Trang chủ / Xã hội / Y tế

Sỏi túi mật - cách phòng ngừa và xử trí

Bác sĩ Nguyễn Hữu Hạnh 21-11-2020 16:11
Kinhtedothi - Sỏi túi mật thuộc dạng bệnh lý hiếm khi gây ra những triệu chứng khốc liệt. Tuy nhiên, chứng bệnh này cũng gây ra một số biến chứng nguy hiểm nên cần đề phòng cũng như phát hiện và điều trị kịp thời.
Túi mật và nguyên nhân gây sỏi túi mật

Túi mật là một cơ quan dạng túi thuộc hệ thống dẫn mật có chức năng chứa đựng, cô đặc và tống xuất dịch mật theo nhịp độ hoạt động của hệ tiêu hoá. Túi mật được nối thông với ống mật chủ bởi ống túi mật. Dịch mật giúp cơ thể tiêu hóa chất béo và thuần hóa hàng loạt vitamin. Dịch mật do gan tiết ra và được vận chuyển đến túi mật, cơ quan thực hiện vai trò bảo quản và làm cô đọng mật, có tạo dáng hình trái lê kéo dài. Sự hiện diện chất béo trong thức ăn được tiêu hóa khởi động phản ứng hormone gây ra co thắt túi mật, tiếp theo mật được đổ vào ruột.
 Khám cho người bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng
Sỏi túi mật là những cục nhỏ xuất hiện từ mật đã kết tinh. Ở phương Tây, đa số sỏi túi mật là tập hợp chủ yếu từ cholesterol; ở Việt Nam phần lớn là sỏi sắc tố, bắt nguồn từ trứng và xác ký sinh trùng đường ruột. Cholesterol kết tinh ở dạng cục nhỏ khi túi mật tích trữ lượng dịch mật nhiều hơn khả năng hòa tan muối mật. Nguyên nhân tình trạng ứ trệ cũng có thể vì hoạt động bất thường của túi mật. Sỏi túi mật trở thành nguồn gốc tình trạng bệnh lý khi chúng làm tắc ống túi mật hay gây viêm túi mật.

Tỷ lệ phụ nữ mắc cao hơn nam giới

Ở nữ giới, hormone estrogen làm gia tăng nồng độ cholesterol trong dịch mật; progesteron làm chậm tốc độ giải phóng túi mật. Trước 40 tuổi, tỷ lệ sỏi mật ở phụ nữ cao gần gấp ba lần nam giới; sau tuổi 60 xác suất mắc chứng bệnh này ở phụ nữ tăng không đáng kể, do các hormone nói trên suy giảm. Liệu pháp hormone thay thế (estrogen) cũng làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Viên ngừa thai cũng làm gia tăng nguy cơ xuất hiện sỏi túi mật, nhất là trong mười năm đầu sử dụng.

Yếu tố nguy cơ nữa là tình trạng béo phì: Những mô trong cơ thể chứa mỡ nhiều hơn cũng sản xuất nhiều estrogen hơn. Nguy cơ cũng gia tăng trong trường hợp sụt cân đột ngột; bởi thực đơn nghèo năng lượng kìm hãm cơ chế sản xuất mật - yếu tố khiến cho quá trình kết tủa cholesterol diễn ra nhanh hơn.

Nguyên nhân tiếp theo tiếp tay cho sự xuất hiện của sỏi túi mật là đái tháo đường hoặc những bệnh khác hạn chế chức năng của túi mật hoặc làm chậm nhu động ruột - trong đó thậm chí có cả tình trạng tổn thương tủy sống.

Triệu chứng và điều trị

Đa số đối tượng bị sỏi túi mật đã kết tủa không hề hay biết, thường được tình cờ phát hiện trong những dịp đi khám các bệnh khám và được chẩn đoán bằng siêu âm ổ bụng.

Những triệu chứng đau dữ dội xuất hiện nhiều nhất khi sỏi làm tắc ống túi mật. Những cơn đau thường xảy ra trong trường hợp túi mật co thắt đột ngột (hay xảy ra sau bữa ăn nhiều thịt, mỡ), do gia tăng sức ép của sỏi lên thành túi mật hoặc động tác co thắt túi mật làm chúng dịch chuyển, hệ quả làm tắc đường dẫn mật.

Trong các triệu chứng cơ bản có cơn đau thường xuất hiện ở giữa hoặc bên phải phần trên ổ bụng, ngay dưới đường xương sườn - tình trạng đau đớn gia tăng kéo dài khoảng 60 phút và có thể duy trì, mức độ giảm dần suốt vài tiếng tiếp theo. Cảm giác đau có thể mạnh mẽ và dai dẳng (bệnh nhân thường liên tưởng đến nhát dao chọc ngoáy) hoặc nhức nhối và căng phồng. Cũng không hiếm trường hợp cơn đau lan theo hướng sau lưng (ở độ cao thận) hoặc cánh tay phải. Không loại trừ kém theo tình trạng buồn nôn và nôn. Cơn đau thuyên giảm, khi túi mật trở lại trạng thái bình thường. Sỏi túi mật cũng có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng, như viêm túi mật cấp, viêm đường mật, viêm tụy cấp…Phẫu thuật cắt túi mật nội soi hiện được xem như là phương pháp được chọn trong điều trị ngoại khoa sỏi túi mật. Phương pháp này được chỉ định cho các trường hợp sỏi túi mật có triệu chứng hoặc biến chứng.

Cơ chế tiết mật có thể hoạt động bình thường sau khi đã phẫu thuật cắt bỏ túi mật; buồng gan vẫn tiếp tục sản xuất đủ dịch mật, để duy trì quá trình tiêu hóa sinh lý học. Sau khi cắt túi mật, dịch mật chảy trực tiếp vào ruột bằng đường dẫn mật chung. Trường hợp thời gian dài trong ruột không có thức ăn, sự hiện diện của dịch mật có thể dẫn đến tiêu chảy. Khi đó có thể ngăn ngừa bằng thuốc phát huy tác dụng “gom” axít mật và làm đặc mật dựa trên nền cholestyramin.

Hạn chế sỏi mật bằng cách hàng ngày cần ăn ba bữa cân bằng; duy trì cân nặng không vượt quá chuẩn; mực dành cho lứa tuổi; thường xuyên tập luyện thể thao (đi bộ) thời gian tối thiểu 30 phút hầu hết các ngày trong tuần.
TAG: sản khoa túi mật khám bệnh
 
Tin khác
Gói 62.000 tỷ đồng:   Nhiều hộ không đủ điều kiện vẫn được hỗ trợ
Gói 62.000 tỷ đồng: Nhiều hộ không đủ điều kiện vẫn được hỗ trợ
Kinhtedothi – Kết quả thanh tra của Bộ LĐTB&XH tại 4 tỉnh, TP đã chỉ ra trên 2.000 hộ không đủ điều kiện thụ hưởng chính sách. Trong khi đó, có không ít hộ nghèo, cận nghèo phát sinh lại không được hỗ trợ gói 62.000 tỷ đồng.
Quảng Nam: Bờ biển xã đảo Tam Hải tiếp tục bị sạt lở, xâm thực sâu
Quảng Nam: Bờ biển xã đảo Tam Hải tiếp tục bị sạt lở, xâm thực sâu
Kinhtedothi- Ảnh hưởng liên tiếp của những cơn bão trong hơn 2 tháng qua đã làm cho bờ biển xã đảo Tam Hải, huyện Núi Thành bị sạt lở, xâm thực sâu. Bờ kè tạm của người bị triều cường tấn công tan nát. Người dân nơi đây phải sống trong cảnh thấp thỏm lo âu.
Thừa Thiên Huế: Tạm dừng tiếp nhận các đoàn viện trợ, hỗ trợ đến từ vùng có dịch
Thừa Thiên Huế: Tạm dừng tiếp nhận các đoàn viện trợ, hỗ trợ đến từ vùng có dịch
Kinhtedothi –Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 lây nhiễm trong cộng đồng tại TP Hồ Chí Minh, tỉnh Thừa Thiên Huế đã tạm dừng việc tiếp nhận các đoàn viện trợ, hỗ trợ từ những vùng có dịch đến địa bàn từ ngày 4/12 cho đến khi có thông báo mới.
TP Hồ Chí Minh: Phong tỏa một khu dân cư ở Gò Vấp vì có ca nghi mắc Covid-19
TP Hồ Chí Minh: Phong tỏa một khu dân cư ở Gò Vấp vì có ca nghi mắc Covid-19
Kinhtedothi - Một phần khu dân cư ở quận Gò Vấp (TP Hồ Chí Minh) bị phong tỏa vì có liên quan đến một nữ tiếp viên hàng không nghi mắc Covid-19.
Huyện Đông Anh: Điều chỉnh chủ trương đầu tư 11 dự án đầu tư công
Huyện Đông Anh: Điều chỉnh chủ trương đầu tư 11 dự án đầu tư công
Kinhtedothi - Bí thư Huyện ủy Đông Anh (Hà Nội) Lê Trung Kiên cho biết, tại Kỳ họp thứ 17 HĐND huyện khóa XIX, HĐND huyện đã thông qua và phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư 11 dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm 2016 – 2020, với tổng mức đầu tư 1.044.667 triệu đồng.
TP Hồ Chí Minh: Hơn 2.300 mẫu xét nghiệm Covid-19 có kết quả âm tính
TP Hồ Chí Minh: Hơn 2.300 mẫu xét nghiệm Covid-19 có kết quả âm tính
Kinhtedothi - Trung tâm kiểm soát Bệnh tật TP Hồ Chí Minh cho biết, trong số 2.563 trường hợp đã điều tra, có 2.344 trường hợp được xét nghiệm. Ngoài 4 mẫu dương tính đã công bố, còn lại đều âm tính.
Quận Hai Bà Trưng có tân Chủ tịch HĐND và Chủ tịch UBND
Quận Hai Bà Trưng có tân Chủ tịch HĐND và Chủ tịch UBND
Kinhtedothi-Sáng nay (4/12), HĐND quận Hai Bà Trưng khóa XIX, nhiệm kỳ 2016-2021 đã tổ chức Kỳ họp thứ 16 để thực hiện kiện toàn các chức danh của HĐND, UBND quận.
Kỳ tích cứu sống 2 mẹ con sản phụ mang thai 30 tuần bị tai nạn giao thông nghiêm trọng
Kỳ tích cứu sống 2 mẹ con sản phụ mang thai 30 tuần bị tai nạn giao thông nghiêm trọng
Kinhtedothi - Ca phẫu thuật vô cùng đặc biệt, bác sĩ chuyên khoa thần kinh mổ sọ não, bác sĩ chuyên khoa sản mổ bắt lấy con cùng sự nỗ lực, cố gắng của kíp mổ hơn 20 nhân viên y tế chạy đua với tử thần đã làm nên kỳ tích...
Yêu cầu làm rõ trách nhiệm vụ trẻ 4 tuổi phải cấp cứu sau khi chơi cầu trượt ở trường
Yêu cầu làm rõ trách nhiệm vụ trẻ 4 tuổi phải cấp cứu sau khi chơi cầu trượt ở trường
Kinhtedothi - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Phạm Xuân Tiến yêu cầu phòng GD&ĐT huyện Hoài Đức phải làm rõ trách nhiệm các cá nhân liên quan trong vụ việc trẻ 4 tuổi tại trường Mầm non Đông La phải nhập viện cấp cứu sau khi chơi cầu trượt ở trường.
Hướng làm giàu mới ở Đan Phượng
Hướng làm giàu mới ở Đan Phượng
Kinhtedothi - Nhận thấy tiềm năng thị trường và hiệu quả kinh tế cao, một số nông dân huyện Đan Phượng đã mạnh dạn đầu tư chuyển đổi sang trồng nho Hạ Đen, mở ra hướng làm giàu mới ở địa phương.
Nhiều cơ hội việc làm cho lao động bị ảnh hưởng do dịch Covid-19
Nhiều cơ hội việc làm cho lao động bị ảnh hưởng do dịch Covid-19
Kinhtedothi - Người lao động (NLĐ) chưa có việc chỉ cần tham dự các phiên giao dịch việc làm (GDVL) hoặc ngồi nhà kết nối vào mạng của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội sẽ được tìm hiểu thông tin thị trường lao động, kết nối tới DN tuyển dụng để trả lời phỏng vấn.