Trang chủ / Văn hóa / Hà Nội thanh lịch văn minh

Nhớ thương chợ Vẽ

Nguyễn Văn Học 01-08-2018 10:17
Kinhtedothi - Tôi dời đến ở làng Vẽ Đông Ngạc (thực ra là phường Đông Ngạc) trong một suy nghĩ, đó là làng khoa bảng, làng văn hiến. Đó là môi trường văn hóa tốt để cho bọn trẻ hấp thụ, trưởng thành.

Làng Vẽ Đông Ngạc là làng khoa bảng, làng văn hiến lâu đời tại Hà Nội

Làng Đông Ngạc xưa, phường Đông Ngạc nay hoàn toàn xứng đáng để được đánh giá là một trong những làng cổ nhất, khoa bảng nhất, đặc biệt lưu giữ được nhiều di tích, nhiều nét văn hóa làng xã nhất ở khu ngoại ô Hà Nội hiện nay. Chỉ cần nói đến chợ Kẻ Vẽ cũng đủ cho tôi một sự ấm áp, yên bình và nhộn nhịp của một làng quê văn hiến đang trong thời đô thị hóa từ xã lên phường…

Người ở đây thích dùng từ “làng” để nói đến địa phương mình hơn dùng từ “phường”. Đó là một thói quen văn hóa đáng yêu. Vì thế, chợ thường gọi là chợ Vẽ. Chợ ngày nay ở sát cổng chùa Tư Khánh - ngôi chùa cổ hơn 300 năm của Kẻ Vẽ. Vị trí của chợ cũng là điều đáng nói. Chợ họp ở cổng chùa dân gian thường gọi là chợ Tam bảo.

Chợ ấy không chỉ mang chức năng thuần túy của chợ buôn bán, mà gánh luôn chức năng tín ngưỡng, tôn giáo và văn hóa. Xưa nay, chùa, đình, miếu, văn từ văn chỉ có bia đá là chuyện thường thấy, nhưng bia chợ (Bia chợ tam bảo) thì không có nhiều, thậm chí rải rác rất ít ở Bắc Bộ.
Sách Thiên Nam dư hạ ghi nhận chợ Vẽ là 1 trong 10 chợ lớn của huyện Từ Liêm. Chợ nằm sát bến sông Hồng, với phương tiện giao thông chủ yếu bằng đường thủy, mà bến Vẽ là một bến sông khá gần Thăng Long thì đây là nơi rất thuận tiện cho hàng hóa tập trung về. Vào phiên chợ, các bè gỗ, mây song, tre nứa, nâu vỏ, trâu bò... từ miền ngược xuôi về. Mắm muối, cá tôm... từ miền biển ngược lên. Thời cổ chợ họp ở khu đất bên ngoài xóm Hàng Quang ra mãi áp bờ sông, nên thường gọi là “trên làng dưới chợ”.

Còn xóm Hàng Quang thì như một con phố buôn bán, hai bên là 2 dãy cửa hàng chuyên bán quang gánh và vật liệu như mây song chẻ sẵn dùng làm quang gánh. Về sau do nước sông hằng năm làm xói lở bến, người ta phải họp từ dốc chợ Lụa qua Bến Ngự đến Hàng Quang và chợ cũ mới đủ chỗ để người đi lại mua bán. Rồi để thuận tiện hơn, người ta dời chợ lên đầu làng, trên một khu đất rộng, trước mặt giáp đường đê, đằng sau giáp chùa Cả…
Xưa đã vậy, nay thì sao?
Ấn tượng ngày đầu tiên đến chợ Vẽ và cũng là cảm giác vĩnh viễn khi nghĩ đến đây chính là tình người, tình làng của những người buôn bán. Ấy là buổi chiều tà khi đến chợ, dù chợ đông, vạn người mua, trăm người bán, xe máy, xe đạp, ô tô chen lẫn nhau, nhưng không tắc đường. Ai nấy đều nhường nhịn, tránh nhau trong ánh mắt cười vui vẻ.
Rồi những năm tiếp theo, quan sát tôi không thấy chợ bị tắc đường bao giờ. Tuần tự ngày hai thời điểm đông người là sớm hôm và chiều tà, lúc nào cũng tuần tự và nhẹ nhàng vậy. Sau tôi mới hiểu ra, những người ở đây đều là hậu duệ của những dòng họ khoa bảng trong làng như Phan, Phạm, Đỗ, Nguyễn, Hoàng. Toàn con cháu dòng dõi và họ đã tạo ra một môi trường văn hóa của một làng khoa bảng.
Chợ dân sinh thuần túy, nên hàng hóa chủ yếu là thực phẩm và đồ gia dụng. Ấn tượng không thể quên chính là thái độ của những người bán hàng ở chợ. Mở hàng hay chưa mở hàng, mua hay không mua, hễ đến xem hàng đều vui vẻ. Thích nhất là mỗi lần bận rộn, xe chở hàng nặng, chằng trước, buộc sau, ngồi trên xe bảo chị bán hàng cho mấy lạng thịt, tôi được chị bán hàng mang ra treo vào móc treo hàng trên xe một cách thân tình…
Hạnh phúc sống trong làng Vẽ không chỉ thế, mà có một điểm không dễ có được là chuyện cá sông. Cũng bởi là làng ven sông Hồng – con sông chuyên chở cho cả nền kinh tế lẫn nền văn minh sông Hồng ấy đã mang lại cho làng nguồn cá, tôm phong phú. Cao hơn nữa, đó là nguồn thực phẩm tự nhiên, rất sạch mà tôi luôn thích giữa lúc thực phẩm đang tràn lan ô nhiễm này. Thường cứ 16 – 17 giờ, ra cuối chợ bao giờ cũng có một số hàng cá, tôm nho nhỏ, trên bày những con cá cũng nho nhỏ, từ cá măng, cá vược, đến cá chép, cá chày màu trắng và những con tôm mình ngắn nhưng béo tròn. “Cá sông xịn đấy!” - tôi hay nói với bạn bè thế và cũng hay mua khi có bạn đến chơi.
Và, chẳng gì hạnh phúc hơn khi chiều chiều, tan giờ làm về đón con đi học gần đó, rẽ qua chợ chỉ để mua những mớ rau, tấm bánh của những cụ già hiền hậu quảy quang gánh, đầu đội nón lá ngồi đầu chợ. Đó là chút ít sản phẩm mà các cụ lấy từ vườn nhà mang đi bán để có thêm tiền mua cau, trầu. Tôi thường vẫn nhắc con trai tôi, đi chợ mà gặp những cụ già bán hàng như vậy thì nên mua, không có nhu cầu hàng hóa thì cố mua cho cụ một ít để động viên, bởi xưa kia mẹ, bà, tổ tiên cha ông ta ở quê cũng bán hàng như vậy…
Sống ở Đông Ngạc lâu ngày, tôi không thay đổi thói quen đi chợ Vẽ. Chợ gần chùa, nằm trên trục đường cuối làng là một nhẽ, nhưng cốt yếu, chợ chính là tấm gương phản chiếu kinh tế và văn hóa của người làng khoa bảng Đông Ngạc.

TAG: chợ Vẽ phường Đông Ngạc di sản văn háo văn hóa kẻ chợrn
 
Tin khác
SEA Games 30: Tuyển bóng đá nam và nữ Việt Nam gặp bất lợi
SEA Games 30: Tuyển bóng đá nam và nữ Việt Nam gặp bất lợi
Kinhtedothi - BTC nước chủ nhà Philippines đã chính thức chốt thời gian và địa điểm tổ chức môn bóng đá nam, bóng đá nữ SEA Games 30. Đáng chú ý, đây đều là các sân vận động có mặt cỏ là nhân tạo.
Hà Tĩnh: Tổ chức lễ kỷ niệm 51 năm Chiến thắng Đồng Lộc
Hà Tĩnh: Tổ chức lễ kỷ niệm 51 năm Chiến thắng Đồng Lộc
Kinhtedothi - Tối 22/7, tại Khu Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 51 năm Chiến thắng Đồng Lộc (24/7/1968 - 24/7/2019).
VĐV Nguyễn Huy Hoàng giành chuẩn A tham dự Olympic Tokyo 2020
VĐV Nguyễn Huy Hoàng giành chuẩn A tham dự Olympic Tokyo 2020
Kinhtedothi - Kình ngư Nguyễn Huy Hoàng trở thành VĐV đầu tiên của Bơi Việt Nam giành chuẩn A tham dự Olympic Tokyo 2020.
MV “Gửi vào thương nhớ” của NSƯT Tố Nga khiến người xem nhói đau vì tình cha con thời chiến
MV “Gửi vào thương nhớ” của NSƯT Tố Nga khiến người xem nhói đau vì tình cha con thời chiến
Kinhtedothi – Cách diễn xuất thần của bé Thỏ - người tham gia vai bé Dương hồi nhỏ trong phim “Về nhà đi con”; kết hợp với giai điệu, giọng hát da diết của NSƯT Tố Nga, khiến MV “Gừi vào thương nhớ” lại khiến khán giả khóc không ngừng nghỉ.
HLV trưởng U15 Việt Nam: 'Indonesia và Malaysia là đối thủ mạnh của Việt Nam'
HLV trưởng U15 Việt Nam: "Indonesia và Malaysia là đối thủ mạnh của Việt Nam"
Kinhtedothi - Theo HLV trưởng U15 Việt Nam Đinh Thế Nam có đánh giá cao về đối thủ Indonesia và Malaysia ở giải U15 Đông Nam Á sắp diễn ra vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8 tại Thái Lan.
[Sách trong tuần] “Gen - Lịch sử và  tương lai của nhân loại”
[Sách trong tuần] “Gen - Lịch sử và tương lai của nhân loại”
Kinhtedothi - Cuốn sách "Gen - Lịch sử và tương lai của nhân loại" dày gần 800 trang, khổ lớn, được sắp xếp cả theo thứ tự niên đại lẫn chủ đề chủ yếu là lịch sử.
Đốt vàng mã đang giảm dần
Đốt vàng mã đang giảm dần
Kinhtedothi - Chỉ còn chưa đầy hai tuần nữa sẽ bước vào tháng xá tội vong nhân, mùa Vu Lan báo hiếu (tháng 7 âm lịch).
 U15 Việt Nam trở lại tập luyện chuẩn bị cho Giải vô địch U15 Đông Nam Á 2019
U15 Việt Nam trở lại tập luyện chuẩn bị cho Giải vô địch U15 Đông Nam Á 2019
Kinhtedothi - Kết thúc đợt tập huấn tại J-Green Sakai (Nhật Bản), ĐT U15 Việt Nam đã trở về đóng quân tại Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ Việt Nam để hoàn thiện khâu chuẩn bị cuối cùng cho Giải vô địch U15 Đông Nam Á 2019.
Thanh Hóa và Quân đội thể hiện sức mạnh tại Giải Tay súng xuất sắc quốc gia năm 2019
Thanh Hóa và Quân đội thể hiện sức mạnh tại Giải Tay súng xuất sắc quốc gia năm 2019
Kinhtedothi - Kết thúc ngày thi đấu đầu tiên vào chiều 22/7, tại trường bắn Trung tâm Huấn luyện thể thao quốc gia Hà Nội, đoàn Quân Đội và Thanh Hoá đã tạm thời dẫn đầu Giải Tay súng xuất sắc quốc gia năm 2019.
“Về nhà đi con” tập 71: Thư tháo nhẫn cưới chính thức chấm dứt hôn nhân
“Về nhà đi con” tập 71: Thư tháo nhẫn cưới chính thức chấm dứt hôn nhân
Kinhtedothi - Cuộc hôn nhân của Thư và Vũ dự kiến sẽ lấy nhiều nước mắt của khán giả màn ảnh nhỏ không kém tập 70, khi trong tập 71 Thư tháo nhẫn cưới trước mặt Vũ và nói rằng: “Chúng ta đã thử và thất bại, có gì đâu mà phải đau lòng”.
[Ảnh] Tiếp tục hội quân 'thử vàng', HLV Park Hang Seo tích cực luyện quân
[Ảnh] Tiếp tục hội quân "thử vàng", HLV Park Hang Seo tích cực luyện quân
Kinhtedothi - U22 Việt Nam đã có buổi tập đầu tiên ở lần hội quân ngắn hạn lần thứ 2 tại Trung tâm đào tạo bóng đá trẻ (PVF).