến tận ngày nay. Di chúc đề cập tới nhiều vấn đề, về đổi mới, phát triển đất nước thế nào, về xây dựng Đảng, bồi dưỡng thế hệ sau…, mang tinh thần đổi mới, bởi vì toàn bộ Di chúc hướng tới tương lai, xây dựng lại TP, làng mạc đẹp đẽ, đàng hoàng hơn trước chiến tranh.

 Chủ tịch Hồ Chí Minh trong phòng làm việc tại căn cứ Việt Bắc. Ảnh tư liệu

Như Bác viết: “Còn non, còn nước, còn người/Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay”. Có thể nói rằng, ý nghĩa của Di chúc như một cương lĩnh hành động của Đảng từ khi Bác đi xa.

Chúng ta nghiên cứu Di chúc để suy ngẫm những vấn đề đổi mới hiện nay. Từ bản Di chúc, tư tưởng của Bác soi sáng cho công cuộc đổi mới hôm nay như là một sự tổng kết chính từ thực tiễn Việt Nam, của chúng ta chứ không phải giáo điều. Bản Di chúc có sự thiêng liêng, vì thế tập hợp được, đoàn kết được dân tộc để tiến lên sự nghiệp vẻ vang hơn, đi tới thắng lợi cuối cùng và tạo nên niềm tin tất thắng.

Vậy 74 năm sau thành công của Cách mạng tháng Tám và 50 năm thực hiện Di chúc của Bác, theo ông, đâu là những thành tựu chúng ta có thể báo công với Bác?

- Soi vào những điều Bác căn dặn trong Di chúc, đến nay, Đảng ta thực hiện rất thành công trên nhiều phương diện. Ví dụ Bác căn dặn, khó khăn gian khổ đến đâu cũng phải hoàn thành thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, để đi đến độc lập, thống nhất đất nước, Đảng đã lãnh đạo cả dân tộc hoàn thành vào năm 1975.

Tiếp đó, chúng ta lại tiếp tục bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, chống chiến tranh xâm lược ở biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc và kiên trì, kiên quyết bảo vệ độc lập chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc trong tình hình mới. Rồi nhiệm vụ xây dựng đất nước ngay sau chiến tranh chúng ta cũng đã thực hiện tốt.

Đặc biệt, kể từ khi có đường lối Đổi mới năm 1986 đến nay, đất nước đã “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như mong muốn của Bác trên tất cả các phương diện kinh tế, chính trị, xã hội… Kinh tế không ngừng phát triển, đất nước ra khỏi khủng hoảng và tình trạng kém phát triển, trở thành quốc gia có thu nhập trung bình.

Khi bắt đầu đổi mới (năm 1986), thu nhập bình quân đầu người một năm khoảng 150 USD, đến năm 2018 đã đạt gần 2.600 USD. Tỷ lệ đói nghèo từ 58% năm 1993 đến cuối năm 2018, giảm xuống còn dưới 6%. Các TP phát triển theo mục tiêu đô thị hiện đại, văn minh, thông minh và đáng sống; nông thôn khởi sắc cùng chương trình xây dựng nông thôn mới.

Nội dung lớn Bác nói đến trong Di chúc là về công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng. Ông đánh giá như thế nào về việc thực hiện những lời dặn của Bác trong công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phòng chống tham nhũng ở giai đoạn hiện nay?

- Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh dành một thời lượng lớn để nói về việc xây dựng Đảng. Bởi từ thực tiễn lãnh đạo cách mạng của các thời kỳ trước, trong đấu tranh giải phóng dân tộc, cuộc Cách mạng tháng Tám, trong các cuộc kháng chiến tiếp theo… bên cạnh những mặt tốt, mặt đúng đắn cũng đã bắt đầu bộc lộ những biểu hiện tiêu cực.

Người đã sớm nhìn thấy những nguy cơ về sự suy thoái đạo đức, lối sống, nguy cơ về chủ nghĩa cá nhân, gắn liền với đó là những tiêu cực khác; xuất hiện tâm lý hưởng thụ, lo vun vén lợi ích riêng... Người cũng đã cảnh báo về những nguy cơ có thể gặp phải với một Đảng sau khi giành được thắng lợi đó là tính kiêu ngạo, sự dốt nát và tham nhũng.

Chính vì vậy, trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Các đồng chí từ T.Ư đến các chi bộ cần giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình”; “trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình”.

Đọc lại Di chúc càng thấy được những điều căn dặn của Bác Hồ rất căn bản. Cái gốc nhất vẫn là đạo đức. Bác viết: "Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của Nhân dân".

Nhìn vào cuộc đấu tranh chống lại những suy thoái trong Đảng hiện nay, chúng ta càng cần phải ngẫm lại Di chúc của Bác. Có thể nói rằng, các Nghị quyết của Đảng trong những năm qua luôn thấm đẫm tư tưởng và việc làm cụ thể hiện thực hóa những điều Bác dặn. Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội Đảng XII đến nay, công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán được chỉ đạo quyết liệt, chặt chẽ, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm minh các sai phạm, siết chặt kỷ luật, kỷ cương.

Những quyết tâm phòng chống “giặc nội xâm” và quyết xử lý các tiêu cực của cán bộ, đảng viên được làm đến nơi đến chốn. Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII đến nay, hơn 77.000 cán bộ, đảng viên đã bị xử lý kỷ luật, trong đó có hơn 70 cán bộ thuộc diện T.Ư quản lý. Chưa bao giờ chúng ta xử lý nhiều cán bộ như vậy. Điều này thể hiện quyết tâm chính trị của Đảng trong việc làm trong sạch đội ngũ, nhất là cán bộ lãnh đạo quản lý. Quan trọng đó là củng cố niềm tin của Nhân dân; cảnh báo, cảnh tỉnh để những cán bộ đảng viên tránh khỏi những sai lầm.

Tôi tin là thực hiện đúng những lời Bác dặn, công cuộc này sẽ giành được những thắng lợi lớn. Bởi khi có sự thống nhất ý chí, hành động trong toàn Đảng, từ T.Ư đến cơ sở, hoàn toàn có thể làm được hoặc ít nhất là hạn chế tối đa những tiêu cực mỗi khi chuẩn bị đại hội các cấp và Đại hội Đảng toàn quốc.

Ý nghĩa của bản Di chúc là lâu dài

Theo ông, cần làm gì để tiếp tục phát huy hơn nữa tinh thần của bản Di chúc trước các vấn đề thực tiễn đặt ra?

- Từ thực tiễn đổi mới của những năm qua, lại càng thấy ý nghĩa, giá trị to lớn mà Di chúc đem lại cho thời đại. Nhưng như tôi đã nói, Di chúc là một cương lĩnh hành động lâu dài. Quá trình xây dựng, phát triển đất nước đã đạt những thành tựu to lớn, song vẫn tồn tại những nguy cơ, cần nhìn nhận, sửa chữa, chấn chỉnh. Các nguy cơ tụt hậu về kinh tế, tham nhũng, lãng phí và “diễn biến hòa bình” vẫn diễn ra, có phần phức tạp hơn.

Trong khi mức sống vật chất không ngừng tăng lên thì lại có một bộ phận dân cư có biểu hiện xuống cấp về chuẩn mực văn hóa, đạo đức, một bộ phận cán bộ, đảng viên suy thoái. Thực tế đó đòi hỏi phải suy nghĩ về điều Bác đã viết trong Di chúc, chống lại những gì cũ kỹ, hư hỏng là cuộc chiến đấu khổng lồ mới có thể tạo ra “những cái mới mẻ, tốt tươi”. Đó là những vấn đề đang cần phải tiếp tục thực hiện.

Hơn nữa, để thúc đẩy tinh thần tự hào, ý thức rèn luyện của mỗi cán bộ, đảng viên, người dân, chúng ta vẫn cần tiếp tục tổ chức nhiều đợt sinh hoạt chính trị rộng khắp để học tập, thực hiện di nguyện của Người.

Đồng thời, sự gắn kết trong thực hiện theo Di chúc của Bác với Nghị quyết T.Ư và Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị chắc chắn sẽ tạo chuyển biến tích cực, khơi dậy thêm lòng tự hào, trách nhiệm của mỗi đảng viên, cán bộ và Nhân dân cả nước.

Xin cảm ơn ông!

TAG: di chúc cách mạng Bác Hồ Chủ tịch Hồ Chí Minh Bộ Chính trị
 
Tin khác
Khi người cán bộ quên “dưỡng liêm”
Khi người cán bộ quên “dưỡng liêm”
Kinhtedothi - Quan chức các cấp, thậm chí là cao cấp vi phạm kỷ luật, bị xử lý, thậm chí vướng vòng lao lý đã không còn là câu chuyện “hiếm hoi và bất thường” nữa.
“Có học sinh thì phải có giáo viên đứng lớp”
“Có học sinh thì phải có giáo viên đứng lớp”
Kinhtedothi-Liên quan đến công tác giao biên chế công chức, viên chức năm 2020, tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Nội vụ chiều nay (20/2), ông Vũ Đăng Minh - Chánh Văn phòng, Người phát ngôn của Bộ này khẳng định: Bộ đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát cụ thể số biên chế giáo dục, y tế của các địa phương để bảo đảm nguyên tắc “có học sinh thì phải có giáo viên đứng lớp”, “có bệnh nhân thì phải có viên chức y tế” để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Duy Thăng: “Tăng phân cấp cho địa phương trong sắp xếp cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp huyện”
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Duy Thăng: “Tăng phân cấp cho địa phương trong sắp xếp cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp huyện”
Kinhtedothi-“Để đảm bảo tính thống nhất trong quản lý hành chính trên phạm vi cả nước, Bộ sẽ xem lại các tiêu chí thành lập các tổ chức cơ quan chuyên môn đặc thù; tổ chức cơ cấu bên trong sở (phòng, chi cục); số cấp phó tối đa ở sở, phòng, chi cục…. Trên cơ sở đẩy mạnh phân cấp cho chính quyền địa phương, chúng tôi sẽ xem xét việc này cho phù hợp đặc thù các địa phương", Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Duy Thăng cho biết.
Bế mạc phiên họp thứ 37 của Ủy ban thường vụ Quốc hội
Bế mạc phiên họp thứ 37 của Ủy ban thường vụ Quốc hội
Chiều 20/9, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Ủy ban Thường vụ Quốc hội bế mạc phiên họp thứ 37, hoàn thành chương trình đề ra sau 11 ngày làm việc tập trung, hiệu quả, trách nhiệm.
Nâng cấp các kênh tiếp nhận thông tin của người dân tham gia giám sát, tố giác tham nhũng
Nâng cấp các kênh tiếp nhận thông tin của người dân tham gia giám sát, tố giác tham nhũng
Kinhtedothi – Để đáp ứng được yêu cầu nắm bắt thông tin kịp thời của người dân phản ánh trong bối cảnh công nghệ thông tin và mạng xã hội phát triển, trong thời gian tới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sẽ chú trọng nâng cấp các kênh thông tin trên hệ thống website của Mặt trận, truyền hình trực tuyến và ứng dụng trên thiết bị thông minh.
Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ IX thành công tốt đẹp
Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ IX thành công tốt đẹp
Kinhtedothi – Sau 3 ngày làm việc với tinh thần tích cực, nghiêm túc, trách nhiệm, Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2019 – 2024 đã thành công tốt đẹp.
Chính phủ mong muốn Mặt trận đẩy mạnh vận động Nhân dân tham gia phòng chống tham nhũng
Chính phủ mong muốn Mặt trận đẩy mạnh vận động Nhân dân tham gia phòng chống tham nhũng
Kinhtedothi – Chính phủ mong muốn Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp đẩy mạnh vận động nhân dân tham gia phòng chống tham nhũng, tổ chức tốt các hoạt động lắng nghe ý kiến, kiến nghị của cử tri, tạo điều kiện cho người dân đóng góp ý kiến nhằm xây dựng chính quyền thực sự thân thiện, kiến tạo.
19 tỉnh, thành phố đã gửi đề án chi tiết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã
19 tỉnh, thành phố đã gửi đề án chi tiết về sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã
Kinhtedothi-"Thực hiện nhiệm vụ được giao về công tác sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã, đến thời điểm này, Bộ Nội vụ đã nhận được phương án tổng thể của 44/46 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, chỉ có 2 đơn vị chưa gửi là TP. Hồ Chí Minh và Cần Thơ. Sau khi Bộ Nội vụ có ý kiến với các phương án, đến nay đã có 19 tỉnh, TP gửi đề án chi tiết và Bộ đã tổ chức thẩm định cho 12 tỉnh..." - đại diện Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ) cho biết.
Ký kết biên bản thỏa thuận thuê đất xây trụ sở Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội
Ký kết biên bản thỏa thuận thuê đất xây trụ sở Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội
Kinhtedothi - Lễ ký kết ngày hôm nay (20/9) là thành quả của quá trình làm việc, hợp tác giữa Hoa Kỳ, Việt Nam nói chung và TP Hà Nội nói riêng trong 2 năm qua.
Tỉnh Nghệ An giới thiệu 117 dự án trọng điểm thu hút đầu tư tại TP Hồ Chí Minh
Tỉnh Nghệ An giới thiệu 117 dự án trọng điểm thu hút đầu tư tại TP Hồ Chí Minh
Kinhtedothi - Tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư vào tỉnh Nghệ An năm 2019 được tổ chức tại TP Hồ Chí Minh, tỉnh Nghệ An đã giới thiệu tới các nhà đầu tư 117 dự án trọng điểm gồm 10 dự án về cơ sở hạ tầng; 67 dự án về công nghiệp và xây dựng; 28 dự án về nông nghiệp; 12 dự án về thương mại, dịch vụ, du lịch.
Ông Trần Thanh Mẫn tái cử chức danh Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Ông Trần Thanh Mẫn tái cử chức danh Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Kinhtedothi - Ngày 20/9, tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2019-2024, ông Trần Thanh Mẫn đã được Đại hội hiệp thương tái cử giữ chức Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam.