Trang chủ / Kinh tế / Nông thôn mới

Phát triển thị trường đất nông nghiệp: Đừng để doanh nghiệp đơn độc

Trọng Tùng 31-10-2018 08:40
Kinhtedothi - Sáng 30/10, Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn - Ipsard (Bộ NN&PTNT) công bố nghiên cứu về các rào cản trong phát triển thị trường đất nông nghiệp tại Việt Nam. Làm thế nào để tháo gỡ những rào cản hiện hữu, mở đường cho tích tụ đất đai và phát triển nền nông nghiệp mới là vấn đề rất được quan tâm.

 Hoa ly trồng trong nhà màng, nhà lưới tại quận Bắc Từ Liêm. Ảnh: Trọng Tùng

Sở hữu đất nông nghiệp chỉ bằng 1/4 Thái Lan
Theo kết quả nghiên cứu của Ipsard, sở hữu đất nông nghiệp bình quân theo đầu người ở nước ta hiện đạt khoảng 0,07ha, chỉ bằng 1/4 so với Thái Lan (khoảng 0,27ha/người) và bằng 1/3 so với mức trung bình của thế giới (0,2ha/người). Trên 70% mảnh đất sản xuất nông nghiệp của Việt Nam có diện tích nhỏ hơn 0,5ha. Mỗi nông hộ vẫn sở hữu trung bình 3,1 mảnh đất trồng cây hàng năm.

Chính phủ, các bộ, ngành cần nghiên cứu, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tiến tới phân cấp cho tỉnh, TP thực hiện và chịu trách nhiệm đối với một số nhiệm vụ liên quan đến đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp.

Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Hà Nam Ngô Mạnh Ngọc

Ruộng đất manh mún, đất đai phân tán khiến quá trình tích tụ và tập trung ruộng đất trên bình diện cả nước diễn ra rất chậm, khó thu hút các DN đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Tính đến nay, cả nước mới có khoảng 49.600 DN đầu tư vào nông nghiệp, chiếm gần 8% tổng số DN đang hoạt động tại Việt Nam. Nếu tính riêng các DN trực tiếp sản xuất nông lâm sản và thủy sản, số DN giảm xuống chỉ còn trên 1%, tương ứng với khoảng 7.600 DN. Kéo theo đó, vốn đầu tư cho phát triển nông nghiệp cũng đạt rất thấp với khoảng 8 - 10% tổng nguồn vốn đầu tư toàn ngành kinh tế; trong đó, đầu tư sản xuất trực tiếp chỉ chiếm 1%.
TS Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Viện trưởng Ipsard cho rằng, hiện các DN vẫn gặp nhiều khó khăn trong cả 3 hình thức thuê đất đầu tư phát triển nông nghiệp. Khi thuê đất trực tiếp của người dân thì chi phí giao dịch cao. Thuê đất của cơ quan quản lý Nhà nước thì thuận lợi hơn về giá, tuy nhiên quỹ đất công hiện rất hạn chế và ngày càng khan hiếm. Trong khi, đối với hình thức mới nhất là Nhà nước thuê của người dân rồi cho DN thuê lại thì hiện vẫn thiếu khung pháp lý làm cơ sở thực hiện.
Gỡ rào cản từ thể chế
Với 376ha đất nông nghiệp đã tích tụ thành công, tỉnh Hà Nam là một trong số ít địa phương đang có những bước đi hiệu quả trong tích tụ đất đai. Dù vậy, địa phương này vẫn gặp không ít rào cản. Bên cạnh sở hữu đất nông nghiệp nhỏ lẻ, tâm lý “cho thuê là mất đất” còn hiện hữu trong một bộ phận người dân, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Hà Nam Ngô Mạnh Ngọc còn cho rằng, thủ tục để triển khai một dự án nông nghiệp còn rất phức tạp. Đơn cử như việc đánh giá tác động môi trường hiện vẫn phải trình Bộ TN&MT hay các dự án sử dụng diện tích đất nông nghiệp trên 10ha phải xin ý kiến của Chính phủ. Cùng với rủi ro đầu tư cao, những điều này có thể khiến các DN… nản lòng.
Dẫn chứng ví dụ cụ thể tại huyện Tân Lạc, có hộ sở hữu tới 130 mảnh đất, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý đất đai tỉnh Hòa Bình Phạm Thị Mơ cho rằng, cơ chế, chính sách hỗ trợ DN tiếp cận đất đai đang trở thành đòi hỏi cấp thiết. “Nếu phải làm việc với từng hộ dân thì sẽ rất khó để DN gom được diện tích đất cần thiết triển khai dự án…” - bà Mơ phân tích. Đồng thời đưa ra khuyến nghị, Chính phủ và các bộ, ngành cần xem xét, trình Quốc hội nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai năm 2013.
Để mở đường cho các DN đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, TS Nguyễn Đỗ Anh Tuấn đề nghị, các bộ, ngành cần sớm điều chỉnh khung giá đất quy định tại Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT, bảo đảm phù hợp với cơ chế thị trường. Đối với việc tích tụ đất đai, cần xây dựng “cơ chế đồng thuận” nhằm tránh tình trạng một số dự án thu hồi đất chịu phản ứng của một vài trong tổng số hàng trăm hộ dân, nhưng vẫn không thể triển khai. Đặc biệt, ông Tuấn kiến nghị Nhà nước cần thu hồi hoặc đánh thuế nặng những diện tích đất công không sử dụng, hoặc sử dụng kém hiệu quả, nhằm tạo quỹ đất cho thuê, thu hút các DN đầu tư phát triển nông nghiệp.

TAG: thị trường đất nông nghiệp doanh nghiệp Bộ NN&PTNT\r\n
 
Tin khác
Giá vàng SJC tăng, ngược với xu hướng thế giới
Giá vàng SJC tăng, ngược với xu hướng thế giới
Kinhtedothi – Sáng nay (14/11), giá vàng trong nước tăng nhẹ 20.000 đồng/lượng, đi ngược với xu hướng thế giới. Giá vàng nhẫn giảm mạnh.
Khóc cười với cổ phiếu ngành thép
Khóc cười với cổ phiếu ngành thép
Kinhtedothi - Kết quả kinh doanh kém tích cực là một trong những nguyên nhân khiến đa số cổ phiếu của các DN ngành thép liên tục đỏ sàn thời gian qua. Trong bức tranh ảm đạm sau mùa công bố báo cáo tài chính quý III/2018 của nhóm ngành này, may mắn vẫn xuất hiện một vài ngôi sao hiếm hoi không làm nhà đầu tư thất vọng.
Vàng chuyển mạnh thành tiền: Tăng nguồn lực phát triển kinh tế
Vàng chuyển mạnh thành tiền: Tăng nguồn lực phát triển kinh tế
Kinhtedothi - Thị trường vàng ổn định, không gây bất ổn vĩ mô là nhờ người dân tin tưởng gửi tiền vào ngân hàng hơn giữ vàng, ngoại tệ và nhu cầu vàng miếng trong nền kinh tế đang ngày càng giảm.
“Điểm danh” mặt hàng triển vọng xuất khẩu cuối năm
“Điểm danh” mặt hàng triển vọng xuất khẩu cuối năm
Kinhtedothi - Dự kiến, từ nay tới hết năm, thủy sản, rau quả, gạo sẽ là những mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng tốt, đóng góp tích cực vào tổng kim ngạch xuất khẩu nói chung.
Bãi bỏ Nghị định về điều kiện kinh doanh mũ bảo hiểm
Bãi bỏ Nghị định về điều kiện kinh doanh mũ bảo hiểm
Kinhtedothi - Chính phủ vừa ban hành Nghị định 154/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định về điều kiện đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ và một số quy định về kiểm tra chuyên ngành.
Phiên 13/11: Áp lực thị trường quốc tế, chứng khoán Việt Nam chìm sâu trong sắc đỏ
Phiên 13/11: Áp lực thị trường quốc tế, chứng khoán Việt Nam chìm sâu trong sắc đỏ
Kinhtedothi – Sau phiên lao dốc của thị trường chứng khoán Mỹ và các thị trường chứng khoán châu Á hôm nay nhuốm màu đỏ đã đè nặng tâm lý nhà đầu tư trong nước. Thị trường mở cửa ngay trong sắc đỏ và chốt phiên dù tăng về lượng và giá trị, nhưng chỉ số VN-Index đã lao dốc mất gần 13 điểm.
Giữ nguyên việc chống bán phá giá với thép từ Trung Quốc, Hàn Quốc
Giữ nguyên việc chống bán phá giá với thép từ Trung Quốc, Hàn Quốc
Kinhtedothi - Bộ Công Thương vừa quyết định giữ nguyên việc áp dụng chống bán phá giá đối với sản phẩm thép mạ và thép hình chữ H từ Trung Quốc và Hàn Quốc.
Tỷ giá trung tâm tiếp tục tăng, thị trường tự do tăng mạnh giá mua bán USD
Tỷ giá trung tâm tiếp tục tăng, thị trường tự do tăng mạnh giá mua bán USD
Kinhtedothi – Sáng nay (13/11), Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm tăng 2 đồng. Các ngân hàng thương mại đã điều chỉnh tăng nhẹ giá mua - bán USD. Các ngoại tệ mạnh khác giảm giá sâu.
Giá vàng giảm mạnh, vàng SJC về sát mức 36 triệu đồng
Giá vàng giảm mạnh, vàng SJC về sát mức 36 triệu đồng
Kinhtedothi – Chỉ số đo lường sức mạnh đồng đôla (đôla index) so với 6 đồng tiền chủ chốt trong giỏ thanh toán quốc tế tiếp tục tăng 0,68% lên 97,38 trong phiên giao dịch vừa kết thúc vào rạng sáng nay (giờ Hà Nội) tại Mỹ đã khiến cho giá vàng lao dốc mạnh. Vàng SJC lùi sát về mốc 36 triệu đồng/lượng.
Những bước chuyển  ngoạn mục của SHB
Những bước chuyển ngoạn mục của SHB
Kinhtedothi - Trải qua 25 năm hình thành và phát triển, Ngân hàng Sài Gòn - Hà Nội (SHB) đã khẳng định vị thế của mình trong thị trường tài chính, tiền tệ Việt Nam, đứng trong Top 5 Ngân hàng Thương mại cổ phần (TMCP) tư nhân Việt Nam xét về quy mô hoạt động, thị trường, thị phần và khách hàng.
Hàng Việt “hụt hơi” tại thị trường ASEAN
Hàng Việt “hụt hơi” tại thị trường ASEAN
Kinhtedothi - Với quy mô 660 triệu dân, Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) hứa hẹn mở ra nhiều cơ hội mới cho các DN Việt Nam tiêu thụ hàng hóa. Thế nhưng sau 3 năm tham gia AEC, DN Việt vẫn chưa thực sự khai thác được thị trường này.