Trang chủ / Kinh tế / Nông thôn mới

Phát triển thị trường đất nông nghiệp: Đừng để doanh nghiệp đơn độc

Trọng Tùng 31-10-2018 08:40
Kinhtedothi - Sáng 30/10, Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn - Ipsard (Bộ NN&PTNT) công bố nghiên cứu về các rào cản trong phát triển thị trường đất nông nghiệp tại Việt Nam. Làm thế nào để tháo gỡ những rào cản hiện hữu, mở đường cho tích tụ đất đai và phát triển nền nông nghiệp mới là vấn đề rất được quan tâm.

 Hoa ly trồng trong nhà màng, nhà lưới tại quận Bắc Từ Liêm. Ảnh: Trọng Tùng

Sở hữu đất nông nghiệp chỉ bằng 1/4 Thái Lan
Theo kết quả nghiên cứu của Ipsard, sở hữu đất nông nghiệp bình quân theo đầu người ở nước ta hiện đạt khoảng 0,07ha, chỉ bằng 1/4 so với Thái Lan (khoảng 0,27ha/người) và bằng 1/3 so với mức trung bình của thế giới (0,2ha/người). Trên 70% mảnh đất sản xuất nông nghiệp của Việt Nam có diện tích nhỏ hơn 0,5ha. Mỗi nông hộ vẫn sở hữu trung bình 3,1 mảnh đất trồng cây hàng năm.

Chính phủ, các bộ, ngành cần nghiên cứu, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tiến tới phân cấp cho tỉnh, TP thực hiện và chịu trách nhiệm đối với một số nhiệm vụ liên quan đến đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp.

Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Hà Nam Ngô Mạnh Ngọc

Ruộng đất manh mún, đất đai phân tán khiến quá trình tích tụ và tập trung ruộng đất trên bình diện cả nước diễn ra rất chậm, khó thu hút các DN đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Tính đến nay, cả nước mới có khoảng 49.600 DN đầu tư vào nông nghiệp, chiếm gần 8% tổng số DN đang hoạt động tại Việt Nam. Nếu tính riêng các DN trực tiếp sản xuất nông lâm sản và thủy sản, số DN giảm xuống chỉ còn trên 1%, tương ứng với khoảng 7.600 DN. Kéo theo đó, vốn đầu tư cho phát triển nông nghiệp cũng đạt rất thấp với khoảng 8 - 10% tổng nguồn vốn đầu tư toàn ngành kinh tế; trong đó, đầu tư sản xuất trực tiếp chỉ chiếm 1%.
TS Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Viện trưởng Ipsard cho rằng, hiện các DN vẫn gặp nhiều khó khăn trong cả 3 hình thức thuê đất đầu tư phát triển nông nghiệp. Khi thuê đất trực tiếp của người dân thì chi phí giao dịch cao. Thuê đất của cơ quan quản lý Nhà nước thì thuận lợi hơn về giá, tuy nhiên quỹ đất công hiện rất hạn chế và ngày càng khan hiếm. Trong khi, đối với hình thức mới nhất là Nhà nước thuê của người dân rồi cho DN thuê lại thì hiện vẫn thiếu khung pháp lý làm cơ sở thực hiện.
Gỡ rào cản từ thể chế
Với 376ha đất nông nghiệp đã tích tụ thành công, tỉnh Hà Nam là một trong số ít địa phương đang có những bước đi hiệu quả trong tích tụ đất đai. Dù vậy, địa phương này vẫn gặp không ít rào cản. Bên cạnh sở hữu đất nông nghiệp nhỏ lẻ, tâm lý “cho thuê là mất đất” còn hiện hữu trong một bộ phận người dân, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Hà Nam Ngô Mạnh Ngọc còn cho rằng, thủ tục để triển khai một dự án nông nghiệp còn rất phức tạp. Đơn cử như việc đánh giá tác động môi trường hiện vẫn phải trình Bộ TN&MT hay các dự án sử dụng diện tích đất nông nghiệp trên 10ha phải xin ý kiến của Chính phủ. Cùng với rủi ro đầu tư cao, những điều này có thể khiến các DN… nản lòng.
Dẫn chứng ví dụ cụ thể tại huyện Tân Lạc, có hộ sở hữu tới 130 mảnh đất, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đất đai tỉnh Hòa Bình Phạm Thị Mơ cho rằng, cơ chế, chính sách hỗ trợ DN tiếp cận đất đai đang trở thành đòi hỏi cấp thiết. “Nếu phải làm việc với từng hộ dân thì sẽ rất khó để DN gom được diện tích đất cần thiết triển khai dự án…” - bà Mơ phân tích. Đồng thời đưa ra khuyến nghị, Chính phủ và các bộ, ngành cần xem xét, trình Quốc hội nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai năm 2013.
Để mở đường cho các DN đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, TS Nguyễn Đỗ Anh Tuấn đề nghị, các bộ, ngành cần sớm điều chỉnh khung giá đất quy định tại Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT, bảo đảm phù hợp với cơ chế thị trường. Đối với việc tích tụ đất đai, cần xây dựng “cơ chế đồng thuận” nhằm tránh tình trạng một số dự án thu hồi đất chịu phản ứng của một vài trong tổng số hàng trăm hộ dân, nhưng vẫn không thể triển khai. Đặc biệt, ông Tuấn kiến nghị Nhà nước cần thu hồi hoặc đánh thuế nặng những diện tích đất công không sử dụng, hoặc sử dụng kém hiệu quả, nhằm tạo quỹ đất cho thuê, thu hút các DN đầu tư phát triển nông nghiệp.

TAG: thị trường đất nông nghiệp doanh nghiệp Bộ NN&PTNT\r\n
 
Tin khác
Giá lợn dự báo tiếp tục giảm, ngành chăn nuôi lợn đối mặt với rất nhiều khó khăn
Giá lợn dự báo tiếp tục giảm, ngành chăn nuôi lợn đối mặt với rất nhiều khó khăn
Kinhtedothi - Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), trong 20 ngày đầu tháng 3/2019, giá lợn hơi trên cả nước giảm từ 5.000 đến 8.000 đồng/kg so với cuối tháng 2/2019.
Bộ Công Thương: Không có chuyện khan hiếm xăng dầu
Bộ Công Thương: Không có chuyện khan hiếm xăng dầu
Kinhtedothi - Trước thông tin thị trường khan hiếm nguồn cung xăng, Bộ Công Thương khẳng định nguồn cung xăng dầu trong nước hiện vẫn đáp ứng đủ nhu cầu cho sản xuất và đời sống của người dân.
Phiên 25/3: Thị trường nhuốm màu đỏ, chỉ số lao dốc
Phiên 25/3: Thị trường nhuốm màu đỏ, chỉ số lao dốc
Kinhtedothi – Phiên hôm nay ngay từ đầu giờ sáng, nhóm cổ phiếu vốn hoá lớn đã lao xuống sắc đỏ kéo theo hàng loạt mã cổ phiếu lớn nhỏ đều lao dốc. VN-Index mất gần 20 điểm trong phiên đầu tuần.
Nhiều chợ tại Quốc Oai sẽ chuyển đổi mô hình quản lý
Nhiều chợ tại Quốc Oai sẽ chuyển đổi mô hình quản lý
Kinhtedothi - UBND huyện Quốc Oai vừa ra thông báo mời gọi các DN, hợp tác xã đầu tư, quản lý kinh doanh khai thác chợ trên địa bàn huyện.
Chuyên gia nhận định kinh tế Việt Nam 2019 đối mặt nhiều thách thức
Chuyên gia nhận định kinh tế Việt Nam 2019 đối mặt nhiều thách thức
Kinhtedothi - Đây là lý kiến của nhiều chuyên gia tại Hội thảo khoa học quốc gia “Đánh giá kinh tế Việt Nam năm 2018 và triển vọng năm 2019” do Trường Đại học Kinh tế Quốc dân (KTQD) tổ chức sáng 25/3.
Tỷ giá trung tâm tiếp tục tăng, các ngân hàng thương mại cũng tăng giá trao đổi USD
Tỷ giá trung tâm tiếp tục tăng, các ngân hàng thương mại cũng tăng giá trao đổi USD
Kinhtedothi – Sáng nay (25/3), tỷ giá trung tâm được Ngân hàng Nhà nước tăng 7 đồng. Các ngân hàng thương mại tăng – giảm giá trao đổi USD trái chiều so với cuối tuần trước.
Giá vàng tăng khá tốt, diễn biến khó lường
Giá vàng tăng khá tốt, diễn biến khó lường
Kinhtedothi – Sáng nay (25/3), giá vàng thế giới và trong nước đều tăng khá mạnh. Tuy nhiên, chuyên gia nhận định mọi diễn biến khó lường còn ở phía trước khi gần đến ngày Anh phải rời khỏi EU. Bất ổn xã hội đang gia tăng trong đất nước xứ sở sương mù, bởi biểu tình đòi trưng cầu dân ý.
Sau điện, thép xây dựng và xi măng đồng loạt tăng giá
Sau điện, thép xây dựng và xi măng đồng loạt tăng giá
Kinhtedothi - Ngay sau khi Bộ Công Thương công bố tăng giá điện 8,36%, nhiều DN sản xuất xi măng, sắt thép cũng đồng loạt thông báo điều chỉnh giá bán.
Xì gà nhập lậu: Khó xử lý vì Luật “vênh” Nghị định
Xì gà nhập lậu: Khó xử lý vì Luật “vênh” Nghị định
Kinhtedothi - Việc lực lượng chức năng liên tục phát hiện bắt giữ nhiều vụ buôn lậu xì gà số lượng lớn cho thấy hoạt động buôn lậu, vận chuyển, kinh doanh trái phép mặt hàng này đang diễn biến phức tạp. Đáng nói là trong quá trình xử lý các vi phạm, lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn do một số quy định pháp luật “vênh” nhau.
Quảng Ngãi: “Thỏi nam châm” hút đầu tư
Quảng Ngãi: “Thỏi nam châm” hút đầu tư
Kinhtedothi - Là địa phương có nhiều tiềm năng về công nghiệp, du lịch, bất động sản…, với sự hỗ trợ, tạo điều kiện tích cực của chính quyền, Quảng Ngãi hiện đang là "thỏi nam châm", thu hút mạnh mẽ các dự án đầu tư trong và ngoài nước.
Thị trường vàng tuần qua: Giá vàng trong nước biến động theo thế giới
Thị trường vàng tuần qua: Giá vàng trong nước biến động theo thế giới
Trong tuần, giá vàng trong nước có thời điểm bật tăng mạnh nhờ tác động từ vàng thế giới sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thông báo sẽ không có đợt tăng lãi suất nào trong năm nay.