Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long duyên nợ cùng xẩm

Linh Anh 18-12-2019 08:20
Kinhtedothi - Nguyễn Quang Long là một trong những cái tên không quá xa lạ với khán giả yêu nghệ thuật truyền thống nói chung, yêu hát xẩm nói riêng trong gần 20 năm qua. Chiếu Xẩm Hà thành sáng đèn vào mỗi dịp cuối tuần tại khu vực sân khấu trước tượng đài vua Lê (đường Lê Thái Tổ), và những sản phẩm hát xẩm gắn với hơi thở xẩm Hà Nội là những thành quả để khán giả nhắc đến anh, nhắc đến loại hình nghệ thuật tưởng đã lùi xa.

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long (thứ 2 từ trái sang) cùng nhóm Xẩm Hà thành. Ảnh: Linh Anh

20 năm nặng lòng

Những năm đầu thế kỷ XX, xẩm tàu điện là một phần không thể thiếu của người Hà Nội. Xẩm tàu điện, hay còn có tên gọi khác là xẩm Bờ Hồ bởi vị trí ra đời và không gian nuôi dưỡng loại hình nghệ thuật này phát triển chính là quanh khu vực Hồ Gươm. Nhưng rồi, sau gần một thế kỷ gắn bó với người Hà Nội, xẩm tàu điện cũng giống các loại hình nghệ thuật xẩm khác, chẳng còn mấy ai nhớ đến câu hát: “Ai ơi thương kẻ dở dang/Miệng ca tay gẩy khúc đàn tương tư”. Năm 2013, nghệ nhân cuối cùng của nghệ thuật xẩm là nghệ nhân Hà Thị Cầu qua đời. Trước khi nhắm mắt, bà còn để lại bao nỗi băn khoăn về việc phục hồi xẩm cho thế hệ học trò như nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long…

Tuy không phải sinh ra trên mảnh đất Hà Nội, nhưng Nguyễn Quang Long quyết tâm thực hiện những trăn trở của nghệ nhân Hà Thị Cầu. Trước đó, anh đã cùng thầy cô, bạn bè tại Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam xây dựng một hành trình phục hồi lưu trữ và quảng bá những câu hát xẩm. Album “Xẩm Hà Nội” được Nhà xuất bản Âm nhạc phát hành đầu năm 2016 là thành quả đầu tiên của công cuộc phục hồi nghệ thuật này. Sau đó, cùng với nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa, Khương Cường, Phạm Đình Dũng, Nguyễn Quang Long thành lập nhóm Xẩm Hà thành với mong muốn góp phần tái hiện lại một nét đẹp của Hà thành 36 phố phường xưa kia và thổi thêm sức sống mới để nét đẹp ấy được nối dài theo hơi thở của thời đại.

Cũng từ đây, nhiều bài xẩm do Nguyễn Quang Long sáng tác đã ra đời và được công chúng đón nhận. Chẳng hạn những bài xẩm mang tính thời sự như: Xẩm Trà đá, Xẩm sai Tiễu trừ cướp biển, Xẩm Đường lưỡi bò, Xẩm Cá chết… hay những bài xẩm trữ tình tôn vinh nét đẹp của Hà Nội và tình yêu như Bốn mùa hoa Hà Nội, Tứ vị Hà thành… Album “Trách ông Nguyệt Lão” được giới thiệu đúng những ngày tháng cuối cùng của năm 2019 mang ý nghĩa đặc biệt đối với Nguyễn Quang Long, đó là ghi dấu ấn hành trình 25 năm đi theo âm nhạc chuyên nghiệp, 20 năm theo nghiệp nghiên cứu, lý luận âm nhạc. Tiếng hát xẩm của nhóm Xẩm Hà thành đã bay xa khỏi Việt Nam, đến với các liên hoan âm nhạc quốc tế tại Nhật Bản, Pháp…, được khán giả Việt Nam tại nước ngoài và người nước ngoài hào hứng đón nhận.

Xẩm không chỉ ở tàu điện

Không chỉ dừng lại ở việc hát những ca khúc xẩm thời xưa, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long còn sáng tác, để có được ca từ xẩm phù hợp với đối tượng khán giả thế kỷ XXI. Nói về xẩm của Nguyễn Quang Long và nhóm xẩm Hà thành, nhà thơ Hồng Thanh Quang nhận xét: “Các cụ ta xưa kia dùng tiếng hát xẩm để kiếm sống, còn đến nay Quang Long cùng nhóm Xẩm Hà thành biến xẩm thành một loại hình nghệ thuật thưởng thức”.

Xẩm Hà Nội hôm nay không phải đi theo tuyến tàu điện leng keng, dọc theo 36 phố phường. Người hát xẩm không còn đơn sơ trong chiếc áo nâu, đầu đội mũ cát, mắt đeo kính đen; mà nghệ sĩ có thể vận áo dài truyền thống, hát những câu hát xẩm ngắn gọn, tiết tấu nhanh và rộn ràng. Nguyễn Quang Long cùng nhóm Xẩm Hà thành trải chiếu, diễn xẩm thường xuyên tại sân khấu trước tượng đài vua Lê vào các tối cuối tuần trong không gian đi bộ Hồ Gươm. Nguyễn Quang Long quan niệm: “Dù là nghệ thuật nào thì cũng không thể sống được nếu không tiếp tục khơi nguồn dòng chảy để nó phù hợp với nhu cầu mang tính thời đại”. Bằng chứng kết hợp giữa hiện đại và truyền thống là bên cạnh âm nhạc xẩm truyền thống, MV của nhóm nhạc sĩ Nguyễn Quang Long do ê kíp gồm những người theo tư duy lối trẻ thực hiện như: Hình ảnh do nhà thiết kế Cao Minh Tiến thực hiện, phần âm cũng đều là những người trẻ như NSƯT Xuân Hải, Phạm Dũng, Hải Đăng, Phạm Trang…

Duyên nợ với xẩm của Nguyễn Quang Long sẽ không dừng lại ở album “Trách ông Nguyệt Lão”. Sau dự án này, anh cùng nhóm Xẩm Hà thành và ê kíp quay phim đạo diễn bắt tay vào thực hiện một MV mới cùng tên album tại Hà Nội và Bắc Ninh để chào đón năm 2020, năm thứ 1010 của Thăng Long - Hà Nội.

TAG: nhạc sĩ Nguyễn Quang Long xẩm
 
Tin khác
Nghệ nhân 'mừng rơi nước mắt' khi Google tôn vinh ca trù
Nghệ nhân "mừng rơi nước mắt" khi Google tôn vinh ca trù
Kinhtedothi - Từ 0 giờ ngày 23/2, hình ảnh minh họa một chầu hát ca trù được thay thế biểu tượng Google trên trang Google.com.vn (tính năng Google Doodle) đã khiến nhiều nghệ nhân ca trù "mừng rơi nước mắt".
Cận cảnh mô hình xe đua F1 xuất hiện trên phố Hà Nội
Cận cảnh mô hình xe đua F1 xuất hiện trên phố Hà Nội
Kinhtedothi - Để chào đón chặng GP Việt Nam sắp diễn ra trên đường phố Hà Nội, mô hình chiếc xe đua F1 mô phỏng lại từng chi tiết của chiếc xe đua đã xuất hiện trên đường phố Hà Nội.
TP Hồ Chí Minh không thể kích hoạt 'bom tấn' Lee Nguyễn
TP Hồ Chí Minh không thể kích hoạt "bom tấn" Lee Nguyễn
Kinhtedothi - Dù sẵn sàng bỏ ra 1 triệu USD nhưng CLB TP Hồ Chí Minh vẫn không thể có được chữ ký của cầu thủ Lee Nguyễn do phía CLB chủ quản không chịu nhả người.
[Thông điệp lịch sử] Trần Thái Tông - vị vua nhân hậu
[Thông điệp lịch sử] Trần Thái Tông - vị vua nhân hậu
Kinhtedothi - Trần Thái Tông - vị vua mở đầu cho Hoàng triều nhà Trần lên ngôi lúc còn nhỏ tuổi nhưng tạo nên một sự nghiệp huy hoàng trong cả lĩnh vực quân sự, lẫn chính trị và kinh tế. Nhiều yếu tố để tạo nên thời kỳ rực rỡ này.
Làng quê bích họa Chử Xá
Làng quê bích họa Chử Xá
Kinhtedothi - Làng quê bích họa Chử Xá , xã Văn Đức, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội . Đây là làng cổ, cách trung tâm Hà Nội 20km. Làng có tên nôm là làng Sừa , nằm ven sông Hồng, giữa vùng đất bãi rộng, màu mỡ…
Báo Kinh tế & Đô thị đạt giải C giải thưởng văn học, nghệ thuật, báo chí Bộ Quốc phòng
Báo Kinh tế & Đô thị đạt giải C giải thưởng văn học, nghệ thuật, báo chí Bộ Quốc phòng
Kinhtedothi - Giải thưởng văn học nghệ thuật, báo chí đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng 2014 - 2019 nhằm ghi nhận, tôn vinh thành tích, động viên các tác giả tiếp tục phát huy trí tuệ, tài năng, trách nhiệm, tình cảm, sáng tạo nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật, báo chí đạt giá trị cao về nội dung tư tưởng, nghệ thuật phục vụ bộ đội và nhân dân.
Hấp dẫn cuộc đua nhóm 'Big There'
Hấp dẫn cuộc đua nhóm 'Big There'
Kinhtedothi - Sự cạnh tranh giữa nhóm 3 tay vợt 'Big There' (Djokovic, Nadal, Federer) đang diễn ra quá hấp dẫn, ngoài vị thế xếp hạng số 1, 2 và 3, họ còn cạnh tranh gắt gao về số lượng danh hiệu Grand Slam.
Góc nhìn mới về châu bản nhà Nguyễn
Góc nhìn mới về châu bản nhà Nguyễn
Kinhtedothi - Cùng với việc khai mở nên một triều đại mới, các hoàng đế nhà Nguyễn đã cho xây dựng một hệ thống văn bản hành chính quan trọng, giúp triều Nguyễn trị vì đất nước theo một thể thức thống nhất trong hơn 100 năm, đó là châu bản.
Europa League: Thắng tối thiểu Olympiakos, Arsenal rộng cửa đi tiếp
Europa League: Thắng tối thiểu Olympiakos, Arsenal rộng cửa đi tiếp
Kinhtedothi - Arsenal đã vượt qua mọi khó khăn và giành chiến thắng 1-0 trong chuyến làm khách trước Olympiacos, nhờ bàn thắng duy nhất của tiền đạo Alexandre Lacazette.
Europa League: Inter giành chiến thắng quan trọng trên sân của Ludogorets
Europa League: Inter giành chiến thắng quan trọng trên sân của Ludogorets
Kinhtedothi - Christian Eriksen và Romelu Lukaku đã cùng nhau ghi bàn để giúp Inter dễ dàng giành chiến thắng 2-0 trước chủ nhà Ludogorets.
Lượt đi vòng 1/16 Europa League: Quỷ đỏ may mắn thoát thua
Lượt đi vòng 1/16 Europa League: Quỷ đỏ may mắn thoát thua
Kinhtedothi - MU đã rất vất vả để cầm hòa 1-1 trước chủ nhà Club Brugge, tại lượt đi vòng 1/16 Europa League 2019/2020, nhờ bàn thắng của Anthony Martial.