Trang chủ / Xã hội / Giáo dục

Thẩm định sách giáo khoa lớp 1: Cần tiếp cận hiện đại

Lưu Ly 15-10-2019 09:32
Kinhtedothi -Theo Điều 32 Luật Giáo dục quy định, sách giáo khoa (SGK) phải cụ thể hóa Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT).

Theo đó, trong đổi mới căn bản phương pháp dạy học hướng tới việc chuyển từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận hình thành, phát triển năng lực học sinh (HS).

Hiện tại, Bộ GD&ĐT đang tiến hành thẩm định 5 bộ SGK lớp 1 của 3 nhà xuất bản (NXB) gồm NXB Giáo dục Việt Nam, NXB Đại học Sư phạm Hà Nội, NXB Đại học TP Hồ Chí Minh để bảo đảm áp dụng từ năm học 2020 - 2021.

 Sách giáo khoa phải cụ thể hóa Chương trình Giáo dục phổ thông (Ảnh: TTXVN)

Tiêu chí “không đóng khung”

Dự kiến trong tháng 10 này, các bộ SGK được Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ký phê duyệt cho phép sử dụng trong Chương trình GDPT mới sẽ được công bố rộng rãi.

Chủ tịch HĐQG thẩm định SGK môn Đạo đức Đào Đức Doãn cho biết, các tiêu chí, bộ chỉ báo đánh giá SGK hoàn toàn “không đóng khung” và rất cởi mở với sự sáng tạo trong các bộ sách. Việc có những điều kiện khung mà SGK phải tuân theo là cần thiết, nhằm đảm bảo các bộ sách có sự thống nhất chung về yêu cầu và định hướng, đúng với chương trình môn học.

Theo PGS Doãn, 6 bộ sách được thẩm định đều có nét độc đáo riêng. HĐQG quan tâm đến tính phù hợp của các bộ sách đối với thực tế giảng dạy và đối tượng người học ở các vùng miền, từ đó đưa ra những đánh giá, góp ý chính xác, phù hợp.

Việc sáng tạo nên những cuốn SGK chất lượng và được sử dụng hiệu quả là con đường đáng tin cậy nhất để đảm bảo chất lượng giáo dục ở các nhà trường phổ thông. Điều này không làm thay đổi tiêu chí thẩm định SGK, cũng không khiến cách nhìn nhận, đánh giá của các thành viên trong HĐQG bị giới hạn.

Chủ tịch HĐQG thẩm định SGK môn tiếng Anh Phạm Thị Hồng Nhung khẳng định, các tiêu chí và đánh giá của HĐQG đều tôn trọng sự sáng tạo của tác giả về phương pháp dạy học, tương thích với nội dung Chương trình GDPT mới, chương trình môn học và hỗ trợ học sinh (HS) phát triển các năng lực, phẩm chất đáp ứng chuẩn đầu ra của chương trình.

“Những nội dung đã công bố trong chương trình thì chắc chắn là phần cốt lõi mà bất cứ bộ SGK nào cũng phải tuân theo. Nếu nội dung không phù hợp, HĐQG thẩm đinh sẽ đề nghị tác giả chỉnh sửa” - bà Nhung cho hay.

Một số chuyên gia cho rằng, SGK trong nhà trường chứa đựng một khối lượng thông tin khoa học, một kịch bản định hướng tổ chức các hoạt động dạy học. Những bộ SGK khi được dùng để dạy và học trong Chương trình GDPT mới phải đáp ứng đủ 13 tiêu chí đã đề ra.

Đặc trưng quan trọng và nổi trội nhất của SGK hiện đại là chú trọng phát triển năng lực và lấy HS làm trung tâm. Theo nhóm nghiên cứu NXB Giáo dục Việt Nam (GS.TS Vũ Văn Hùng, PGS.TS Trần Đức Tuấn, PGS.TS Phan Doãn Thoại), những cuốn SGK được thiết kế và biên soạn với quan điểm giáo dục hiện đại, công nghệ tiên tiến là một trong những yếu tố quyết định nhất đến chất lượng giáo dục của một quốc gia.

“SGK là một trong những công cụ chủ đạo để chuẩn hoá trình độ học tập của HS và qua đó góp phần nâng cao chất lượng học tập và chất lượng dạy học ở các nhà trường phổ thông” - nhóm nghiên cứu bày tỏ.

Nhiều hạn chế

Việc thành lập HĐQG thẩm định SGK, Nghị quyết 88/2014/QH13 về đổi mới Chương trình SGK GDPT đã đưa ra và được quy định trong Điều 32 của Luật Giáo dục năm 2019. Với SGK lớp 1, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ yêu cầu quan tâm tới yếu tố vùng miền trong lựa chọn giáo viên tham gia thẩm định SGK.

Vì vậy, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học, Bộ GD&ĐT Thái Văn Tài cho biết, khi thiết kế HĐQG thẩm định đã có đại diện nhiều vùng miền khác nhau. Những thành viên tham gia vào HĐQG thẩm định được tập huấn để tìm hiểu về chương trình với các bước làm việc khách quan, minh bạch, thể hiện sự dân chủ giữa HĐQG thẩm định và tác giả.

Bộ SGK chất lượng là “chìa khóa” để thực hiện thành công Chương trình GDPT mới. Với giáo viên, SGK định hướng phân tích, lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức, phương tiện tổ chức dạy học. Còn với HS, SGK là nguồn kiến thức chính để tra cứu, gia công trí tuệ dưới sự tổ chức của giáo viên, qua đó chiếm lĩnh tri thức khoa học.

Về vấn đề này, nguyên Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm Hà Nội Đinh Quang Báo cho rằng, những lần đổi mới giáo dục này của Việt Nam cần cố gắng triển khai như là một tiếp cận hiện đại trong biên soạn chương trình và SGK, trong đổi mới căn bản phương pháp dạy học hướng tới việc chuyển từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận hình thành, phát triển năng lực học sinh.

Nhược điểm lớn nhất của SGK truyền thống là tập trung vào chức năng cung cấp thông tin, kiến thức một môn học. Và khi quán triệt một cách máy móc SGK là pháp lệnh đã biến hoạt động dạy hướng vào truyền đạt cái có sẵn, hoạt động học tập trung vào ghi nhớ, rập khuôn SGK.

Theo GS Đinh Quang Báo, Việt Nam không có viện hay trung tâm nghiên cứu biên soạn SGK như ở một số nước nên không có đội ngũ các nhà sư phạm chuyên sâu về SGK, hoạt động chuyên nghiệp biên soạn SGK. Phần lớn các tác giả tự rút kinh nghiệm, tham gia nhiều đợt soạn SGK nên ít nhiều cũng có kinh nghiệm, nhưng chưa bài bản, còn hạn chế vì tri thức giáo dục học. Đó là một khó khăn, nếu có biện pháp tổ chức nhân sự, trao đổi quán triệt những lý luận cơ bản về SGK, và đặc biệt có chế độ đãi ngộ xứng đáng về vật chất và tinh thần thì sẽ khắc phục được các khiếm khuyết đó.




TAG: sách giáo khoa giáo dục phổ thông lớp 1 Hội đồng thẩm định Luật Giáo dục hiện đại
 
Tin khác
Bệnh viện phổi Hà Nội: Tư vấn và điều trị hiệu quả bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Bệnh viện phổi Hà Nội: Tư vấn và điều trị hiệu quả bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Kinhtedothi - Những năm qua, Bệnh viện (BV) Phổi Hà Nội đã luôn tích cực trong công tác chăm lo sức khỏe cho Nhân dân, đặc biệt, có nhiều giải pháp đẩy lùi bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) mang lại hiệu quả cao. Hàng nghìn ca bệnh được việc phát hiện và điều trị sớm COPD, làm giảm diễn biến nặng, giảm nguy cơ tử vong và giảm gánh nặng kinh tế cho xã hội.
Thắp lên ngọn lửa nghề
Thắp lên ngọn lửa nghề
Kinhtedothi - Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, không chỉ là ngày lễ của các thầy, cô giáo, của ngành giáo dục mà đã trở thành ngày cả xã hội tôn vinh nghề giáo, bày tỏ lòng tri ân với những người ươm mầm tri thức, những "kỹ sư tâm hồn".
Hải Phòng: Sập mỏ đá khiến ít nhất 2 người thương vong
Hải Phòng: Sập mỏ đá khiến ít nhất 2 người thương vong
Kinhtedothi - Sự việc xảy ra tại Công ty Tân Phú Xuân ở xã Liên Khê, huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng.
Đình chỉ công tác nam quay phim chửi bới nữ phóng viên trong khi tác nghiệp
Đình chỉ công tác nam quay phim chửi bới nữ phóng viên trong khi tác nghiệp
Kinhtedothi - Tại cuộc gặp gỡ giữa đại diện 2 cơ quan, nam quay phim đã trực tiếp xin lỗi đồng nghiệp về hành vi không đúng mực trong khi tác nghiệp. Cơ quan chủ quản của anh này cũng đình chỉ công tác để làm rõ về vụ việc đang gây xôn xao dư luận.
Nhiều vấn đề đặt ra từ thanh tra chuyên ngành ATTP
Nhiều vấn đề đặt ra từ thanh tra chuyên ngành ATTP
Kinhtedothi - Tính đến nay, 30/30 quận, huyện, thị xã trên địa bàn Hà Nội đã tiến hành triển khai thanh tra chuyên ngành an toàn thực phẩm (ATTP) với tổng số cơ sở được thanh tra là 487 cơ sở, qua đó xử phạt 149 cơ sở, số tiền phạt hơn 550 triệu đồng.
Khánh thành nhà máy thức ăn chăn nuôi tại Khu Công nghiệp Hòa Mạc, tỉnh Hà Nam
Khánh thành nhà máy thức ăn chăn nuôi tại Khu Công nghiệp Hòa Mạc, tỉnh Hà Nam
Kinhtedothi - Sáng 19/11, tại tỉnh Hà Nam, Tập đoàn Archer Daiels Midland (NYSE - Mã giao trên dịch Sàn chứng khoán New York: ADM), đã tổ chức lễ khánh thành nhà máy thức ăn chăn nuôi tại Khu Công Nghiệp Hòa Mạc, tỉnh Hà Nam.
Hà Nội: Hoảng hồn phát hiện 1 thi thể phụ nữ nổi trên hồ Tây
Hà Nội: Hoảng hồn phát hiện 1 thi thể phụ nữ nổi trên hồ Tây
Kinhtedothi - Khi người dân đi trên đường Lạc Long Quân bang hoàng phát hiện thi thể nổi trên mặt hồ Tây. Thông tin nhanh chóng được báo cho cơ quan chức năng.
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT gửi thư chúc mừng cán bộ, giáo viên, nhân viên ngành giáo dục
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT gửi thư chúc mừng cán bộ, giáo viên, nhân viên ngành giáo dục
Kinhtedothi -Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ đã gửi thư chúc mừng cán bộ, giáo viên, nhân viên ngành giáo dục cả nước nhân dịp ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.
Cử tri huyện Đan Phượng kiến nghị giải quyết về giao thông, ô nhiễm môi trường
Cử tri huyện Đan Phượng kiến nghị giải quyết về giao thông, ô nhiễm môi trường
Kinhtedothi – Sáng 19/11, Đoàn Đại biểu HĐND TP Hà Nội (Đơn vị bầu cử số 25) đã có buổi tiếp xúc cử tri xã Tân Lập, huyện Đan Phượng trước kỳ họp thứ 11, HĐND TP khóa XV.
Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Trường học nhận cây xanh, không nhận quà
Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Trường học nhận cây xanh, không nhận quà
Kinhtedothi - Nhiều trường học tuyên bố không nhận hoa hay phong bì mà chỉ nhận cây xanh vào dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11.
6 quận của Hà Nội không còn dịch tả lợn châu Phi
6 quận của Hà Nội không còn dịch tả lợn châu Phi
Kinhtedothi - Báo cáo mới nhất của Sở NN&PTNT Hà Nội cho thấy, dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) trên địa bàn TP đang dần được khống chế.