Trang chủ / Kinh tế / Hàng Việt

Phát triển công nghiệp chế biến: Nâng sức cạnh tranh cho nông sản xuất khẩu

Ngọc Ánh 11-09-2019 09:25
Kinhtedothi - Đầu tư phát triển ngành công nghiệp chế biến là giải pháp quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh, giá trị xuất khẩu nông sản. Vấn đề này càng trở nên cấp thiết khi Việt Nam luôn nằm trong nhóm tốp những quốc gia dẫn đầu về sản lượng xuất khẩu nông sản nhưng giá trị thu về lại chưa xứng với tiềm năng.

Chế biến dứa xuất khẩu tại Công ty CP Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (tỉnh Ninh Bình).

Sản lượng cao, giá trị thấp

Theo số liệu thống kê của Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT), 10 năm trở lại đây, công nghiệp chế biến nông - lâm - thủy sản duy trì mức tăng trưởng 5 - 7%/năm. Nhờ vậy đã hình thành và phát triển hệ thống công nghiệp chế biến có công suất thiết kế khoảng 120 triệu tấn nguyên liệu nông sản/năm. Hiện tỷ trọng mặt hàng thô, sơ chế chiếm tới hơn 90% tổng sản lượng xuất khẩu, song giá trị kinh tế thu về lại tương đối thấp. Một số mặt hàng nông sản thế mạnh của nước ta như gạo, chè, cao su, hồ tiêu, hạt điều… luôn đứng top 10 thế giới nhưng lại chỉ xuất thô, chưa được chế biến sâu.

Bên cạnh việc đầu tư nghiên cứu và ứng dụng công nghệ sau thu hoạch trong sơ chế và bảo quản rau quả, cần tập trung nghiên cứu về giống để tạo được sản phẩm rau quả tươi có chất lượng cao và thời gian bảo quản lâu dài, đồng thời đầu tư xây dựng nhà xưởng đóng gói tại vùng nguyên liệu.
Cục trưởng Cục chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) Nguyễn Quốc Toản

Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Âu, châu Mỹ (Bộ Công Thương) Trần Ngọc Quân cho biết, giá trị xuất khẩu rau quả năm 2018 đạt 3,8 tỷ USD và dự báo giá trị xuất khẩu sẽ ngày càng tăng do rau quả Việt Nam đang hướng tới các thị trường cao cấp như EU, Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, Úc, New Zealand… Tuy nhiên, so với các nước tiên tiến trong khu vực và thế giới, nông sản Việt Nam có sức cạnh tranh thấp, chủ yếu xuất khẩu dưới dạng sản phẩm thô theo đường tiểu ngạch, mẫu mã chưa hấp dẫn, giá thành cao, tiềm ẩn nhiều rủi ro về ATTP. “Nguyên nhân chính xuất phát từ hạn chế của công nghệ bảo quản, chế biến nông sản sau thu hoạch. Cụ thể, tỷ lệ tổn thất sau thu hoạch tới 25% đối với các loại quả; hơn 30% với các loại rau; 20% với các loại củ” – ông Quân nhấn mạnh.
Hiện, cả nước có hơn 7.500 DN chế biến có quy mô công nghiệp gắn với xuất khẩu và hơn 2.600 cơ sở chế biến nông sản. Tuy nhiên, trình độ chế biến nông sản của Việt Nam hiện nay vẫn ở mức thấp so với thế giới. Đa số DN chế biến có quy mô nhỏ lẻ, gần 80% là chế biến thô, công suất chỉ đạt 5 - 10% sản lượng nông sản.
Gỡ nút thắt
Thực tế cho thấy, phần lớn DN trong lĩnh vực nông nghiệp thiếu vốn để đầu tư đổi mới công nghệ, dây chuyền sản xuất. Bên cạnh đó, DN vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiếp cận đất đai, vốn, chính sách hỗ trợ... Thời gian qua, mặc dù chủ trương của Chính phủ là ưu tiên áp dụng công nghệ trong ngành nông nghiệp, ưu tiên khuyến công, trong đó có công nghiệp chế biến song chính sách hỗ trợ chưa nhiều và chưa đạt hiệu quả trong thực tế.
Để nâng cao năng lực chế biến cho DN, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, quan trọng nhất là các DN phải thay đổi tư duy, từ ưu tiên số lượng sang chất lượng. Theo Phó Viện trưởng phụ trách Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn (Bộ NN&PTNT) Trần Công Thắng, DN phải tiến tới sản phẩm nông sản xuất khẩu không chỉ tập trung vào số lượng mà cần quan tâm về chất lượng và giá trị. Việt Nam đang từng bước tiếp cận các thị trường cao cấp, hướng tới giảm phụ thuộc vào Trung Quốc nên rất cần đầu tư khoa học kỹ thuật, các công nghệ và thiết bị hiện đại nhằm tìm ra cách thức bảo quản rau quả có hiệu quả và phù hợp nhất.
Về phía DN, Giám đốc Công ty CP Smart Agri Việt Nam Lưu Thị Thảo kiến nghị, Chính phủ cần tạo điều kiện cho DN tiếp cận về đất đai để xây dựng các nhà máy, cơ sở chế biến, vùng nguyên liệu; chính sách vay vốn, giảm thuế cho DN trong giai đoạn đầu khi mới bắt đầu đầu tư, đặc biệt là chính sách ưu tiên cho DN ứng dụng công nghệ cao. Cùng với đó, các bộ, ngành cần hỗ trợ DN phát triển nguồn nhân lực về chế biến bằng các kế hoạch dài hơi, bài bản; hỗ trợ DN phát triển và vận hành hệ thống quản trị hiện đại.

TAG: công nghiệp chế biến sức cạnh tranh nông sản xuất khẩu\r\n
 
Tin khác
Có tín hiệu gian lận thương mại trong ngành gỗ tại Việt Nam
Có tín hiệu gian lận thương mại trong ngành gỗ tại Việt Nam
Kinhtedothi - “Bức tranh về hiện trạng đầu tư và xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp khối FDI cho thấy một số tín hiệu về gian lận thương mại đối với một số doanh nghiệp trong khối này” – đây là nhận định được Hiệp hội gỗ và lâm sản Việt Nam đề cập tới trong báo cáo vừa được công bố.
[Biểu đồ] CPI 2 tháng đầu năm 2020 tăng cao nhất trong 7 năm gần đây
[Biểu đồ] CPI 2 tháng đầu năm 2020 tăng cao nhất trong 7 năm gần đây
Kinhtedothi - Sáng 29/2, Tổng Cục Thống kê thông tin, chỉ số giá tiêu dùng tháng 2/2020 giảm 0,17% so với tháng trước.Tuy nhiên, chỉ số giá tiêu dùng tháng 2 và bình quân 2 tháng đầu năm 2020 so với cùng kỳ năm trước (tăng 5,4% và 5,91%) đều ở mức tăng cao nhất trong 7 năm gần đây.
Giá trao đổi USD trong ngân hàng và thị trường tự do cơ bản đi ngang
Giá trao đổi USD trong ngân hàng và thị trường tự do cơ bản đi ngang
Kinhtedothi – Sáng nay (29/2), giá trao đổi USD trong ngân hàng và thị trường tự do cơ bản đi ngang so với phiên hôm qua. Bảng Anh tiếp tục giảm mạnh.
Xuất khẩu khẩu trang y tế phải có giấy phép
Xuất khẩu khẩu trang y tế phải có giấy phép
Kinhtedothi - Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 20/NQ-CP về việc áp dụng chế độ cấp giấy phép xuất khẩu đối với mặt hàng khẩu trang y tế trong giai đoạn phòng, chống dịch COVID-19.
Giá vàng lao dốc khủng, vàng thế giới mất gần 60 USD/oz chỉ sau 1 phiên
Giá vàng lao dốc khủng, vàng thế giới mất gần 60 USD/oz chỉ sau 1 phiên
Kinhtedothi – Sáng nay (29/2), giá vàng thế giới đảo chiều giảm mạnh. Chỉ sau 1 phiên đêm qua, giá vàng tại thị trường Mỹ đã đánh mất hơn 58 USD/oz. Vàng trong nước cũng vì thế lao dốc đánh mất mốc 46 triệu đồng/lượng.
Đập thuỷ điện Trung Quốc chậm xả nước, Đồng bằng sông Cửu Long hạn mặn nghiêm trọng
Đập thuỷ điện Trung Quốc chậm xả nước, Đồng bằng sông Cửu Long hạn mặn nghiêm trọng
Kinhtedothi - Tối 28/2, Tổng cục Thuỷ lợi (Bộ NN&PTNT) đã có báo cáo về tình hình nguồn nước tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Đối diện khó khăn do dịch Covid - 19: Giải pháp nào khơi thông nền kinh tế?
Đối diện khó khăn do dịch Covid - 19: Giải pháp nào khơi thông nền kinh tế?
Kinhtedothi - Việc Chính phủ tiếp tục khẳng định “chưa điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng” đang đặt ra bài toán khó cho nền kinh tế. Đó là làm sao thực hiện được song hành cả hai mục tiêu: Vừa chống dịch bệnh, vừa bảo đảm duy trì tốc độ tăng trưởng trong khi dịch Covid - 19 đang diễn biến phức tạp.
Đề xuất nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 11 triệu đồng - tin vui cho hàng triệu người
Đề xuất nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 11 triệu đồng - tin vui cho hàng triệu người
Kinhtedothi - Bộ Tài chính đánh giá, việc điều chỉnh nâng mức giảm trừ gia cảnh (cho người nộp thuế từ 9 triệu đồng/tháng lên 11 triệu đồng/tháng; người phụ thuộc từ 3,6 triệu đồng/tháng lên 4,4 triệu đồng/tháng) sẽ góp phần giảm bớt khó khăn cho người nộp thuế trong bối cảnh giá cả, lạm phát tăng so với thời điểm năm 2013.
Tổ chức Tổng điều tra kinh tế năm 2021
Tổ chức Tổng điều tra kinh tế năm 2021
Kinhtedothi - Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ký Quyết định số 307/QĐ-TTg về tổ chức Tổng điều tra kinh tế năm 2021.
Quản lý thị trường xử lý 5.350 vụ vi phạm về trang thiết bị phòng chống dịch COVID-19
Quản lý thị trường xử lý 5.350 vụ vi phạm về trang thiết bị phòng chống dịch COVID-19
Kinhtedothi - Từ ngày 31/1 đến nay, lực lượng QLTT trên cả nước đã kiểm tra, giám sát, xử lý 5.354 vụ, với tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính 1,659 tỷ đồng.
Quốc gia nào đang đầu tư nhiều nhất vào ngành gỗ của Việt Nam?
Quốc gia nào đang đầu tư nhiều nhất vào ngành gỗ của Việt Nam?
Kinhtedothi - Báo cáo công bố ngày 28/2 của Hiệp hội Gỗ và chế biến lâm sản Việt Nam cho biết, đến nay, cả nước đang có tổng số 966 doanh nghiệp FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài) hoạt động trong ngành gỗ, với tổng vốn đăng ký gần 6,3 tỷ USD.