Trang chủ / Thời sự / Theo gương Bác Hồ

Nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng - PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc: Khí thế mới, sức bật mới

Hà Bình (thực hiện) 02-09-2019 07:11
Kinhtedothi - Nhiều năm nghiên cứu về những di sản Chủ tịch Hồ Chí Minh, PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc (nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh) khi trò chuyện với phóng viên Kinh tế & Đô thị đã nhận định: Mặc dù đã 50 năm trôi qua, kể từ ngày bản Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh được công bố nhưng những giá trị lý luận và thực tiễn của văn kiện quý giá này vẫn vẹn nguyên tính thời sự.

Như một cương lĩnh hành động của Đảng

Di chúc thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một văn kiện lịch sử quý giá kết tinh trí tuệ, tâm hồn, tình cảm, đạo đức của Bác. Qua nghiên cứu, theo ông, đâu là những giá trị cốt lõi của bản Di chúc?

- Đúng vậy, trước hết cần phải khẳng định, Di chúc của các bậc vĩ nhân thường tổng kết lại chặng đường lịch sử đã qua, dặn dò thế hệ sau tiếp tục sự nghiệp và dự liệu những vấn đề của đất nước, của dân tộc trong chặng đường sắp tới. Di chúc của Bác là văn kiện lịch sử vô giá, kết tinh tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, nhân cách của một con người, một lãnh tụ mà cả cuộc đời vì nước, vì dân, không màng tới danh lợi bản thân.

Di chúc của Bác có giá trị soi chiếu đến tận ngày nay. Di chúc đề cập tới nhiều vấn đề, về đổi mới, phát triển đất nước thế nào, về xây dựng Đảng, bồi dưỡng thế hệ sau…, mang tinh thần đổi mới, bởi vì toàn bộ Di chúc hướng tới tương lai, xây dựng lại TP, làng mạc đẹp đẽ, đàng hoàng hơn trước chiến tranh.

 Chủ tịch Hồ Chí Minh trong phòng làm việc tại căn cứ Việt Bắc. Ảnh tư liệu

Như Bác viết: “Còn non, còn nước, còn người/Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay”. Có thể nói rằng, ý nghĩa của Di chúc như một cương lĩnh hành động của Đảng từ khi Bác đi xa.

Chúng ta nghiên cứu Di chúc để suy ngẫm những vấn đề đổi mới hiện nay. Từ bản Di chúc, tư tưởng của Bác soi sáng cho công cuộc đổi mới hôm nay như là một sự tổng kết chính từ thực tiễn Việt Nam, của chúng ta chứ không phải giáo điều. Bản Di chúc có sự thiêng liêng, vì thế tập hợp được, đoàn kết được dân tộc để tiến lên sự nghiệp vẻ vang hơn, đi tới thắng lợi cuối cùng và tạo nên niềm tin tất thắng.

Vậy 74 năm sau thành công của Cách mạng tháng Tám và 50 năm thực hiện Di chúc của Bác, theo ông, đâu là những thành tựu chúng ta có thể báo công với Bác?

- Soi vào những điều Bác căn dặn trong Di chúc, đến nay, Đảng ta thực hiện rất thành công trên nhiều phương diện. Ví dụ Bác căn dặn, khó khăn gian khổ đến đâu cũng phải hoàn thành thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, để đi đến độc lập, thống nhất đất nước, Đảng đã lãnh đạo cả dân tộc hoàn thành vào năm 1975.

Tiếp đó, chúng ta lại tiếp tục bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, chống chiến tranh xâm lược ở biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc và kiên trì, kiên quyết bảo vệ độc lập chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc trong tình hình mới. Rồi nhiệm vụ xây dựng đất nước ngay sau chiến tranh chúng ta cũng đã thực hiện tốt.

Đặc biệt, kể từ khi có đường lối Đổi mới năm 1986 đến nay, đất nước đã “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như mong muốn của Bác trên tất cả các phương diện kinh tế, chính trị, xã hội… Kinh tế không ngừng phát triển, đất nước ra khỏi khủng hoảng và tình trạng kém phát triển, trở thành quốc gia có thu nhập trung bình.

Khi bắt đầu đổi mới (năm 1986), thu nhập bình quân đầu người một năm khoảng 150 USD, đến năm 2018 đã đạt gần 2.600 USD. Tỷ lệ đói nghèo từ 58% năm 1993 đến cuối năm 2018, giảm xuống còn dưới 6%. Các TP phát triển theo mục tiêu đô thị hiện đại, văn minh, thông minh và đáng sống; nông thôn khởi sắc cùng chương trình xây dựng nông thôn mới.

Nội dung lớn Bác nói đến trong Di chúc là về công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng. Ông đánh giá như thế nào về việc thực hiện những lời dặn của Bác trong công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phòng chống tham nhũng ở giai đoạn hiện nay?

- Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh dành một thời lượng lớn để nói về việc xây dựng Đảng. Bởi từ thực tiễn lãnh đạo cách mạng của các thời kỳ trước, trong đấu tranh giải phóng dân tộc, cuộc Cách mạng tháng Tám, trong các cuộc kháng chiến tiếp theo… bên cạnh những mặt tốt, mặt đúng đắn cũng đã bắt đầu bộc lộ những biểu hiện tiêu cực.

Người đã sớm nhìn thấy những nguy cơ về sự suy thoái đạo đức, lối sống, nguy cơ về chủ nghĩa cá nhân, gắn liền với đó là những tiêu cực khác; xuất hiện tâm lý hưởng thụ, lo vun vén lợi ích riêng... Người cũng đã cảnh báo về những nguy cơ có thể gặp phải với một Đảng sau khi giành được thắng lợi đó là tính kiêu ngạo, sự dốt nát và tham nhũng.

Chính vì vậy, trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Các đồng chí từ T.Ư đến các chi bộ cần giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình”; “trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình”.

Đọc lại Di chúc càng thấy được những điều căn dặn của Bác Hồ rất căn bản. Cái gốc nhất vẫn là đạo đức. Bác viết: "Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của Nhân dân".

Nhìn vào cuộc đấu tranh chống lại những suy thoái trong Đảng hiện nay, chúng ta càng cần phải ngẫm lại Di chúc của Bác. Có thể nói rằng, các Nghị quyết của Đảng trong những năm qua luôn thấm đẫm tư tưởng và việc làm cụ thể hiện thực hóa những điều Bác dặn. Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội Đảng XII đến nay, công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán được chỉ đạo quyết liệt, chặt chẽ, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm minh các sai phạm, siết chặt kỷ luật, kỷ cương.

Những quyết tâm phòng chống “giặc nội xâm” và quyết xử lý các tiêu cực của cán bộ, đảng viên được làm đến nơi đến chốn. Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XII đến nay, hơn 77.000 cán bộ, đảng viên đã bị xử lý kỷ luật, trong đó có hơn 70 cán bộ thuộc diện T.Ư quản lý. Chưa bao giờ chúng ta xử lý nhiều cán bộ như vậy. Điều này thể hiện quyết tâm chính trị của Đảng trong việc làm trong sạch đội ngũ, nhất là cán bộ lãnh đạo quản lý. Quan trọng đó là củng cố niềm tin của Nhân dân; cảnh báo, cảnh tỉnh để những cán bộ đảng viên tránh khỏi những sai lầm.

Tôi tin là thực hiện đúng những lời Bác dặn, công cuộc này sẽ giành được những thắng lợi lớn. Bởi khi có sự thống nhất ý chí, hành động trong toàn Đảng, từ T.Ư đến cơ sở, hoàn toàn có thể làm được hoặc ít nhất là hạn chế tối đa những tiêu cực mỗi khi chuẩn bị đại hội các cấp và Đại hội Đảng toàn quốc.

Ý nghĩa của bản Di chúc là lâu dài

Theo ông, cần làm gì để tiếp tục phát huy hơn nữa tinh thần của bản Di chúc trước các vấn đề thực tiễn đặt ra?

- Từ thực tiễn đổi mới của những năm qua, lại càng thấy ý nghĩa, giá trị to lớn mà Di chúc đem lại cho thời đại. Nhưng như tôi đã nói, Di chúc là một cương lĩnh hành động lâu dài. Quá trình xây dựng, phát triển đất nước đã đạt những thành tựu to lớn, song vẫn tồn tại những nguy cơ, cần nhìn nhận, sửa chữa, chấn chỉnh. Các nguy cơ tụt hậu về kinh tế, tham nhũng, lãng phí và “diễn biến hòa bình” vẫn diễn ra, có phần phức tạp hơn.

Trong khi mức sống vật chất không ngừng tăng lên thì lại có một bộ phận dân cư có biểu hiện xuống cấp về chuẩn mực văn hóa, đạo đức, một bộ phận cán bộ, đảng viên suy thoái. Thực tế đó đòi hỏi phải suy nghĩ về điều Bác đã viết trong Di chúc, chống lại những gì cũ kỹ, hư hỏng là cuộc chiến đấu khổng lồ mới có thể tạo ra “những cái mới mẻ, tốt tươi”. Đó là những vấn đề đang cần phải tiếp tục thực hiện.

Hơn nữa, để thúc đẩy tinh thần tự hào, ý thức rèn luyện của mỗi cán bộ, đảng viên, người dân, chúng ta vẫn cần tiếp tục tổ chức nhiều đợt sinh hoạt chính trị rộng khắp để học tập, thực hiện di nguyện của Người.

Đồng thời, sự gắn kết trong thực hiện theo Di chúc của Bác với Nghị quyết T.Ư và Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị chắc chắn sẽ tạo chuyển biến tích cực, khơi dậy thêm lòng tự hào, trách nhiệm của mỗi đảng viên, cán bộ và Nhân dân cả nước.

Xin cảm ơn ông!

TAG: di chúc cách mạng Bác Hồ Chủ tịch Hồ Chí Minh Bộ Chính trị
 
Tin khác
Cổng Dịch vụ công quốc gia khai trương ngày 9/12
Cổng Dịch vụ công quốc gia khai trương ngày 9/12
Kinhtedothi - Sáng 7/12, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng chủ trì họp báo giới thiệu Cổng Dịch vụ công quốc gia và cho biết Cổng Dịch vụ công quốc gia khai trương ngày 9/12/2019.
Cử tri hoan nghênh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chỉ đạo quyết liệt công tác phòng chống tham nhũng
Cử tri hoan nghênh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng chỉ đạo quyết liệt công tác phòng chống tham nhũng
Kinhtedothi – Nhiều cán bộ cấp cao vi phạm đã bị xử lý kỷ luật Đảng, xử lý cả về hình sự, không có vùng cấm. Nhiều vụ án lớn đã được xử lý dứt điểm, thu hồi tài sản tham nhũng, làm trong sạch bộ máy.
Bí thư Thành ủy Hoàng Trung Hải: Luôn năng động, sáng tạo để xây dựng Thủ đô văn minh, giàu đẹp
Bí thư Thành ủy Hoàng Trung Hải: Luôn năng động, sáng tạo để xây dựng Thủ đô văn minh, giàu đẹp
Kinhtedothi - Sáng 7/12, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội đã tổ chức gặp mặt đại biểu cán bộ cấp cao quân đội nghỉ hưu, nghỉ công tác trên địa bàn TP nhân kỷ niệm 30 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22/12/1989 - 22/12/2019) và 75 năm Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/2019). Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hoàng Trung Hải chủ trì buổi gặp mặt.
Khai mạc kỳ họp thứ 17 HĐND TP Hồ Chí Minh khóa IX
Khai mạc kỳ họp thứ 17 HĐND TP Hồ Chí Minh khóa IX
Kinhtedothi - Sáng 7/12, kỳ họp thứ 17, HĐND TP Hồ Chí Minh khoá IX đã chính thức khai mạc. Trong kỳ họp quan trọng dịp cuối năm này, các đại biểu tham dự sẽ được nghe báo cáo các nội dung liên quan đến tình hình kinh tế, xã hội, văn hóa, quốc phòng và an ninh của thành phố, thu chi ngân sách của năm 2019, các nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm trong năm 2020.
Phó Thủ tướng: Cộng đồng Pháp ngữ là đối tác quan trọng của Việt Nam
Phó Thủ tướng: Cộng đồng Pháp ngữ là đối tác quan trọng của Việt Nam
Kinhtedothi - Việt Nam hoan nghênh và đánh giá cao nỗ lực của Tổ chức quốc tế Pháp ngữ (OIF) trong việc tham gia tìm giải pháp cho các bất ổn chính trị và xung đột tại các nước thành viên, xây dựng lòng tin, tăng cường và mở rộng đoàn kết, hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, ngôn ngữ..
Việt Nam phát triển bền vững trên tinh thần ‘không để ai bị bỏ lại phía sau’
Việt Nam phát triển bền vững trên tinh thần ‘không để ai bị bỏ lại phía sau’
Kinhtedothi - Ngày 6/12, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình tiếp ông Jeffrey Schlagenhauf, Phó Tổng Thư ký Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) nhân dịp ông sang Việt Nam tham dự Hội nghị khu vực lần thứ 10 của Sáng kiến Chống tham nhũng khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
“Đảng không phải là một tổ chức để làm quan phát tài”
“Đảng không phải là một tổ chức để làm quan phát tài”
Kinhtedothi - Ngay từ năm 1947, khi đó là thời gian cực kỳ gian khó của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành thời gian viết cuốn sách "Sửa đổi lề lối làm việc”.
Để chữa căn bệnh “vinh thân phì gia”
Để chữa căn bệnh “vinh thân phì gia”
Kinhtedothi - Làm cán bộ chỉ để “vinh thân phì gia” là một hiện tượng đã được chỉ ra từ rất sớm trong công tác cán bộ.
Hà Nội kêu gọi đầu tư từ các lĩnh vực thế mạnh của doanh nghiệp Hàn Quốc
Hà Nội kêu gọi đầu tư từ các lĩnh vực thế mạnh của doanh nghiệp Hàn Quốc
Kinhtedothi - Hà Nội mong muốn thu hút đầu tư từ các lĩnh vực thế mạnh của doanh nghiệp Hàn Quốc như phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị; khu đô thị thông minh; hạ tầng cấp nước, thoát nước, môi trường...
Khai mạc Triển lãm ảnh báo chí thế giới 2019
Khai mạc Triển lãm ảnh báo chí thế giới 2019
Kinhtedothi - Tối 6/12, UBND TP Hà Nội phối hợp với Đại sứ quán Hà Lan tổ chức Lễ khai mạc Triển lãm ảnh báo chí thế giới 2019.
Quảng Ninh: Kinh tế - xã hội năm 2019 đạt nhiều dấu mốc quan trọng
Quảng Ninh: Kinh tế - xã hội năm 2019 đạt nhiều dấu mốc quan trọng
Kinhtedothi - Ngày 6/12, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Quảng Ninh đã diễn ra kỳ họp thứ 15, HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XIII. Kỳ họp diễn ra trong 2 ngày (6 và 7/12/2019).