Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

Nhạc sĩ Văn Cao và bản chép tay cuối cùng của bài “Tiến quân ca”

Linh Anh 02-09-2020 13:10
Kinhtedothi - Bản nhạc “Tiến quân ca” do chính nhạc sĩ Văn Cao chép tặng Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam (22/12/1994), chưa đầy 1 năm trước khi ông mất đã trở thành kỷ vật thiêng liêng với bao câu chuyện về Ngày độc lập, đang được trang bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam.
Bản nhạc ''Tiến quân ca'' do nhạc sĩ Văn Cao chép tay đang được trang bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Bà Trần Thu Hà - Phó Trưởng phòng Trưng bày, Bảo tàng Lịch sử quốc gia cho biết: Những ngày tháng 12/1994, sức khỏe của nhạc sĩ Văn Cao đã giảm sút nhiều. Bảo tàng đã cử một đoàn cán bộ đến thăm nhạc sĩ và được ông hào hứng chép tay bản “Tiến quân ca” để lưu lại tại Bảo tàng.

Theo trí nhớ của bà Hà: Thay vì viết lên những khuôn nhạc kẻ sẵn ông tự mình kẻ, viết lại bản “Tiến quân ca” hoàn chỉnh. Nhạc sĩ Văn Cao đã sửa đi, sửa lại 3 bản chép khác để rồi có một bản hoàn chỉnh nhất tặng bảo tàng.

Ở góc phải, nhạc Văn Cao trân trọng viết dòng chữ “Tặng Bảo tàng Cách mạng Việt Nam, ngày 22/12/1994”. Dòng chữ ông viết đúng vào kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam và cũng là dịp vừa tròn nửa thế kỷ âm hưởng bài hát trở thành Quốc ca của dân tộc. “Có lẽ đây cũng là bản chép tay cuối cùng bản nhạc “Tiến quân ca”” - bà Trần Thu Hà bày tỏ.

Nhắc đến hoàn cảnh ra đời bài hát lịch sử, họa sĩ Văn Thao, con trai cố nhạc sĩ Văn Cao kể, vào đầu tháng 10/1944, nhạc sĩ Văn Cao gặp một cán bộ Việt Minh tên gọi Vũ Quý, tại ga Hàng Cỏ. Vũ Quý khi ấy đang công tác tại Ban cán sự Đảng Hà Nội - nay là Thành ủy Hà Nội. Tại cuộc gặp này, Vũ Quý đã động viên Văn Cao tham gia hoạt động cách mạng và Văn Cao đồng ý.

Nhiệm vụ đầu tiên mà Vũ Quý giao cho nhạc sĩ Văn Cao là soạn một bài hát để động viên tinh thần cho Đội quân Cách mạng, với yêu cầu: Bài hát đó phải là một tiếng kèn xung trận, một hiệu lệnh xuất quân... Đó là chất xúc tác đầu tiên để nhạc sĩ Văn Cao cho ra đời bài “Tiến quân ca”.

Cuối năm 1944, bài hát được hoàn thành, với những lời ca hào hùng: “Đoàn quân Việt Minh đi, chung lòng cứu quốc, bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa… Đoàn quân Việt Minh đi, sao vàng phấp phới, dắt giống nòi quê hương qua nơi lầm than…”. Và cuối cùng ở đoạn cao trào của bài hát như một lời hiệu triệu “Tiến lên! Cùng thét lên! Chí trai là đây nơi ước nguyền…”.

“Bài hát đã làm trong thời gian không biết bao nhiêu ngày, tại căn gác hẹp số 45 Nguyễn Thượng Hiền, bên một cái cửa sổ nhìn sang căn nhà 2 tầng, mấy làn cây và một màn trời xám. Ở đây thường vang lên những tiếng xe bò chở xác người chết đói đi về Khâm Thiên. Ở đây hàng đêm mất ngủ vì gió mùa luồn vào tung khe cửa, vì tiếng đánh chửi nhau của một gia đình anh viên chức nghèo khổ, thiếu ăn, vọng qua những khe sàn gác hở. Ở đây tôi hiểu thêm nhiều chuyện đời. Ở đây đêm đêm có những tiếng gõ cửa, những tiếng gọi đêm không người đáp lại”- người nhạc sĩ Văn Cao đã viết.

Tháng 11/1944, nhạc sĩ Văn Cao được tự tay viết “Tiến quân ca” lên đã in trong trang văn nghệ đầu tiên của tờ báo Độc lập. Một tháng sau khi báo phát hành, khi đi từ cơ quan ấn loát trở về Hà Nội… Qua một đường phố nhỏ (bây giờ là đường Mai Hắc Ðế) ông chợt nghe thấy tiếng đàn măng-đô-lin từ một căn gác vọng xuống. Có người đang tập hát "Tiến quân ca".

“Tôi dừng lại và tự nhiên thấy xúc động. Một xúc động đến với tôi hơn tất cả những tác phẩm của tôi đã được trình diễn ở các rạp hát trước đây. Tôi nhận ra được vài chỗ nhịp điệu còn chưa được hoàn chỉnh. Nhưng bài hát đã in rồi. Bài hát đã được phổ biến và không còn là của riêng tôi…”- cha đẻ của “Tiến quân ca” viết.

Ngày 19/8/1945, một cuộc mít tinh lớn, họp tại quảng trường nhà hát lớn. Dàn đồng ca của Thiếu niên tiền phong hát “Tiến quân ca”, chào lá cờ đỏ sao vàng… Hàng chục ngàn giọng hát cất lên, thét lên tiếng thét căm thù bọn đế quốc với sự hào hứng chiến thắng của cách mạng và người nhạc sĩ ấy đã cảm nhận được bài “Tiến quân ca” đã là của dân tộc Việt Nam độc lập kể từ ngày hôm đó.

Năm 1946, Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hòa khóa I quyết định chọn Tiến quân ca của Văn Cao làm Quốc ca. Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đất nước hòa bình, Tổ quốc thống nhất, từ năm 1976, Quốc ca nước Việt Nam dân chủ cộng hòa trở thành Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Ngày 15/7/2016, thể theo nguyện vọng của nhạc sĩ Văn Cao lúc sinh thời và ý nguyện của gia đình, ca khúc “Tiến quân ca” - Quốc ca của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam chính thức được gia đình cố nhạc sĩ hiến tặng cho Nhà nước và nhân dân Việt Nam, trở thành tài sản - báu vật chung của dân tộc.

TAG: “Tiến quân ca” Ngày Độc lập 2/9 Nhạc sĩ Văn Cao Quốc ca nước Việt Nam
 
Tin khác
[Ảnh] Đội hình 'U22 Việt Nam thu nhỏ
[Ảnh] Đội hình "U22 Việt Nam thu nhỏ" của U21 Hà Nội không thể gây bất ngờ trước U21 Viettel
Kinhtedothi - Dàn cầu thủ chất lượng của U21 Hà Nội không thể gây bất ngờ trước U21 Viettel trong ngày HLV Park Hang-seo dự khán tại vòng loại U21 Quốc gia 2020.
HLV Park Hang-seo triệu tập Văn Quyết và Tấn Trường trở lại ĐTQG
HLV Park Hang-seo triệu tập Văn Quyết và Tấn Trường trở lại ĐTQG
Kinhtedothi - Hôm nay (26/11), HLV trưởng Park Hang-seo đã chính thức đưa ra danh sách đề xuất triệu tập ĐTQG Việt Nam, hội quân đợt đầu tiên trong năm 2020 để chuẩn bị cho các mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng sẽ diễn ra trong năm 2021.
Mardona- hai mặt của một cuộc đời
Mardona- hai mặt của một cuộc đời
Kinhtedothi-'Diego Mardona là thiên tài hào nhoáng, thiếu sót và nổi tiếng nhất của bóng đá thế giới' cây viết Mark Iwin của Sun nhận định.
Đại hội Hội Nhà văn Việt Nam khóa X, nhiệm kỳ 2020 - 2025: Kỳ vọng vào nguồn năng lượng mới
Đại hội Hội Nhà văn Việt Nam khóa X, nhiệm kỳ 2020 - 2025: Kỳ vọng vào nguồn năng lượng mới
Kinhtedothi - Sau 3 ngày diễn ra (từ 23 – 25/11), Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nhà văn Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã bế mạc, bầu ra Ban Chấp hành khóa mới gồm 11 thành viên. Với những gương mặt nổi bật, nhận được sự đồng thuận cao của các đại biểu, Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa mới được kỳ vọng truyền đi năng lượng mới, tích cực hơn và cùng nhau vạch ra “đại lộ” cho văn học Việt Nam trong 5 năm tới.
Huyền thoại bóng đá Diego Maradona qua đời ở tuổi 60
Huyền thoại bóng đá Diego Maradona qua đời ở tuổi 60
Kinhtedothi - Theo như báo chí Argentina, nhà vô địch FIFA World Cup 1986, cầu thủ bóng đá huyền thoại của nước này Diego Maradona đã qua đời ở tuổi 60.
Tiếc nuối một huyền thoại sân cỏ
Tiếc nuối một huyền thoại sân cỏ
Kinhtedothi-Ngôi sao bóng đá thế giới người Argentina Maradona vừa qua đời chỉ hai tuần sau khi phẫu thuật, thọ 60 tuổi. Bức ảnh cuối cùng cho thấy người đàn ông 60 tuổi đang mỉm cười bên giường bệnh, chống chọi với bệnh tật.
[Ảnh] Đình Trọng trở lại và ngoại binh nhận lương nửa tỷ mỗi tháng mang lại tín hiệu vui cho Hà Nội FC
[Ảnh] Đình Trọng trở lại và ngoại binh nhận lương nửa tỷ mỗi tháng mang lại tín hiệu vui cho Hà Nội FC
Kinhtedothi - Trung vệ Trần Đình Trọng và tân binh Geovane đã có mặt trong buổi tập đầu tiên của Hà Nội FC để chuẩn bị cho mùa giải mới 2021.
MU- Istanbul Basaksehir (4-1): Cú hích quan trọng
MU- Istanbul Basaksehir (4-1): Cú hích quan trọng
Kinhtedothi-Trong khuôn khổ lượt trận thứ 4, bảng H Champions League trên sân nhà Old Trafford, Manchester United đã xuất sắc "đè bẹp" đại diện đến từ Thổ Nhĩ Kỳ - Istanbul Basaksehir với chiến thắng 4-1. Không những trả được món nợ lượt đi để thua 1-2 mà họ đã tạo được sự đoàn kết trong đội bóng.
Quả bóng vàng Việt Nam 2019: 'HAGL là đội bóng chơi tốt tại V-League'
Quả bóng vàng Việt Nam 2019: "HAGL là đội bóng chơi tốt tại V-League"
Kinhtedothi - Theo chủ nhân Quả bóng vàng Việt Nam 2019 Đỗ Hùng Dũng, HAGL là đội bóng có khả năng chơi tốt tại V-League.
Nhiều mô hình xây dựng đời sống văn hóa sáng tạo
Nhiều mô hình xây dựng đời sống văn hóa sáng tạo
Ngày 25/11, Báo Hànộimới phối hợp với Sở VH&TT Hà Nội tổ chức tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Nâng cao hiệu quả hoạt động đời sống văn hóa cơ sở, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh”.
Thể thao Việt Nam liên quan đến doping: Từ ý thức đến thiếu chuyên nghiệp
Thể thao Việt Nam liên quan đến doping: Từ ý thức đến thiếu chuyên nghiệp
Kinhtedothi - Theo như thống kê, 17 năm qua thể thao Việt Nam đã có tới 16 ca liên quan đến doping (chất cấm). Trong đó 2 ca mới nhất liên quan đến doping trong thi đấu thuộc về 2 vận động viên trẻ của môn cử tạ (Nguyễn Thị Thu Trang và Bùi Đình Sáng). Điều này khiến môn cử tạ Việt Nam có khả năng bị cấm dự Olympic.