Trang chủ / Đô thị / Quy hoạch - Xây dựng

Quy hoạch TP Hà Nội thời kỳ 2021 - 2030: Tạo ra nguồn lực mới và tích hợp đa ngành

KTS Trần Huy Ánh 26-04-2020 07:23
Kinhtedothi - Quy hoạch TP Hà Nội thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 có nhiệm vụ là phát hiện nguồn lực mới trên nền tảng tài nguyên, nguồn nhân lực hiện có, đồng thời kiến tạo các mối quan hệ đa ngành nhằm khai thông, tích hợp, đồng bộ nguồn lực đang phân tán tạo nên động lực tổng hợp.

Đây thực sự là thách thức không nhỏ nếu không có những bước đột phá trong tư duy làm quy hoạch.

Quy hoạch chung Hà Nội cần tối ưu từ thực tiễn

Năm 2011, Viện Kiến trúc sư Hoa Kỳ (AIA) New York, đã trao bằng khen mục “Thiết kế đô thị” cho các tác giả thực hiện Quy hoạch chung Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn 2050, với diễn giải: “Họ đã vẽ bằng tay, thể hiện ý tưởng một cách sáng tạo”.

Căn cứ vào bản quy hoạch này, Quy hoạch giao thông vận tải (GTVT) Hà Nội đã được lập và phê duyệt 2016, dự kiến nhu cầu vốn đầu tư trong 5 năm (2016 - 2020) gần 477.000 tỷ đồng, mỗi năm cần 100.000 tỷ đồng, nhưng TP chỉ đáp ứng < 10%/năm, cao nhất là năm 2020: Gần 22.000 tỷ đồng. Lũy kế giải ngân vốn trung hạn 2016 - 2020 cấp TP đến 31/1/2020 mới đạt 67.490 tỷ đồng, đạt 14% tổng nhu cầu.

Quy hoạch phân khu Ga Hà Nội 2017; Bài học tái thiết ga Tokyo và hình ảnh Ga Hà Nội đầu TK20. Nguồn ảnh Hanoidata ST&BT

Sự khác biệt quá lớn cho thấy bản Quy hoạch được bằng khen “vẽ đẹp” nhưng không có giá trị kinh tế đô thị, bỏ qua những phân tích thị trường, đặc biệt là xác định giá trị đất đai làm cơ sở để sắp xếp, phân bố không gian các hoạt động kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh gắn với phát triển kết cấu hạ tầng, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường một cách tối ưu.

Quy hoạch TP Hà Nội thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đặt ra mục tiêu “sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ mục tiêu phát triển bền vững”. Nhiệm vụ là phát hiện nguồn lực mới trên nền tảng tài nguyên, nguồn nhân lực hiện có, đồng thời kiến tạo các mối quan hệ đa ngành nhằm khai thông, tích hợp, đồng bộ nguồn lực đang phân tán tạo nên động lực tổng hợp.

Để lập ra quy hoạch mới, cần chuyên gia kinh tế - xã hội có những quan điểm tham chiếu, tích hợp với thể chế kinh tế mới. Đây là một thách thức vì hầu hết đồ án Quy hoạch của Hà Nội cũng như cả nước xây dựng trước đây, phân tích kinh tế, đô thị trình bày còn mang tính chủ quan, ít có giá trị thực tiễn. Để khắc phục tồn tại này, Hà Nội đã thuê tư vấn ngoại, hy vọng có ý tưởng mới, tuy vậy kết quả không như mong đợi.

Cách tiếp cận mới nhìn từ quy hoạch ga Hà Nội và phụ cận

Năm 2017, TP Hà Nội giao tư vấn nước ngoài nghiên cứu khu vực quy hoạch ga Hà Nội và phụ cận, tổng đầu tư xây dựng gần 24.000 tỷ đồng. Khu vực quy hoạch được phân thành 9 vùng không gian, trong đó có 6 khu cao 40 - 70 tầng: Tài chính; truyền thông; lối sống mới; nghỉ dưỡng và ga đường sắt. Có 3 khu vực thấp tầng gồm: Văn hóa; công viên và thương mại quốc tế.

Dự án tận dụng các khu đất công để xây dựng tổ hợp bất động sản thương mại khổng lồ nhưng không chỉ ra lợi ích công thu lại được bao nhiêu mà còn đề xuất ngân sách đầu tư 700 tỷ đồng. Xét về nội dung kinh tế đô thị, bản quy hoạch này vẫn theo cách cũ nên không có sáng kiến mới nhằm tạo ra nguồn lực cho phát triển bền vững. Các quy hoạch đều tách ra từng mục tiêu, nguồn lực riêng lẻ: Đường sắt quốc gia (ĐSQG) thì trông vào đầu tư ngân sách Nhà nước; đường sắt đô thị (ĐSĐT) phần lớn phụ thuộc vốn vay nước ngoài đắt đỏ và bị động; bất động sản quanh nhà ga thì tư nhân đầu tư, tận thu lợi ích từ khai thác quỹ đất công với giá thuê đất thấp, còn hạ công trình hạ tầng thì đẩy cho đầu tư công.

Chia rẽ có thể mang lại ích lợi từng ngành, từng bộ phận, nhưng làm tổng thể nguồn lực xã hội suy kiệt, do vậy cần phương pháp quy hoạch mới: Tích hợp, đa ngành, liên kết tổng hợp các nguồn lực phát triển.

Năm 2010, Đoàn chuyên gia JICA - Nhật Bản đã công bố báo cáo Nghiên cứu Phát triển ĐSĐT gắn kết với phát triển đô thị tại Hà Nội. Trong đó xác định vị trí trọng yếu của ga Hà Nội trong tổng thể phát triển ĐSQG, liên vận quốc tế và 3 tuyến ĐSĐT.

Các dự án tái thiết đô thị trên thế giới, khu vực ga trung tâm bao giờ cũng là địa điểm hấp dẫn, mang lại nhiều lợi ích, thu hút vốn đầu tư xã hội do vậy cần phải ưu tiên đạt 3 mục tiêu đó là: Hiện đại hóa hệ thống giao thông; bổ sung không gian sinh hoạt công cộng, cây xanh, mặt nước; gia tăng ngân sách, tài sản công.

Năm 2015, Ban soạn thảo Luật Quy hoạch đã tổ chức đoàn tham quan học hỏi tại Bộ Đất đai Hạ tầng giao thông và du lịch Nhật Bản, nước bạn đã giới thiệu mô hình tái thiết ga Tokyo: Xây dựng từ 1914, bị bom Mỹ phá hủy 1945 và xây dựng lại bằng một phần tiền bán đi quyền khai thác không gian cho các công trình xung quanh (TDR - Transfer Development Right: Chuyển giao quyền phát triển). Ga Tokyo được phục chế, mở rộng không gian công cộng trên mặt đất trong khi giao thông, hạ tầng đô thị được nâng cấp cùng với việc phát triển các cao ốc thương mại.

Tương tự ga Tokyo, tái thiết ga Hà Nội phải là cơ hội gia tăng tài sản quốc gia, tạo nguồn lực mạnh mẽ để hiện đại hóa ĐSQG lẫn ĐSĐT, đóng góp quan trọng cho giao thông đô thị. Đó chính là kết quả mong đợi của phương pháp quy hoạch mới: Tích hợp, đa ngành. Ví dụ không chỉ theo đuổi một mục tiêu đầu tư ĐSĐT mà tích hợp nhiều mục tiêu khác ngay trong khu vực ga Hà Nội, tại đây tuyến ĐSĐT số 3 có hạng mục xây 2 ga ngầm ngoài ga (S11&S12), nối với nhau bằng đường ngầm chui dưới sân ga, chi phí hơn trăm triệu USD.

Thay vì phải đi vay, có thể huy động vốn xã hội đầu tư xây mới nửa triệu mét vuông tầng ngầm đa năng: Bố trí nhà ga và đường ngầm của ĐSĐT kết hợp cải tạo nâng cấp ĐSQG chạy qua trung tâm TP, lại dư ra diện tích 20.000 chỗ đỗ xe. Chỉ riêng thu tiền nhượng quyền khai thác bãi đỗ xe ngầm đã đủ hoàn vốn xây dựng. Các hạng mục phát triển khác trong khu vực cũng có thể gia tăng tài sản quốc gia, bổ sung nguồn tài chính rất lớn không chỉ để đầu tư hạ tầng đô thị mà còn tạo ra một không gian công cộng khổng lồ cho Hà Nội.

Đây chính là mong đợi của cách tiếp cận mới: Phát hiện ra nguồn lực mới, tích hợp đa ngành để các nguồn lực cùng hợp tác phát triển.

Chia rẽ có thể mang lại ích lợi từng ngành, từng bộ phận, nhưng làm tổng thể nguồn lực xã hội suy kiệt, do vậy cần phương pháp quy hoạch mới: Tích hợp, đa ngành, liên kết tổng hợp các nguồn lực phát triển.

TAG: quy hoạch phân khu Ga Hà Nội kinh tế xã hội COVID-19
 
Tin khác
Chính thức giảm 10 – 30% phí đường bộ cho ô tô kinh doanh vận tải
Chính thức giảm 10 – 30% phí đường bộ cho ô tô kinh doanh vận tải
Kinhtedothi - Đây là quy định trong Thông tư 74/2020/TT-BTC quy định mức thu, nộp phí sử dụng đường bộ vừa được Bộ Tài chính ban hành. Cụ thể, từ 10/8, xe tải xe ô tô chuyên dùng, xe đầu kéo nộp phí bằng 90% còn xe vận tải hành khách gồm xe ô tô chở người, các loại xe buýt vận tải hành khách công cộng nộp phí bằng 70% mức thu quy định tại điểm 1, điểm 2, điểm 3, điểm 4, điểm 5 Mục 1 Biểu mức thu phí sử dụng đường bộ ban hành kèm theo Thông tư số 293/2016/TT-BTC.
Sơn Tây nỗ lực xây dựng đô thị văn minh, sạch đẹp
Sơn Tây nỗ lực xây dựng đô thị văn minh, sạch đẹp
Kinhtedothi - Với những việc làm thường xuyên, cụ thể trong công tác bảo vệ môi trường của chính quyền và Nhân dân thị xã Sơn Tây đã góp phần tạo nên một diện mạo đô thị mới khang trang, văn minh, sạch đẹp.
Từ sự cố cháy kho hóa chất ở Long Biên: Nâng cao hoạt động ứng phó tại chỗ
Từ sự cố cháy kho hóa chất ở Long Biên: Nâng cao hoạt động ứng phó tại chỗ
Kinhtedothi - Sự cố môi trường do phát thải hóa chất nguy hại khi xảy ra sẽ gây ra những tác động rất lớn đối với con người, hệ sinh thái và tài sản. Chính vì vậy, việc phòng ngừa và chủ động ứng phó sự cố môi trường do phát thải hóa chất là rất quan trọng.
Dịch Covid-19 tái xuất tại Việt Nam: Ngành hàng không “khó chồng khó”
Dịch Covid-19 tái xuất tại Việt Nam: Ngành hàng không “khó chồng khó”
Kinhtedothi - Sự bùng phát trở lại của dịch Covid-19 đã chấm dứt quãng thời gian ngắn ngủi phục hồi hoạt động sau đợt dịch đầu của các hãng hàng không.
Thời tiết hôm nay 11/8: Bắc Bộ nắng nóng diện rộng, Hà Nội nhiệt độ cao nhất 37 độ C
Thời tiết hôm nay 11/8: Bắc Bộ nắng nóng diện rộng, Hà Nội nhiệt độ cao nhất 37 độ C
Kinhtedothi - Hôm nay (11/8), khu vực Hà Nội có mây, ngày nắng nóng, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi. Nhiệt độ thấp nhất 26 - 28 độ C. Nhiệt độ cao nhất 35 - 37 độ C.
Sắp có cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh với mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng
Sắp có cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh với mức đầu tư gần 21.000 tỷ đồng
Kinhtedothi - Tuyến cao tốc này sẽ có chiều dài 115km, quy mô 4 làn xe và được thiết kế với tốc độ cho phép là 80km/h, tổng mức đầu tư khoảng 20.939 tỷ đồng.
Chất lượng không khí Hà Nội ngày 10/8: Đa số ở mức trung bình và tốt
Chất lượng không khí Hà Nội ngày 10/8: Đa số ở mức trung bình và tốt
Kinhtedothi - Chiều 10/8, Chi cục Bảo vệ Môi trường (Sở TN&MT Hà Nội) cho biết, chỉ số chất lượng không khí (AQI) trong ngày (24h gần nhất) đo được tại 10 trạm quan trắc tự động trên địa bàn TP Hà Nội đa phần ở mức tốt và trung bình, trên dưới 70.
Đà Nẵng tính phát phiếu cho người dân đi chợ 2 - 3 ngày/lần
Đà Nẵng tính phát phiếu cho người dân đi chợ 2 - 3 ngày/lần
Kinhtedothi - Do việc phòng dịch ở chợ tương đối phức tạp nên Đà Nẵng yêu cầu Sở Công thương TP tính toán tìm cách để người dân 2-3 ngày mới đi chợ một lần để đảm bảo giãn cách xã hội.
Hà Nội: Tổ chức giao thông một số tuyến đường trên địa bàn
Hà Nội: Tổ chức giao thông một số tuyến đường trên địa bàn
Kinhtedothi - Để duy trì, đảm bảo trật tự, ATGT trên địa bàn TP, góp phần giảm ùn, tắc và tai nạn giao thông; phục vụ nhu cầu đi lại của người dân được an toàn, thông suốt, Công an TP đã có văn bản đề nghị Sở GTVT phối hợp giải quyết một số bất cập về công tác tổ chức giao thông.
Huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng: Người dân tự do mua bán đất rừng phòng hộ
Huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng: Người dân tự do mua bán đất rừng phòng hộ
Kinhtedothi - Về các xã Thủy Đường, Thủy Sơn, Đông Sơn… huyện Thủy Nguyên (TP Hải Phòng) người dân dễ dàng mua được đất rừng phòng hộ để sử dụng vào việc xây mồ mả cho thân nhân. Điều đáng nói, sự việc mua bán công khai này đã diễn ra từ nhiều năm và dường như chính quyền chưa thực sự “ mặn mà” vào cuộc.
Hà Nội: Chuẩn bị lập quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021 - 2030
Hà Nội: Chuẩn bị lập quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021 - 2030
Kinhtedothi - Thực hiện triển khai công tác chuẩn bị lập Quy hoạch TP Hà Nội thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Sở TN&MT Hà Nội ban hành Công văn số 6814/STNMT-CCQLĐĐ về công tác chuẩn bị lập quy hoạch sử dụng đất của TP Hà Nội giai đoạn 2021 - 2030.