Trang chủ / Thời sự / Tin tức

Thiêng liêng biết mấy những lời của Bác

Kinhtedothi - Trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân bản Di chúc lịch sử.

Di chúc được Bác Hồ viết lần đầu vào ngày 15/5/1965, nhân dịp Người sang tuổi 75, thuộc lớp người xưa nay hiếm.

Như lời kể của đồng chí Vũ Kỳ: "Đúng 9 giờ, Bác Hồ ngồi chăm chú viết. Vấn đề chắc đã được suy ngẫm từ lâu... Chọn đúng vào một ngày tháng Năm, nhân dịp ngày sinh của mình; chọn đúng vào lúc 9 giờ, giờ đẹp nhất của một ngày; chọn đúng vào lúc tốt nhất của sức khỏe trong những năm gần đây... để viết về ngày ra đi của mình, sao mà Bác thanh thản, ung dung đến thế!". Những năm sau, cứ vào dịp tháng 5 trước ngày sinh, Người lại đem ra xem lại. Mỗi lần lại "thấy cần phải viết thêm mấy điểm". Lần sửa đầu tiên, là tháng 5 năm 1966. Lần sửa cuối cùng là ngày 10/5/1969, hơn ba tháng trước khi Người qua đời.

***

Những giá trị vô giá, tình cảm lớn lao 

Năm nay, vừa tròn 50 năm toàn Đảng, toàn dân ta thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những điều Người viết trong Di chúc là những vấn đề hệ trọng gửi lại cho Nhân dân và đất nước; dặn dò toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta những nhiệm vụ cần phải làm. Dù viết "Về việc riêng" nhưng cũng là những lời dặn và lời "yêu cầu" làm những điều tốt đẹp dành cho con cháu muôn đời sau.

Di chúc của Bác chứa đựng những nghĩ suy của một người suốt đời cống hiến, hy sinh, luôn đặt lợi ích của đất nước, của Nhân dân, của Đảng lên trên hết. Đó là những chiêm nghiệm, nghĩ suy, đúc kết không phải chỉ trong quãng thời gian hơn bốn năm Bác viết Di chúc. Cũng không phải là những lời căn dặn vội vàng trước phút lâm chung.

Người viết Di chúc trong lúc "tinh thần đầu óc vẫn sáng suốt", tâm thế ung dung, tự tại tựa hồ như một đêm trăng rằm năm nào Bác ngồi trên con thuyền bàn việc quân cơ ở núi rừng Việt Bắc. Cũng theo lời kể của đồng chí Vũ Kỳ: "Bác Hồ suy nghĩ về việc này từ đầu những năm 60, sau khi dự hội nghị Đại biểu các Đảng cộng sản và công nhân quốc tế từ Matxcova trở về".

Đọc Di chúc của Bác Hồ chúng ta cảm nhận được tâm thế và suy nghĩ của một bậc vĩ nhân. Một vĩ nhân yêu nước, thương dân tột bậc. Yêu thương khi Người còn sống và yêu thương cho tới mãi mai sau. Từng câu, từng lời trong Di chúc là kết tinh của sự suy xét thấu đáo; là những lo nghĩ về việc chung, việc của Đảng cầm quyền và công việc dựng xây đất nước; là những lời dặn dò hết sức thiêng liêng cùng với tình thương bao la dành cho đồng bào, đồng chí, bạn bè quốc tế gần xa. Thật hiếm có một nhân vật lịch sử nào có một tầm nhìn xa rộng và tình thương yêu dành cho mọi người mênh mông và bao la như vậy!

Giống như nhiều áng văn quan trọng khác của Người, bản Di chúc được Bác viết hết sức cô đọng, hàm chứa những điều vô cùng lớn lao, hệ trọng.

Về việc chung, trước hết Người nói về Đảng; về trách nhiệm của một Đảng cầm quyền: "Các đồng chí từ T.Ư đến các chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình...". "Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư.

Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của Nhân dân". Bác căn dặn việc phải thực hiện những nguyên tắc cốt tử của một Đảng cách mạng là "thực hành dân chủ rộng rãi", "thường xuyên tự phê bình và phê bình".

Một năm sau đọc lại bản Di chúc, Người chỉ bổ sung thêm mấy từ. Nhưng đó lại là những điều nhắc nhở vô cùng quan trọng: "Phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau". Đấy cũng chính là nét đặc sắc của tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh. Rất nghiêm minh song cũng vô cùng nhân ái. Phải chăng đấy cũng là sự vận dụng đồng thời sức mạnh của sự răn đe pháp trị cùng với sự cảm hóa của tinh thần đức trị trong việc giáo dục và rèn luyện cán bộ, đảng viên.

Lúc sinh thời Người đã từng cảnh báo, dẫu là một Đảng cách mạng, có quá trình lịch sử vẻ vang, nhưng nếu không trau dồi, rèn luyện hàng ngày, không đặt lợi ích của Nhân dân lên trên, khi lòng dạ không trong sáng nữa, nhất định sẽ suy thoái. Trước khi qua đời, một lần nữa Người nhắc lại những điều tối quan trọng ấy.

Trong những năm vừa qua, thực hiện lời Bác căn dặn, Đảng ta đang ra sức thực hiện cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốn đảng, để Đảng ta luôn xứng đáng với niềm tin yêu và mong đợi của Nhân dân. Tiếp đến, Người nói về nhiệm vụ "phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho đoàn viên thanh niên".

Người nhấn mạnh: "Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết". Người căn dặn "Đảng phải có kế hoạch thật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, không ngừng nâng cao đời sống của Nhân dân".

Giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang diễn ra vô cùng ác liệt, Người đặt niềm tin "Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước có thể còn kéo dài mấy năm nữa. Đồng bào ta có thể phải hy sinh nhiều của nhiều người... nhưng Nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi".

Phần cuối Di chúc Người viết "Về việc riêng". Nói về việc riêng nhưng cũng là những mong muốn đem lại lợi ích cho dân, cho nước. Có sự trùng hợp kỳ diệu, đoạn văn này, tính cả những từ Người sửa chữa, bổ sung, vừa đúng 79 từ. Dường như Người đoán biết, với niềm tiếc thương và nhớ ơn vô hạn của đồng bào, đồng chí dành cho mình, sau khi Người qua đời có thể sẽ "bày biện" nhiều việc phiền hà, gây lãng phí tốn kém.

Lúc sinh thời, dù làm Chủ tịch nước, Bác vẫn luôn tự nhận mình là người lính vâng lệnh quốc dân, đồng bào đứng ra gánh vác việc nước. Vì vậy, Bác không bằng lòng và không cho phép một sự tôn sùng cá nhân, hay một sự ưu đãi đặc biệt nào dành riêng cho Bác. Bác luôn nêu gương về sự giản dị, cần kiệm trước toàn thể Nhân dân.

Trước khi qua đời, Người dặn dò cặn kẽ những việc nên làm và không nên làm, với lời lẽ vừa ân cần vừa nghiêm trang: "Sau khi tôi đã qua đời, chớ nên điếu phúng linh đình để khỏi lãng phí thì giờ và tiền bạc của Nhân dân".

Người dùng từ "yêu cầu" để nhấn mạnh mong muốn của Người: "Tôi yêu cầu thi hài tôi được đốt đi, nói chữ là "hỏa táng". Tôi mong rằng cách "hỏa táng" sau này sẽ được phổ biến. Vì như thế đối với người sống đã tốt về mặt vệ sinh lại không tốn đất ruộng". Người còn gạch dưới hai từ "đốt đi" như để con cháu không phải phân vân, lo ngại khi thực hiện những lời Người dặn.

Người dặn kỹ càng việc phân chia tro xương ra làm ba phần cho ba miền Bắc, Trung, Nam, cách thức chôn cất sao cho có lợi nhất: "Tro xương thì tìm một quả đồi mà chôn... Nên có kế hoạch trồng cây trên đồi. Ai đến thăm thì trồng một cây làm kỷ niệm. Trồng cây nào phải tốt cây ấy. Lâu ngày, cây nhiều thành rừng, sẽ tốt cho phong cảnh và lợi cho nông nghiệp".

Thời gian càng qua đi chúng ta càng cảm nhận được sự sáng suốt trong những nghĩ suy, lo toan, thể hiện tầm nhìn xa trông rộng, sự yêu thương Nhân dân vô hạn của Người. Đọc lại bản Di chúc lịch sử của Bác Hồ chúng ta càng thêm muôn lần kính yêu, nhớ ơn Bác. Càng thêm hiểu vì sao Bác băn khoăn, lo lắng; vì sao khi nói về việc riêng Bác phải dặn dò tỷ mỷ, kỹ càng; vì sao Bác yêu thương đồng bào, đồng chí Miền Nam đến vậy: "Nếu tôi qua đời trước ngày nước ta được thống nhất, thì nên gửi một ít tro xương cho đồng bào Miền Nam". 

Tình cảm của Bác với Miền Nam sâu nặng khôn cùng.

Tháng 5/1963, nhân kỷ niệm lần thứ 73 Ngày sinh của Người, Quốc hội quyết định tặng Bác Huân chương Sao vàng - Huân chương cao quí nhất của Nhà nước ta. Ngày ấy Bác đã trình bày trước Quốc hội, xin: "Chờ đến ngày Miền Nam hoàn toàn giải phóng, Tổ quốc hòa bình thống nhất, Bắc - Nam xum họp một nhà, Quốc hội sẽ cho phép đồng bào Miền Nam trao cho tôi Huân chương cao quí. Như vậy thì toàn dân ta sẽ sung sướng, vui mừng" (Hồ Chí Minh, TT; T.11; tr. 62). Vì Miền Nam, thương nhớ Miền Nam, Bác Hồ đã từ chối phần thưởng cao quí của Quốc hội dành cho mình. Thay vào đó, Bác quyết định lựa chọn một chuyến đi thăm đồng bào và chiến sĩ Miền Nam trước ngày đất nước hòa bình thống nhất.

Thật xúc động biết bao khi chúng ta đọc lại bức thư "Tuyệt mật" gửi BCT (Bộ Chính trị) Người viết khi tuổi đã cao, sức đã yếu. Dường như linh cảm sẽ không chờ được tới ngày đất nước hòa bình thống nhất, nên Người thiết tha đề nghị Bộ Chính trị tổ chức cho Người vào Nam để thăm hỏi, động viên đồng bào, chiến sĩ. Bức thư Bác viết tay:

"Chú Duẩn thân mến,

Nhớ lại hồi Noel năm ngoái. Chú có ý khuyên B. (Bác) đi thăm đồng bào Miền Nam sau ngày ta thắng lợi hoàn toàn. B. rất tán thành.

Nhưng nay chỉ đổi chữ "sau" thành chữ trước ngày thắng lợi hoàn toàn, tức là đi thăm khi anh em trỏng (trong ấy) đang chuẩn bị mở màn thứ ba. Đi thăm đúng lúc đó mới có tác dụng khuyến khích thêm anh em".

Bức thư viết ngày 10/3/1968. Trong thư Bác thảo sẵn một kế hoạch cụ thể, ước tính chỉ cần mười ngày chuẩn bị cho chuyến đi. Nhưng do điều kiện chiến trường đương diễn ra ác liệt và sức khỏe của Người nên ước mong thiết tha ấy cũng không được thực hiện. (Tư liệu, Nhà trưng bày căn cứ T.Ư cục Miền Nam).

Thật khó có lời nào có thể nói hết tình cảm, tấm lòng của Bác dành cho đồng bào, chiến sĩ Miền Nam. Cả khi Người đã rất yếu thì lúc "tỉnh lại, Bác vẫn hỏi tình hình chiến trường Bình Long - Tây Ninh". (Điện của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi T.Ư cục Miền Nam, ngày 30/8/1969).

Nguyện thực hiện những lời Bác dặn

Bác Hồ muôn vàn kính yêu về cõi thế giới người hiền tròn 50 năm. Di sản mà Người để lại cho muôn đời sau là cả một sự nghiệp lớn lao. Đó là cuộc đời bôn ba khắp năm châu bốn biển, Người rời Tổ quốc thân yêu với hai bàn tay lao động. Tài sản riêng của Người lúc ra đi là trái tim cháy bỏng và tấm lòng yêu nước thương dân.

Người ấp ủ "một ham muốn tột bậc là đất nước ta được hoàn toàn độc lập; Nhân dân ta được hoàn toàn tự do; đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành". Một ước mơ giản dị mà tột cùng thiêng liêng, cao cả.

Thực hiện Di chúc của Người, với sự đoàn kết nhất trí của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, chúng ta đã hoàn thành rất vẻ vang những lời căn dặn của Người. Trong đó nhiệm vụ khó khăn gian khổ nhất là "đánh thắng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay" cùng nhiều nhiệm vụ quan trọng, lớn lao khác.

Chúng con có thể vui mừng báo cáo với Bác, dù còn những hạn chế, khiếm khuyết nhất định, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng quang vinh, nhờ đoàn kết trên dưới một lòng, lớp lớp cháu con của Bác đã hoàn thành sự nghiệp lớn giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước.

***

Năm mươi năm đã trôi qua, thời gian càng lùi xa, chúng ta càng thêm thấu hiểu và cảm phục trí tuệ sáng suốt phi thường của Người. Cảm phục tầm nhìn và sự lo xa của Người. Liệu có ai đã hiểu hết được việc Bác "viết sẵn và để lại mấy lời này" lại trở nên quan trọng với toàn Đảng và toàn dân ta đến vậy.

Từng lời, từng chữ của Người chứa đựng tầm nhìn, suy nghĩ của một vĩ nhân. Một vĩ nhân có tấm lòng yêu thương Nhân dân tột bậc. "Ôi thiêng liêng biết mấy những lời của Bác". Lời một bài hát thấm vào lòng ta, thức tỉnh nghĩ suy, chất vấn lương tâm và trách nhiệm.

Với lòng kính yêu và biết ơn vô hạn đối với Bác, chúng ta luôn cảm thấy ray rứt, vì không đủ trí tuệ, tầm nhìn và trách nhiệm để hiểu và quyết tâm thực hiện đầy đủ những lời căn dặn của Người.

Đọc Di chúc của Bác càng hiểu thêm những niềm riêng của Người!

 

TAG: Bác Hồ Chủ tịch Hồ Chí Minh Di sản di chúc Đảng cách mạng đại tướng Võ Nguyên Giáp
 
Tin khác
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung thăm, tặng quà Tết tại các giáo xứ Thái Hà, Cửa Bắc
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung thăm, tặng quà Tết tại các giáo xứ Thái Hà, Cửa Bắc
Kinhtedothi - Chiều 21/1/2020, nhân dịp Tết Nguyên đán Canh Tý năm 2020, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã đến thăm, chúc Tết các linh mục và tặng 110 suất quà cho các hộ gia đình giáo dân, nhân dân có hoàn cảnh khó khăn ở Giáo xứ Thái Hà và Giáo xứ Cửa Bắc.
Hoạt động chỉ đạo điều hành của UBND TP từ 13/1-20/1/2020
Hoạt động chỉ đạo điều hành của UBND TP từ 13/1-20/1/2020
Kinhtedothi - UBND TP Hà Nội cung cấp thông tin về một số hoạt động chỉ đạo - điều hành nổi bật từ ngày 13-20/01/2020.
Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP: Nỗ lực cao nhất để cung cấp điện cho Nhân dân đón Tết
Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP: Nỗ lực cao nhất để cung cấp điện cho Nhân dân đón Tết
Kinhtedothi-“Riêng trong dịp chuẩn bị Tết Canh Tý và kỷ niệm 90 năm Ngày thành lập Đảng, đơn vị cần cố gắng phục vụ tốt nhất việc cung cấp điện cho người dân vui Xuân đón Tết không bị gián đoạn, có các phương án dự phòng, với quan điểm để Nhân dân đón Tết vui tươi, an lành" - Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn nêu rõ khi đến thăm Trung tâm Điều độ hệ thống điện TP Hà Nội.
Ông Đặng Đức Quỳnh giữ chức Chủ tịch HĐND huyện Thanh Trì
Ông Đặng Đức Quỳnh giữ chức Chủ tịch HĐND huyện Thanh Trì
Kinhtedothi - Sáng 21/1, HĐND huyện Thanh Trì khóa XIX, nhiệm kỳ 2016 - 2021 tổ chức kỳ họp thứ 12 (kỳ họp không thường lệ) để tiến hành bầu bổ sung chức danh Chủ tịch HĐND huyện khóa XIX, nhiệm kỳ 2016 - 2021 đối với ông Đặng Đức Quỳnh - Phó Chủ tịch UBND huyện. Dự kỳ họp có Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội Nguyễn Lan Hương.
Ông Nguyễn Tiến Cường được bầu làm Chủ tịch UBND huyện Thanh Trì
Ông Nguyễn Tiến Cường được bầu làm Chủ tịch UBND huyện Thanh Trì
Kinhtedothi - Sáng 21/1, HĐND huyện Thanh Trì khóa XIX, nhiệm kỳ 2016 - 2021 tổ chức kỳ họp thứ 12 để tiến hành bầu bổ sung chức danh Chủ tịch UBND huyện đối với ông Nguyễn Tiến Cường - Phó Bí thư Huyện ủy, Phó Chủ tịch phụ trách UBND huyện giữ chức vụ Chủ tịch UBND huyện Thanh Trì khóa XIX, nhiệm kỳ 2016 - 2021. Dự kỳ họp có Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hà Nội Nguyễn Lan Hương.
Đại hội Đảng lần thứ nhất: Chống đế quốc, chống chiến tranh
Đại hội Đảng lần thứ nhất: Chống đế quốc, chống chiến tranh
Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ nhất của Đảng đề ra 3 nhiệm vụ quan trọng gồm củng cố và phát triển Đảng, đẩy mạnh cuộc vận động quần chúng, mở rộng tuyên truyền chống đế quốc, chống chiến tranh.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc làm việc với Tổ tư vấn kinh tế
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc làm việc với Tổ tư vấn kinh tế
Kinhtedothi - Chiều 20/1, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc làm việc với Tổ tư vấn kinh tế.
Thủ tướng kỷ luật cảnh cáo Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Đường sắt Việt Nam
Thủ tướng kỷ luật cảnh cáo Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Đường sắt Việt Nam
Kinhtedothi - Thủ tướng quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức Cảnh cáo đối với ông Vũ Anh Minh.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung thăm, tặng quà Giáo xứ Chính tòa Hà Nội
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung thăm, tặng quà Giáo xứ Chính tòa Hà Nội
Kinhtedothi - Chiều 20/1, nhân dịp Tết Nguyên đán Canh Tý năm 2020, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã tới thăm, chúc Tết Giáo xứ Chính tòa Hà Nội (quận Hoàn Kiếm) và tặng quà cho 60 gia đình giáo dân, Nhân dân có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương.
Cận Tết Nguyên đán 2020: Giá cả bình ổn, ít ùn tắc giao thông hơn
Cận Tết Nguyên đán 2020: Giá cả bình ổn, ít ùn tắc giao thông hơn
Kinhtedothi - Thủ tướng yêu cầu các cấp, các ngành đi vào chiều sâu, không chỉ trên bề nổi, trong thực hiện công tác chuẩn bị Tết phục vụ nhân dân, nhất là miền núi, nông thôn, vùng bị thiên tai. Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần không được để thiếu hàng hóa, bảo đảm chất lượng, không được nâng giá, bảo đảm an toàn thực phẩm.
Để mọi nhà đều có Tết
Để mọi nhà đều có Tết
Kinhtedothi - Xuân đã về trên khắp phố phường Hà Nội, Tết Nguyên đán Canh Tý cận kề trước ngõ. Những phần quà Tết đã và đang tiếp tục được các cấp, các ngành trên địa bàn Thủ đô chuyển đến tay các đối tượng chính sách, người có hoàn cảnh khó khăn với mong muốn mọi người, mọi nhà đều có Tết, không để ai bị bỏ lại phía sau.