Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong - Một huyền thoại dân ca xứ Nghệ

An Thanh 25-09-2020 08:44
Kinhtedothi - Sáng 24/9, tại báo Kinh tế & Đô thị, Nhà xuất bản Văn học đã tổ chức lễ ra mắt và giới thiệu tác phẩm “Nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong: Tác phẩm - tác giả”. Nói đến nền sân khấu truyền thống Nghệ - Tĩnh, nhất là quá trình hình thành và phát triển kịch hát dân ca Nghệ Tĩnh, người ta không thể không nói đến nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong (1929 - 1990) nguyên là Phó ty Văn hóa tỉnh Nghệ An, Phó Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Nghệ Tĩnh.
TS Nguyễn Anh Vũ - Giám đốc Nhà xuất bản Văn học phát biểu tại lễ giới thiệu sách. Ảnh: Lại Tấn
Một con người của công chúng
Nói đến Nguyễn Trung Phong, người ta không thể không nhắc đến vở chèo nổi tiếng “Cô gái sông Lam” và làn điệu “Giận mà thương”. Đây là làn điệu cả nước biết đến và nhầm tưởng là dân ca cổ. Ít ai biết rằng, tác giả biên kịch Nguyễn Trung Phong xuất thân chỉ là anh nông dân sinh ra ở vùng quê nghèo (Diễn Minh, Diễn Châu, Nghệ An).

Ngày 19/10/2019, tại TP Vinh (Nghệ An), Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam phối hợp cùng Sở VH&TT Nghệ An tổ chức Hội thảo khoa học “Vai trò Nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong với nền kịch hát dân ca Ví - Giặm”. Tại hội thảo, các tham luận đã đề cập nhiều góc nhìn khác nhau về sự nghiệp nghệ thuật của Nguyễn Trung Phong, với nhiều tác phẩm, trong đó có thể kể đến như: Vở chèo “Nhắc lại” (1952), giải Nhất Hội diễn tỉnh Nghệ An; “Tấc đất, tấc vàng” (1956); “Chị Thảo” (1968); “Khi ban đội đi vắng” (1969); “Hạt lúa quê ta” (1970), Huy chương Bạc Hội diễn sân khấu toàn quốc; “Vẫn còn ra trận” (1976); “Một cuộc đời”(1980), tham dự Hội diễn sân khấu toàn quốc 1980; “Ngọn lửa không bao giờ tắt” (1981); “Giữa vụ cày” (1983), Huy chương Vàng Hội diễn sân khấu Nghệ Tĩnh; “Nhóm sản xuất đồng chí Liêm” (1986).

Đặc biệt, vở chèo “Cô gái sông Lam” với 5 màn diễn đặc sắc đã đưa sân khấu chèo Nghệ An lên một tầm cao mới. Vở diễn đã giành 3 Huy chương Vàng, 4 Huy chương Bạc tại Hội diễn Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc năm 1962. Đặc biệt, tối 27/5/1962 đích thân Bác Hồ đã mời Đoàn chèo Nghệ An ra Phủ Chủ tịch công diễn. Sau buổi diễn, Bác đã tặng huy chương của Người cho các nghệ sĩ tham gia. Về âm nhạc, dù không phải là một nhạc sĩ nhưng Nguyễn Trung Phong đã để lại cho đời làn điệu “Giận mà thương” bất hủ. Đến nay, đã có hàng trăm phiên bản “Giận mà thương”, nổi tiếng nhất phải kể đến nhạc phẩm “Trông cây lại nhớ đến Người” của nhạc sĩ Đỗ Nhuận. Với nhiều góc nhìn khác nhau nhưng mọi người đều thống nhất vai trò to lớn của ông đã góp phần quan trọng vào kho tàng dân ca, ví giặm xứ Nghệ để năm 2014, UNESCO vinh danh dân ca ví, giặm Nghệ - Tĩnh là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Ông đã đi vào kịch hát dân ca Nghệ - Tĩnh như là một huyền thoại, một con người của công chúng.

Thể theo nguyện vọng của đông đảo những người yêu dân ca ví giặm xứ Nghệ, những công chúng yêu quý ông Nguyễn Trung Phong và cũng là nguyện vọng của gia đình, mọi người thấy cần thiết phải có những ấn phẩm đủ tầm vóc để khẳng định rõ vai trò của nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong. Và tất thảy đều mong muốn đặt ông vào vị trí xứng tầm của sân khấu nước nhà.

Phải mất 2 năm sưu tầm, tuyển chọn, nhà báo Nguyễn Minh Đức và nhà thơ Nguyễn Trung Hợi là bậc cháu con của cụ đã cho ra mắt bạn đọc 8 tác phẩm xuất sắc cùng 29 bài viết. Đây là tập hợp các bài viết của các nhà lý luận phê bình, nhạc sĩ, nhà viết kịch, nhà nghiên cứu sân khấu, nhà báo, nhà quản lý văn hóa, nghệ sĩ. Với khâu tổ chức bản thảo khá dày công, Nhà xuất bản Văn học đã cho ra mắt tác phẩm “Nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong: Tác phẩm - tác giả” dày 559 trang.
  Tác phẩm ''Nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong: Tác phẩm - tác giả'' dày 559 trang
Giá trị thời sự vẫn còn nguyên

Tại buổi ra mắt cuốn sách, khi các khách mời được xem phóng sự “Nguyễn Trung Phong - Huyền thoại của dân ca xứ Nghệ” do Đài Truyền hình Nghệ An và gia đình tổ chức thực hiện cách đây một năm, nhiều người đã nhận xét, rất nhiều tác phẩm là kịch bản sân khấu của ông viết cách đây hơn nửa thế kỷ nhưng vẫn còn nguyên giá trị thời sự cho đến ngày nay. Tổng Biên tập báo Kinh tế & Đô thị Nguyễn Minh Đức - chủ biên cuốn sách "Nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong: Tác giả - tác phẩm" chia sẻ: “Các tác phẩm của nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong đã khắc họa thành công hình tượng người chiến sĩ cách mạng những năm 1930 - 1931; khắc họa đời sống văn hóa tinh thần thời xây dựng chủ nghĩa xã hội;. Trong một số tác phẩm đã nhen nhóm xây dựng con người mới, trong một xã hội mới và đấu tranh cho cái cũ, nghèo nàn, lạc hậu. Với 3 đặc điểm như vậy, về âm nhạc, dân ca, tác giả Nguyễn Trung Phong chuyển thể từ dân ca dân gian lên chính kịch... Ông cũng là người dẫn dắt, đào tạo và tạo ra một thế hệ tài năng cho các văn nghệ sĩ xứ Nghệ”.

Khá nhiều nhà báo tham gia buổi ra mắt sách đề xuất cần phải làm lan tỏa những giá trị nghệ thuật vở sân khấu “Cô gái sông Lam”, làn điệu “Giận mà thương” và các tác phẩm của Nguyễn Trung Phong đến công chúng. Tuyển tập cho thấy nhiều tác phẩm của nhà biên kịch Nguyễn Trung Phong đã ra đời cách đây hơn nửa thế kỷ nhưng vẫn có giá trị đương đại, cần được quảng bá rộng rãi.

Nhiều nhà nghiên cứu khi viết về ông đã cho rằng, Nguyễn Trung Phong đã sống một cuộc đời nhiều cống hiến sáng tạo nhưng bản thân ông lại luôn lặng lẽ, giản dị, khiêm nhường. Cuộc đời sự nghiệp của Nguyễn Trung Phong có lẽ sinh ra để viết, ngoài những tác phẩm đã được công bố, hiện còn nhiều tác phẩm kịch bản chưa công bố và có những tác phẩm còn viết dở dang được lưu giữ tại gia đình. NSND Lê Tiến Thọ tin rằng, những đóng góp có giá trị của nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong sẽ được nhìn nhận và tôn vinh xứng đáng với những giải thưởng cao quý của Nhà nước.
Với những đóng góp to lớn, nhất là quá trình hình thành và phát triển kịch hát dân ca Nghệ -Tĩnh, nhà biên kịch Nguyễn Trung Phong hoàn toàn xứng đáng được tặng giải thưởng cao quý của Nhà nước. Tác phẩm “Cô gái sông Lam” gây được tiếng vang từ năm 1962 vì có đủ 3 yếu tố của một vở diễn sân khấu hay, đó là tính chất tự sự, trữ tình và kịch tích. Chính vì điều đó nên ngay Liên hoan sân khấu lần đầu tiên của miền Bắc vở diễn đã được tặng thưởng 4 Huy chương Vàng, 4 Huy chương Bạc, một thành tích đặc biệt thời bấy giờ.

NSND Tiến Thọ - nguyên Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam
Phải đến khi tham gia biên tập cuốn sách, tôi mới biết ông Nguyễn Trung Phong là tác giả của ca khúc đậm chất ví giặm “Giận mà thương”. Khi nghiên cứu về thân thế, cuộc đời và sự nghiệp của nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong mới biết ông có một khối lượng sáng tác đồ sộ. Tác phẩm này tuy đã dày 559 trang nhưng vẫn còn quá khiêm tốn và nên chăng gia đình cần tiếp tục sưu tầm, tuyển chọn các tuyển tập tiếp theo.

TS Nguyễn Anh Vũ - Giám đốc Nhà xuất bản Văn học

TAG: Nhà viết kịch Nguyễn Trung Phong huyền thoại dân ca xứ Nghệ Ví dặm Diễn Châu
 
Tin khác
Vòng 3 giai đoạn 2 V-League 2020: Quảng Nam tìm được niềm vui trước Nam Định, Thanh Hóa thua dễ Hải Phòng
Vòng 3 giai đoạn 2 V-League 2020: Quảng Nam tìm được niềm vui trước Nam Định, Thanh Hóa thua dễ Hải Phòng
Kinhtedothi - Trong cuộc đua trụ hạng tại V-League 2020, Quảng Nam đã có được chiến thắng trước Nam Định và Hải Phòng cũng tìm được niềm vui trước Thanh Hoá.
HLV Park Hang-seo tiếp tục rèn quân đội tuyển quốc gia và U22 Việt Nam
HLV Park Hang-seo tiếp tục rèn quân đội tuyển quốc gia và U22 Việt Nam
Kinhtedothi - Nhằm tạo bước chuẩn bị tốt nhất hướng tới các nhiệm vụ quan trọng sẽ diễn ra vào năm 2021, đội tuyển quốc gia (ĐTQG) và U22 Việt Nam sẽ tập trung vào tháng 11 và tháng 12 sắp tới.
Ca sĩ Thủy Tiên quyên góp được 100 tỷ đồng ủng hộ miền Trung
Ca sĩ Thủy Tiên quyên góp được 100 tỷ đồng ủng hộ miền Trung
Kinhtedothi - Mới đây, trên trang cá nhân, ca sĩ Thủy Tiên thông báo: “Thời điểm này, số tiền Thủy Tiên quyên góp ủng hộ đồng bào miền Trung lũ lụt, trong vòng 1 tuần là hơn 100 tỷ đồng”.
Xúc động nỗi đau người mẹ thời chiến
Xúc động nỗi đau người mẹ thời chiến
Kinhtedothi - Tấm gương của sự hy sinh, lòng quả cảm và đặc biệt là nỗi đau chia cắt tình mẫu tử của những nữ tù chính trị trong nhà tù Hỏa Lò được diễn tả trong chương trình trải nghiệm “Đêm thiêng liêng 2: Sống như những đóa hoa”, khiến thế hệ trẻ hôm nay xúc động. Chương trình do Ban Quản lý di tích Nhà tù Hỏa Lò thực hiện nhân kỷ niệm 90 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 - 20/10/2020).
HLV Trương Việt Hoàng nhận định khôn khéo về 2 phiên bản Thể Công 1998 và Viettel 2020
HLV Trương Việt Hoàng nhận định khôn khéo về 2 phiên bản Thể Công 1998 và Viettel 2020
Kinhtedothi - HLV Trương Việt Hoàng của Viettel đã có những nhận định về đội hình của Viettel 2020 và Thể Công 1998.
Vòng 3 giai đoạn 2 V-League 2020: Chia điểm trước TP Hồ Chí Minh, Sài Gòn để Viettel nới rộng khoảng cách
Vòng 3 giai đoạn 2 V-League 2020: Chia điểm trước TP Hồ Chí Minh, Sài Gòn để Viettel nới rộng khoảng cách
Kinhtedothi - Ở 2 trận đấu sớm của vòng 3 V-League 2020, Viettel đã có chiến thắng trước B.Bình Dương. Trong khi đó, Sài Gòn và TP Hồ Chí Minh chia điểm với trận đấu không có bàn thắng.
HLV Park Hang-seo và các cầu thủ chung tay hướng về đồng bào miền Trung
HLV Park Hang-seo và các cầu thủ chung tay hướng về đồng bào miền Trung
Kinhtedothi - HLV Park Hang-seo và các cầu thủ cùng chung tay ủng hộ đồng bào miền Trung đang phải gánh chịu hậu quả từ thiên tai trước khi các trận đấu tại vòng 3 giai đoạn 2 V-league 2020.
Người Việt tự hào ngắm Cầu Vàng trong Lễ hội âm nhạc quốc tế UWSA
Người Việt tự hào ngắm Cầu Vàng trong Lễ hội âm nhạc quốc tế UWSA
Kinhtedothi - Xuất hiện lung linh và huyền bí trong Lễ hội âm nhạc trực tuyến United We Stream Asia, Cầu Vàng mang đến không gian nghệ thuật mãn nhãn có một không hai, khiến người Việt tự hào trước bạn bè quốc tế.
Thủy Tiên, Trấn Thành, Mỹ Tâm và nhiều nghệ sĩ Việt hướng về miền Trung
Thủy Tiên, Trấn Thành, Mỹ Tâm và nhiều nghệ sĩ Việt hướng về miền Trung
Kinhtedothi - Những ngày qua, thông tin về thiệt hại nặng nề của các tỉnh miền Trung đã thu hút sự quan tâm của toàn xã hội. Nhằm chia sẻ mất mát với đồng bào miền Trung, nhiều nghệ sĩ đã kêu gọi và chung tay hỗ trợ.
Tháng 11 VFF sẽ có Tân Chủ tịch phụ trách tài chính
Tháng 11 VFF sẽ có Tân Chủ tịch phụ trách tài chính
Kinhtedothi - Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) sẽ tổ chức Đại hội thường niên nhiệm kỳ 2018 - 2022 vào tháng 11 sau khi được Bộ Nội vụ cho phép.
Xúc động bài văn tế các chiến sĩ hy sinh vì bão lũ tại miền Trung
Xúc động bài văn tế các chiến sĩ hy sinh vì bão lũ tại miền Trung
Kinhtedothi - Trời Miền Trung mưa giăng, gió giật/Nước dâng cao núi lở đất rung/Thương người chiến sĩ anh hùng/Hy sinh để lại tột cùng nỗi đau...