Trang chủ / Văn hóa / Hà Nội thanh lịch văn minh

Nỗ lực ghi danh áo dài Việt

Minh An 30-06-2020 14:38
Kinhtedothi - Bộ VHTT&DL đang tổ chức nhiều hoạt động hướng tới công nhận áo dài là di sản văn hóa phi vật thể (DSVHPVT) quốc gia và tiến tới đệ trình ghi danh vào danh sách DSVHPVT đại diện của nhân loại.

Có khả thi

Từ lâu, áo dài Việt Nam là trang phục truyền thống nằm trong tâm thức của người Việt. Đến nay, dù chưa có văn bản chính thức nào công nhận áo dài là quốc phục nhưng được đa số người dân mặc định áo dài là trang phục dân tộc, trang phục truyền thống của người phụ nữ Việt Nam.

Trong các cuộc thi sắc đẹp thế giới, phần lớn người đẹp Việt dự thi đều chọn áo dài làm trang phục truyền thống. Thậm chí, cùng với phở, áo dài Việt Nam còn xuất hiện trong từ điển tiếng Anh với tên gọi nguyên gốc, chứng tỏ sự biểu trưng mạnh mẽ cho vẻ đẹp mang tính dân tộc của loại trang phục truyền thống này.

 Trình diễn áo dài truyền thống tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: Lại Tấn

Suốt chiều dài lịch sử, đến nay, áo dài vẫn có một sức sống mãnh liệt. Ở những sự kiện trọng đại, phụ nữ hay đàn ông đều có thể mặc áo dài. Trang phục này còn đi vào điện ảnh và những sản phẩm văn hóa truyền thống. Ngày nay, áo dài được cách tân, trở thành trang phục hiện đại. Giới trẻ tự tìm tòi, khôi phục áo dài truyền thống như trường hợp của chị Mai Lan – chủ tiệm may áo dài Tú Thị.

Bên cạnh tính phổ biến của áo dài, vẫn còn nhiều người chưa hiểu đúng về lịch sử văn hóa cũng như tập quán sử dụng. “Không phải ai cũng biết tường tận về nguồn gốc, những biến đổi của trang phục áo dài cùng quá trình hình thành và nét văn hóa đặc sắc, mang tính biểu tượng cho trang phục Việt Nam” – Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam Bùi Hoài Sơn chia sẻ.

Để có thể vinh danh áo dài là DSVHPVT quốc gia, tiến tới được xếp vào danh sách văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại, Bộ VHTT&DL, cơ quan chức năng cần nhận diện, đánh giá đầy đủ về những giá trị văn hóa, xã hội, nghệ thuật và bản sắc văn hóa của áo dài Việt Nam. Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu, có khả thi để đưa áo dài thành DSVHPVT quốc gia nhưng cần có thời gian.

Giải bài toán trong việc xây dựng hồ sơ

Tại hội thảo “Áo dài Việt Nam: Nhận diện, tập quán và giá trị bản sắc”, trao đổi với phóng viên Kinh tế & Đô thị, PGS.TS Nguyễn Thị Hiền – Phó Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật quốc gia Việt Nam (một trong 12 thành viên Hội đồng thẩm định hồ sơ của UNESCO nhiệm kỳ 2017 – 2020) chia sẻ: “Xây dựng hồ sơ đệ trình UNESCO trong danh sách DSVHPVT của nhân loại phải tuân thủ theo các điều khoản của Công ước 2003”. Sẽ còn nhiều thách thức khi lập hồ sơ, đơn cử như tên gọi là “Áo dài của Việt Nam” hay” Áo dài của người Việt” không thể hiện là DSVHPVT mà là hiện vật, sản phẩm, trang phục.

Theo định nghĩa của Công ước, DSVHPVT là các tập quán, các hình thức thể hiện, biểu đạt, tri thức, kỹ năng. Do vậy, những di sản bản thân là vật thể, vật chất, hiện vật như trang phục, vải, tranh dân gian, đồ gốm, hàng thủ công khác thì các hồ sơ thường có tên gọi gợi mở, liên quan đến khía cạnh phi vật thể, chẳng hạn “nghệ thuật”, “tập quán”, “văn hóa”.

Bà Hiền đề xuất một số tên liên quan như: “Văn hóa mặc Áo dài của Việt Nam/của người Việt; “Tập quán mặc Áo dài của Việt Nam/của người Việt”; Trang phục Áo dài của Việt Nam/của người Việt: Tập quán và bản sắc, biểu tượng văn hóa”.

Các nhà nghiên cứu nhìn nhận: Trang phục truyền thống áo dài phản ánh rất rõ bản sắc văn hóa dân tộc, song để nhận diện chính xác khía cạnh DSVHPVT cần được các cộng đồng công nhận đó là một phần di sản văn hóa của họ cũng như chứng minh được biểu hiện văn hóa này thuộc các tập quán, hình thức thể hiện, biểu đạt, tri thức, kĩ năng - kèm theo đó là các công cụ, đồ vật, đồ tạo tác và không gian văn hóa liên quan, được cộng đồng không ngừng trao truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác với ý thức về bản sắc, sự kế tục.

Có như thế, chúng ta mới thực hiện được việc nhận diện DSVHPVT liên quan đến áo dài Việt Nam và thành công trong việc xây dựng hồ sơ đưa vào danh mục quốc gia, tiến tới đệ trình UNESCO ghi danh.

"Xây dựng hồ sơ trình UNESCO không đơn thuần gọi là “Áo dài của Việt Nam” hay “Áo dài của người Việt” như chúng ta vẫn quen gọi, mà phải là lĩnh vực liên quan đến áo dài gắn với văn hóa phi vật thể theo định nghĩa của Công ước 2003." - Phó Viện trưởng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam, PGS.TS Nguyễn Thị Hiền


Tối 28/6, 1.000 bộ sưu tập của 21 nhà thiết kế đã được trình diễn trong chương trình "Áo dài - di sản văn hóa Việt Nam" tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ngoài sự tham gia của các tên tuổi nhà thiết kế, nghệ sĩ nổi tiếng, điểm đặc biệt của chương trình là các mẫu áo dài được lấy cảm hứng từ các di sản Việt như: Vịnh Hạ Long, danh thắng Tràng An, tín ngưỡng thờ Mẫu...

TAG: Lễ hội Áo dài văn hóa áo dài áo dài Việt Nam
 
Tin khác
[Để bản sắc không bị nhạt phai] Bài 4: Gắn di sản với đời sống cộng đồng
[Để bản sắc không bị nhạt phai] Bài 4: Gắn di sản với đời sống cộng đồng
Kinhtedothi - Để di sản văn hóa, bản sắc vùng đồng bào dân tộc “ăn sâu, bám rễ” và phát huy được giá trị tích cực, việc gắn di sản với đời sống cộng đồng là giải pháp hết sức quan trọng. Mặt khác, cấp thiết cần có đề án bảo tồn mang tính tổng thế trên quy mô toàn TP để tổ chức triển khai đồng bộ từ các cấp, ban ngành, địa phương và các thành phần kinh tế.
Chương trình nghệ thuật 'Bài ca tổ quốc'
Chương trình nghệ thuật "Bài ca tổ quốc"
Kinhtedothi - Hơn bảy thập kỷ qua, muôn triệu người con đất Việt đã sát cánh bên nhau giương cao cờ đỏ sao vàng, vượt muôn vàn gian khó, đấu tranh giành độc lập, thống nhất giang sơn Tổ quốc.
Luật Hồi tỵ trong vấn đề thi cử dưới triều Nguyễn
Luật Hồi tỵ trong vấn đề thi cử dưới triều Nguyễn
Kinhtedothi - Được quy định lần đầu tiên trong bộ luật Hồng Đức thời vua Lê Thánh Tông. Đến triều Nguyễn, đặc biệt dưới thời vua Minh Mạng, luật Hồi tỵ còn triệt để hơn, được mở rộng phạm vi, đối tượng áp dụng và bổ sung những quy định mới, cụ thể, chặt chẽ hơn. Đặc biệt trong vấn đề thi cử.
[Để bản sắc không bị nhạt phai] Bài 3: Loay hoay bảo tồn di sản
[Để bản sắc không bị nhạt phai] Bài 3: Loay hoay bảo tồn di sản
Kinhtedothi - Trước sự mai một của các giá trị văn hóa truyền thống vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) của Thủ đô, câu chuyện làm thế nào để bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc một lần nữa được khơi gợi với nhiều trăn trở của chính quyền địa phương và cơ quan quản lý.
[Thông điệp từ lịch sử] Trần Thủ Độ trong dòng lịch sử
[Thông điệp từ lịch sử] Trần Thủ Độ trong dòng lịch sử
Kinhtedothi - Trần Thủ Độ (1194 – 1264) là một nhà chính trị đóng vai trò chủ sự trong các sự kiện lật đổ nhà Lý, lập nên nhà Trần, thu phục các thế lực phản loạn và trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên lần thứ nhất.
Ronadol lập cú đúp, Juventus vẫn cay đắng rời Champions League
Ronadol lập cú đúp, Juventus vẫn cay đắng rời Champions League
KInhtedothi - Trong một ngày thi đấu ấn tượng và có 2 bàn thắng cho đội nhà, nhưng Ronaldo vẫn phải chấp nhận nhìn Juventus rời Champions League vì luật bàn thắng trên sân khách.
Hàng phòng ngự mắc sai lầm sơ đẳng, Real Madrid thua thảm trước Manchester City
Hàng phòng ngự mắc sai lầm sơ đẳng, Real Madrid thua thảm trước Manchester City
Kinhtedothi - Hàng phòng ngự mắc sai lầm nghiêm trọng khiến đội bóng đến từ Tây Ban Nha Real Madrid phải chấp nhận thất bại trên sân nhà của Manchester City và mất tấm vé đi tiếp tại UEFA Champions League.
[Hà Nội trong tôi] Hà Nội - nhịp sống trong mưa
[Hà Nội trong tôi] Hà Nội - nhịp sống trong mưa
Kinhtedothi - Trong cơn mưa, nhịp sống đô thị ở Hà Nội dường như chậm lại. Trong màn mưa dày đặc, mọi hoạt động còn lại trở nên gấp gáp, nhưng vẫn toát lên phong cách sinh hoạt nền nếp của đô thị.
Man City - Real Madrid:  Liệu có “bữa tiệc” bóng đá tấn công?
Man City - Real Madrid: Liệu có “bữa tiệc” bóng đá tấn công?
Kinhtedothi-2 giờ ngày 8/8/2020 trên sân Etihad Stadium chủ nhà Man City sẽ đón tiếp Real Madrid trong trận đấu không có khán giả. Với thất bại 1-2 trước Manchester City ở trận lượt đi vòng 1/8 Champions League , có thể nói thầy trò huấn luyện viên Zinedine Zidane đã không còn đường lùi.
Andy Murray xác nhận dự US Open
Andy Murray xác nhận dự US Open
Kinhtedothi - Cựu tay vợt số một thế giới Andy Murray xác nhận, anh đã được trao vé đặc cách tham dự giải Grand Slam sân cứng ở New York cuối tháng 8 này.
FIFA nói về Văn Hậu và nhắc lại chiến tích FIFA U20 World Cup 2017
FIFA nói về Văn Hậu và nhắc lại chiến tích FIFA U20 World Cup 2017
Kinhtedothi - Trên trang chủ trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) đã đăng tải bài viết về hậu vệ Đoàn Văn Hậu. Đặc biệt, FIFA đã gợi nhớ về chiến tích tại giải FIFA U20 World Cup 2017 tại Hàn Quốc.