Trang chủ / Kinh tế / Nông thôn mới

Phát triển thị trường đất nông nghiệp: Đừng để doanh nghiệp đơn độc

Trọng Tùng 31-10-2018 08:40
Kinhtedothi - Sáng 30/10, Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn - Ipsard (Bộ NN&PTNT) công bố nghiên cứu về các rào cản trong phát triển thị trường đất nông nghiệp tại Việt Nam. Làm thế nào để tháo gỡ những rào cản hiện hữu, mở đường cho tích tụ đất đai và phát triển nền nông nghiệp mới là vấn đề rất được quan tâm.

 Hoa ly trồng trong nhà màng, nhà lưới tại quận Bắc Từ Liêm. Ảnh: Trọng Tùng

Sở hữu đất nông nghiệp chỉ bằng 1/4 Thái Lan
Theo kết quả nghiên cứu của Ipsard, sở hữu đất nông nghiệp bình quân theo đầu người ở nước ta hiện đạt khoảng 0,07ha, chỉ bằng 1/4 so với Thái Lan (khoảng 0,27ha/người) và bằng 1/3 so với mức trung bình của thế giới (0,2ha/người). Trên 70% mảnh đất sản xuất nông nghiệp của Việt Nam có diện tích nhỏ hơn 0,5ha. Mỗi nông hộ vẫn sở hữu trung bình 3,1 mảnh đất trồng cây hàng năm.

Chính phủ, các bộ, ngành cần nghiên cứu, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tiến tới phân cấp cho tỉnh, TP thực hiện và chịu trách nhiệm đối với một số nhiệm vụ liên quan đến đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp.

Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Hà Nam Ngô Mạnh Ngọc

Ruộng đất manh mún, đất đai phân tán khiến quá trình tích tụ và tập trung ruộng đất trên bình diện cả nước diễn ra rất chậm, khó thu hút các DN đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Tính đến nay, cả nước mới có khoảng 49.600 DN đầu tư vào nông nghiệp, chiếm gần 8% tổng số DN đang hoạt động tại Việt Nam. Nếu tính riêng các DN trực tiếp sản xuất nông lâm sản và thủy sản, số DN giảm xuống chỉ còn trên 1%, tương ứng với khoảng 7.600 DN. Kéo theo đó, vốn đầu tư cho phát triển nông nghiệp cũng đạt rất thấp với khoảng 8 - 10% tổng nguồn vốn đầu tư toàn ngành kinh tế; trong đó, đầu tư sản xuất trực tiếp chỉ chiếm 1%.
TS Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Viện trưởng Ipsard cho rằng, hiện các DN vẫn gặp nhiều khó khăn trong cả 3 hình thức thuê đất đầu tư phát triển nông nghiệp. Khi thuê đất trực tiếp của người dân thì chi phí giao dịch cao. Thuê đất của cơ quan quản lý Nhà nước thì thuận lợi hơn về giá, tuy nhiên quỹ đất công hiện rất hạn chế và ngày càng khan hiếm. Trong khi, đối với hình thức mới nhất là Nhà nước thuê của người dân rồi cho DN thuê lại thì hiện vẫn thiếu khung pháp lý làm cơ sở thực hiện.
Gỡ rào cản từ thể chế
Với 376ha đất nông nghiệp đã tích tụ thành công, tỉnh Hà Nam là một trong số ít địa phương đang có những bước đi hiệu quả trong tích tụ đất đai. Dù vậy, địa phương này vẫn gặp không ít rào cản. Bên cạnh sở hữu đất nông nghiệp nhỏ lẻ, tâm lý “cho thuê là mất đất” còn hiện hữu trong một bộ phận người dân, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Hà Nam Ngô Mạnh Ngọc còn cho rằng, thủ tục để triển khai một dự án nông nghiệp còn rất phức tạp. Đơn cử như việc đánh giá tác động môi trường hiện vẫn phải trình Bộ TN&MT hay các dự án sử dụng diện tích đất nông nghiệp trên 10ha phải xin ý kiến của Chính phủ. Cùng với rủi ro đầu tư cao, những điều này có thể khiến các DN… nản lòng.
Dẫn chứng ví dụ cụ thể tại huyện Tân Lạc, có hộ sở hữu tới 130 mảnh đất, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đất đai tỉnh Hòa Bình Phạm Thị Mơ cho rằng, cơ chế, chính sách hỗ trợ DN tiếp cận đất đai đang trở thành đòi hỏi cấp thiết. “Nếu phải làm việc với từng hộ dân thì sẽ rất khó để DN gom được diện tích đất cần thiết triển khai dự án…” - bà Mơ phân tích. Đồng thời đưa ra khuyến nghị, Chính phủ và các bộ, ngành cần xem xét, trình Quốc hội nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai năm 2013.
Để mở đường cho các DN đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, TS Nguyễn Đỗ Anh Tuấn đề nghị, các bộ, ngành cần sớm điều chỉnh khung giá đất quy định tại Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT, bảo đảm phù hợp với cơ chế thị trường. Đối với việc tích tụ đất đai, cần xây dựng “cơ chế đồng thuận” nhằm tránh tình trạng một số dự án thu hồi đất chịu phản ứng của một vài trong tổng số hàng trăm hộ dân, nhưng vẫn không thể triển khai. Đặc biệt, ông Tuấn kiến nghị Nhà nước cần thu hồi hoặc đánh thuế nặng những diện tích đất công không sử dụng, hoặc sử dụng kém hiệu quả, nhằm tạo quỹ đất cho thuê, thu hút các DN đầu tư phát triển nông nghiệp.

TAG: thị trường đất nông nghiệp doanh nghiệp Bộ NN&PTNT\r\n
 
Tin khác
Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam: Nền tảng cho doanh nghiệp phát triển
Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam: Nền tảng cho doanh nghiệp phát triển
Kinhtedothi - Ngày 15/1, Ban Chỉ đạo Trung ương Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" đã tổ chức hội nghị đánh giá kết quả triển khai cuộc vận động năm 2018; phương hướng nhiệm vụ trọng tâm năm 2019.
Tỷ giá trung tâm VND/USD vọt tăng cao nhất từ trước đến nay, thị trường tự do tăng mạnh
Tỷ giá trung tâm VND/USD vọt tăng cao nhất từ trước đến nay, thị trường tự do tăng mạnh
Kinhtedothi - Sáng nay (15/1), Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tăng mạnh tỷ giá trung tâm cặp đồng tiền VND/USD lên 13 đồng, mức tăng cao nhất từ trước đến nay. Thị trường tự do cũng tăng mạnh giá mua – bán USD so với phiên trước.
Mùa vàng ở Phú Cường
Mùa vàng ở Phú Cường
Kinhtedothi - Nằm ven sông Hồng, xã Phú Cường (huyện Ba Vì) có điều kiện thuận lợi để phát triển cây ăn quả, trong đó, bưởi được xem là cây trồng chính. Dù vậy, giá trị mang lại từ cây bưởi tại vùng đất này vẫn chưa đạt kỳ vọng.
Giá vàng SJC giảm, đi ngược xu hướng thế giới
Giá vàng SJC giảm, đi ngược xu hướng thế giới
Kinhtedothi - Sáng nay (15/1), giá vàng thế giới tăng giá nhẹ so với chốt phiên trước. Giá vàng trong nước giảm nhẹ ngược chiều với thế giới.
Hàng Việt đối mặt rào cản phòng vệ thương mại
Hàng Việt đối mặt rào cản phòng vệ thương mại
Kinhtedothi - Theo thống kê của Cục phòng vệ thương mại (PVTM) - Bộ Công Thương, số lượng các vụ kiện PVTM ngày càng gia tăng.
Xuất khẩu thủy sản: Nhiều cơ hội bứt phá
Xuất khẩu thủy sản: Nhiều cơ hội bứt phá
Kinhtedothi - Năm 2019, cùng với nhu cầu gia tăng của thị trường, việc các Hiệp định thương mại tự do (FTA) có hiệu lực được coi là động lực thúc đẩy tăng trưởng cho ngành thủy sản xuất khẩu Việt Nam.
Tăng trách nhiệm kiểm toán để hạn chế sai phạm
Tăng trách nhiệm kiểm toán để hạn chế sai phạm
Kinhtedothi - Ngày 14/1, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đã tổ chức hội nghị tổng kết năm 2018 và triển khai nhiệm vụ năm 2019. Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng đã dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị.
Nông dân Chương Mỹ thu cả tỷ đồng nhờ trồng bưởi Diễn
Nông dân Chương Mỹ thu cả tỷ đồng nhờ trồng bưởi Diễn
Kinhtedothi – Chỉ còn hơn 2 tuần nữa là đến Tết Nguyên đán Kỷ Hợi, nhiều vùng quê nông dân đang thu hái sản phẩm phục vụ nhu cầu Tết. Nông dân huyện Chương Mỹ năm nay thắng lớn nhờ trồng bưởi giống Diễn tôm vàng.
Giá xăng dầu dự báo tăng mạnh vào ngày mai
Giá xăng dầu dự báo tăng mạnh vào ngày mai
Kinhtedothi - Theo dự đoán của giới kinh doanh xăng dầu, dự báo giá xăng sẽ tăng mạnh vào ngày mai (15/1).
Phiên 14/1: Nhóm bluechip chịu áp lực bán, các chỉ số chìm trong sắc đỏ
Phiên 14/1: Nhóm bluechip chịu áp lực bán, các chỉ số chìm trong sắc đỏ
Kinhtedothi – Mặc dù thị trường chứng khoán quốc tế có phiên giao dịch khá sôi động và tăng điểm tốt ngay đầu tuần, nhưng thị trường trong nước lại đảo chiều đi xuống. Có đến hơn 1 nửa số cổ phiếu vốn hoá lớn trên sàn HOSE nằm trong sắc đỏ.
Hà Nội: Thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội 2019
Hà Nội: Thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội 2019
Kinhtedothi - Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã ký ban hành Chương trình hành động số 12/CTr-UBND về việc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2019.