Trang chủ / Xã hội / Y tế

Phòng và kiểm soát biến chứng của bệnh đái tháo đường

Bác sĩ Khổng Minh Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội 07-12-2019 06:38
Kinhtedothi - Duy trì mức đường máu, huyết áp và cholesterol bình thường hoặc gần bình thường để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm của đái tháo đường (ĐTĐ).

Các biến chứng của ĐTĐ bao gồm tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, bệnh thận, bệnh võng mạc, bệnh thần kinh.

Tăng huyết áp

Khoảng 50 - 70% số bệnh nhân ĐTĐ thường có tăng huyết áp, tùy thuộc loại ĐTĐ, tuổi, mức độ béo phì… Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ chính của bệnh mạch vành, đột qụy và biến chứng mạch máu nhỏ. Người bệnh ĐTĐ phải theo dõi huyết áp thường xuyên để có biện pháp điều trị kịp thời.

Bệnh nhân có huyết áp tâm thu từ 130 - 139mmHg hoặc tâm trương 80 - 89mmHg cần điều trị bằng cách thay đổi lối sống trong thời gian tối đa là 3 tháng. Sau đó, nếu vẫn chưa đạt được mục tiêu huyết áp, cần điều trị bằng thuốc hạ huyết áp. Thay đổi lối sống bao gồm giảm cân nếu có thừa cân. Dùng chế độ ăn dành cho người tăng huyết áp, bao gồm giảm muối và tăng lượng kali ăn vào; hạn chế uống rượu và tăng hoạt động thể lực.

 Khám cho người bệnh tại Bệnh viện Tim Hà Nội. Ảnh: Công Hùng

Loại hình luyện tập thông dụng và dễ áp dụng nhất là đi bộ 150 phút mỗi tuần (hoặc 30 phút mỗi ngày), không nên ngưng luyện tập 2 ngày liên tiếp. Mỗi tuần nên tập kháng lực (kéo dây, nâng tạ) với tần suất 2 - 3 lần. Người già, người bị đau khớp có thể chia thời gian tập nhiều lần trong ngày, như đi bộ sau 3 bữa ăn, mỗi lần 10 - 15 phút. Người còn trẻ nên tập khoảng 60 phút mỗi ngày, tập kháng lực ít nhất 3 lần mỗi tuần.

Bệnh nhân có huyết áp tâm thu ≥140 và/hoặc huyết áp tâm trương ≥90mmHg cần điều trị bằng thuốc hạ huyết áp kết hợp với thay đổi lối sống. Thuốc hạ huyết áp được sử dụng theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Rối loạn lipid máu

Lipid máu còn được gọi là các thành phần của mỡ máu, bao gồm cholesterol và triglyceride. Có hai loại cholesterol cần quan tâm là cholesterol xấu và cholesterol tốt. Mức cholesterol xấu trong máu càng cao, nguy cơ bị bệnh tim mạch càng cao, ngược lại mức cholesterol tốt trong máu càng thấp, nguy cơ bị bệnh tim mạch càng cao.

Ngoài ra, người bệnh ĐTĐ cần quan tâm đến chỉ số triglyceride. Đây là một dạng chất béo trung tính, chiếm tới 95% tỷ lệ chất béo hằng ngày mà chúng ta tiêu thụ trong chế độ ăn uống, là một trong những thành phần chủ yếu của dầu thực vật và mỡ động vật. Các yếu tố làm tăng triglyceride là thừa cân, béo phì, hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, ít hoạt động thể lực, ăn quá nhiều tinh bột. Thừa cân làm tăng cả cholesterol xấu, triglyceride và giảm cholesterol tốt.

Người bệnh ĐTĐ cần kiểm tra lipid máu mỗi lần thăm khám để điều chỉnh chế độ khi có rối loạn. Các yếu tố có thể thay đổi để kiểm soát rối loạn lipid máu bao gồm: Điều chỉnh chế độ ăn, thay đổi lối sống.

Điều chỉnh chế độ ăn: Có ba nhóm thức ăn cần phải giảm để đạt được mục tiêu giảm cholesterol xấu. Thứ nhất, là giảm thức ăn có chứa acid béo bão hòa, gồm các loại mỡ từ động vật. Thứ hai, giảm chất béo dạng trans (trans fat), đây là acid béo nằm trong các sản phẩm có chứa mỡ hoặc dầu bị hydrogen hóa như khoai tây chiên, bánh quy, bơ thực vật. Người bệnh ĐTĐ không nên ăn các sản phẩm chiên, rán trong dầu ở nhiệt độ cao. Thứ ba, giảm thức ăn chứa cholesterol có trong các sản phẩm từ động vật như phủ tạng, lòng đỏ trứng, tôm, sữa toàn phần…

Thay đổi lối sống: Bao gồm việc thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường hoạt động thể lực, hạn chế căng thẳng. Để có chế độ ăn uống lành mạnh, người bệnh ĐTĐ cần giảm lượng thức ăn hằng ngày để có cân nặng và vòng eo lý tưởng (dưới 90cm đối với nam, dưới 80cm đối với nữ). Đồng thời sử dụng các nhóm thực phẩm đa dạng, ít chất béo, ít muối, nhiều chất xơ.

Bên cạnh đó, hạn chế tối đa rượu bia, cai thuốc lá, thuốc lào. Nếu đường huyết được kiểm soát tốt và không có tăng huyết áp, người bệnh ĐTĐ có thể dùng rượu bia với lượng nhỏ, một ly/ngày nếu là phụ nữ và hai ly một ngày nếu là nam giới và không bao giờ uống rượu, bia khi đang đói bụng.

Ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng là điều mà người bệnh ĐTĐ nên thực hiện. Stress làm gia tăng sự giải phóng hormon tuyến thượng thận, thúc đẩy giải phóng hormon cortisol ảnh hưởng gián tiếp đến nồng độ đường trong máu. Thiếu ngủ làm tăng lượng đường huyết và sản sinh hormon cortisol. Vì thế để tránh điều này cần duy trì giấc ngủ đều đặn liên tục 7 - 8 giờ/ngày.

Các biến chứng mạch máu nhỏ

Để phòng tránh bệnh thận do ĐTĐ, ít nhất mỗi năm một lần cần đánh giá albumin niệu và mức lọc cầu thận ở tất cả các bệnh nhân ĐTĐ típ 2 và ở tất cả các bệnh nhân có tăng huyết áp phối hợp.

Bệnh nhân ĐTĐ típ 2 cần được khám mắt toàn diện, đo thị lực tại thời điểm được chẩn đoán bệnh ĐTĐ. Nếu không có bằng chứng về bệnh võng mạc và đường huyết được kiểm soát tốt, có thể khám mắt 2 năm một lần. Nếu có bệnh võng mạc do ĐTĐ, cần khám võng mạc ít nhất hàng năm.

Nếu bệnh võng mạc đang tiến triển hoặc đe dọa đến thị lực, phải khám mắt thường xuyên hơn. Cuối cùng, tất cả các bệnh nhân ĐTĐ cần được kiểm tra bàn chân vào mỗi lần khám bệnh, để đánh giá về bệnh thần kinh ngoại biên, phát hiện các yếu tố nguy cơ của loét và cắt cụt chi.

TAG: đái tháo đường tăng huyết áp Sức khỏe
 
Tin khác
Thêm 3 ca mắc Covid-19, trong đó 2 trường hợp tại Quảng Nam
Thêm 3 ca mắc Covid-19, trong đó 2 trường hợp tại Quảng Nam
Kinhtedothi - Ngày 13/8, Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 thông tin về 3 ca mắc mới (BN881-883). Trong đó, 2 ca ghi nhận tại Quảng Nam và 1 ca tại Bạc Liêu được cách ly ngay sau khi nhập cảnh.
Tử vi hôm nay 13/8 của 12 cung hoàng đạo: Kim Ngưu nhận được nhiều tin vui trong chuyện tình cảm
Tử vi hôm nay 13/8 của 12 cung hoàng đạo: Kim Ngưu nhận được nhiều tin vui trong chuyện tình cảm
Kinhtedothi - Xem tử vi hôm nay - Thứ Năm ngày 13/8/2020 của 12 cung hoàng đạo: Kim Ngưu hôm nay nhận được nhiều tin vui trong chuyện tình cảm. Trong khi đó, dự báo công việc của Bạch Dương tiến triển rất tốt.
Báo Kinh tế & Đô thị: Tin tức tổng hợp hấp dẫn nhất trên số báo in ngày 13/8
Báo Kinh tế & Đô thị: Tin tức tổng hợp hấp dẫn nhất trên số báo in ngày 13/8
Kinhtedothi - Hà Nội sẵn sàng hỗ trợ các hoạt động của Đại sứ quán Campuchia; Đồng chí Nguyễn Văn Sửu được phân công phụ trách, điều hành hoạt động của UBND TP Hà Nội… là những tin tổng hợp hấp dẫn nhất trên báo in Kinh tế & Đô thị ra ngày 13/8/2020.
Thanh Trì đẩy mạnh công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn
Thanh Trì đẩy mạnh công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn
Kinhtedothi - Cho đến nay, UBND huyện Thanh Trì đã kiện toàn Ban chỉ huy PCTT&TKCN với 37 thành viên, 78 đồng chí tham gia lực lượng xung kích tập trung, lực lượng tăng cường; xây dựng phương án PCTT và ứng phó khẩn cấp, phương án tìm kiếm cứu nạn, phương án cứu trợ và khắc phục hậu quả mưa bão, lũ, thiên tai đảm bảo đời sống của Nhân dân trên địa bàn huyện…
Cận cảnh xe đặc chủng phun khử khuẩn chống dịch Covid-19 tại Hải Phòng
Cận cảnh xe đặc chủng phun khử khuẩn chống dịch Covid-19 tại Hải Phòng
Kinhtedothi - Ngày 12/8 là ngày thứ 2 liên tiếp TP Hải Phòng tiến hành phun khử khuẩn trên toàn địa bàn kéo dài 15 ngày và chia làm 5 đợt, mỗi đợt từ 2 đến 3 lần/một tuần tại các tuyến phố chính, công cộng, nơi tập trung đông người, bến tàu, bến xe, sân bay, bến cảng.
Thanh Trì tiếp tục rà soát các trường hợp liên quan đến ca dương tính SARS-CoV-2
Thanh Trì tiếp tục rà soát các trường hợp liên quan đến ca dương tính SARS-CoV-2
Kinhtedothi - Liên quan đến trường hợp dương tính lần 1 với SARS-CoV-2 trên địa bàn huyện, UBND huyện Thanh Trì tiếp tục đẩy mạnh công tác phòng chống dịch, tuyên truyền cho người dân nắm bắt thông tin chính xác.
15 bệnh nhân Covid-19 rất rặng, nguy cơ tử vong cao
15 bệnh nhân Covid-19 rất rặng, nguy cơ tử vong cao
Kinhtedothi - Chiều 12/8, Tiểu ban Điều trị và Hội đồng chuyên môn do PGS.TS Lương Ngọc Khuê - Cục trưởng Cục quản lý Khám chữa bệnh chủ trì đã hội chẩn về tình hình điều trị bệnh nhân nặng tại các điểm cầu.
Quảng Ngãi: 2 bệnh nhân xuất viện, 3 trường hợp âm tính lần 2 với SARS-CoV-2
Quảng Ngãi: 2 bệnh nhân xuất viện, 3 trường hợp âm tính lần 2 với SARS-CoV-2
Kinhtedothi - Ngoài 2 bệnh nhân xuất viện, cả 4 trường hợp mắc Covid-19 đang còn lại được điều trị ở Quảng Ngãi đều cho kết quả âm tính, trong đó có 3 trường hợp âm tính lần 2.
Thêm 14 ca mắc Covid-19, trong đó có 1 trường hợp tại Hà Nội
Thêm 14 ca mắc Covid-19, trong đó có 1 trường hợp tại Hà Nội
Kinhtedothi - Ngày 12/8, Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 thông tin về 14 ca mắc mới (BN867-880). Trong đó, 1 trường hợp ghi nhận tại Hà Nội (có địa chỉ Hải Dương), 13 ca tại Đà Nẵng.
[Infographic] Số liệu mới nhất về dịch Covid-19 tại Việt Nam
[Infographic] Số liệu mới nhất về dịch Covid-19 tại Việt Nam
Kinhtedothi - Thông tin chiều ngày 12/8 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch Covid-19 cho biết, đã ghi nhận thêm 14 ca mắc mới, trong đó 1 ca ghi nhận tại Hà Nội (có địa chỉ Hải Dương), 13 ca tại Đà Nẵng. Đến nay Việt Nam có 880 ca bệnh.
Điện lực Quảng Ngãi nỗ lực xóa cáp viễn thông vô chủ
Điện lực Quảng Ngãi nỗ lực xóa cáp viễn thông vô chủ
Kinhtedothi - Tình trạng cáp viễn thông vô chủ giăng mắc ngổn ngang, chằng chịt trên các cột điện đã tạo thành “điểm đen” và gây phản cảm cho người dân trong suốt thời gian dài đã được xóa bỏ.