Trang chủ / Văn hóa / Tin tức

“Tân Sửu nghênh Xuân”: Thể nghiệm các nghi lễ đón Tết cung đình Việt

Linh Anh 19-01-2021 08:18
Kinhtedothi - Theo các nguồn sử liệu ghi chép, trong cung đình Thăng Long diễn ra nhiều nghi lễ đón Tết long trọng thể hiện sự tôn nghiêm và quyền lực của bậc “Thiên tử”. Trong chuỗi các nghi lễ đó, lễ Tiến Xuân ngưu diễn ra vào ngày lập Xuân hàng năm. Những nghi lễ này lần đầu tiên được thể hiện tái dựng tại sân Điện Kính Thiên (Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội) vào dịp Xuân Tân Sửu - 2021.
Tranh vẽ tái hiện lễ “Tiến Xuân ngưu” trong cung đình Thăng Long.
Nhà vua đón Xuân như thế nào?
Theo nhiều nhà nghiên cứu, vào thời Lý, ngày lập Xuân, vua xuống chiếu cho hữu ty làm lễ nghênh Xuân và định phép đánh Xuân ngưu. Đây chính là dấu mốc mở đầu cho nghi thức dâng trâu đất vào mùa Xuân ở nước ta. Đến thời Trần, ngày lập Xuân đi du Xuân, vua sai vị trưởng họ dùng roi đánh con trâu đất, xong rồi các quan lại giắt hoa lên mũ vào cung dự tiệc. Vào thời Lê Trung hưng, sách "Lịch triều hiến chương loại chí" và "Lê triều hội điển" đều gọi tên nghi thức là lễ “Tiến Xuân ngưu” - nghĩa là dâng tiến trâu đất vào mùa Xuân.

Thời Lê Trung hưng, lễ “Tiến Xuân ngưu” là một nghi lễ lớn được triều đình chuẩn bị công phu, cử hành long trọng với các nghi lễ: Tế thần mùa Xuân ở đàn tế, rước Xuân ngưu vào điện đình tiến vua, lễ Tiến Xuân ngưu tại điện Kính Thiên, lễ ban Xuân ngưu cho các quan và các cung miếu trong kinh thành. Theo nhà sử học Lê Văn Lan: “Nghi thức vua ban Xuân ngưu cho các quan là nghi thức duy nhất chỉ có dưới triều Lê với ngụ ý “tống tiễn khí lạnh mùa Đông”, mong muốn một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu”.

Nghi thức trong lễ “Tiến Xuân ngưu” là một lễ lớn, có rất nhiều giá trị đặc biệt chỉ có ở cung đình Việt, ví như: Đàn tế thần mùa Xuân được dựng ở phường Đông Hà - phía Đông kinh thành Thăng Long ứng với hướng của mùa Xuân. Sau khi lễ tế thần kết thúc, tượng trâu được kính cẩn đặt lên ngai để quan và dân các phường trong kinh thành rước về điện đình tiến vua. Đây là ngày hội lớn của kinh thành Thăng Long. Tại phần lễ “Tiến Xuân ngưu“ thì sáng sớm ngày lập Xuân, sân điện được dàn bày nghi trượng, cờ xí, nhã nhạc theo đúng quy định. Khi tiếng chuông trống nổi lên, các quan văn, võ đầy đủ phẩm phục trang nghiêm từ cửa Đoan Môn tiến vào sân điện dự lễ. Trải qua thời gian, đặc biệt qua các đời vua nghi thức này không được duy trì, cho đến thời nay thông qua sử sách ghi chép, các nhà nghiên cứu dần sáng tỏ nội dung các nghi lễ, nên mong muốn được thử nghiệm tái dựng lễ Tết cung đình qua các triều đại trong đó có lễ "Tiến Xuân ngưu" thời Lê Trung hưng.

Tái dựng không gian ngày Tết

Nhằm phát huy giá trị văn hóa cung đình Thăng Long xưa, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức các hoạt động, chương trình với chủ đề “Tân Sửu nghênh Xuân” nhằm tái dựng một phần các nghi thức đón Tết ở cung đình xưa, đặc biệt là thời Lê Trung hưng. Chương trình vừa giúp du khách trải nghiệm không khí đón Tết vua quan thời xưa, vừa thực hiện đúng cam kết của Việt Nam với UNESCO là bảo tồn và phát huy di sản tại Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội.

Ngoài phần trưng bày với chủ đề “Tân Sửu nghênh Xuân”, điểm nhấn độc đáo của chương trình nhằm tái hiện về nghi lễ “Tiến Xuân ngưu” thông qua mô hình thần câu mang tế Xuân, Xuân ngưu vua ban trong nghi lễ ngày lập Xuân thời Lê Trung hưng. Các phong tục và truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong ngày Tết Nguyên đán thể hiện ở các gian trưng bày không khí chuẩn bị đón Tết, không gian thờ cúng, phong tục chúc Tết và mừng tuổi ngày Tết; tiễn năm Canh Tý, đón năm Tân Sửu; nghệ thuật thư pháp; tranh vẽ với chủ đề Chào đón mùa Xuân…

Theo Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội Trần Việt Anh: “Đây là lần đầu tiên lễ “Tiến Xuân ngưu” được thể nghiệm tại Hoàng thành Thăng Long dựa trên kết quả nghiên cứu về nghi lễ cung đình với các nghi thức diễn ra tại sân Điện Kính Thiên”. Để làm rõ hơn các giá trị nghênh Xuân tại cung đình thời Lê Trung Hưng, trong chương trình “Tân Sửu nghênh Xuân” sẽ bao gồm nội dung giao lưu, nói chuyện với du khách của nhà sử học Lê Văn Lan. Các hoạt động trưng bày trong khuôn khổ chương trình "Tân Sửu nghênh Xuân" diễn ra từ ngày 4/2 đến 1/3. Riêng lễ "Tiến Xuân ngưu" được tái dựng vào ngày 23 tháng Chạp năm Canh Tý, tức 4/2/2021.
TAG: Tân Sửu nghênh Xuân Thể nghiệm nghi lễ đón Tết cung đình Việt Thăng Long
 
Tin khác
Á hậu Ngọc Thảo lọt Top 10 Video giới thiệu hot nhất Miss Grand International 2020
Á hậu Ngọc Thảo lọt Top 10 Video giới thiệu hot nhất Miss Grand International 2020
Kinhtedothi - Á hậu Ngọc Thảo nằm trong Top 10 thí sinh có lượt bình chọn video giới thiệu bản thân cao nhất tại Miss Grand International 2020.
Quảng Hải chấn thương trước thềm V-League 2021 tái khởi tranh
Quảng Hải chấn thương trước thềm V-League 2021 tái khởi tranh
Kinhtedothi - Cầu thủ Nguyễn Quang Hải của Hà Nội FC đang gặp phải chấn thương giãn dây chằng đầu gối.
[Thông điệp từ lịch sử] Phan Bội Châu - người thức tỉnh hồn nước
[Thông điệp từ lịch sử] Phan Bội Châu - người thức tỉnh hồn nước
Kinhtedothi - Phan Bội Châu (tên cũ là Phan Văn San), hiệu Hải Thụ, sau lấy hiệu là Sào Nam và nhiều bút danh khác, sinh ngày 26/12/1867, quê ở làng Đan Nhiễm (nay là xã Xuân Hòa, huyện Nam Đàn, Nghệ Tĩnh). Thông minh chí khí hơn người, ông đã dành trọn cuộc đời vì sự nghiệp cứu nước.
Lễ tang NSND Trần Hạnh: Tiễn đưa người nghệ sĩ mộc mạc của Nhân dân
Lễ tang NSND Trần Hạnh: Tiễn đưa người nghệ sĩ mộc mạc của Nhân dân
Kinhtedothi – Sáng 6/3, Lễ viếng NSND Trần Hạnh diễn ra tại Nhà tàng lễ Quốc gia (số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội).
[Hà Nội trong tôi] Lễ hội vật cầu làng Thúy Lĩnh
[Hà Nội trong tôi] Lễ hội vật cầu làng Thúy Lĩnh
Kinhtedothi - Hàng năm, vào ngày mùng 4 - 6 Tết, dân làng Thúy Lĩnh, phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, lại long trọng tổ chức Lễ hội vật cầu tại sân đình. Tương truyền, Lễ hội vật cầu có từ thời Vua Lý Thánh Tông (1054 -1072).
[Longform] Nhớ về ông già đau khổ, thiện lương của màn ảnh Việt
[Longform] Nhớ về ông già đau khổ, thiện lương của màn ảnh Việt
Kinhtedothi - NSND Trần Hạnh là người Hà Nội gốc, thấm chất hào hoa của trai phố cổ. Nhưng, khán giả thường biết đến ông qua những vai diễn khắc khổ, đậm chất nông thôn. Ngày 4/3, người nghệ sĩ cả đời sống hiền lành, khiêm nhường đã ra đi.
Derby thành Manchester: Chủ lấn khách
Derby thành Manchester: Chủ lấn khách
Kinhtedothi- 23h30 ngày 7/3 trên sân Etihad sẽ diễn ra trận derby thành Manchester. Đoàn quân của HLV Pep Guardiola đã giành liên tiếp 21 chiến thắng ở mọi mặt trận nên chả ai có thể tin đối khách MU có thể ngăn được Man city đang phăm phăm về đích.
Sáng 5/3, hoàn thành hạ giải 2 cánh cửa mới, trả lại nguyên trạng cho Di tích Quốc gia đặc biệt đình Tây Đằng
Sáng 5/3, hoàn thành hạ giải 2 cánh cửa mới, trả lại nguyên trạng cho Di tích Quốc gia đặc biệt đình Tây Đằng
Kinhtedothi - Sáng 5/3, tại đình Tây Đằng ban quản lý tiến hành hạ giải hai cánh cổng mới đã từng bị báo chí, dư luận phản ứng, lắp trả lại hai cánh cổng cũ đảm bảo hiện trạng ban đầu.
Sở VH&TT Hà Nội yêu cầu kiểm tra về việc Di tích Quốc gia đặc biệt đình Tây Đằng thay cổng sắt không phù hợp
Sở VH&TT Hà Nội yêu cầu kiểm tra về việc Di tích Quốc gia đặc biệt đình Tây Đằng thay cổng sắt không phù hợp
Kinhtedothi - Sở VH&TT Hà Nội đề nghị UBND huyện Ba Vì chỉ đạo các đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra di tích đình Tây Đằng khi thay cánh cổng sắt tại di tích không phù hợp với cảnh quan.
“Trở về giữa yêu thương”, phần 2, tập 9: Ông Phương bảo vệ con gái trước nhà chồng
“Trở về giữa yêu thương”, phần 2, tập 9: Ông Phương bảo vệ con gái trước nhà chồng
Kinhtedothi – Nghe bà Dung nói con gái mình chưa được giáo dục đến nơi đến chốn, ông Phương đã cố gắng kiềm chế và xin phép cho Thu ở lại nhà để tiếp tục dạy dỗ.
Di tích Quốc gia đặc biệt đình Tây Đằng (Hà Nội) bị cấy thêm cổng biệt thự
Di tích Quốc gia đặc biệt đình Tây Đằng (Hà Nội) bị cấy thêm cổng biệt thự
Kinhtedothi - Theo phản ánh của họa sĩ Nguyễn Đức Bình, người đến thăm di tích quốc gia đặc biệt Tây Đằng (Ba Vì, Hà Nội) vào sáng 4/3, ông ngỡ ngàng khi thấy di tích đình làng mang vẻ kiến trúc của thế kỷ XVI được cấy thêm một chiếc cổng giống cổng nhà, vốn lắp ở các biệt thự ngày nay.