Trang chủ / Công nghệ / Tin tức

Sử dụng mạng xã hội trong tác nghiệp báo chí: Con dao hai lưỡi

Lại Tấn 21-06-2019 05:06
Kinhtedothi - Với độ phủ sóng ngày càng rộng rãi, mạng xã hội (MXH) là kho thông tin khổng lồ. Song nếu người làm báo khai thác, nhặt nhạnh thông tin từ MXH rồi xào xáo, thậm chí sử dụng nguyên xi để biến thành tin tức, bài viết mà không có sự kiểm chứng, thẩm định thông tin sẽ mang đến những tác động tiêu cực.

Mỗi phóng viên, nhà báo cần tỉnh táo trước các thông tin trên mạng xã hội. Ảnh: Chiến Công

Làm báo thời 4.0

Tại Việt Nam, sự ra đời của truyền thông xã hội (social media) như Facebook, Twitter, Youtube, Instagram… đã và đang san phẳng mọi giới hạn về kết nối, chia sẻ thông tin trên nền tảng công nghệ số. Những ngày MXH mới xuất hiện, nhiều tờ báo tìm cách để ngăn chặn việc kênh thông tin này. Đến nay, nhiều báo đã sử dụng MXH như nguồn tin ban đầu, đồng thời là kênh quảng bá, phát hành thông tin đến bạn đọc. Hàng ngày, những sự kiện, thông tin với hình ảnh, video sinh động của đời sống được các cá nhân cập nhật liên tục trên MXH đã được các nhà báo hiện đại nhanh nhạy theo dõi và nắm bắt.
Nhắc đến “công lao” của MXH với báo chí không thể không nhắc đến những vụ việc gây chấn động thời gian qua như sự cố môi trường ở 4 tỉnh miền Trung; vụ ném phao thi ở Bắc Giang hay gần đây là vụ việc hy hữu khi kẻ giật túi xách của du khách chụp ảnh tại giao lộ Thi Sách - Cao Bá Quát, quận 1, TP Hồ Chí Minh bị Facebook nhận diện khuôn mặt. Tất cả những “tâm bão” trên MXH ấy đều trở thành những đề tài “nóng” được khai thác triệt để mọi ngóc ngách trên báo chí. Thông qua MXH, báo chí đưa ra các bài viết ấn tượng, tạo ra những cuộc thảo luận sôi nổi xung quanh nội dung của bài báo, khuyến khích các cư dân mạng cung cấp thêm thông tin…
Mặc dù vậy, theo Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo TP Hà Nội Nguyễn Viêm Hoàng: “Thông tin trên mạng xã hội dù phong phú, đa dạng nhưng vẫn mang tính cá nhân, không qua bất cứ một ban biên tập nào thẩm định. Các nhà báo cần biết rằng, thông tin trên mạng xã hội nhiều khi chưa chính xác, muốn sử dụng vào bài của mình phải có sự kiểm chứng, xác minh”.
Hệ lụy không nhỏ
Việc nhà báo khai thác, nắm bắt thông tin để triển khai đề tài từ MXH không phải là việc xấu, thậm chí là cần thiết để phát hiện vấn đề, nhu cầu thông tin của công chúng một cách nhanh nhất. Tuy nhiên, sự cẩn trọng đôi lúc chưa được đề cao khi các nhà báo dùng MXH làm chất liệu cho bài báo của mình. Người làm báo vô tình rơi vào vòng xoáy thông tin trong cách mạng 4.0.
Thực tế tại Việt Nam, không ít nhà báo đã bị lừa bởi thông tin trên MXH. Chẳng hạn vụ đăng tải thông tin về dàn siêu xe gắn biển xanh của TP Cần Thơ thực ra chỉ là mô hình đồ chơi hay bài tập làm văn của em bé viết thư cho bố công tác ở đảo xa cũng không đúng sự thật… Hệ lụy là nhiều cơ quan báo chí đã bị cơ quan quản lý nhắc nhở, xử phạt. Tuy vậy, những câu chuyện trên không chỉ ít nhiều làm mất niềm tin của công chúng đối với báo chí nói chung mà còn dấy lên mối lo ngại về quy trình tác nghiệp của một số phóng viên trước áp lực tin bài.
Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo TP Hà Nội Nguyễn Viêm Hoàng cho rằng: Có một thực tế trong hoạt động báo chí hiện nay là một số tờ báo và một số nhà báo đang hành nghề theo lối viết lại những gì thấy trên MXH thay vì phải thâm nhập thực tế để phát hiện sự kiện, hiện tượng. Ðặc biệt, nhất cử nhất động của người nổi tiếng từ việc họ yêu người này bỏ người khác, ăn gì mặc gì đều được theo dõi kỹ lưỡng.
Khi sự tương tác giữa MXH và báo chí đã là tất yếu, người cầm bút cần tỉnh táo, nâng cao trách nhiệm, đạo đức và kỹ năng nghề nghiệp. Trong hoàn cảnh nào, công chúng vẫn luôn cần tới những tác phẩm báo chí có chất lượng, chứ không phải những bài báo chỉ để thỏa mãn sự tò mò, thói hiếu kỳ kiểu giật gân, câu khách. Nguyên Bộ trưởng Bộ TT&TT Lê Doãn Hợp, Chủ tịch Danh dự Hội Truyền thông số Việt Nam cho biết: Trong bối cảnh thông tin trên MXH nhiều như hiện nay, báo chí cần phải định hướng xã hội thông qua các bài bình luận. Cần có những bài phản bác thuyết phục hơn, lập luận có tình có lý. Quan trọng nhất là báo chí phải trung thực và hướng thiện.

Quy tắc sử dụng MXH của người làm báo Việt Nam được xây dựng trên cơ sở các quy định của Luật Báo chí và 10 điều Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam. Trong đó quy định người làm báo sử dụng tài khoản MXH của cá nhân mình để tương tác, chia sẻ, đăng tải, cung cấp, định hướng thông tin có ích cho xã hội và đất nước; Đăng tải bình luận, ý kiến nhận xét đúng mực, có văn hóa, có trách nhiệm về những vấn đề mà dư luận xã hội quan tâm; Thông báo cho cơ quan có thẩm quyền những thông tin sai sự thật bị phát tán trên MXH có ảnh hưởng xấu, gây tổn hại đến lợi ích của cộng đồng, đất nước, uy tín của tổ chức, cá nhân; Phát hiện, khai thác có kiểm chứng, có chọn lọc thông tin về những vấn đề mới của xã hội để phục vụ tác nghiệp báo chí....

TAG: mạng xã hội tác nghiệp báo chí rn
 
Tin khác
Lễ hội ẩm thực 20/10 nhận hoàn tiền 30% với thẻ MSB Mastercard
Lễ hội ẩm thực 20/10 nhận hoàn tiền 30% với thẻ MSB Mastercard
Kinhtedothi - Mừng ngày 20/10, các chủ Thẻ quốc tế MSB Mastercard sẽ được hoàn tiền 30%, lên đến 500.000 đồng khi thưởng thức ẩm thực châu Á tại hệ thống các nhà hàng nổi tiếng của Redsun từ ngày 14 đến hết 20/10/2019.
Điểm nhấn công nghệ tuần: Bộ TT&TT khóa 2,1 triệu thuê bao di động
Điểm nhấn công nghệ tuần: Bộ TT&TT khóa 2,1 triệu thuê bao di động
Kinhtedothi - Khóa 2 chiều 2,1 triệu thuê bao di động; Facebook phải định danh tài khoản người dùng Việt Nam; Chủ một kênh Youtube bị truy thu thuế 1,5 tỷ đồng từ thu nhập 19 tỷ đồng... là nội dung chú ý tuần qua.
EVN chuyển giao E-OFFICE cho Đại học Bách khoa Hà Nội
EVN chuyển giao E-OFFICE cho Đại học Bách khoa Hà Nội
Kinhtedothi - Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa chuyển giao phần mềm văn phòng điện tử E-OFFICE cho trường Đại học Bách khoa Hà Nội sử dụng theo nội dung hợp tác đã ký kết giữa hai bên. Đây là công cụ số được kỳ vọng sẽ giúp Trường Đại học Bách khoa Hà Nội nâng cao hiệu quả trong quản lý, điều hành.
Ưu đãi 1 năm duy trì dịch vụ khi tham gia Ngày hội “Thứ 6 iPay”
Ưu đãi 1 năm duy trì dịch vụ khi tham gia Ngày hội “Thứ 6 iPay”
rnKinhtedothi - Từ ngày 1/10 đến hết ngày 31/12/2019, VietinBank triển khai Chương trình Ngày hội “Thứ 6 iPay” diễn ra vào các ngày thứ 6 hằng tuần. Theo đó, khách hàng đăng ký mới sử dụng dịch vụ iPay trong ngày hội sẽ được miễn phí 1 năm duy trì.
Đề xuất giải pháp tiếp tục cải thiện xếp hạng GCI của Việt Nam
Đề xuất giải pháp tiếp tục cải thiện xếp hạng GCI của Việt Nam
Kinhtedothi - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa có ý kiến về việc cải thiện xếp hạng của Việt Nam trong Báo cáo chỉ số an toàn thông tin toàn cầu (GCI) của Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU).
Facebook hạn chế lượt like tại Việt Nam, tối đa chỉ hiển thị 10.000 lượt thích
Facebook hạn chế lượt like tại Việt Nam, tối đa chỉ hiển thị 10.000 lượt thích
Kinhtedothi - Facebook vừa có động thái đầu tiên trong việc quyết định bỏ hiển thị số đếm Like hướng tới khu vực người dùng Việt Nam.
Panasonic 'trình làng' sản phẩm ứng dụng giải pháp diệt khuẩn bằng công nghệ BlueAg
Panasonic "trình làng" sản phẩm ứng dụng giải pháp diệt khuẩn bằng công nghệ BlueAg
Kinhtedothi - Ngày 10/10, Panasonic Việt Nam ra mắt giải pháp diệt khuẩn mới với công nghệ BlueAg hàng đầu Nhật Bản được ứng dụng trên những dòng sản phẩm tủ lạnh và máy giặt mới nhất của Panasonic.
Facebook phải định danh tài khoản người dùng Việt Nam
Facebook phải định danh tài khoản người dùng Việt Nam
Kinhtedothi - Để tăng cường quản lý thông tin điện tử trong thời gian tới, Bộ TT-TT cho biết đang đề nghị Facebook triển khai định danh tài khoản người sử dụng tại Việt Nam.
Họp báo thường kỳ Quý III Bộ Khoa học Công nghệ
Họp báo thường kỳ Quý III Bộ Khoa học Công nghệ
Kinhtedothi-Ngày 9/10, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tổ chức họp báo thường kỳ quý III/2019. Thứ trưởng Bùi Thế Duy chủ trì buổi họp báo, cùng với sự có mặt của đại diện lãnh đạo một số đơn vị chức năng của Bộ KH&CN và đại diện gần 60 cơ quan thông tấn, báo chí.rn
Startup về đào tạo công nghệ, lập trình gọi vốn thành công 500.000 USD
Startup về đào tạo công nghệ, lập trình gọi vốn thành công 500.000 USD
Kinhtedothi - Quỹ đầu tư ESP Capital và một số nhà đầu tư cá nhân vừa rót vốn 500.000 USD vào MindX - một chuỗi đào tạo về công nghệ, lập trình...
Doanh số Apple tại Việt Nam giảm nhẹ vì iPhone 11
Doanh số Apple tại Việt Nam giảm nhẹ vì iPhone 11
Kinhtedothi - Thống kê cho thấy tháng 8/2019, thị phần Apple tại Việt Nam đạt 6,2%, giảm so với 6,4% của tháng 7.