Trang chủ / Thời sự / Nghị quyết Đảng vào cuộc sống

Thiếu tướng Lê Văn Cương: Người đứng đầu công tâm, dân chủ sẽ được phát huy

Trần Hà thực hiện 21-07-2018 08:44
Kinhtedothi - Sau 20 năm thực hiện, quy chế dân chủ ở cơ sở đã tạo ra những động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, tuy nhiên, không ít nơi dân chủ vẫn chưa thoát được tính “hình thức”.

Trao đổi với Kinh tế & Đô thị, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược (Bộ Công an) - Thiếu tướng Lê Văn Cương cho rằng, trách nhiệm của người đứng đầu rất quan trọng. Nếu người đứng đầu thực sự công tâm, cơ chế dân chủ sẽ được phát huy đúng và hiệu quả.

Giám sát quyền lực vẫn lỏng

Vừa qua, khi đánh giá lại Kết luận số 120-KL/TW của Bộ Chính trị Khóa XI về tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở, cùng với những kết quả, không ít hạn chế cũng tiếp tục được chỉ ra. Qua thực tế, ông đánh giá thế nào về việc thực hiện quy chế dân chủ hiện nay?

- Trong những năm gần đây, T.Ư cũng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo mang tính chiến lược liên quan đến công tác dân vận, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Phải nói rằng, từ khi thực hiện quy chế dân chủ, quyền làm chủ của Nhân dân đã được thực hiện tốt hơn, không khí cởi mở dân chủ ở cơ sở được nâng lên. Người dân có quyền biết và kiểm tra nhiều vấn đề. Nên thực tế trong thời gian qua, khi chính quyền cơ sở thực hiện sai vấn đề gì, người dân đều có phản ứng rất kịp thời.

 Thiếu tướng Lê Văn Cương.

Nhưng bên cạnh đó, cũng phải thấy rằng, triển khai thực hiện quy chế dân chủ cơ sở không đồng đều, rất nhiều xã, phường chưa thực hiện đầy đủ các quy định, nên trong 20 năm vừa qua đã xảy ra hàng nghìn vụ vi phạm quyền dân chủ của người dân mà Nghị quyết Đại hội các kỳ đều đã chỉ ra. Quyền dân biết, dân bàn có chuyển biến nhưng vẫn là hình thức. Như ở cấp phường xã, những vấn đề mang tính dân sinh nhỏ thì đúng là người dân đang được tham gia sâu, nhưng những việc lớn ở cấp trên cơ sở vẫn chưa thực sự đạt yêu cầu. Theo tôi, chủ yếu do cấp ủy chính quyền một số địa phương không nghiêm túc, lơ là, coi thường vấn đề này. Trong đó còn có nguyên nhân gốc rễ nữa là do cấp trên cơ sở, như cấp quận, huyện đã không sâu sát. Thực tế đã chỉ rõ, những quận, huyện nào cấp ủy chính quyền bộ máy trong sạch, nghiêm chỉnh trong chấp hành quy định của Đảng, thì trong toàn địa bàn, không có xã, phường nào vi phạm quyền dân chủ. Với cấp bộ, ngành cũng vậy, nếu cấp trên trong sạch, nghiêm túc, sẽ không xảy ra những vi phạm ở cấp dưới.

Một thực tế cũng được chỉ ra là vẫn còn tình trạng người đứng đầu cơ quan, đơn vị mượn danh dân chủ để hợp thức hóa những quyết định, ý chí chủ quan của cá nhân mình. Ông suy nghĩ thế nào trước vấn đề này?

- Theo tôi, điều này phản ánh dân chủ trong sinh hoạt Đảng không được đảm bảo, dân chủ hình thức. Thực trạng này xuất hiện ở cả cơ sở và cấp trên cơ sở. Như nhìn từ các vụ việc tiêu cực trong bổ nhiệm cán bộ vừa qua hay những vụ việc mới bị T.Ư kỷ luật, đều đã chỉ ra một thực tế vi phạm quy chế dân chủ. Các cán bộ được bổ nhiệm không đủ tiêu chuẩn nhưng vẫn vượt qua được các vòng theo quy định, trong đó có cả các cuộc lấy ý kiến… Như thế, dân chủ ở đây chỉ là hình thức, phục vụ quyết định chủ quan của một người. Cùng với đó, chính việc giám sát quyền lực lỏng lẻo, cũng dẫn đến quyền lực bị tha hóa, lạm quyền. Tôi cho rằng, đây là những nguyên nhân gây ra mất dân chủ trong sinh hoạt Đảng. Thực trạng này rất nguy hiểm, rất cần cương quyết chấn chỉnh.

Làm tốt, hiệu quả rất lớn

Vậy theo ông, để khắc phục việc lạm dụng dân chủ, hay dân chủ hình thức, cùng với những giải pháp đã và đang được triển khai mạnh mẽ, cần phải lưu ý đến vấn đề gì?

- Đúng là nếu làm tốt quy chế dân chủ, ở địa bàn dân cư hay đơn vị cũng vậy, sẽ tạo ra sự yên ổn, phát huy được trí tuệ, sự chung tay đóng góp của mọi người vì việc chung, lòng tin của người dân đối với Đảng, chính quyền ngày càng được tăng cường. Do đó, việc đầu tiên và quan trọng nhất là phải khắc phục được những yếu kém đã chỉ ra, không chỉ ở cơ sở mà phải từ cấp cao nhất. Theo tôi, có hai chân lý trụ cột là dân chủ trong sinh hoạt Đảng và giám sát quyền lực. Đây cũng là vấn đề Nghị quyết T.Ư 4 khóa XII và Nghị quyết T.Ư 7 lần này đã đề cập đến. Trước hết, tăng tiếp quyền hạn của Ủy ban Kiểm tra các cấp của Đảng, phải được định danh, định tính, định lượng cụ thể. Tiếp tục quy trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan tổ chức, nhưng phải sửa hệ thống chính sách pháp luật hiện hành để có thể quy trách nhiệm cá nhân. Tôi thấy rằng, nên phát huy cách làm một việc một cơ quan chịu trách nhiệm; một cơ quan chỉ một người chịu trách nhiệm. Nếu không làm rõ trách nhiệm cá nhân trong hệ thống luật, sẽ khó quy trách nhiệm cá nhân trong thực tế.

 Giải quyết thủ tục hành chính cho người dân tại bộ phận một cửa quận Long Biên.  Ảnh: Thanh Hải.

Đặc biệt, các nghị quyết của Đảng đều đã khẳng định, xây dựng cơ chế để đảm bảo cho người dân được quyền giám sát hoạt động của cơ quan Đảng Nhà nước và cán bộ đảng viên. Nhưng thực tế, cơ chế cụ thể vẫn chưa thực sự rõ nét. Trong khi thực tế, đảng bộ nào gắn bó với dân, dân kiểm tra thì trong sạch. Đồng thời, phát huy vai trò phản biện xã hội của MTTQ, các tầng lớp Nhân dân, đặc biệt là đội ngũ trí thức với các chủ trương lớn của Đảng, quốc kế dân sinh. Nếu làm tốt, kết quả sẽ rất lớn.

Ông có nhắc đến trách nhiệm của người đứng đầu, đây cũng là vấn đề đã được chỉ ra và coi là yếu tố quyết định việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Vậy theo ông, phải tăng cường vấn đề này ra sao?

- Hiện nhiều đơn vị đang làm tốt việc tiếp xúc, đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy Đảng, cơ quan Nhà nước với Nhân dân, qua đó đã góp phần giải quyết các khiếu kiện... Thực tế cho thấy, đây là vấn đề cần tiếp tục tăng cường hơn như T.Ư đã quy định. Nhưng như trên tôi đã nói, phải sửa các quy định của luật để xác định rõ hơn quyền hạn và trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị, cơ quan. Còn nếu không vẫn chỉ là giải pháp tình thế, chứ không thể giải quyết cơ bản vấn đề. Tôi thấy Nghị quyết T.Ư 7 về công tác cán bộ lần này đã đưa ra những quan điểm rất hay, đó là Bí thư cấp ủy không phải người địa phương; thi tuyển các chức danh lãnh đạo, để tạo cơ chế cạnh tranh. Đó là con đường dài cần đi, nhưng phải làm triệt để, ở cả các vị trí cao và cơ sở.

Cùng với trách nhiệm thực thi quy chế dân chủ của các đơn vị, tổ chức, một vấn đề cũng được quan tâm là làm sao tránh tình trạng người dân lạm dụng quyền dân chủ dẫn đến những hành vi quá khích, thưa ông?

- Theo tôi, điều này phụ thuộc vào sự hiểu biết của người dân. Nếu người dân không nắm được thông tin, không hiểu biết sẽ dễ bị lôi kéo, như những vụ việc vừa qua. Do đó, việc công khai, minh bạch các nội dung liên quan ở địa phương, cơ sở, tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận thông tin là rất quan trọng. Như khi muốn quyết định một vấn đề gì liên quan đến người dân như con đường, dự án…, chính quyền nên có văn bản để người dân nghiên cứu trước. Đó là “dân biết”. Sau đó mới đến “dân bàn” và “dân kiểm tra”. Từ đó, tạo ra sự đồng thuận, dân chủ mới thực sự được phát huy.

Xin cảm ơn ông!

TAG: dân chủ quy chế nghiên cứu Bộ Công an chiến lược dân vận
 
Tin khác
Thủ tướng sẽ dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng LHQ
Thủ tướng sẽ dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng LHQ
Kinhtedothi - Theo Thông cáo của Bộ Ngoại giao, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Khóa 73 Đại hội đồng Liên Hợp quốc tại New York, Hoa Kỳ.
Giáo hoàng gửi điện chia buồn về Chủ tịch nước Trần Đại Quang từ trần
Giáo hoàng gửi điện chia buồn về Chủ tịch nước Trần Đại Quang từ trần
Đài Vatican ngày 22/9 đưa tin Giáo hoàng Francis đã gửi điện chia buồn với Việt Nam về việc Chủ tịch nước Trần Đại Quang từ trần.
Bà Đặng Thị Ngọc Thịnh giữ chức quyền Chủ tịch nước
Bà Đặng Thị Ngọc Thịnh giữ chức quyền Chủ tịch nước
Kinhtedothi - Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Thông báo số 317/TB-UBTVQH14, ngày 23/9/2018, về việc thực hiện quyền Chủ tịch Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Tiêu điểm tuần qua: Chủ tịch nước Trần Đại Quang từ trần
Tiêu điểm tuần qua: Chủ tịch nước Trần Đại Quang từ trần
Kinhtedothi - Chủ tịch nước Trần Đại Quang từ trần; TP. HCM xin lỗi nhân dân vì những sai phạm ở Thủ Thiêm; Phát hiện nhiều sai phạm trong việc cổ phần hóa Hãng phim truyện Việt Nam... là nội dung chú ý tuần qua.
Công nghiệp 4.0 tạo ra cuộc cách mạng trong công nghệ làm báo
Công nghiệp 4.0 tạo ra cuộc cách mạng trong công nghệ làm báo
Kinhtedothi - Đó là khẳng định của PGS. TS Đỗ Thị Thu Hằng - Phó Trưởng khoa, Phụ trách Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền tại hội thảo “Nhu cầu và kinh nghiệm đào tạo truyền thông đại chúng và truyền thông đa phương tiện”.
Thủ tướng Campuchia và kỷ niệm 5 lần được Chủ tịch nước Trần Đại Quang cắt tóc
Thủ tướng Campuchia và kỷ niệm 5 lần được Chủ tịch nước Trần Đại Quang cắt tóc
Trong buổi tiếp Thượng tướng Lương Cường, Thủ tướng Campuchia Hun Sen xúc động kể kỷ niệm đã 5 lần ông được Chủ tịch nước Trần Đại Quang - khi còn là đồng đội - cắt tóc.
ASOSAI 14 thông qua Tuyên bố Hà Nội
ASOSAI 14 thông qua Tuyên bố Hà Nội
Chủ tịch ASOSAI nhấn mạnh một kỳ Đại hội thành công đã chính thức khép lại và mở ra một chương mới trong cộng đồng ASOSAI với nhiều triển vọng và thách thức.
Tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông: Hà Nội đề nghị được bàn giao trước Tết Nguyên đán 2019
Tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông: Hà Nội đề nghị được bàn giao trước Tết Nguyên đán 2019
Kinhtedothi - Sáng 22/9, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hoàng Trung Hải đã đi kiểm tra công tác vận hành thử liên động tuyến đường sắt đô thị số 2A Cát Linh - Hà Đông, và công tác chuẩn bị của TP trước khi tiếp nhận bàn giao từ Bộ Giao thông vận tải tuyến đường sắt đô thị đầu tiên này. Cùng đi có Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông; Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thế Hùng.
Những ngày làm việc cuối cùng của Chủ tịch nước Trần Đại Quang
Những ngày làm việc cuối cùng của Chủ tịch nước Trần Đại Quang
Trước khi trút hơi thở cuối cùng, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã có những ngày làm việc cuối cùng với nhiều hoạt động quan trọng trên vai trò Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Thủ tướng đề nghị SAP phối hợp nghiên cứu, thử nghiệm giải pháp Chính phủ số
Thủ tướng đề nghị SAP phối hợp nghiên cứu, thử nghiệm giải pháp Chính phủ số
Kinhtedothi - Chiều 21/9, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tiếp ông Bill McDermott, Chủ tịch Tập đoàn SAP (CHLB Đức), một trong những doanh nghiệp phần mềm lớn nhất châu Âu, có nhiều đóng góp cho sự phát triển của Việt Nam và ASEAN.
Hà Nội: Gặp mặt các đại biểu dự Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XII
Hà Nội: Gặp mặt các đại biểu dự Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XII
Kinhtedothi - Chiều 21/9, tại buổi gặp mặt 29 đại biểu tham dự Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XII, nhiệm kỳ 2018 - 2023, Chủ tịch LĐLĐ TP Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến bày tỏ kỳ vọng Đại hội sẽ đưa ra những chương trình công tác sát hơn với người lao động trong tình hình Việt Nam tiến tới thực hiện các cam kết quốc tế nhằm nâng nâng cao năng suất lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.