Trang chủ / Văn hóa / Hà Nội thanh lịch văn minh

Nung nấu Bảo tàng lịch sử 1.000 năm khoa cử

Linh Anh 06-03-2018 08:30
Kinhtedothi - Bức tranh của gần lịch sử 1.000 năm khoa cử ở Việt Nam mới được tái dựng một phần tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám chiều 5/3.

Lần đầu tiên, cuộc hội ngộ mang chủ đề “Khoa cử Việt Nam xưa trong tư liệu thế giới”, được giới thiệu đến công chúng từ triển lãm lần này như là tín hiệu vui cho Bảo tàng Khoa cử Việt Nam trong tương lai.

Đi từ khoa cử đầu tiên
Chỉ với 30 tài liệu Mộc bản triều Nguyễn được chắt lọc trong khối tư liệu di sản thế giới đồ sộ, triển lãm sẽ giới thiệu đến công chúng khoa cử đầu tiên (năm 1075), kỳ thi trạng nguyên đầu tiên và những khoa thi của những nhân vật hiền tài trong lịch sử Việt Nam như: Lương Thế Vinh, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Chu Văn An… Đặc biệt, tài liệu triển lãm thể hiện sự hình thành lên nơi được mệnh danh là ngôi trường đại học đầu tiên của Việt Nam: Văn Miếu – Quốc Tử Giám. “Một khoa thi được hoạt động, kéo dài như thế nào? Tính nghiêm ngặt của khoa thi được thể hiện qua từng quy chế, quy định và lời răn của vua… - là những điều mà 7 phiên bản Mộc bản, 40 giá trưng bày 56 nội dung tài liệu của 3 di sản tư liệu thế giới của Việt Nam nhắc đến” – Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV Nguyễn Xuân Hùng cho biết.

Triển lãm ''Khoa cử Việt Nam xưa trong di sản tư liệu thế giới'' thu hút sự quan tâm của đông đảo giới trẻ. Ảnh: Nam Khánh
Tài liệu Châu bản sẽ nhấn vào khoa cử thời Nguyễn ở giai đoạn coi trọng giáo dục Nho học. “Bức tranh thi cử dưới triều vua Minh Mạng, định kỳ 3 năm luân phiên tổ chức thi Hương, thi Hội và thi Đình sẽ thể hiện trong tài liệu Châu bản triều Nguyễn” – bà Nguyễn Thu Hoài – Phó Giám đốc Trung tâm Lưu giữ quốc gia I nhấn mạnh. Tài liệu khoa cử Mộc bản, Châu bản sẽ gắn chặt với nội dung bia đề danh các tiến sĩ và các nhà khoa bảng tiêu biểu được lưu giữ ở bia tiến sĩ Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Cho dù, các tài liệu di sản thế giới đã từng được công bố, giới thiệu ở nhiều triển lãm nhưng đây là lần đầu tiên có một triển lãm chắt lọc mang chủ đề khoa cử xưa để giới thiệu đến công chúng.
Lưỡng lự nên chưa thành
Việt Nam với lịch sử 1.000 năm khoa cử, cái nôi của nhân tài và nguồn nhân lực chất lượng cao qua từng thời kỳ. Theo nhà sử học Dương Trung Quốc, lịch sử khoa cử bị đứt đoạn từ năm 1919 đến nay. Tuy nhiên, công chúng ngày nay đều mơ màng về bức tranh khoa cử xưa ấy. Khoa cử được nhắc đến trong không gian Văn Miếu – Quốc Tử Giám Hà Nội hoặc ở Huế và một vài nơi khác là lời thuyết minh trên nền những di sản vật thể còn sót lại. Công chúng khó mà cảm thấy khoa cử sống động bằng hình ảnh.
Có một thời, Trung tâm Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám cũng từng nung nấu ý định tái dựng Bảo tàng Khoa cử Việt Nam nhưng đến nay chưa thể thực hiện. Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng, không chỉ có Văn Miếu – Quốc Tử Giám, mà Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, hoặc địa điểm của ngành giáo dục cũng cần tái dựng lại không gian thi cử này để nhắc về một thời kỳ hưng thịnh của giáo dục xưa. Lịch sử khoa cử có từ nghìn năm nhưng khoa thi cuối cùng cách chúng ta hơn 100 năm nên tiếp cận và phục dựng về khoa cử là không khó. Nguồn tư liệu từ thư tịch, từ ký ức và so sánh với các nước Đông Á trong khu vực… giúp chúng ta có đủ căn cứ phục dựng Bảo tàng Khoa cử Việt Nam. Nhưng rất tiếc, ông Nguyễn Xuân Hùng cho biết, cho đến nay chưa có đơn vị nào liên hệ với Trung tâm để gợi ý về việc tái dựng Bảo tàng Khoa cử Việt Nam, dù Mộc bản triều Nguyễn sở hữu rất nhiều nguồn tư liệu khoa cử. Nhiều chuyên gia cho rằng, thời kỳ đầu có thể chưa tái dựng hoàn toàn, mà tái dựng theo từng phần, từng nhân vật. “Có làm thì có sai, và có sai thì có sửa, còn hơn là ngồi lưỡng lự để đánh mất một di sản quý” – nhà sử học Dương Trung Quốc bày tỏ quan điểm.

TAG: lịch sử Việt Nam Văn Miếu Quốc Tử Giám Hà Nội
 
Tin khác
Xếp hạng một số di tích trên địa bàn thành phố
Xếp hạng một số di tích trên địa bàn thành phố
Kinhtedothi - Ngày 17/9, UBND thành phố Hà Nội ban hành Quyết định số 4897/QĐ-UBND về việc xếp hạng di tích Kiến trúc - Nghệ thuật chùa Hưng Long tại xã Trung Mầu, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.
Rộn ràng Liên hoan Múa rồng, lân quận Hoàng Mai năm 2018
Rộn ràng Liên hoan Múa rồng, lân quận Hoàng Mai năm 2018
Kinhtedothi - Tối 19/9, trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 15 năm Ngày thành lập quận Hoàng Mai (25/11/2003 - 25/11/2018), quận Hoàng Mai đã tổ chức Liên hoan Múa rồng, lân lần thứ II, năm 2018.
43 đơn vị tham gia liên hoan Tiếng hát người làm báo Việt Nam mở rộng năm 2018
43 đơn vị tham gia liên hoan Tiếng hát người làm báo Việt Nam mở rộng năm 2018
Kinhtedothi - Chiều 19/9, Hội Nhà báo Việt Nam đã họp báo thông tin về liên hoan toàn quốc Tiếng hát người làm báo Việt Nam mở rộng lần thứ VI - năm 2018.
Tuấn Hưng kể chuyện bị chữ “ngựa” bủa vây
Tuấn Hưng kể chuyện bị chữ “ngựa” bủa vây
Kinhtedothi - “Không chỉ tính cách ngông cuồng mà tôi bị gọi là “ngựa hoang” và rồi yêu thích ca khúc “Ngựa hoang”, đến cả lần làm liveshow kỷ niệm 20 ca hát lần này, tôi đi tìm địa điểm ở khắp nơi mà không ưng ý, cuối cùng lại trở về đúng Nhà thi đấu Quần Ngựa (Văn Cao)”, ca sĩ Tuấn Hưng chia sẻ với báo giới chiều 18/9.
Gợi mở công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích, lịch sử văn hóa Thủ đô
Gợi mở công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích, lịch sử văn hóa Thủ đô
Kinhtedothi - Sáng 19/9, tại Bảo tàng Hà Nội, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Trung ương Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam đã tổ chức Hội thảo khoa học "Bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử, văn hóa Thủ đô Hà Nội".
Vận động người dân từ bỏ thói quen ăn thịt chó: Việc khó nhưng cần thiết
Vận động người dân từ bỏ thói quen ăn thịt chó: Việc khó nhưng cần thiết
Kinhtedothi - Việc cấm bán thịt chó trong các quận nội thành trong chừng mực nào đó có thể ảnh hưởng tới thu nhập của một bộ phận người dân. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, quá trình giết mổ thịt chó tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây nhiễm dịch bệnh sang người. Do đó, việc hạn chế sử dụng thịt chó được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích.
Giáo dục di sản Thăng Long – Hà Nội đến học sinh: Tiếp cận lịch sử không còn khô khan
Giáo dục di sản Thăng Long – Hà Nội đến học sinh: Tiếp cận lịch sử không còn khô khan
Kinhtedothi - Lần đầu tiên, Sở GD&ĐT thực hiện chương trình hợp tác với một đơn vị chịu trách nhiệm bảo tồn phát huy giá trị di sản – Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội để hướng học sinh (HS) các trường trên địa bàn Hà Nội thực hiện các buổi học trải nghiệm ngoại khóa.
Đại sứ Mỹ tại Việt Nam học làm bánh Trung thu
Đại sứ Mỹ tại Việt Nam học làm bánh Trung thu
Kinhtedothi - Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Daniel Kritenbrink đã cùng trẻ em tại trường Nuôi dưỡng và Giáo dục Trẻ em Khuyết tật, huyện Sóc Sơn làm những chiếc bánh dẻo để chào đón Tết Trung thu 2018.
Ghi nhận tại lễ hội chọi châu Đồ Sơn 2018: Vé mời bán công khai, giá gửi xe đắt đỏ
Ghi nhận tại lễ hội chọi châu Đồ Sơn 2018: Vé mời bán công khai, giá gửi xe đắt đỏ
Kinhtedothi - Dù thời tiết không thuận lợi, trời mưa nhiều nhưng vẫn không ngăn được dòng người đổ xô xuống Đồ Sơn xem lễ hội chọi trâu. Lễ hội năm nay diễn ra khác so với các năm trước đó là không tổ chức bán vé, vì thế các khán đài trong sân có sức chứa 1,2 vạn người đã chật kín.
Mỗi tuần một cuốn sách: Khơi gợi tình yêu với những con sông
Mỗi tuần một cuốn sách: Khơi gợi tình yêu với những con sông
Kinhtedothi - “Mình ơi, Anh cưới dòng sông nhé?” là sáng tác mới nhất của Nguyễn Văn Học sau hàng loạt tác phẩm được độc giả đón nhận.
Bảo tồn Di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối: Dần tìm được tiếng nói chung
Bảo tồn Di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối: Dần tìm được tiếng nói chung
Kinhtedothi - Ý tưởng bảo tồn khu di chỉ khảo cổ học Vườn Chuối (thôn Lai Xá, xã Kim Chung, Hoài Đức) không chỉ nóng lên sau lá thư kêu cứu của PGS.TS Nguyễn Văn Huy gửi đến Chủ tịch UBND TP Hà Nội. Mà sau khi Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội ghi tên ý tưởng này, cũng là lúc nhà đầu tư, nhà khoa học và Nhân dân dần tìm được tiếng nói chung để cùng hướng đến tái hiện “ngôi nhà chung” của các công dân đầu tiên ở Hà Nội cách đây 3.500 năm.